Devri

Recherche 'g...' : 4478 mots trouvés

Page 58 : de gwabriol-gwabrigol (2851) à gwagrennek (2900) :
  • gwabriol / gwabrigol
    gwabriol / gwabrigol

    coll. (météorologie) Éclairs sans tonnerre.

    ●(1941) GWAL 136-137/427. Gwabrigol : dared (strollder ; unander : gwabrigolenn). ●(1948) VALLsup 60a. Eclair sans tonnerre, tr. «gwabriol L[éon].» ●(1954) VAZA 173. hervez ma ra ar gwabriol e-kerz an hañv. ●(1959) TGPB 99. ha diouzh an damskeud-se e tifloupe ur bern luc’hed a bep seurt liv ha stumm, pe marteze gwabrigol.

  • gwabriolenn
    gwabriolenn

    f. –où Éclair sans tonnerre.

    ●(1941) GWAL 136-137/427. Gwabrigol : dared (strollder ; unander : gwabrigolenn).

  • gwac'hadenn
    gwac'hadenn

    f. Cri.

    ●(1942) DADO 7. eur vran, o tarnijal a-drek al liorz a laosk eur wac’hadenn hir.

  • gwac'hal / gwac'hat
    gwac'hal / gwac'hat

    v. intr.

    (1) (en plt d'enfants) Crier, pleurer.

    ●(1499) Ca 93b. Goachat vide in garm. ●(1633) Nom 216a-b. Vagitus, vagor : le cry des petits enfans : gouachat, cry an bugalè munut.

    ●(1659) SCger 150a. goac'hat, tr. «crier comme de petits enfans.»

    ●(1876) TDE.BF 257b. Gwac'hat, v. n., tr. «crier, comme font les petits enfants.»

    ●(1924) BILZbubr 38/841. he hini diwea o voac'hal hag o c'harmi.

    (2) (ornithologie) Croasser.

    ●(1732) GReg 236a. Croasser, crier comme font les corbeaux, tr. «goac'hat. pr. goac'het. ouac'hat. pr. ouac'het.»

    ●(1876) TDE.BF 257b. Gwac'hat, v. n., tr. «Croasser.»

  • gwac'hat
    gwac'hat

    voir gwac'hal

  • gwac'herezh
    gwac'herezh

    m. (ornithologie) Croassement.

    ●(1732) GReg 236a. Croassement, cris des corbeaux, tr. «goac'hérez. oüac'hérez.»

  • gwac'hle
    gwac'hle

    coll. (phycologie) =

    ●(1980) PLNN 5/22. (Ploueskad) amañ ez eus bezhin gwac'hle e gis-se, tost awalc'h d'ar bordoù. ●24. ar ramass gwac'hle. (...) ar gwac'hle a ra seiteg [deugre], triwec'h pa vezont savetaet mad, kwa. Sec'hed mad, kwa.

  • gwad .1
    gwad .1

    m.

    I.

    (1) Sang.

    ●(1499) Ca 95a. Goat. g. sang. l. hic sanguis / inis. ●(1530) Pm 6. Corf ha quic ha goat, tr. «Corps et chair et sang.» ●(1576) Cath p. 24. goude maz voe dipennet ez deuz lez euit goat he gouzouc, tr. «après qu'elle fut décapitée, il vint du alit au lieu de sang, de son cou.» ●(1612) Cnf 69a. pe-heny endeueus ma dazprenet dré è goat precius. ●(1633) Nom 14b. Sanguis : sang : goat. ●176a. Excipulum : vaisseau où le sang coule de la veine : an vessel da reseruiff an goat á deu an gouazen. ●(1650) Nlou 54. An goat dan traou a dinaouas, tr. «Le sang s'écoula au sol.» ●220. Ne chommas barr, en garr, na brech, / Goat vn bannech na dysechas, tr. «il ne resta point en jambe ni bras, / goutte de sang qui ne se dessécha.»

    ●(1659) SCger 107b. sang, tr. «goat.» ●150b. goat, tr. «sang.» ●(c.1680) NG 143. Guet gouet didan e bron deheu. ●686. a liuë er gouet. ●1076. Guet e houet presieux. ●(1790) PEdenneu 138. goleit a oaid. ●(1790) Ismar 26. goaid er Uériès.

