Devri

Recherche 'g...' : 4478 mots trouvés

Page 57 : de groumiell (2801) à gwabrigol (2850) :
  • groumiell
    groumiell

    f. Entrelac.

    ●(1934) BRUS 188. Un entrelac, tr. «ur hroumiel, f.» ●(1936) DIHU 295/5. ur hroumiel keltiek. ●couv. groumiel : entrelac.

  • groz
    groz

    f.

    (1) Ur c'hroz a : beaucoup de.

    ●(1867) FHB 112/61a-b. al labour a vage kentoc'h eur c'hroz a dud. ●(1867) FHB 120/126a. Eur c'hros a bec'hejou. ●(1872) FHB 394/228b. eur c'hroz a noblansou.

    (2) Ar c'hroz vuiañ : la plupart.

    ●(1867) FHB 152/381b. ar groz-vuya a renc gounit ar barados. ●(1879) BMN 82-83. ar c'hroz vuia euz an dud. ●118. ar c'hrozvuia a ioa oc'h ober ar besketerez. ●180. Ar c'hroz vuia a ia da govess bep miz.

    (3) Ar c'hroz eus : la plupart des.

    ●(1913) PRPR 25. en envor ar c'hroz euz ar Vretoned.

    (4) Ar c'hroz diouzh : la majeure partie de.

    ●(1982) MABL I 99. (Lesneven) 'groz dac'h 'goañv.

  • grozellez
    grozellez

    coll. (botanique) Groseilles.

    ●(1633) Nom .71a Vuæ crispæ : grosselets, groiselles : spezat, groselles.

  • grozh
    grozh

    voir groc'h

  • grozmol .2
    grozmol .2

    voir grozmolat

  • grozmol / grozvol .1
    grozmol / grozvol .1

    m. –où

    I. (en pl. de qqn)

    (1) Murmure, protestation.

    ●(1575) M 3566. an anaffon (…) Leun a grozuol en drouc scol ha molest, tr. « les âmes (…) Pleines de murmures, dans la rude discipline et le tourment. »

    ●(1847) FVR 64. nac a c'hrosmol enn enep d'ann heskinerien ! ●(1850) MOY 281. Ar c'hrosmol-se a rit a zav betec an êe. ●297. ar c'hrosmolou a ret / A rànc bremâ zouden bea prest punissset. ●(1878) EKG II 138. Epad ma kleven trouz ha krosmol dre an ti.

    ●(1920) AMJV 115. mes al leanezed a rea ho labour heb selaou ho grosmol.

    (2) Kouezhañ er grozmol =

    ●(1850) MOY 240. Pe e coeo, siouas, er c'hrosmol adarre.

    (3) Lezel e c'hrozmol : se taire, cesser ses récriminations.

    ●(1850) MOY 258. List hoc'h oll grosmolou.

    (4) Sevel grozmol : monter (en plt du ton).

    ●(1883) MIL 213. Divar gement-man e savas krosmol etre Breizis ha Gallaoued. ●(1889) ISV 95. Grozmol a zavas mes ar person a lakeas tevel.

    II. (météorologie) Grondement (du tonnerre, de la mer).

    ●(1847) FVR x. hag e-tre pep lavar, ar c’hrozvol euz ar mor, o hibouda. ●(1877) EKG i 94. grozmol ar mor braz a groz evit lavaret ez a atao enn dro. ●(18--) SAQ i 160. n’int ket euz he berz spountaillou bugale na krosmol avel. ●(18--) SAQ i 170. krosmol an avel o iudal dre ar faoutou. ●(18--) SAQ i 310. krosmol ar gurun.

  • grozmoladenn
    grozmoladenn

    f. –où Grommellement.

    ●(1868) FHB 164/57a. hag e losk grosmoladennou. ●(1868) FHB 177/164b. pa rea nouspet an tad eul luchaden, eur c'hrosmoladen.

  • grozmolat / grozmoliñ / grozmol / grozvolat
    grozmolat / grozmoliñ / grozmol / grozvolat

    v.

