Devri

Recherche 'i...' : 872 mots trouvés

Page 5 : de imboudadur (201) à impi-1 (250) :
  • imboudadur
    imboudadur

    m. –ioù Enture.

    ●(1744) L'Arm 439a. Ententement ou enture, tr. «Imboudadur. m.»

  • imboudañ / imboudiñ
    imboudañ / imboudiñ

    v. tr. d. Greffer.

    ●(1499) Ca 75a. [emboudenn] g. hanter. b. emboudaff.

    ●(1659) SCger 7b. anter, tr. «îbouda.» ●155a. ibouda, tr. «anter.» ●(c.1718) CHal.ms i. anter, tr. «Iboudein, greffein.» ●(1732) GReg 321a. Ecussonner, tr. «Embouda eñtre coad ha rusq.» ●351a. Enter, faire des entes, tr. «Embouda. pr. emboudet. imbouda. pr. imboudet. ibouda. pr. iboudet. Van[netois] iboudeiñ.» ●Enter un pecher sur un prunier, tr. «Imbouda péchès var brun.» ●Enter en écorce, ou en écusson, tr. «Embouda èñtre coad ha plusq.» ●(1744) L'Arm 177a. Greffer, tr. «Imboudein.»

    ●(1867) FHB 150/365a. Va mab cossa (...) en euz embodet ar vezen-man var eur scour pern-guen. ●(1879) MGZ 164. Er vadiziant ez omp bet evel emboudet pe greffet var Jesus-Christ.

    ●(1910) FHAB C'hwevrer 33. ne roio nemet roz gouez keit na vezo ket emboudet roz liorz warni. ●(1927) GERI.Ern 132. embouda, imbouda v. a., tr. «Greffer.» ●(1968) BAHE 56/77. ur blantenn but, da lavaret eo, n'eo ket bet imboudet.

  • imboudenn
    imboudenn

    f. –où Greffon, ente.

    ●(1499) Ca 75a. Emboudenn. g. hente. ●(1633) Nom 97a. Surculus, infitum, calamus : ente, greffe : hentenn, greffen, imbouden.

    ●(1659) SCger 7b. ante, tr. «iboudenn.» ●155a. ibouden, tr. «ante.» ●(c.1718) CHal.ms i. ante, tr. «Ibouden.» ●(1732) GReg 321a. Ecusson, maniere d'ente, tr. «Emboudenn eñtre coad ha rusq.» ●350b. Ente, greffe, tr. «Emboudenn. p. emboudennou. imboudenn. p. ou. iboudenn. p. ou.» ●(1744) L'Arm 124a. Ecusson (…) Espece de greffe, tr. «Imboudeenn étré coêtt ha cloreenn. f.» ●135b. Ente, tr. «Imboudeenn.»

    ●(1927) GERI.Ern 132. emboudenn, imboudenn f., tr. «greffe, ente, écusson.»

  • imboudenneg
    imboudenneg

    m. –i, –où Terrain planté d'arbres greffés.

    ●(1732) GReg 83b. Batardiere, plans d'arbres tout greffez qu'on éleve en un coin de Jardin près-à-près, tr. «Emboudénnecq. p. emboudénnegou. Jboudénneq. Jmboudénneq. pp. gou.»

  • imboudenner
    imboudenner

    m. –ion Greffeur.

    ●(1732) GReg 350b. Faiseur d'entes, greffeur, tr. «Emboudenner. p. emboudennéryen.»

  • imbouder .1
    imbouder .1

    m. & adj. –ioù

    (1) M. Greffoir.

    ●(1934) BRUS 274. Un greffoir, tr. «un imboudér.»

    (2) Adj. Kontell-imbouder : greffoir.

    ●(1732) GReg 352a. Entoir, greffoir, tr. «countell èmbouder.»

  • imbouder .2
    imbouder .2

    m. –ion Greffeur.

    ●(1732) GReg 350b. Faiseur d'entes, greffeur, tr. «imdouder. p. imboudéryen. ibouder. p. iboudéryen.» ●(1744) L'Arm 177a. Celui qui greffe, tr. «Imboudourr.. derion. m.»

    ●(1914) DFBP 160a. greffeur, tr. «embouder.»

  • imbouder .3
    imbouder .3

    m. –ion (droit)

    (1) Crieur aux enchères.

    ●(1744) L'Arm 85a. Crieur public, tr. «Imboudour.. derion. m.»

    ●(1931) VALL 170b. Crieur (aux enchères), tr. «imbouder, imboudour V[annetais].» ●(1959) BRUD 7/55. boud imbouder gand un noter.

    (2) D'an diwezhañ imbouder : au plus offrant.

    ●(1744) L'Arm 258a. Au plus offrant, dernier enchérisseur, tr. «D'enn déhuéhan imboudourr.»

  • imbouder .4
    imbouder .4

    m. Rapporteur, délateur. cf. imbouder .3 & imbouljer

    ●(1903) DGES.hy 303. ibouder, s. m., délateur sournois; collégiens 1903.