    ●(1876) TDE.BF 233a. Goloet a c'hoad, tr. «couvert de sang.»

    ●(1973) LBFR 51. En eur goulaven goued, tr. «dans une traînée de sang.»

    (2) Gwad-glaou : ensanglanté.

    ●(c.1785) VO 103. guet ur sabre goaid-gleu. ●(1792) HS 113. er pènn-hont gouaid-gleu.

    ●(1861) BSJ 239. ne oé rah é gorf adorabl meit gouli ha goaid gleu.

    (3) Gwad-ha-labez : souillé de sang.

    ●(17--) EN 259. goaid a labe toud ; orer eo e gueled, tr. «elle est toute souillée de sang, c'est une horreur de la voir.» ●2357. ched(e) me goaid a labe, quarqued a houliou, tr. «me voici sang et souillure, chargé de plaies.»

    (4) Er penn ag e wad : à bout de sang.

    ●(1902) LZBg Gwengolo 196. Ha merhuel e hras ér pen ag é hoed.

    (5) sens fig. Nature.

    ●(1862) JKS 129. Enep he c'hoad eo d'ann den pellaat dioc'h ann enoriou.

    (6) local. Gwad uhel : les vrais marins.

    ●(1952) LLMM 34/43. (Douarnenez) Ar gwad uhel : ar vartoloded a ouenn.

    (7) Ruz-gwad : rouge sang.

    ●(1941) FHAB Genver 6. Liou ruz-gwad ar voul-dan.

    II.

    (1) Bezañ troet e wad : avoir les sangs tournés.

    ●(1878) EKG II 72 (L) L. Inisan. Jannet ar Go a ioa dija barbouellet he fenn : ar guel a gement-se a droaz neat he goad.

    ●(1910) MBJL 37 (T) L. le Clerc. Peadra, da zur, da lakat gwad homan da drei. ●(1922) IATA 33 *Alan Yann. Troet neat eo va goad o klevet eun dra ker sebezun (lire : sebezus).

    (2) Birviñ e wad : s’énerver, s’agacer.

    ●(1790) MG 89 (G) I. Marion. Chetui, berhuein e ra men goaid én-an, quel liès gùéh ma chongean én dén-hont.

    ●(1877) EKG 282 (L) L. Inisan. Ar c'homzou-ze a lakeaz ar gwad da virvi enn hor goazied.

    ●(1903) MBJJ 202 (T) L. le Clerc. Ar re yaouank dreist-holl eo krog o goad da virvi. ●(1910) BUJA 9 G. Helies. Ar gwel ebken aneza a laka va goad da virvi. ●(1926) BIVE 12 (T) E. ar Moal. Birvi ra ma bannac'h gwad, neb aon !...

    (3) Birviñ e wad en e viz bihan : être en colère noire.

    ●(1924) NFLO. Paroxysme. être au p[aroxysme] de la colère, tr. «ken ma verv ar gwad em biz bihan.»

    (4) Bezañ lakaet e wad da dreiñ e gwelien : tourner les sangs.

    ●(1968) LOLE 100 (T) *Roc'h Vur. Jarlez a lakeas gwad an advokadez loull da drei en gwelien. ●(1970) BHAF 137 (T) E. ar Barzhig. Unan bennag euz ar pennou-maout-se a veze dalhmad endro dim, pez a lakae gwad va gwreg da drei en gwelien, hag hi klañv a-benn ar fin. ●(1972) LLMM 150/31 (T) E. ar Barzhig. Prest e oa hor gwad da dreiñ en gwelien, met ar soudard ne lezas ket ac'hanomp da enkreziñ.

    (5) (Mont, treiñ) e wad e dour : devenir faible physiquement.

    ●(18--) BSG 194 (T). Hast buhan, paysant, rei d'imb arc'hant hac aour, / Pe me lacaï da voad da drei ebars en dour, tr. F.-V. an Uhel «...ou je ferai que ton sang se tourne en eau.» ●(1889) ISV 47 (L) G. Morvan. Bez'ez euz ive tud clanv eat ho ners digantho, eat ho goad e dour, hag ama n'eus mui peadra da zigas ar iec'hed en dro.

