Devri

Recherche 'g...' : 4478 mots trouvés

Page 58 : de gwabriol-gwabrigol (2851) à gwagrennek (2900) :
  • gwabriol / gwabrigol
    gwabriol / gwabrigol

    coll. (météorologie) Éclairs sans tonnerre.

    (1941) GWAL 136-137/427. Gwabrigol : dared (strollder ; unander : gwabrigolenn). ●(1948) VALLsup 60a. Eclair sans tonnerre, tr. «gwabriol L[éon].» ●(1954) VAZA 173. hervez ma ra ar gwabriol e-kerz an hañv. ●(1959) TGPB 99. ha diouzh an damskeud-se e tifloupe ur bern luc’hed a bep seurt liv ha stumm, pe marteze gwabrigol.

  • gwabriolenn
    gwabriolenn

    f. –où Éclair sans tonnerre.

    (1941) GWAL 136-137/427. Gwabrigol : dared (strollder ; unander : gwabrigolenn).

  • gwac'hadenn
    gwac'hadenn

    f. Cri.

    (1942) DADO 7. eur vran, o tarnijal a-drek al liorz a laosk eur wac’hadenn hir.

  • gwac'hal / gwac'hat
    gwac'hal / gwac'hat

    v. intr.

    (1) (en plt d'enfants) Crier, pleurer.

    (1499) Ca 93b. Goachat vide in garm. ●(1633) Nom 216a-b. Vagitus, vagor : le cry des petits enfans : gouachat, cry an bugalè munut.

    (1659) SCger 150a. goac'hat, tr. «crier comme de petits enfans.»

    (1876) TDE.BF 257b. Gwac'hat, v. n., tr. «crier, comme font les petits enfants.»

    (1924) BILZbubr 38/841. he hini diwea o voac'hal hag o c'harmi.

    (2) (ornithologie) Croasser.

    (1732) GReg 236a. Croasser, crier comme font les corbeaux, tr. «goac'hat. pr. goac'het. ouac'hat. pr. ouac'het

    (1876) TDE.BF 257b. Gwac'hat, v. n., tr. «Croasser.»

  • gwac'hat
    gwac'hat

    voir gwac'hal

  • gwac'herezh
    gwac'herezh

    m. (ornithologie) Croassement.

    (1732) GReg 236a. Croassement, cris des corbeaux, tr. «goac'hérez. oüac'hérez

  • gwac'hle
    gwac'hle

    coll. (phycologie) =

    (1980) PLNN 5/22. (Ploueskad) amañ ez eus bezhin gwac'hle e gis-se, tost awalc'h d'ar bordoù. ●24. ar ramass gwac'hle. (...) ar gwac'hle a ra seiteg [deugre], triwec'h pa vezont savetaet mad, kwa. Sec'hed mad, kwa.

  • gwad .1
    gwad .1

    m.

    I.

    (1) Sang.

    (1499) Ca 95a. Goat. g. sang. l. hic sanguis / inis. ●(1530) Pm 6. Corf ha quic ha goat, tr. «Corps et chair et sang.» ●(1576) Cath p. 24. goude maz voe dipennet ez deuz lez euit goat he gouzouc, tr. «après qu'elle fut décapitée, il vint du alit au lieu de sang, de son cou.» ●(1612) Cnf 69a. pe-heny endeueus ma dazprenet dré è goat precius. ●(1633) Nom 14b. Sanguis : sang : goat. ●176a. Excipulum : vaisseau où le sang coule de la veine : an vessel da reseruiff an goat á deu an gouazen. ●(1650) Nlou 54. An goat dan traou a dinaouas, tr. «Le sang s'écoula au sol.» ●220. Ne chommas barr, en garr, na brech, / Goat vn bannech na dysechas, tr. «il ne resta point en jambe ni bras, / goutte de sang qui ne se dessécha.»

    (1659) SCger 107b. sang, tr. «goat.» ●150b. goat, tr. «sang.» ●(c.1680) NG 143. Guet gouet didan e bron deheu. ●686. a liuë er gouet. ●1076. Guet e houet presieux. ●(1790) PEdenneu 138. goleit a oaid. ●(1790) Ismar 26. goaid er Uériès.

