Devri

Recherche 'g...' : 4478 mots trouvés

Page 57 : de groumiell (2801) à gwabrigol (2850) :
  • groumiell
    groumiell

    f. Entrelac.

    (1934) BRUS 188. Un entrelac, tr. «ur hroumiel, f.» ●(1936) DIHU 295/5. ur hroumiel keltiek. ●couv. groumiel : entrelac.

  • groz
    groz

    f.

    (1) Ur c'hroz a : beaucoup de.

    (1867) FHB 112/61a-b. al labour a vage kentoc'h eur c'hroz a dud. ●(1867) FHB 120/126a. Eur c'hros a bec'hejou. ●(1872) FHB 394/228b. eur c'hroz a noblansou.

    (2) Ar c'hroz vuiañ : la plupart.

    (1867) FHB 152/381b. ar groz-vuya a renc gounit ar barados. ●(1879) BMN 82-83. ar c'hroz vuia euz an dud. ●118. ar c'hrozvuia a ioa oc'h ober ar besketerez. ●180. Ar c'hroz vuia a ia da govess bep miz.

    (3) Ar c'hroz eus : la plupart des.

    (1913) PRPR 25. en envor ar c'hroz euz ar Vretoned.

    (4) Ar c'hroz diouzh : la majeure partie de.

    (1982) MABL I 99. (Lesneven) 'groz dac'h 'goañv.

  • grozellez
    grozellez

    coll. (botanique) Groseilles.

    (1633) Nom .71a Vuæ crispæ : grosselets, groiselles : spezat, groselles.

  • grozh
    grozh

    voir groc'h

  • grozmol .2
    grozmol .2

    voir grozmolat

  • grozmol / grozvol .1
    grozmol / grozvol .1

    m. –où

    I. (en pl. de qqn)

    (1) Murmure, protestation.

    (1575) M 3566. an anaffon (…) Leun a grozuol en drouc scol ha molest, tr. « les âmes (…) Pleines de murmures, dans la rude discipline et le tourment. »

    (1847) FVR 64. nac a c'hrosmol enn enep d'ann heskinerien ! ●(1850) MOY 281. Ar c'hrosmol-se a rit a zav betec an êe. ●297. ar c'hrosmolou a ret / A rànc bremâ zouden bea prest punissset. ●(1878) EKG II 138. Epad ma kleven trouz ha krosmol dre an ti.

    (1920) AMJV 115. mes al leanezed a rea ho labour heb selaou ho grosmol.

    (2) Kouezhañ er grozmol =

    (1850) MOY 240. Pe e coeo, siouas, er c'hrosmol adarre.

    (3) Lezel e c'hrozmol : se taire, cesser ses récriminations.

    (1850) MOY 258. List hoc'h oll grosmolou.

    (4) Sevel grozmol : monter (en plt du ton).

    (1883) MIL 213. Divar gement-man e savas krosmol etre Breizis ha Gallaoued. ●(1889) ISV 95. Grozmol a zavas mes ar person a lakeas tevel.

    II. (météorologie) Grondement (du tonnerre, de la mer).

    (1847) FVR x. hag e-tre pep lavar, ar c’hrozvol euz ar mor, o hibouda. ●(1877) EKG i 94. grozmol ar mor braz a groz evit lavaret ez a atao enn dro. ●(18--) SAQ i 160. n’int ket euz he berz spountaillou bugale na krosmol avel. ●(18--) SAQ i 170. krosmol an avel o iudal dre ar faoutou. ●(18--) SAQ i 310. krosmol ar gurun.

  • grozmoladenn
    grozmoladenn

    f. –où Grommellement.

    (1868) FHB 164/57a. hag e losk grosmoladennou. ●(1868) FHB 177/164b. pa rea nouspet an tad eul luchaden, eur c'hrosmoladen.

  • grozmolat / grozmoliñ / grozmol / grozvolat
    grozmolat / grozmoliñ / grozmol / grozvolat

    v.