    ●(1912) MELU XI 368. Mond ë ra ma gwad dë dour, tr. E. Ernault «Mon sang tourne en eau (je suis ennuyé, agacé). (Trév[érec])» ●(1932) ALMA 76 (L). Mont a ra va fenn e belbi ha va gwad e dour. ●(1970) BHAF 366 (T) E. ar Barzhig. Emañ o paouez heuill eun dro-gorn hag ez a e wad en dour : gweled a ra dirazañ, war veh daou hant paz, eur sapre pikol pez bleiz en e goazez e kreiz an ale hag o yudal ouz al loar.

    (6) Mont e wad e laezh-ribot : devenir faible physiquement.

    ●(2003) TONKA 67 (T) . Sell, mond a ra ma gwad e lêz-ribot. Bezañ tremenet da zero evel-henn.

    (7) Dont ar gwad dindan e ivinoù : se mettre en, colère.

    ●(1870) MBR 334 (L) A. Troude. Piou a zo laer, eme ar roue, ar goad o tont dindan he ivinou.

    (8) Kaout gwad dindan e ivinoù : être vif, avoir de l’humeur facilement…

    ●(1857) CBF 57 (L). Ia a vad, te zo eunn tamm mad a baotr; da vreur ervad (lire : avad) n'en deuz ket a c'hoad dindan he ivinou, tr. Troude/Milin «... ton frère, au contraire, n'a pas de sang dans les veines.»

    ●(1936) IVGA 46 (Ki) Y. Drezen. Katell Vloagen n'oa ket nemeti (...) o kaout gwad dindan hec'h ivinou. ●(1955) STBJ 53 (K) Y. ar Gow. Moarvat ne jomas ket da goll he amzer hag e stagas da labourat ker gwas ha ma rae kent p'emede gant he mamm. «Gwad he devoa dindan he ivinou», evel ma lavare alïes, hag imor diskrapa a oa enni ive. ●(1965) BRUD 20/16 (T) E. ar Barzhig. Re a wad am-oa dindan ma ivinou, med torret eo din. ●(1981) ANTR 3 (L) *Tad Medar. Kement mous a zo eun tamm gwad dindan e ivinou, deiz pe zeiz, a zo bed oh en em ganna. ●144. Ha beh d'ei ! Gwelom e peleh ema ar bôtred a zo eun tamm gwad dindan o ivinou. ●223. Gwad a zo dindan ivinou an dud o deus kemered ar garg hag ar zamm da renka an abadenn-ma.

    (9) Kaout gwad en e wazhied : avoir du sang dans les veines.

    ●(1913) DIHU 101/340 (G) Er B.... Hag èl m'en doé goèd en é hoahiad, ne oé ket braù monet énep dehon a p'en doé ivet ur baneh.

    (10) Birviñ ar gwad dindan e ivinoù : le sang lui bout dans les veines.

    ●(1924) ZAMA 197 (K) I. Krog. Ha c’houi ‘oar, Yann Bilh a vervas ruz ar gwad dindan e ivinou, o klevet ken alïes ha ken hir pedennou.

    (11) Ruz evel gwad : très rouge.

    ●(17--) TE 460(2) (G) I. Marion. En heaul e zas de vout du èl ur pod, hac el loër ru èl goaid.

    ●(1902) PIGO I 28 (T) E. ar Moal. O lugerni ru-goad evel eun tân-gwal. ●(1924) NOLU 18 (G) J. ar Baion. Ur vroh-ru èl er goèd-eit gobér hou panùez.

    (12) Goro betek ar gwad : dépouiller complètement.

    ●(1912) MELU 405. Goro betek ar gwad, tr. E. Ernault «Traire jusqu'au sang, dépouiller complètement.»

    (13) Ober gwad fall : se faire du mauvais sang.

    ●(1962) BRUD 16/26 (T) E. ar Barzhig. Evelse e hounez e damm buez, ar paourkêz Fañch, kuit d'ober gwad fall. ●(1970) BHAF 207 (T) E. ar Barzhig. Na rez ket gwad fall, skriva a rin dit... ●234. O ! Maïte, na rez ket gwad fall, merhig.

    (14) Ruilhal gwad gad en e wazhied : voir gad.

    (15) Tennañ gwad eus dent ub. : voir dent.