    (1876) TDE.BF 233a. Goloet a c'hoad, tr. «couvert de sang.»

    (1973) LBFR 51. En eur goulaven goued, tr. «dans une traînée de sang.»

    (2) Gwad-glaou : ensanglanté.

    (c.1785) VO 103. guet ur sabre goaid-gleu. ●(1792) HS 113. er pènn-hont gouaid-gleu.

    (1861) BSJ 239. ne oé rah é gorf adorabl meit gouli ha goaid gleu.

    (3) Gwad-ha-labez : souillé de sang.

    (17--) EN 259. goaid a labe toud ; orer eo e gueled, tr. «elle est toute souillée de sang, c'est une horreur de la voir.» ●2357. ched(e) me goaid a labe, quarqued a houliou, tr. «me voici sang et souillure, chargé de plaies.»

    (4) Er penn ag e wad : à bout de sang.

    (1902) LZBg Gwengolo 196. Ha merhuel e hras ér pen ag é hoed.

    (5) sens fig. Nature.

    (1862) JKS 129. Enep he c'hoad eo d'ann den pellaat dioc'h ann enoriou.

    (6) local. Gwad uhel : les vrais marins.

    (1952) LLMM 34/43. (Douarnenez) Ar gwad uhel : ar vartoloded a ouenn.

    (7) Ruz-gwad : rouge sang.

    (1941) FHAB Genver 6. Liou ruz-gwad ar voul-dan.

    II.

    (1) Bezañ troet e wad : avoir les sangs tournés.

    (1878) EKG II 72 (L) L. Inisan. Jannet ar Go a ioa dija barbouellet he fenn : ar guel a gement-se a droaz neat he goad.

    (1910) MBJL 37 (T) L. le Clerc. Peadra, da zur, da lakat gwad homan da drei. ●(1922) IATA 33 *Alan Yann. Troet neat eo va goad o klevet eun dra ker sebezun (lire : sebezus).

    (2) Birviñ e wad : s’énerver, s’agacer.

    (1790) MG 89 (G) I. Marion. Chetui, berhuein e ra men goaid én-an, quel liès gùéh ma chongean én dén-hont.

    (1877) EKG 282 (L) L. Inisan. Ar c'homzou-ze a lakeaz ar gwad da virvi enn hor goazied.

    (1903) MBJJ 202 (T) L. le Clerc. Ar re yaouank dreist-holl eo krog o goad da virvi. ●(1910) BUJA 9 G. Helies. Ar gwel ebken aneza a laka va goad da virvi. ●(1926) BIVE 12 (T) E. ar Moal. Birvi ra ma bannac'h gwad, neb aon !...

    (3) Birviñ e wad en e viz bihan : être en colère noire.

    (1924) NFLO. Paroxysme. être au p[aroxysme] de la colère, tr. «ken ma verv ar gwad em biz bihan

    (4) Bezañ lakaet e wad da dreiñ e gwelien : tourner les sangs.

    (1968) LOLE 100 (T) *Roc'h Vur. Jarlez a lakeas gwad an advokadez loull da drei en gwelien. ●(1970) BHAF 137 (T) E. ar Barzhig. Unan bennag euz ar pennou-maout-se a veze dalhmad endro dim, pez a lakae gwad va gwreg da drei en gwelien, hag hi klañv a-benn ar fin. ●(1972) LLMM 150/31 (T) E. ar Barzhig. Prest e oa hor gwad da dreiñ en gwelien, met ar soudard ne lezas ket ac'hanomp da enkreziñ.

    (5) (Mont, treiñ) e wad e dour : devenir faible physiquement.

    (18--) BSG 194 (T). Hast buhan, paysant, rei d'imb arc'hant hac aour, / Pe me lacaï da voad da drei ebars en dour, tr. F.-V. an Uhel «...ou je ferai que ton sang se tourne en eau.» ●(1889) ISV 47 (L) G. Morvan. Bez'ez euz ive tud clanv eat ho ners digantho, eat ho goad e dour, hag ama n'eus mui peadra da zigas ar iec'hed en dro.