    I. V. tr. d. Grommeler.

    ●(1499) Ca 101a. Grozuolat. g. gougoncer. l. mutio / tis / iui.

    ●(1909) KTLR 63. ehana da c'hrosmolat ho fedennou. ●(1912) MMPM 83. epad ma vez he vuzellou o c'hrozmolat eur beden.

    ►[au narrat. ind.]

    ●(1909) KTLR 91. en eur c'hrozmolat d'ezhan e pleg e skouarn : «Petra, maleurus, c'hoas e peuz great goab euz da dad ?»

    II. V. intr.

    (1) (en plt de qqn) Grommeler.

    ●(1732) GReg 266b. Parler entre les dents, tr. « Grozvolat. » ●474b. Grogner, gronder entre ses dents, grommeler, tr. « Grozvolat. pr. grozvolet. »

    ●(1850) MOY 244. Ha tavit da c'hrosmol.

    ●(1902) PIGO I 7. Pipi a c'hrozmole entre e zent. ●(1910) MBJL 174. o dije asantet hep krosmoli.

    (2) (en pl. d’animaux) Barboter.

    ●(1732) GReg 80a. Barboter, qui se dit du bruit des canards &c. lorsqu’ils foüillent dans la bourbe, tr. « Grozvolat. pr. grozvolet. »

    (3) (en plt des éléments) Gronder.

    ●(1889) ISV 14. Ar mor ive a lam, a c'hrosmol, a gri.

  • grozmoler
    grozmoler

    m. –ion Homme qui grommelle.

    ●(1850) MOY 245. Ma a zisqeuzo sclêr d'an oll grosmolerien.

  • grozmolerezh
    grozmolerezh

    m. Grommellement.

    ●(1912) MMPM 102. en desped da c'hrozmolorez he zad.

  • grozmoliñ
    grozmoliñ

    voir grozmolat

  • grozoilh
    grozoilh

    voir grozol

  • grozoilhek
    grozoilhek

    voir grozolek

  • grozol / grozoilh
    grozol / grozoilh

    coll. (minéralogie) Gravier.

    ●(1732) GReg 470b. Gravier, gros sable de mer, où de riviere, tr. «Van[netois] grosol. grosel.» ●(1744) L'Arm 177a. Gravier, tr. «Grosole.»

    ●(1856) VNA 13. Terre franche, tr. «Doar hemb grosol.» ●(1861) BSJ 273. tennet grezol ha doar. ●(1876) TDE.BF 256a. Grozel, grozol, s. pl. m. V[annetais], tr. «Pluriel irrégulier de grozolenn, un gravier.» ●(1886) RUSq.FB 358a. Pierraille, sm. Menues pierres, tr. «Grozoill m.»

    ●(1907) VBFV.fb 49b. gravier, tr. «grozol, m.» ●(1917) KZVr 215 - 15/04/17. Groliou, tr. «poussière des mottes de terre, Breniliz, La Feuillée (a vije evit «grozoliou», graviers, hervez an aotrou Ernault.»

  • grozoleg
    grozoleg

    f. Terrain de gravier.

    ●(1931) VALL 343a. terrain de gravier, tr. «grozoleg f.»

  • grozolek / grozoilhek
    grozolek / grozoilhek

    adj.

    (1) Plein de graviers.

    ●(1732) GReg 470a. Graveleux, euse, plein de graviers, tr. «Van[netois] grosolecq. groselecq.» ●(1744) L'Arm 379b. Terre (…) Pierreuse, tr. «Doarr grozolêc.»

    ●(1856) VNA 13. Terre pierreuse, tr. «Doar grosolêc.» ●(1878) BAY 19. grozolek, tr. «plein de gravier.» ●(1886) RUSq.FB 358a. Pierreux, adj. Plein de pierres, tr. «grozoillek.»

    (2) Kaoc'h grozolek : excrément d'une personne constipée.

    ●(1876) TDE.BF 252b. Kac'h grezolek, tr. «excrément d'une personne constipée.»