  • gwad .2
    gwad .2

    [vbr guad, mbr goat, mgall gwad < celt *ṷot- cf. lat uetō (DGVB 181a, GPCY 1542b)]

    S. Contredit, refus.

    ●(c. 850) MSvbr X f° 132 gl. 216 (DGVB 181a). guad gl. deterrimum., tr. « refus, abstention », « action d’éviter »

    ●(1530) Pm 272 (Mab Den). mall creff ho deueux nedeux goat, tr. «Ils ont grand’hâte, il n’y a pas de contredit.»

  • gwad-aval / gwad-avaloù
    gwad-aval / gwad-avaloù

    m. fam., plais. Cidre.

    ●(1903) JOZO xi. ul lommig goed aval. ●(1956) LLMM 62/25. Ar bannac'h gwad-aval-mañ ne c'hell ober deoc'h nemet vad. ●(1977) LLMM 185/468. sinañ ar peoc'h gant gwad avaloù Per 'r Gall.

  • gwad-avaloù
    gwad-avaloù

    voir gwad-aval

  • gwad-hoc'h / gwad-an-hoc'h
    gwad-hoc'h / gwad-an-hoc'h

    m. FAM. Vin.

    ●(1732) GReg 961b. Vin épais & gros, tr. « guïn goad-an-houc’h. »

    ●(1935) ANTO 82. nemet e vefe aet i jes dinann palhplun dê Lañsogne, da gargañ penton i jes a zousilh-tan pe a Woad-ouc'h.

  • gwad-melen
    gwad-melen

    m. (botanique) Grande éclaire, grande chélidoine Chelidonium majus.

    ●(1942) VALLsup 31b. Chélidoine, tr. «gwad melen m.»

  • gwadad
    gwadad

    m. –où Saignée.

    ●(c.1718) CHal.ms iv. saignée, tr. «goedat, un ten goet.»

  • gwadañ / gwadiñ
    gwadañ / gwadiñ

    v.

    I. V. intr. Saigner, perdre du sang.

    ●(1499) Ca 93b. Goadaff. g. ensenglentier. saingner. la. sanguino / as.

    ●(1659) SCger 107a. saigner, tr. «goada.» ●150b. goada, tr. «saigner.» ●(1732) GReg 838a. Vous saignez du nez, tr. «Goada a ra ho fry.» ●(1792) CAg 74. Er bouiss ë zegueor peb blesse, / Hou laca hoah de ouaïdein.

    ●(1876) TDE.BF 233a. Goada a ra ho fri, tr. «Vous saignez du nez.» ●(1877) EKG I 263. hag e lakeaz he fri da voada. ●(1889) ISV 195. Kenta ma comansas goada, oue d'ar guner 24 ebrel 1868. En dervez-ze ne voadas nemet he c'hostez kleiz.

    ●(1910) DIHU 62/121. Pen-dre-ben d'en hent, me fri ne hré nameit goédein.

    II. V. tr. d.

    (1) Saigner, tirer du sang.

    ●(1732) GReg 838a. Saigner un cheval, tr. «Goada ur marc'h.» ●(17--) BMa 327-328. Me a meus song da dont daspasan / Ar presidant hep e voadan, tr. «J'ai l'intention de venir châtrer / Le Président, sans le saigner.»

    ●(1834) SIM 132. Ar medicin a lavaro hac én so ret e voada. ●(1856) VNA 229. Vous avez besoin d'une saignée, tr. «Dobér e hoès a vout goaidet.» ●(1857) CBF 76. Goadet ounn bet, tr. «J'ai été saigné.» ●(1876) TDE.BF 233a. Goadet eo bet, tr. «il a été saigné.»

    ►absol.

    ●(1633) Nom 176a. Scalprum chirurgicum, scapellus, phlebotomum, Sagitta : lancette dequoy on tire le sang : lancettès pe gant hiny ez goüader.

    ►[empl. comme subst.] Saignée.

    ●(1831) MAI 158. Pa ve græt eur goadan.

    (2) Répandre, faire couler le sang.

    ►absol.

    ●(c.1500) Cb 95a. [goat] Item cruentus / a / um. g. celluy qui ayme effusion de sang. bri. nep a goar goadaff.

    (3) Ensanglanter.