    (1912) MELU XI 368. Mond ë ra ma gwad dë dour, tr. E. Ernault «Mon sang tourne en eau (je suis ennuyé, agacé). (Trév[érec])» ●(1932) ALMA 76 (L). Mont a ra va fenn e belbi ha va gwad e dour. ●(1970) BHAF 366 (T) E. ar Barzhig. Emañ o paouez heuill eun dro-gorn hag ez a e wad en dour : gweled a ra dirazañ, war veh daou hant paz, eur sapre pikol pez bleiz en e goazez e kreiz an ale hag o yudal ouz al loar.

    (6) Mont e wad e laezh-ribot : devenir faible physiquement.

    (2003) TONKA 67 (T) . Sell, mond a ra ma gwad e lêz-ribot. Bezañ tremenet da zero evel-henn.

    (7) Dont ar gwad dindan e ivinoù : se mettre en, colère.

    (1870) MBR 334 (L) A. Troude. Piou a zo laer, eme ar roue, ar goad o tont dindan he ivinou.

    (8) Kaout gwad dindan e ivinoù : être vif, avoir de l’humeur facilement…

    (1857) CBF 57 (L). Ia a vad, te zo eunn tamm mad a baotr; da vreur ervad (lire : avad) n'en deuz ket a c'hoad dindan he ivinou, tr. Troude/Milin «... ton frère, au contraire, n'a pas de sang dans les veines.»

    (1936) IVGA 46 (Ki) Y. Drezen. Katell Vloagen n'oa ket nemeti (...) o kaout gwad dindan hec'h ivinou. ●(1955) STBJ 53 (K) Y. ar Gow. Moarvat ne jomas ket da goll he amzer hag e stagas da labourat ker gwas ha ma rae kent p'emede gant he mamm. «Gwad he devoa dindan he ivinou», evel ma lavare alïes, hag imor diskrapa a oa enni ive. ●(1965) BRUD 20/16 (T) E. ar Barzhig. Re a wad am-oa dindan ma ivinou, med torret eo din. ●(1981) ANTR 3 (L) *Tad Medar. Kement mous a zo eun tamm gwad dindan e ivinou, deiz pe zeiz, a zo bed oh en em ganna. ●144. Ha beh d'ei ! Gwelom e peleh ema ar bôtred a zo eun tamm gwad dindan o ivinou. ●223. Gwad a zo dindan ivinou an dud o deus kemered ar garg hag ar zamm da renka an abadenn-ma.

    (9) Kaout gwad en e wazhied : avoir du sang dans les veines.

    (1913) DIHU 101/340 (G) Er B.... Hag èl m'en doé goèd en é hoahiad, ne oé ket braù monet énep dehon a p'en doé ivet ur baneh.

    (10) Birviñ ar gwad dindan e ivinoù : le sang lui bout dans les veines.

    (1924) ZAMA 197 (K) I. Krog. Ha c’houi ‘oar, Yann Bilh a vervas ruz ar gwad dindan e ivinou, o klevet ken alïes ha ken hir pedennou.

    (11) Ruz evel gwad : très rouge.

    (17--) TE 460(2) (G) I. Marion. En heaul e zas de vout du èl ur pod, hac el loër ru èl goaid.

    (1902) PIGO I 28 (T) E. ar Moal. O lugerni ru-goad evel eun tân-gwal. ●(1924) NOLU 18 (G) J. ar Baion. Ur vroh-ru èl er goèd-eit gobér hou panùez.

    (12) Goro betek ar gwad : dépouiller complètement.

    (1912) MELU 405. Goro betek ar gwad, tr. E. Ernault «Traire jusqu'au sang, dépouiller complètement.»

    (13) Ober gwad fall : se faire du mauvais sang.

    (1962) BRUD 16/26 (T) E. ar Barzhig. Evelse e hounez e damm buez, ar paourkêz Fañch, kuit d'ober gwad fall. ●(1970) BHAF 207 (T) E. ar Barzhig. Na rez ket gwad fall, skriva a rin dit... ●234. O ! Maïte, na rez ket gwad fall, merhig.

    (14) Ruilhal gwad gad en e wazhied : voir gad.