    I. V. tr. d. Grommeler.

    (1499) Ca 101a. Grozuolat. g. gougoncer. l. mutio / tis / iui.

    (1909) KTLR 63. ehana da c'hrosmolat ho fedennou. ●(1912) MMPM 83. epad ma vez he vuzellou o c'hrozmolat eur beden.

    ►[au narrat. ind.]

    (1909) KTLR 91. en eur c'hrozmolat d'ezhan e pleg e skouarn : «Petra, maleurus, c'hoas e peuz great goab euz da dad ?»

    II. V. intr.

    (1) (en plt de qqn) Grommeler.

    (1732) GReg 266b. Parler entre les dents, tr. « Grozvolat. » ●474b. Grogner, gronder entre ses dents, grommeler, tr. « Grozvolat. pr. grozvolet. »

    (1850) MOY 244. Ha tavit da c'hrosmol.

    (1902) PIGO I 7. Pipi a c'hrozmole entre e zent. ●(1910) MBJL 174. o dije asantet hep krosmoli.

    (2) (en pl. d’animaux) Barboter.

    (1732) GReg 80a. Barboter, qui se dit du bruit des canards &c. lorsqu’ils foüillent dans la bourbe, tr. « Grozvolat. pr. grozvolet. »

    (3) (en plt des éléments) Gronder.

    (1889) ISV 14. Ar mor ive a lam, a c'hrosmol, a gri.

  • grozmoler
    grozmoler

    m. –ion Homme qui grommelle.

    (1850) MOY 245. Ma a zisqeuzo sclêr d'an oll grosmolerien.

  • grozmolerezh
    grozmolerezh

    m. Grommellement.

    (1912) MMPM 102. en desped da c'hrozmolorez he zad.

  • grozmoliñ
    grozmoliñ

    voir grozmolat

  • grozoilh
    grozoilh

    voir grozol

  • grozoilhek
    grozoilhek

    voir grozolek

  • grozol / grozoilh
    grozol / grozoilh

    coll. (minéralogie) Gravier.

    (1732) GReg 470b. Gravier, gros sable de mer, où de riviere, tr. «Van[netois] grosol. grosel.» ●(1744) L'Arm 177a. Gravier, tr. «Grosole

    (1856) VNA 13. Terre franche, tr. «Doar hemb grosol.» ●(1861) BSJ 273. tennet grezol ha doar. ●(1876) TDE.BF 256a. Grozel, grozol, s. pl. m. V[annetais], tr. «Pluriel irrégulier de grozolenn, un gravier.» ●(1886) RUSq.FB 358a. Pierraille, sm. Menues pierres, tr. «Grozoill m.»

    (1907) VBFV.fb 49b. gravier, tr. «grozol, m.» ●(1917) KZVr 215 - 15/04/17. Groliou, tr. «poussière des mottes de terre, Breniliz, La Feuillée (a vije evit «grozoliou», graviers, hervez an aotrou Ernault.»

  • grozoleg
    grozoleg

    f. Terrain de gravier.

    (1931) VALL 343a. terrain de gravier, tr. «grozoleg f.»

  • grozolek / grozoilhek
    grozolek / grozoilhek

    adj.

    (1) Plein de graviers.

    (1732) GReg 470a. Graveleux, euse, plein de graviers, tr. «Van[netois] grosolecq. groselecq.» ●(1744) L'Arm 379b. Terre (…) Pierreuse, tr. «Doarr grozolêc

    (1856) VNA 13. Terre pierreuse, tr. «Doar grosolêc.» ●(1878) BAY 19. grozolek, tr. «plein de gravier.» ●(1886) RUSq.FB 358a. Pierreux, adj. Plein de pierres, tr. «grozoillek

    (2) Kaoc'h grozolek : excrément d'une personne constipée.

    (1876) TDE.BF 252b. Kac'h grezolek, tr. «excrément d'une personne constipée.»