    ●(1659) SCger 51a. ensanglanter, tr. «gouada.»

    III.

    (1) En devout ur gontell a spazh hep gwadañ : voir kontell.

    (2) Lakaat an dent da wadañ : voir dent.

    (3) Gwadañ a ra e zent : voir dent.

  • gwadegenn
    gwadegenn

    f. –où

    I.

    (1) (charcuterie) Boudin.

    ●(1499) Ca 93b. Goadeguenn. g. boudin. l. hoc omasum / si. ●(1633) Nom 59a. Farcimen : boudin, saucisse, ou andouïlle : gouadeguen, silsiguen, pe andüillen. ●59b. Tomaculum, apexabo : saucisse, saucisson, boudin ou andouïlle : gouadeguen, pe andüillen.

    ●(1659) SCger 15b. boudin, tr. «goadeguenn, p. ou.» ●150a. goadiguenn, tr. «boudin.» ●(1732) GReg 107a. Boudin, tr. «Goadeguen. p. goadeguennou. Van[netois] Goëdiguen. p. goëdiguenëu.» ●(1744) L'Arm 34a. Boudin, tr. «Goaidigueenn.. neu. f.»

    ●(c.1820) COF 19. Ne zebr nemeur a voadeg'en, / Nebeutoc'h c'hoas a silzig'en. ●(1838) CGK 12. He diou chot treut ha creïhenet, en liou d'eur c'hos goadiguen. ●(1857) CBF 6. silzik ha gwadegennou, tr. «saucisses et boudins.» ●(1877) EKG I 90. da glevet ouc'h ar goadegennou.

    ●(1908) PIGO II 170. fest ar gwadigennou. ●(1926) FHAB Meurzh 93. danvez silzig ha gwadegennou.

    (2) Yod gwadegenn : voir yod.

    (3) Bezañ goullo e wadegenn =

    ●(1869) FHB 252/343b. e veza m'oa teo ar reo ha goullo ivez he vouadeguen.

    (3) Robe d'andouille.

    ●(1744) L'Arm 340b. Robe (…) D'andouilles, tr. «Goaidiguêñ f. : sah. m.»

    II.

    (1) Ober moan wadegenn : se contenter de peu de nourriture.

    ●(1867) MGK 7 (L) G. Milin. Ober moan wadegen ha beva en he roll, / Zo gwell 'get morlajez, ar c'houzoug er wakol.

    ●(1975) BAHE 87/6 (T) Ernest ar Barzhig. Ret dezhe ober moan wadegenn.

    (2) Ober gwadegenn voan da goan : se contenter de peu de nourriture.

    ●(1933) OALE 45/208 (L) *Ab-Sulio. Bez' hon eus, ouspenn, graet trowenn, hag e rankaimp, chas ha tud, ober gwadegenn voan d'hor c'hoan !... ●(1950) KROB 26-27/19 (L) *Ab-Sulio. Deski a rafe petra eo debri bara difounn hag ober gwadegenn voan da goan, eme eun all...

    (3) Bezañ moan e wadegenn : avoir peur.

    ●(1975) UVUD 11 (L-Plougerne). En noz, e-pad ar goañ, glao oc’h ober, erc’h tachadou … (…) Daou vousig vian er mod-se o vont teit an ichou. Me lavar dit, meur a veach e bet moan or gwadegenn !

    (4) Bout badezet gant soubenn gwadegenn : voir soubenn.

  • gwadegenn-wenn
    gwadegenn-wenn

    f. (cuisine) Boudin blanc.

    ●(1732) GReg 107a. Boudin blanc, tr. «Goadeguen-vén. p. goadeguennou-güen.»

  • gwadek
    gwadek

    adj.

    (1) Saignant, qui saigne.

    ●(1732) GReg 838a. Saignant, ante, qui saigne encore, frais tué, tr. «Goadecq. van[netois] goédecq.» ●La plaïe est toute saignante, tr. «goadecq eo c'hoaz ar gouly.»

    (2) Sanguinolent, mêlé de sang.

    ●(1732) GReg 843b. Sanguinolent, ente, teint de sang, tr. «Goadecq.»

    ●(1831) RDU 179. que ne sortias ér mæz guet un huiz goêdec.