    (15) Tennañ gwad eus dent ub. : voir dent.

  • gwad .2
    gwad .2

    [vbr guad, mbr goat, mgall gwad < celt *ṷot- cf. lat uetō (DGVB 181a, GPCY 1542b)]

    S. Contredit, refus.

    (c. 850) MSvbr X f° 132 gl. 216 (DGVB 181a). guad gl. deterrimum., tr. « refus, abstention », « action d’éviter »

    (1530) Pm 272 (Mab Den). mall creff ho deueux nedeux goat, tr. «Ils ont grand’hâte, il n’y a pas de contredit.»

  • gwad-aval / gwad-avaloù
    gwad-aval / gwad-avaloù

    m. fam., plais. Cidre.

    (1903) JOZO xi. ul lommig goed aval. ●(1956) LLMM 62/25. Ar bannac'h gwad-aval-mañ ne c'hell ober deoc'h nemet vad. ●(1977) LLMM 185/468. sinañ ar peoc'h gant gwad avaloù Per 'r Gall.

  • gwad-avaloù
    gwad-avaloù

    voir gwad-aval

  • gwad-hoc'h / gwad-an-hoc'h
    gwad-hoc'h / gwad-an-hoc'h

    m. FAM. Vin.

    (1732) GReg 961b. Vin épais & gros, tr. « guïn goad-an-houc’h. »

    (1935) ANTO 82. nemet e vefe aet i jes dinann palhplun dê Lañsogne, da gargañ penton i jes a zousilh-tan pe a Woad-ouc'h.

  • gwad-melen
    gwad-melen

    m. (botanique) Grande éclaire, grande chélidoine Chelidonium majus.

    (1942) VALLsup 31b. Chélidoine, tr. «gwad melen m.»

  • gwadad
    gwadad

    m. –où Saignée.

    (c.1718) CHal.ms iv. saignée, tr. «goedat, un ten goet.»

  • gwadañ / gwadiñ
    gwadañ / gwadiñ

    v.

    I. V. intr. Saigner, perdre du sang.

    (1499) Ca 93b. Goadaff. g. ensenglentier. saingner. la. sanguino / as.

    (1659) SCger 107a. saigner, tr. «goada.» ●150b. goada, tr. «saigner.» ●(1732) GReg 838a. Vous saignez du nez, tr. «Goada a ra ho fry.» ●(1792) CAg 74. Er bouiss ë zegueor peb blesse, / Hou laca hoah de ouaïdein.

    (1876) TDE.BF 233a. Goada a ra ho fri, tr. «Vous saignez du nez.» ●(1877) EKG I 263. hag e lakeaz he fri da voada. ●(1889) ISV 195. Kenta ma comansas goada, oue d'ar guner 24 ebrel 1868. En dervez-ze ne voadas nemet he c'hostez kleiz.

    (1910) DIHU 62/121. Pen-dre-ben d'en hent, me fri ne hré nameit goédein.

    II. V. tr. d.

    (1) Saigner, tirer du sang.

    (1732) GReg 838a. Saigner un cheval, tr. «Goada ur marc'h.» ●(17--) BMa 327-328. Me a meus song da dont daspasan / Ar presidant hep e voadan, tr. «J'ai l'intention de venir châtrer / Le Président, sans le saigner.»

    (1834) SIM 132. Ar medicin a lavaro hac én so ret e voada. ●(1856) VNA 229. Vous avez besoin d'une saignée, tr. «Dobér e hoès a vout goaidet.» ●(1857) CBF 76. Goadet ounn bet, tr. «J'ai été saigné.» ●(1876) TDE.BF 233a. Goadet eo bet, tr. «il a été saigné.»

    ►absol.

    (1633) Nom 176a. Scalprum chirurgicum, scapellus, phlebotomum, Sagitta : lancette dequoy on tire le sang : lancettès pe gant hiny ez goüader.

    ►[empl. comme subst.] Saignée.

    (1831) MAI 158. Pa ve græt eur goadan.

    (2) Répandre, faire couler le sang.

    ►absol.

    (c.1500) Cb 95a. [goat] Item cruentus / a / um. g. celluy qui ayme effusion de sang. bri. nep a goar goadaff.