  • imboudiñ
    imboudiñ

    voir imboudañ

  • imbouljer / imboujour
    imbouljer / imboujour

    m. –ion Instigateur.

    ●(c.1718) CHal.ms ii. moteur, tr. «en hani a ra er boulg d'un dra benac, imboulgeour.»

  • imbouljiñ
    imbouljiñ

    v. tr. d. Instiguer.

    ●(c.1718) CHal.ms i. esmouuoir, tr. «Imboulgein.» ●(c.1718) CHal.ms iii. Instiguer, tr. «douguein d'ober, Imboulgein, solitein.»

    ●(1904) DBFV 113b. imbouljein, v. a., tr. «instiguer, solliciter, porter à (Ch. ms.).»

  • imbourc'h
    imbourc'h

    m. Recherche, examen, enquête.

    ●(18--) MIL.ms (d'après RECE XXVI/81). Mil. ms. donne « imbourc'h, s. m., pl. imbourc'hou, recherche, enquête, perquisition, examen, fouille ».

    ●(1927) GERI.Ern 235. imbourc'h m, tr. «Recherche, enquête, perquisition, examen, fouille.» ●(1931) VALL 259b. Enquête, tr. «imbourc'h m.» ●281b. Examen, enqueête, fouille, tr. «imbourc'h m.» ●629a. Recherche, tr. «imbourc'h m.» ●(1970) BRUD 35-36/145. Moarvad ivez abalamour ar zouezuz a zen-ze, war desteni R.-Y. Kreston, a gave da weloud a-dost e peb imbourh ar c’hoariva d’ar mare-ze.

  • imbourc'hiñ
    imbourc'hiñ

    v. tr. d. Rechercher, examiner, enquêter.

    ●(18--) MIL.ms (d’après RECE XXVI/81). Mil. ms. donne « imbourc’hi, v. act. et neutre, fouiller, fureter, examiner, rechercher et de plus guérir ». Cette dernière acception ne viendrait-elle pas d’une mauvaise lecture d’une note portant « quérir » ?

    ●(1927) GERI.Ern 235. imbourc'hi, v. a. et n., tr. «fouiller, fureter, examiner, rechercher.» ●(1931) VALL 259b. Enquêter, tr. «imbourc'hi act. et n.» ●281b. examiner, tr. «imbourc'hi.» ●629a. rechercher, tr. «imbourc'hi m.»

  • imbroud
    imbroud

    m. Imagination, invention, recherche.

    ●(1927) GERI.Ern 235. imbroud m., tr. «Pensée, imagination, recherche dans son esprit, examen en soi-même, invention.» ●(1931) VALL 374a. Imagination, tr. «imbroud m.»

  • imbroudañ
    imbroudañ

    voir imbroudiñ

  • imbrouderezh
    imbrouderezh

    m. Imagination, faculter d'imaginer.

    ●(1931) VALL 374a. Imagination (philos.) faculter d'imaginer, tr. «imbrouderez m.»

  • imbroudiñ / imbroudañ
    imbroudiñ / imbroudañ

    v. Imaginer, inventer, rechercher.

    ●(1927) GERI.Ern 235. imbrouda, imbroudi, v. a. et n., tr. «s'aviser, penser, rechercher dans son esprit, inventer dans sa tête.» ●(1931) VALL 374a. Imaginer ; inventer, tr. «imbroudi, imbrouda.»

  • imbutal
    imbutal

    v. Esbaudir, ébaudir. (?) lire : imbatal = ebatal (?).

    ●(c.1718) CHal.ms i. esbaudir, tr. «reioüissein, him reiouissein, Imbutal queru [= recteur de Kervignac].»

  • imitañ
    imitañ

    v. tr. d.Imiter.

    ●(1659) SCger 68b. imiter, tr. «imita.»

  • immobil .1
    immobil .1

    m. –ed Personne stupide.

    ●(1909) HBAL 28. var digarez m'edoz e servij eun immobil koz. ●(1923) DGES.hy 305. imobil, s. m., homme tombé en enfance; Floc'h, 1913. ●(1957) ADBr lxiv 4/464. (An Ospital-Kammfroud) Immobil (...) signifie «empoté», «stupide», «lourdaud» : penaoz e kav deoh e hellfe an tiegez mond en-dro gant eun immobil a zen evel henne(z) er penn aneañ ?

  • immobil / immobu .2
    immobil / immobu .2

    adj.

    I. Attr./Épith.

    A. Immobile.

    ●(1831) MAI 136. e chommas immobil.

    B. sens fig.

    (1) Sot.

    ●(1902) PIGO i 8. Heman ’zo breur d’egile : immobu mad eo. ●214. Matilin’n evoa intentet gir ebed en komzou an otro, ken immobu evel ma oa. ●(1909) HBAL 31. an dud immobil. ●(1931) VALL 701b. un peu sot : et sans initiative, tr. «imobu T[régor].»

    (2) Complètement soûl.