    (3) Ensanglanté, couvert de sang.

    ●(1732) GReg 843a. Une robe sanglante, tr. «Ur saë goadecq.»

    ●(1874) POG 161. dilladou gwadek. ●(1876) TDE.BF 233a. Goadek eo ar c'hik, tr. «la viande est saignante.»

    ●(1941) FHAB Meurzh/Ebrel 35. (Skrignag) Unnek beleg houarnezet / O tonet eus a Wened / O rochedou gwadek / O c'hlezeier torret.

    (4) Sanguin.

    ●(1732) GReg 843b. Sanguin, ine, en qui le sang domine, tr. «Van[netois] goëdecq.» ●(1774) AC 131. ar gragues naturallamant goadec, tr. «les femmes d'un tempérament sanguin.»

  • gwader
    gwader

    m. –ion Médecin qui saigne (les patients).

    ●(1732) GReg 838a. Saigneur, Medecin qui aime à faire saigner, tr. «Goadèr.»

  • gwaderesa
    gwaderesa

    s. intr. Chercher des sangsues.

    ●(1867) FHB 136/253b. N'out ket bet morse e voaderessa ?

  • gwaderez .1
    gwaderez .1

    f. (pathologie animale) Maladie du sang chez un bélier.

    ●(1849) LLB 1529/1532. Mar hueh, én un taul, er meud kalonekan / E grein ar é ziwhar, e derm, e den ardran ; / Doujet er hoederez, keméret hou koutel, / Feutet é ziwskoharn ha touchand é hrei guèl.

  • gwaderez .2
    gwaderez .2

    f. –ed (zoologie) Sangsue.

    ●(1834) SIM 135. ur voaderez dour benac, pere a vezo placet e creiz an estomac. ●(1876) TDE.BF 233a. Goaderez, s. f., tr. «Sangsue ; pl. ed.» ●258a. Gwaderez, et mieux, goaderez. Voy. ce dernier. ●(1877) FHB (3e série) 26/216b. eur ouaderez a bevar meutad hed.

  • gwaderez-varc'h
    gwaderez-varc'h

    f. (zoologie) Espèce de sangsue.

    ●(1867) FHB 136/253b-254a. Ar re ne dint na du na glaz, ha boug boug ho c'hic n'int ket mad, ar reze a hanver goaderezed marc'h.

  • gwadet
    gwadet

    adj. Sanglant.

    ●(1659) SCger 51a. sanglant, tr. «gouadet.» ●107b. sanglant, tr. «goadet.»

  • gwadet-glaou
    gwadet-glaou

    adj. Ensanglanté.

    ●(c.1785) VO 109. ur falh terribl ha goaidét-gleu.

  • gwadigellet
    gwadigellet

    adj. Sanguinolent.

    ●(1906) MSTR 50. Roudou goadiellet er vouillen hag er pri. ●(1939) MGGD 13. he dioujod gwadigellet.

  • gwadiñ
    gwadiñ

    voir gwadañ

  • gwadus
    gwadus

    adj.

    (1) Sanguin.

    ●(1732) GReg 843b. Sanguin, ine, en qui le sang domine, tr. «Goadus. Van[netois] goëdus.» ●Les sanguins sont hauts en couleur & joyeux, tr. «ar re a so goadus dre natur, ou, a so eus a un témps goadus, a véz ruspin ha gaë.»

    (2) Sanglant.

    ●(1792) CAg 76. Hi ë nætta é visage / Goaidus ha diffiguret.

    (3) Qui produit du sang.

    ●(1931) VALL 674a. Sanguin ; qui produit du sang (émission sanguine), tr. «gwadus.»

  • gwae
    gwae

    interj. = cf. gwa

    ●(1869) EGB 130. Gwaé, ia-da, ie-da ! tr. «ouais, oui da !»

  • gwafenn
    gwafenn

    voir gwaflenn

  • gwafier
    gwafier

    voir gwaflez

  • gwafleg
    gwafleg

    f. Marécage.

    ●(1832) GMB 17 ; 10 manuscrits connus, d’après Gwennole Le Menn ; voir MOY.ms)">JAC.ms 44. en eur goaffrec ... da beuri (...) er goafrecq o peurin, tr. (GMB 267) «(sept vaches grasses) paissant dans un marais.» ●(1895) GMB 267. on dit à Pontrieux gwaflek f. marécage, bourbier.