    (3) Ensanglanter.

    (1659) SCger 51a. ensanglanter, tr. «gouada

    III.

    (1) En devout ur gontell a spazh hep gwadañ : voir kontell.

    (2) Lakaat an dent da wadañ : voir dent.

    (3) Gwadañ a ra e zent : voir dent.

  • gwadegenn
    gwadegenn

    f. –où

    I.

    (1) (charcuterie) Boudin.

    (1499) Ca 93b. Goadeguenn. g. boudin. l. hoc omasum / si. ●(1633) Nom 59a. Farcimen : boudin, saucisse, ou andouïlle : gouadeguen, silsiguen, pe andüillen. ●59b. Tomaculum, apexabo : saucisse, saucisson, boudin ou andouïlle : gouadeguen, pe andüillen.

    (1659) SCger 15b. boudin, tr. «goadeguenn, p. ou.» ●150a. goadiguenn, tr. «boudin.» ●(1732) GReg 107a. Boudin, tr. «Goadeguen. p. goadeguennou. Van[netois] Goëdiguen. p. goëdiguenëu.» ●(1744) L'Arm 34a. Boudin, tr. «Goaidigueenn.. neu. f.»

    (c.1820) COF 19. Ne zebr nemeur a voadeg'en, / Nebeutoc'h c'hoas a silzig'en. ●(1838) CGK 12. He diou chot treut ha creïhenet, en liou d'eur c'hos goadiguen. ●(1857) CBF 6. silzik ha gwadegennou, tr. «saucisses et boudins.» ●(1877) EKG I 90. da glevet ouc'h ar goadegennou.

    (1908) PIGO II 170. fest ar gwadigennou. ●(1926) FHAB Meurzh 93. danvez silzig ha gwadegennou.

    (2) Yod gwadegenn : voir yod.

    (3) Bezañ goullo e wadegenn =

    (1869) FHB 252/343b. e veza m'oa teo ar reo ha goullo ivez he vouadeguen.

    (3) Robe d'andouille.

    (1744) L'Arm 340b. Robe (…) D'andouilles, tr. «Goaidiguêñ f. : sah. m.»

    II.

    (1) Ober moan wadegenn : se contenter de peu de nourriture.

    (1867) MGK 7 (L) G. Milin. Ober moan wadegen ha beva en he roll, / Zo gwell 'get morlajez, ar c'houzoug er wakol.

    (1975) BAHE 87/6 (T) Ernest ar Barzhig. Ret dezhe ober moan wadegenn.

    (2) Ober gwadegenn voan da goan : se contenter de peu de nourriture.

    (1933) OALE 45/208 (L) *Ab-Sulio. Bez' hon eus, ouspenn, graet trowenn, hag e rankaimp, chas ha tud, ober gwadegenn voan d'hor c'hoan !... ●(1950) KROB 26-27/19 (L) *Ab-Sulio. Deski a rafe petra eo debri bara difounn hag ober gwadegenn voan da goan, eme eun all...

    (3) Bezañ moan e wadegenn : avoir peur.

    (1975) UVUD 11 (L-Plougerne). En noz, e-pad ar goañ, glao oc’h ober, erc’h tachadou … (…) Daou vousig vian er mod-se o vont teit an ichou. Me lavar dit, meur a veach e bet moan or gwadegenn !

    (4) Bout badezet gant soubenn gwadegenn : voir soubenn.

  • gwadegenn-wenn
    gwadegenn-wenn

    f. (cuisine) Boudin blanc.

    (1732) GReg 107a. Boudin blanc, tr. «Goadeguen-vén. p. goadeguennou-güen

  • gwadek
    gwadek

    adj.

    (1) Saignant, qui saigne.

    (1732) GReg 838a. Saignant, ante, qui saigne encore, frais tué, tr. «Goadecq. van[netois] goédecq.» ●La plaïe est toute saignante, tr. «goadecq eo c'hoaz ar gouly.»

    (2) Sanguinolent, mêlé de sang.

    (1732) GReg 843b. Sanguinolent, ente, teint de sang, tr. «Goadecq

    (1831) RDU 179. que ne sortias ér mæz guet un huiz goêdec.