    (3) Bara grozolek : pain grossier.

    ●(1839) BESquil 401. en tamicg bara dû ha grosolêc-cé.

  • grozolenn
    grozolenn

    f. –où, grozol Grain de gravier.

    ●(1732) GReg 470b. Grain de gravier, tr. «Van[netois] grosolen. groselen.» ●(1744) L'Arm 177a. Grain de gravier, tr. «Grosolênn. f.»

    ●(1876) TDE.BF 256a. Grozel, grozol, s. pl. m. V[annetais], tr. «Pluriel irrégulier de grozolenn, un gravier.»

  • grozolioù
    grozolioù

    plur. Résidus de mottes d'écobue.

    ●(1931) VALL 482a. résidus de ces mottes [d'écobues], tr. «grozoliou.»

  • grozvol
    grozvol

    voir grozmol .1

  • grozvolat
    grozvolat

    voir grozmolat

  • gru
    gru

    f. (ornithologie) Grue.

    ●(1499) Ca 101a. Gru. g. grue. ●(1633) Nom 40a. Grus : gruë : vr grü. ●41b. Vipio : ieune ou petite gruë : grüic, vn grübian.

    ●(1659) SCger 64a. grue, tr. «gru.»

  • gruguilh-
    gruguilh-

    voir kruguilh-

  • gruj
    gruj

    f. Sensation de froid.

    ●(1942) FHAB Meurzh/Ebrel 149. (Plouarzhel) Gruj = ar c'hruj a zo krog gantan : grujet eo.

  • grujañ
    grujañ

    voir groñjañ

  • grujet
    grujet

    adj. Bezañ grujet : avoir froid.

    ●(1942) FHAB Meurzh/Ebrel 149. (Plouarzhel) Grujet = beza grujet : kaout riou.

  • grullu
    grullu

    s. (pathologie végétale) Blé charbonné.

    ●(1752) PEll 379. Grullu, en Basse Cornwaille, est du bled noirci intérieurement, que l'on dit en françois Bled foudré, comme frappé & brûlé par la foudre. Ce bled gâté se nomme en Léon duan, de du, noir.

    ●(1876) TDE.BF 256a. Grullu, s. m. C[ornouaille], tr. «Maladie du blé appelée charbon ou carie.»

    ●(1931) VALL 69b. Blé charbonné, tr. «grullu m.»

  • grumuzat
    grumuzat

    v. intr.

    (1) (en plt d'un porc) Grogner.

    ●(1732) GReg 474b. Grogner, parlant des pourceaux, tr. «grumuzat. pr. grumuzet.»

    ●(1876) TDE.BF 256a. Grumuzat, v. n., tr. «Grogner, parlant des pourceaux.»

    (2) (en plt de qqn) Grogner, gronder, grommeler.

    ●(1732) GReg 474b. Grogner, gronder entre ses dents, grommeler, tr. «grumuzat. pr. et.»

    ●(1876) TDE.BF 256a. Grumuzat, v. n., tr. «grogner, en style familier, on le dit aussi des personnes.»

  • grumuzer
    grumuzer

    m. –ion Homme qui grogne, gronde, grommelle.

    ●(1732) GReg 474b. Grogneur, tr. «grumuser. p. yen.»

    ●(1868) FHB 162/43a. ar penn diveza euz ann engherz, da lavaret eo ar stlejerien hag ar c'hrumuzerien.

  • grun
    grun

    s. (argot de La Roche-Derrien)

    (1) Menton.

    ●(1885) ARN 37. Menton. – Br. : Gronch. Arg[ot] : Grun. – Larda ar grun. ●(1895) GMB 293. menton, dans l'argot trécorois de La Roche grun.

    (2) Lardañ ar grun : faire bonne chère.

    ●(1885) ARN 37. Larda ar grun. ●44. Faire un bon repas, faire bonne chère, cest : (se) graisser le menton, larda ar grun.

  • grus
    grus

    s.

    (1) Son.

    ●(1982) PBLS 28. (Sant-Servez-Kallag) grus, tr. «son de farine.»