    (3) Bara grozolek : pain grossier.

    (1839) BESquil 401. en tamicg bara dû ha grosolêc-cé.

  • grozolenn
    grozolenn

    f. –où, grozol Grain de gravier.

    (1732) GReg 470b. Grain de gravier, tr. «Van[netois] grosolen. groselen.» ●(1744) L'Arm 177a. Grain de gravier, tr. «Grosolênn. f.»

    (1876) TDE.BF 256a. Grozel, grozol, s. pl. m. V[annetais], tr. «Pluriel irrégulier de grozolenn, un gravier.»

  • grozolioù
    grozolioù

    plur. Résidus de mottes d'écobue.

    (1931) VALL 482a. résidus de ces mottes [d'écobues], tr. «grozoliou

  • grozvol
    grozvol

    voir grozmol .1

  • grozvolat
    grozvolat

    voir grozmolat

  • gru
    gru

    f. (ornithologie) Grue.

    (1499) Ca 101a. Gru. g. grue. ●(1633) Nom 40a. Grus : gruë : vr grü. ●41b. Vipio : ieune ou petite gruë : grüic, vn grübian.

    (1659) SCger 64a. grue, tr. «gru

  • gruguilh-
    gruguilh-

    voir kruguilh-

  • gruj
    gruj

    f. Sensation de froid.

    (1942) FHAB Meurzh/Ebrel 149. (Plouarzhel) Gruj = ar c'hruj a zo krog gantan : grujet eo.

  • grujañ
    grujañ

    voir groñjañ

  • grujet
    grujet

    adj. Bezañ grujet : avoir froid.

    (1942) FHAB Meurzh/Ebrel 149. (Plouarzhel) Grujet = beza grujet : kaout riou.

  • grullu
    grullu

    s. (pathologie végétale) Blé charbonné.

    (1752) PEll 379. Grullu, en Basse Cornwaille, est du bled noirci intérieurement, que l'on dit en françois Bled foudré, comme frappé & brûlé par la foudre. Ce bled gâté se nomme en Léon duan, de du, noir.

    (1876) TDE.BF 256a. Grullu, s. m. C[ornouaille], tr. «Maladie du blé appelée charbon ou carie.»

    (1931) VALL 69b. Blé charbonné, tr. «grullu m.»

  • grumuzat
    grumuzat

    v. intr.

    (1) (en plt d'un porc) Grogner.

    (1732) GReg 474b. Grogner, parlant des pourceaux, tr. «grumuzat. pr. grumuzet

    (1876) TDE.BF 256a. Grumuzat, v. n., tr. «Grogner, parlant des pourceaux.»

    (2) (en plt de qqn) Grogner, gronder, grommeler.

    (1732) GReg 474b. Grogner, gronder entre ses dents, grommeler, tr. «grumuzat. pr. et

    (1876) TDE.BF 256a. Grumuzat, v. n., tr. «grogner, en style familier, on le dit aussi des personnes.»

  • grumuzer
    grumuzer

    m. –ion Homme qui grogne, gronde, grommelle.

    (1732) GReg 474b. Grogneur, tr. «grumuser. p. yen

    (1868) FHB 162/43a. ar penn diveza euz ann engherz, da lavaret eo ar stlejerien hag ar c'hrumuzerien.

  • grun
    grun

    s. (argot de La Roche-Derrien)

    (1) Menton.

    (1885) ARN 37. Menton. – Br. : Gronch. Arg[ot] : Grun. – Larda ar grun. ●(1895) GMB 293. menton, dans l'argot trécorois de La Roche grun.

    (2) Lardañ ar grun : faire bonne chère.

    (1885) ARN 37. Larda ar grun. ●44. Faire un bon repas, faire bonne chère, cest : (se) graisser le menton, larda ar grun.

  • grus
    grus

    s.

    (1) Son.

    (1982) PBLS 28. (Sant-Servez-Kallag) grus, tr. «son de farine.»