    (3) Ensanglanté, couvert de sang.

    (1732) GReg 843a. Une robe sanglante, tr. «Ur saë goadecq

    (1874) POG 161. dilladou gwadek. ●(1876) TDE.BF 233a. Goadek eo ar c'hik, tr. «la viande est saignante.»

    (1941) FHAB Meurzh/Ebrel 35. (Skrignag) Unnek beleg houarnezet / O tonet eus a Wened / O rochedou gwadek / O c'hlezeier torret.

    (4) Sanguin.

    (1732) GReg 843b. Sanguin, ine, en qui le sang domine, tr. «Van[netois] goëdecq.» ●(1774) AC 131. ar gragues naturallamant goadec, tr. «les femmes d'un tempérament sanguin.»

  • gwader
    gwader

    m. –ion Médecin qui saigne (les patients).

    (1732) GReg 838a. Saigneur, Medecin qui aime à faire saigner, tr. «Goadèr

  • gwaderesa
    gwaderesa

    s. intr. Chercher des sangsues.

    (1867) FHB 136/253b. N'out ket bet morse e voaderessa ?

  • gwaderez .1
    gwaderez .1

    f. (pathologie animale) Maladie du sang chez un bélier.

    (1849) LLB 1529/1532. Mar hueh, én un taul, er meud kalonekan / E grein ar é ziwhar, e derm, e den ardran ; / Doujet er hoederez, keméret hou koutel, / Feutet é ziwskoharn ha touchand é hrei guèl.

  • gwaderez .2
    gwaderez .2

    f. –ed (zoologie) Sangsue.

    (1834) SIM 135. ur voaderez dour benac, pere a vezo placet e creiz an estomac. ●(1876) TDE.BF 233a. Goaderez, s. f., tr. «Sangsue ; pl. ed.» ●258a. Gwaderez, et mieux, goaderez. Voy. ce dernier. ●(1877) FHB (3e série) 26/216b. eur ouaderez a bevar meutad hed.

  • gwaderez-varc'h
    gwaderez-varc'h

    f. (zoologie) Espèce de sangsue.

    (1867) FHB 136/253b-254a. Ar re ne dint na du na glaz, ha boug boug ho c'hic n'int ket mad, ar reze a hanver goaderezed marc'h.

  • gwadet
    gwadet

    adj. Sanglant.

    (1659) SCger 51a. sanglant, tr. «gouadet.» ●107b. sanglant, tr. «goadet

  • gwadet-glaou
    gwadet-glaou

    adj. Ensanglanté.

    (c.1785) VO 109. ur falh terribl ha goaidét-gleu.

  • gwadigellet
    gwadigellet

    adj. Sanguinolent.

    (1906) MSTR 50. Roudou goadiellet er vouillen hag er pri. ●(1939) MGGD 13. he dioujod gwadigellet.

  • gwadiñ
    gwadiñ

    voir gwadañ

  • gwadus
    gwadus

    adj.

    (1) Sanguin.

    (1732) GReg 843b. Sanguin, ine, en qui le sang domine, tr. «Goadus. Van[netois] goëdus.» ●Les sanguins sont hauts en couleur & joyeux, tr. «ar re a so goadus dre natur, ou, a so eus a un témps goadus, a véz ruspin ha gaë.»

    (2) Sanglant.

    (1792) CAg 76. Hi ë nætta é visage / Goaidus ha diffiguret.

    (3) Qui produit du sang.

    (1931) VALL 674a. Sanguin ; qui produit du sang (émission sanguine), tr. «gwadus

  • gwae
    gwae

    interj. = cf. gwa

    (1869) EGB 130. Gwaé, ia-da, ie-da ! tr. «ouais, oui da !»

  • gwafenn
    gwafenn

    voir gwaflenn

  • gwafier
    gwafier

    voir gwaflez

  • gwafleg
    gwafleg

    f. Marécage.

    (1832) GMB 17 ; 10 manuscrits connus, d’après Gwennole Le Menn ; voir MOY.ms)">JAC.ms 44. en eur goaffrec ... da beuri (...) er goafrecq o peurin, tr. (GMB 267) «(sept vaches grasses) paissant dans un marais.» ●(1895) GMB 267. on dit à Pontrieux gwaflek f. marécage, bourbier.