    (2) Yod grus : bouillie de millet.

    ●(1744) L'Arm 34b. Bouillie de millet mondé, tr. «Youtt-grusse.»

    ●(1887) LZBg 45et blezad-3e lodenn 135. ur beléguad youd greuç.

    ●(1907) VBFV.bf 28b. ioud grus, tr. «bouillie de millet.»

    (3) Patouilh grus =

    ●(1982) PBLS 112. (Langoned) patouilh grus, tr. «mélange de son et d'eau pour les bêtes.»

  • gueuan
    gueuan

    = (?).

    ●(1728) Resurrection 2096. Goude bout surprennet gant hirout ha gueuan.

  • guiffreu
    guiffreu

    pl. =

    ●(1861) BSJ 157. er guiffreu é péré é taulér er proveu hag e hanhuér en tresor.

  • guioh
    guioh

    interj. =

    ●(1889) SKG 8. «Guioh !» a lavar ar Mer, ha kentiz peb toucher, / Hé ben war c'houg he jao, a zav ébarz an oer, tr. «Allez !» crie le Maire, et aussitôt chaque cavalier, la tête sur le cou de son cheval, s'élève dans les airs.»

  • gulkvan
    gulkvan

    s. =

    ●(1906) GWEN 12. evid silaou gulkvan ar vam iaouank en he c'havel pehini a gri war eun tu skiltr tsi, tsi, tsi, hag ar vam goz o respont gant ur vouez grosoc'h tuc, tuc, tuc.

  • gump
    gump

    s. (habillement) =

    ●(1976) HYZH 108/54. (Douarnenez) or gûmp gwenn, on tavañchar sei.

  • gup
    gup

    m. –ed (ornithologie) Vautour.

    ●(1732) GReg 949b. Vautour, gros oiseau de proïe, tr. «gup. p. guped.»

    ●(1867) MGK 20. eur gup krabanek. ●(1876) TDE.BF 257a. Gup, s. m., tr. «Vautour ; pl. ed.»

    ●(1903) MBJJ 209. guped a liou louet o nijal 'vel pikolo sparfeled. ●(1963) LLMM 99/262. Guped o gouzoug diblu, (…), en em ganne en ur c’han-dour en-dro d’ul loustoni bennak.

  • gurlaz
    gurlaz

    f. –ed, –i (herpétologie) Lézard.

    ●(1723) CHal 82. Glasart, tr. «lezard, à Sarzeau gurlas ur urlas.» ●(1732) GReg 571b. Lezard, insecte reptile, tr. «gurlaz. p. gurlazed, gurlazy.» ●(1744) L'Arm 217a. Lezard, tr. «Gurlass.. lazétt, lazi. f.»

    ●(1849) LLB 1645. er hurlaz, en toseg. ●(1856) VNA 28. un Lézard, tr. «un Urlaz.» ●(1863) MBF 13. Ur hurlas, gurlazèd, tr. «Un lézard, des lézards.»

    ●(1934) BRUS 249. Un lézard, tr. «ur hurlaz –ed.»

  • gurlaz-meur
    gurlaz-meur

    m. -ed-meur Crocodile.

    ●(1931) VALL 172a. Crocodile, tr. « gurlaz-meur »

  • gurud
    gurud

    m. = (?) Transissement (?).

    ●(1934) GWAL 70/17. ec'h astenne 'us d'an tan o vervel he daouarn pistiget gant ar gozni, ha kroget enno ar gurud.

  • gurudet
    gurudet

    adj. = (?) Transi (?).

    ●(1924) LZMR 3. Skornet e vezimp, a c'hrosmolas Beuzeg, en eur zaougromma e gorf gurudet. ●(1928) INTRgwal 7. hag edo gurudet ar richodenn e gwaskedou ar roz. ●(1931) GWAL 26/13. bale ar voc'hruzig gurudet war an deliou kras. ●(1960) PETO 53. Gurudet em zruegez. ●86. Gurudi : Gurudet : dastumet ha morzet gant ar yenijenn evel ma ra al lapoused war o glud diouz ar goañv. Disheñvel eo ar ger-se diouz Motet = difiñv, ha diouz Kropet na vez lavaret nemet pa vez ano eus an daouarn.