    (2) Yod grus : bouillie de millet.

    (1744) L'Arm 34b. Bouillie de millet mondé, tr. «Youtt-grusse

    (1887) LZBg 45et blezad-3e lodenn 135. ur beléguad youd greuç.

    (1907) VBFV.bf 28b. ioud grus, tr. «bouillie de millet.»

    (3) Patouilh grus =

    (1982) PBLS 112. (Langoned) patouilh grus, tr. «mélange de son et d'eau pour les bêtes.»

  • gueuan
    gueuan

    = (?).

    (1728) Resurrection 2096. Goude bout surprennet gant hirout ha gueuan.

  • guiffreu
    guiffreu

    pl. =

    (1861) BSJ 157. er guiffreu é péré é taulér er proveu hag e hanhuér en tresor.

  • guioh
    guioh

    interj. =

    (1889) SKG 8. «Guioh !» a lavar ar Mer, ha kentiz peb toucher, / Hé ben war c'houg he jao, a zav ébarz an oer, tr. «Allez !» crie le Maire, et aussitôt chaque cavalier, la tête sur le cou de son cheval, s'élève dans les airs.»

  • gulkvan
    gulkvan

    s. =

    (1906) GWEN 12. evid silaou gulkvan ar vam iaouank en he c'havel pehini a gri war eun tu skiltr tsi, tsi, tsi, hag ar vam goz o respont gant ur vouez grosoc'h tuc, tuc, tuc.

  • gump
    gump

    s. (habillement) =

    (1976) HYZH 108/54. (Douarnenez) or gûmp gwenn, on tavañchar sei.

  • gup
    gup

    m. –ed (ornithologie) Vautour.

    (1732) GReg 949b. Vautour, gros oiseau de proïe, tr. «gup. p. guped

    (1867) MGK 20. eur gup krabanek. ●(1876) TDE.BF 257a. Gup, s. m., tr. «Vautour ; pl. ed

    (1903) MBJJ 209. guped a liou louet o nijal 'vel pikolo sparfeled. ●(1963) LLMM 99/262. Guped o gouzoug diblu, (…), en em ganne en ur c’han-dour en-dro d’ul loustoni bennak.

  • gurlaz
    gurlaz

    f. –ed, –i (herpétologie) Lézard.

    (1723) CHal 82. Glasart, tr. «lezard, à Sarzeau gurlas ur urlas.» ●(1732) GReg 571b. Lezard, insecte reptile, tr. «gurlaz. p. gurlazed, gurlazy.» ●(1744) L'Arm 217a. Lezard, tr. «Gurlass.. lazétt, lazi. f.»

    (1849) LLB 1645. er hurlaz, en toseg. ●(1856) VNA 28. un Lézard, tr. «un Urlaz.» ●(1863) MBF 13. Ur hurlas, gurlazèd, tr. «Un lézard, des lézards.»

    (1934) BRUS 249. Un lézard, tr. «ur hurlaz –ed

  • gurlaz-meur
    gurlaz-meur

    m. -ed-meur Crocodile.

    (1931) VALL 172a. Crocodile, tr. « gurlaz-meur »

  • gurud
    gurud

    m. = (?) Transissement (?).

    (1934) GWAL 70/17. ec'h astenne 'us d'an tan o vervel he daouarn pistiget gant ar gozni, ha kroget enno ar gurud.

  • gurudet
    gurudet

    adj. = (?) Transi (?).

    (1924) LZMR 3. Skornet e vezimp, a c'hrosmolas Beuzeg, en eur zaougromma e gorf gurudet. ●(1928) INTRgwal 7. hag edo gurudet ar richodenn e gwaskedou ar roz. ●(1931) GWAL 26/13. bale ar voc'hruzig gurudet war an deliou kras. ●(1960) PETO 53. Gurudet em zruegez. ●86. Gurudi : Gurudet : dastumet ha morzet gant ar yenijenn evel ma ra al lapoused war o glud diouz ar goañv. Disheñvel eo ar ger-se diouz Motet = difiñv, ha diouz Kropet na vez lavaret nemet pa vez ano eus an daouarn.