    (1931) VALL 311b. Fondrière, tr. «gwafleg T[régor] pl. ou.» ●450a. Marécage, tr. «gwafleg T[régor] f.» ●(1959) BAHE 21/4. arc'hougal evel Marc'harid-goug-hir en ur wafleg bennak.

  • gwaflenn
    gwaflenn

    f. –où Bas-fond.

    (1982) PBLS 565. (Sant-Servez-Kallag) gwafennoù, tr. «dépression, creux naturels dans une parcelle de terre.»

  • gwaflez / gwafier
    gwaflez / gwafier

    f. –ioù, -où Fondrière.

    (1895) GMB 267. à Trévérec wafles, pl. wafléjo signifie une fondrière.

    (1931) VALL 311b. Fondrière, tr. «gwaflez T[régor] pl. ou.» ●450a. Marécage, tr. «gwaflez pl. –flezou T[régor] f.» ●(1942) VALLsup 80a. Fondrière (…). Au lieu de gwaflez, gwafleg on emploie en Goelo gwafier m. pl. ou.» ●(1978) BAHE 97-98/76. sitreadou gleb-meurbet, gwaflejoù koulz lavarout.

  • gwafreg
    gwafreg

    voir gwafleg

  • gwag
    gwag

    s. –où (domaine maritime) Vague.

    (1732) GReg 946a. Vague, flot de la mer, tr. «goag. p. goagou

  • gwag-mor
    gwag-mor

    s. gwagoù-mor (domaine maritime) Vague.

    (1633) Nom 245a. Vnda, fluctus : onde, vague, flot : vn gouac mor. ●Fluctus decumanus, decimus fluctus : vague impetueuse : vn gouac mor á ve terribl á bras.

    (1909) KTLR 205. ar goagou mor pa 'n em ledont var an treaz.

    ►absol.

    (1710) IN I 113. pa en em avance ar gouagou var ar sabl, e lesent eno bigornou.

    (1862) JKS 247. enn taol ma tarz ha ma tiroll he wagou. ●(1889) ISV 13. ar c'houagou o sevel evel meneziou beteg an oabl. ●15. O velet ar c'houagou-ze o vont hag o tont ep eana morse.

  • gwagañ
    gwagañ

    v. intr.

    (1) Se ramollir.

    (1923) KNOL 171. Hag an nao den-ze a labouras noz-deiz, epad eiz devez, da skei war ar zac'h, endra c'hellent. Mez kaer o doa, ne goagas tam ganto.

    (2) sens fig. =

    (1935) BREI 427/1c. pa welomp endro d'imp pep tra o wigourat, o waga pe o vont d'an traon.

  • gwagenn .1
    gwagenn .1

    f. –où, gwag (domaine maritime)

    (1) Vague.

    (1659) SCger 58a. flot, tr. «goaguen, p. goagou.» ●122b. vague, tr. «gouaguen, p. goagou.» ●150a. goaguen pe goagren pl. goagou, pe goagrou, tr. «vague.» ●(1732) GReg 946a. Vague, flot de la mer, tr. «Goaguenn. p. goaguennou

    (1876) TDE.BF 233b. Goagenn, et aussi gwagenn, s. f., tr. «Flot ou vague de la mer.»

    (1903) MBJJ 12. terri ar goagenno, hag o lakat d'eoni. ●(1925) BILZ 107. Ar Gwennili (...) pleget e listenn a-rez an dour, a save en avel war gein ar wagenn. ●109. en plegiou ar gwagennou.

    (2) Gwagenn-dro = (?) vague tournante (?).

    (1907) BOBL 28 décembre 170/2e. Pa oant erru en bek kuz heol Enez Vaz, eur wagen dro a gelc'haz ar vag, pehini oa daoubennet, hag a stokaz eur garrek ar Choum bihan.

  • gwagenn .2
    gwagenn .2

    f. –où Onde.