  • gurugell
    gurugell

    f. –où (anatomie) Vessie. cf. gwezegell

    ●(1872) DJL 19. Jakez a lak eur mell prizen, hag a c'hue evel eur c'huirighel, pa ve laket eur blouzen en-hi.

    ●(1938) SAV 11/32. evel eur c'hurugell. ●(1941) SAV 19/58. Gurugell, ano gwregel. C'houezigell, gwezegell. Sk. Eur c'hurugell vras a oa e kof ar pemoc'h lart (Pleiben ha tro-war-dro).» ●(1955) STBJ 67. Ar c'hurugell a veze din bepred. ●223. Gurugell : c'houezigell.

  • Gurunuhel
    Gurunuhel

    n. de l. Gurunhuel.

    (1) Gurunuhel.

    ●(1877) EKG I 83. eur pennad amzer er c'hoajou, evel eun den gouez, e parrez Gurunhuel. ●(1879-1880) SVE 197. Gurnuhel.

    ●(1951) MRPM 164. Teurnier a sav e ben dreist d'ar C'hoat ar Beuffou / Ha dreist d'ar Menez-Bré, ha dreist d'ar C'hoat-Liou; / Gurunhuel hag Koat-Forn, Menez bras Pistien, / Menez Vern hag Kroaz Huet zo izel e gichen.

    ●(2002) TEBOT 106a. Treglañvuz ha Gurunuhel / Mousteruz, Boulvriag / Ha Pont-Melvez ha Bulad / Mael, Sant-Servez ha Kallag.

    (2) [Toponymie locale]

    ●(1924) ARVG C’hwevrer 30. e chapell Sant-Fiakr (Gurunhuel).

  • gurzun
    gurzun

    voir bulzun

  • gustrik
    gustrik

    interj. =

    ●(1908) KMAF 63. Gustrik ! Forz penoz, ar gwin-man a c'hell kaout oad va mab yaouanka : eiz pe nao vloaz.

  • gut
    gut

    interj. Onomatopée pour appeler les poules.

    ●(1923) KNOL 16. Gut ! Gut ! Gut ! Edo Nonna o c'helver e yar.

  • gwa
    gwa

    interj. Malheur à. cf. gwae

    ●(1499) Ca 93a. Goa. l. ve interiectio. ●(1502) Voyer . me a due ales alan seul a guelaff me biou buguel breiz gourhez querchen mar bez essou goae da glen, ●texte et traduction établis par L. Fleuriot : Me a due a les, a lan ! / Seul a guelaff / me biou ! / Buguel Breiz, gour ez querchen, / mar bez essou / goae da glen !, tr. «Je viens de la cour, du monastère. Tout ce que je vois, je (le) possède. Enfant de Bretagne, l’homme à ton entour, s’il est rebelle, malheur à toi.» ●(1530) J 14a. Goa so enn e rann quefrannec, tr. «Malheur à qui a sa part aux lots qu’on y reçoit !» ●(1575) M 1766. Goa eff paen croeat, tr. «Malheur à lui quand il fut créé.» ●1906. neuse goa na voe fur, tr. «alors malheur à qui ne fut pas sage.» ●2449. Goa so æt dre detyn, tr. «Malheur à qui est allé pour son sort.»

    ●(1659) SCger 76a. malheur a moy, tr. «goa-me.»

    ●(1847) FVR 70. gwa vraz da nep a gomzje. ●(1872) ROU 91. Maleur à... Gouai ! goaz da ! Vouai deomp-ni !

  • gwabennañ
    gwabennañ

    voir koabrenniñ

  • gwabrenenn
    gwabrenenn

    voir koabrenenn

  • gwabrenn
    gwabrenn

    voir koabrenn

  • gwabrigol
    gwabrigol

    voir gwabriol

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...