  • gurugell
    gurugell

    f. –où (anatomie) Vessie. cf. gwezegell

    (1872) DJL 19. Jakez a lak eur mell prizen, hag a c'hue evel eur c'huirighel, pa ve laket eur blouzen en-hi.

    (1938) SAV 11/32. evel eur c'hurugell. ●(1941) SAV 19/58. Gurugell, ano gwregel. C'houezigell, gwezegell. Sk. Eur c'hurugell vras a oa e kof ar pemoc'h lart (Pleiben ha tro-war-dro).» ●(1955) STBJ 67. Ar c'hurugell a veze din bepred. ●223. Gurugell : c'houezigell.

  • Gurunuhel
    Gurunuhel

    n. de l. Gurunhuel.

    (1) Gurunuhel.

    (1877) EKG I 83. eur pennad amzer er c'hoajou, evel eun den gouez, e parrez Gurunhuel. ●(1879-1880) SVE 197. Gurnuhel.

    (1951) MRPM 164. Teurnier a sav e ben dreist d'ar C'hoat ar Beuffou / Ha dreist d'ar Menez-Bré, ha dreist d'ar C'hoat-Liou; / Gurunhuel hag Koat-Forn, Menez bras Pistien, / Menez Vern hag Kroaz Huet zo izel e gichen.

    (2002) TEBOT 106a. Treglañvuz ha Gurunuhel / Mousteruz, Boulvriag / Ha Pont-Melvez ha Bulad / Mael, Sant-Servez ha Kallag.

    (2) [Toponymie locale]

    (1924) ARVG C’hwevrer 30. e chapell Sant-Fiakr (Gurunhuel).

  • gurzun
    gurzun

    voir bulzun

  • gustrik
    gustrik

    interj. =

    (1908) KMAF 63. Gustrik ! Forz penoz, ar gwin-man a c'hell kaout oad va mab yaouanka : eiz pe nao vloaz.

  • gut
    gut

    interj. Onomatopée pour appeler les poules.

    (1923) KNOL 16. Gut ! Gut ! Gut ! Edo Nonna o c'helver e yar.

  • gwa
    gwa

    interj. Malheur à. cf. gwae

    (1499) Ca 93a. Goa. l. ve interiectio. ●(1502) Voyer . me a due ales alan seul a guelaff me biou buguel breiz gourhez querchen mar bez essou goae da glen, ●texte et traduction établis par L. Fleuriot : Me a due a les, a lan ! / Seul a guelaff / me biou ! / Buguel Breiz, gour ez querchen, / mar bez essou / goae da glen !, tr. «Je viens de la cour, du monastère. Tout ce que je vois, je (le) possède. Enfant de Bretagne, l’homme à ton entour, s’il est rebelle, malheur à toi.» ●(1530) J 14a. Goa so enn e rann quefrannec, tr. «Malheur à qui a sa part aux lots qu’on y reçoit !» ●(1575) M 1766. Goa eff paen croeat, tr. «Malheur à lui quand il fut créé.» ●1906. neuse goa na voe fur, tr. «alors malheur à qui ne fut pas sage.» ●2449. Goa so æt dre detyn, tr. «Malheur à qui est allé pour son sort.»

    (1659) SCger 76a. malheur a moy, tr. «goa-me.»

    (1847) FVR 70. gwa vraz da nep a gomzje. ●(1872) ROU 91. Maleur à... Gouai ! goaz da ! Vouai deomp-ni !

  • gwabennañ
    gwabennañ

    voir koabrenniñ

  • gwabrenenn
    gwabrenenn

    voir koabrenenn

  • gwabrenn
    gwabrenn

    voir koabrenn

  • gwabrigol
    gwabrigol

    voir gwabriol

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...