    (1920) MVRO 58/1b. Guikefreou (appareils) ispisial a zo evit reseo ar gwagennou-ze. ●(1970) BRUD 35-36/145. Daoust hag e vefe posubl o zrei war wagennou heb sonerez ?

  • gwagenn / gwagrenn .3
    gwagenn / gwagrenn .3

    f. –où

    (1) Fondrière, molière.

    (1732) GReg 423a. Fondriere, terre molle & tremblante, où l'on enfonce, tr. «goacgrenn. p. goacgrennou.» ●633b. Moliere, fondriere, tr. «Goacgrenn. p. goacgrennou

    (1876) TDE.BF 233b. Goagren, s. m., tr. «Fondrière, sol marécageux et mouvant.»

    (1931) VALL 311b. Fondrière, tr. «gwagrenn (et gwagenn).» ●(1962) TDBP II 191. En hent aze e vez eur wagenn e-kerz ar goañv, tr. «dans le chemin-là il y a une fondrière en hiver.» ●455. Ar gwagennou a zo krenegeliou hag a zac'h tud ha loened enno, tr. «les bourbiers sont des fondrières dans lesquelles bêtes et gens s'embourbent (s'enlisent).»

    (2) Bleu, contusion.

    (1957) PLBR 102. un autre dérivé de gwag, utilisé dans la même région, gwakenn «contusion, bleu».

  • gwagennañ / gwagenniñ
    gwagennañ / gwagenniñ

    v. intr. Onduler, ondoyer.

    (1732) GReg 674a. Ondoier, faire des vagues, tr. «Goaguenna. pr. goaguennet

    (1876) TDE.BF 258a. Gwagenna, v. n., tr. «Produire des vagues, parlant de la mer.»

  • gwagennek
    gwagennek

    adj.

    (1) Houleux.

    (1876) TDE.BF 258a. Gwagennek, adj., tr. «Houleux.»

    (1931) VALL 366a. Houleux, tr. «gwagennek

    (2) Ondulé, onduleux.

    (1876) TDE.BF 258a. Gwagennek, adj., tr. «ondoyant.»

    (1931) VALL 118b. Cheveux ; ondés, ondulés, tr. «gwagennek

  • gwagenniñ
    gwagenniñ

    voir gwagennañ

  • gwagennouer
    gwagennouer

    m. Calandre.

    (1876) TDE.BF 233b. Goagennouer, s. m., tr. «Machine appelée calandre par les fabricants de drap.»

  • gwagennus
    gwagennus

    adj. Onduleux.

    (1732) GReg 674a. Ondoiant, ante, tr. «Goaguennus

  • gwagrenn .1
    gwagrenn .1

    f. –où (anatomie) Glande.

    (1499) Ca 93b. Goagrenn in mesenn vide. ●136b. g. petite glande qui nait entre la chaer et le cuyr. b. goagrenn. ●(1633) Nom 259a. Tonfillæ : les glandes de la bouche aux enflambez : an gouagren á vez en guenou dan dut anflammet.

    (1659) SCger 62b. glande, tr. «gouagren.» ●123a. verbre, tr. «goagren.» ●(1732) GReg 459b. Glande, partie du corps, molle & spongieuse, tr. «Goagrenn. p. goagrennou. Van[netois] gouagrenn. p. ëu

    (1876) TDE.BF 233b. Goagrenn, gwagrenn, s. f., tr. «Loupe, glande ; pl. ou.» ●258a. Gwagrenn, s. f., tr. «Bubon, glande, loupe ; pl. gwragrennou, gwagrou

    (1900) KEBR 20. Ar goagren, tr. « La glande » ●Ar goagrennou, tr. « Les glandes ».

  • gwagrenn .2
    gwagrenn .2

    voir gwagenn .3

  • gwagrennañ
    gwagrennañ

    v. intr. Se former en glande.

    (1732) GReg 459b. Se former en glandes, tr. «Goagrenna. pr. goagrennet

    (1876) TDE.BF 258a. Gwagrenna, v. n., tr. «Bubon, glande, loupe.»

  • gwagrennek
    gwagrennek

    adj. Glandueux.

    (1876) TDE.BF 258a. Gwagrennek, adj., tr. «Glanduleux.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...