    ●(1931) VALL 311b. Fondrière, tr. «gwafleg T[régor] pl. ou.» ●450a. Marécage, tr. «gwafleg T[régor] f.» ●(1959) BAHE 21/4. arc'hougal evel Marc'harid-goug-hir en ur wafleg bennak.

  • gwaflenn
    gwaflenn

    f. –où Bas-fond.

    ●(1982) PBLS 565. (Sant-Servez-Kallag) gwafennoù, tr. «dépression, creux naturels dans une parcelle de terre.»

  • gwaflez / gwafier
    gwaflez / gwafier

    f. –ioù, -où Fondrière.

    ●(1895) GMB 267. à Trévérec wafles, pl. wafléjo signifie une fondrière.

    ●(1931) VALL 311b. Fondrière, tr. «gwaflez T[régor] pl. ou.» ●450a. Marécage, tr. «gwaflez pl. –flezou T[régor] f.» ●(1942) VALLsup 80a. Fondrière (…). Au lieu de gwaflez, gwafleg on emploie en Goelo gwafier m. pl. ou.» ●(1978) BAHE 97-98/76. sitreadou gleb-meurbet, gwaflejoù koulz lavarout.

  • gwafreg
    gwafreg

    voir gwafleg

  • gwag
    gwag

    s. –où (domaine maritime) Vague.

    ●(1732) GReg 946a. Vague, flot de la mer, tr. «goag. p. goagou.»

  • gwag-mor
    gwag-mor

    s. gwagoù-mor (domaine maritime) Vague.

    ●(1633) Nom 245a. Vnda, fluctus : onde, vague, flot : vn gouac mor. ●Fluctus decumanus, decimus fluctus : vague impetueuse : vn gouac mor á ve terribl á bras.

    ●(1909) KTLR 205. ar goagou mor pa 'n em ledont var an treaz.

    ►absol.

    ●(1710) IN I 113. pa en em avance ar gouagou var ar sabl, e lesent eno bigornou.

    ●(1862) JKS 247. enn taol ma tarz ha ma tiroll he wagou. ●(1889) ISV 13. ar c'houagou o sevel evel meneziou beteg an oabl. ●15. O velet ar c'houagou-ze o vont hag o tont ep eana morse.

  • gwagañ
    gwagañ

    v. intr.

    (1) Se ramollir.

    ●(1923) KNOL 171. Hag an nao den-ze a labouras noz-deiz, epad eiz devez, da skei war ar zac'h, endra c'hellent. Mez kaer o doa, ne goagas tam ganto.

    (2) sens fig. =

    ●(1935) BREI 427/1c. pa welomp endro d'imp pep tra o wigourat, o waga pe o vont d'an traon.

  • gwagenn .1
    gwagenn .1

    f. –où, gwag (domaine maritime)

    (1) Vague.

    ●(1659) SCger 58a. flot, tr. «goaguen, p. goagou.» ●122b. vague, tr. «gouaguen, p. goagou.» ●150a. goaguen pe goagren pl. goagou, pe goagrou, tr. «vague.» ●(1732) GReg 946a. Vague, flot de la mer, tr. «Goaguenn. p. goaguennou.»

    ●(1876) TDE.BF 233b. Goagenn, et aussi gwagenn, s. f., tr. «Flot ou vague de la mer.»

    ●(1903) MBJJ 12. terri ar goagenno, hag o lakat d'eoni. ●(1925) BILZ 107. Ar Gwennili (...) pleget e listenn a-rez an dour, a save en avel war gein ar wagenn. ●109. en plegiou ar gwagennou.

    (2) Gwagenn-dro = (?) vague tournante (?).

    ●(1907) BOBL 28 décembre 170/2e. Pa oant erru en bek kuz heol Enez Vaz, eur wagen dro a gelc'haz ar vag, pehini oa daoubennet, hag a stokaz eur garrek ar Choum bihan.

  • gwagenn .2
    gwagenn .2

    f. –où Onde.

    ●(1920) MVRO 58/1b. Guikefreou (appareils) ispisial a zo evit reseo ar gwagennou-ze. ●(1970) BRUD 35-36/145. Daoust hag e vefe posubl o zrei war wagennou heb sonerez ?

  • gwagenn / gwagrenn .3
    gwagenn / gwagrenn .3

    f. –où

    (1) Fondrière, molière.

    ●(1732) GReg 423a. Fondriere, terre molle & tremblante, où l'on enfonce, tr. «goacgrenn. p. goacgrennou.» ●633b. Moliere, fondriere, tr. «Goacgrenn. p. goacgrennou.»

    ●(1876) TDE.BF 233b. Goagren, s. m., tr. «Fondrière, sol marécageux et mouvant.»

    ●(1931) VALL 311b. Fondrière, tr. «gwagrenn (et gwagenn).» ●(1962) TDBP II 191. En hent aze e vez eur wagenn e-kerz ar goañv, tr. «dans le chemin-là il y a une fondrière en hiver.» ●455. Ar gwagennou a zo krenegeliou hag a zac'h tud ha loened enno, tr. «les bourbiers sont des fondrières dans lesquelles bêtes et gens s'embourbent (s'enlisent).»

    (2) Bleu, contusion.

    ●(1957) PLBR 102. un autre dérivé de gwag, utilisé dans la même région, gwakenn «contusion, bleu».

  • gwagennañ / gwagenniñ
    gwagennañ / gwagenniñ

    v. intr. Onduler, ondoyer.

    ●(1732) GReg 674a. Ondoier, faire des vagues, tr. «Goaguenna. pr. goaguennet.»

    ●(1876) TDE.BF 258a. Gwagenna, v. n., tr. «Produire des vagues, parlant de la mer.»

  • gwagennek
    gwagennek

    adj.

    (1) Houleux.

    ●(1876) TDE.BF 258a. Gwagennek, adj., tr. «Houleux.»

    ●(1931) VALL 366a. Houleux, tr. «gwagennek.»

    (2) Ondulé, onduleux.

    ●(1876) TDE.BF 258a. Gwagennek, adj., tr. «ondoyant.»

    ●(1931) VALL 118b. Cheveux ; ondés, ondulés, tr. «gwagennek.»

  • gwagenniñ
    gwagenniñ

    voir gwagennañ

  • gwagennouer
    gwagennouer

    m. Calandre.

    ●(1876) TDE.BF 233b. Goagennouer, s. m., tr. «Machine appelée calandre par les fabricants de drap.»

  • gwagennus
    gwagennus

    adj. Onduleux.

    ●(1732) GReg 674a. Ondoiant, ante, tr. «Goaguennus.»

  • gwagrenn .1
    gwagrenn .1

    f. –où (anatomie) Glande.

    ●(1499) Ca 93b. Goagrenn in mesenn vide. ●136b. g. petite glande qui nait entre la chaer et le cuyr. b. goagrenn. ●(1633) Nom 259a. Tonfillæ : les glandes de la bouche aux enflambez : an gouagren á vez en guenou dan dut anflammet.

    ●(1659) SCger 62b. glande, tr. «gouagren.» ●123a. verbre, tr. «goagren.» ●(1732) GReg 459b. Glande, partie du corps, molle & spongieuse, tr. «Goagrenn. p. goagrennou. Van[netois] gouagrenn. p. ëu.»

    ●(1876) TDE.BF 233b. Goagrenn, gwagrenn, s. f., tr. «Loupe, glande ; pl. ou.» ●258a. Gwagrenn, s. f., tr. «Bubon, glande, loupe ; pl. gwragrennou, gwagrou.»

    ●(1900) KEBR 20. Ar goagren, tr. « La glande » ●Ar goagrennou, tr. « Les glandes ».

  • gwagrenn .2
    gwagrenn .2

    voir gwagenn .3

  • gwagrennañ
    gwagrennañ

    v. intr. Se former en glande.

    ●(1732) GReg 459b. Se former en glandes, tr. «Goagrenna. pr. goagrennet.»

    ●(1876) TDE.BF 258a. Gwagrenna, v. n., tr. «Bubon, glande, loupe.»

  • gwagrennek
    gwagrennek

    adj. Glandueux.

    ●(1876) TDE.BF 258a. Gwagrennek, adj., tr. «Glanduleux.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...