    ●(1910) YPAG 3. Red e vije e oan kousket pe imobu, pa'm eus laret e rajen me ar menaj ! ●(1970) BHAF 43. Imobill e oah deh da noz, koz lonkerez de dié ! ●116. Ma karjez beza lonket nebeutoh, koz kov-sistr, eme an hini-goz, penaoz ma Doue e kavfe eun den imobill e hent ! ●384. Imobil. Mezo-dall.

    II. Adv. Mezv-immobil : complètement soûl.

    ●(1978) PBPP 2.1/258. (Plougouskant) mezv-imobil 'oa, tr. «il était complètement saoûl.»

  • immobu
    immobu

    voir immobil

  • immobuet
    immobuet

    adj. Fou de chagrin.

    ●(1928) SAKO 44. immobuet gant ar glac'har.

  • immodesti
    immodesti

    s. –où Geste immodeste.

    ●(1710) IN I 256. ober sellou affetet, mignardisou hac immodestiou.

  • imoliñ
    imoliñ

    v.

    (1) V. tr. d. Immoler.

    ●(1906) KANngalon Mae 101. Imoli a reac'h eno ho Map.

    (2) V. pron. réfl. En em imoliñ : s'immoler.

    ●(1906) KANngalon Mae 101. hag en em imoli a reac'h oc'h unan.

  • imor
    imor

    f. –ioù

    I.

    (1) Humeur physiologique.

    ●(1499) Ca 114b. Humor. g. humeur. ●(c.1500) Cb 42a. ga. enfle de mauuais humeurs. bri. coeffuet dre drouc humezr. ●(1633) Nom 258b. Catharrus, distillatio : catharre, distillation des humeurs : catharr, distilation á humeuryou. ●Grauedo : distillation du cerueau, pesanteur de teste : distilation á ceruell, pa vez pounner pen vn dent (lire : den) gant humeuryou.

    ●(1659) SCger 67a. humeur, tr. «humor.» ●(1732) GReg 504a-b. Humeur, substance fluide du corps, tr. «Humor. p. humoryou. Van[netois] imur. p. yëu.» ●Les quatre humeurs du corps : le flegme, ou la pituite, le sang, la bile, la mélancolie, tr. «Ar pévar humor a zeu da leiza corf dèn a so 1. ar flumm, pe ar c'hraust, 2. ar goad, 3. an apotum, 4. ar velcony.»

    (2) Colère.

    ●(18--) CST 65. trec'het gant e imor, e lammas er porz, rak gouzout a rae an doareou. ●(1922) EOVD 144. Kastiein get imur. ●(1922) FHAB Du 328. dizac'ha eun imor fall dastumet pell a oa. ●(1945) DWCZ 20. Eur c'hofad imor a zo enni.

    (3) Humus.

    ●(1732) GReg 504b. Les plantes se nourrissent de l'humeur de la terre, tr. «Ar planteyz, an oll lousou, ha car guéaut, a so maguet gand an humor eus an douar.»

    II. [en locution]

    (1) Bezañ en imor =

    ●(1870) FHB 290/227a. evel eur penn kegin ne oar nemet ragachad ha braead dioc'h ma vez en imor.

    (2) Bout en imor ouzh ub. =

    ●(1790) MG 165. pe ouiehèn pihue en dès disclæriét teoh en e mès ur galand, ne vehèn quet paud én imur doh-t'ou.

    (3) Bout en imor da : être d'humeur à.

    ●(1912) DIHU 89/163-164. Ne oen ket én imur d'hou kuélet é timéein d'er vroh-sé.

    (4) Kemer imor : se fâcher.

    ●(1856) GRD 90. en distérran fal-vin, ur gonz, un tamig disprisance ou laca de guemér imur ha de chiffein.

    (5) Kemer imor ouzh ub. : se fâcher contre qqn.

    ●(1818) HJC 255. ac Iahan ac e gueméras imur doh en deu vrèr-ce.

    ●(1922) EOVD 72. a pe hrei unan benak disprizans anehan, ne gemerein ket imur dohtou. ●(1973) LIMO 16 juin. ol en dud en devoè kemeret imur dohton.

    (6) Kabestrañ, plegañ e imor : maîtriser, fléchir son humeur.

    ●(1905) KANngalon Ebrel 364-365. kabestra hon imor. ●(1906) KANngalon Genver 20. poagnit eveldhi da gabestra hoc'h imor. ●(1920) KANNgwital 205/110. an oll a ioa mantret ouz e velet o plega e imor.

    (7) Gwaskañ, moustrañ, pouezañ war an imor = trec'hiñ warnañ.

    ●(1790) MG 383. Er honzeu-ze en doai me fiquét, ha tantét oèn bet de fachein : mæs guet secour Doué, me bouisas ar me imur.

    ●(1855) BDE 843. red-é goasquein ar en imur eit bihuein mad guet pep-sort tud.

    ●(1905) KANngalon Ebrel 368. o voustra var hon imor. ●(1911) SKRS II 115. keit ha ma padas an ofiz, e voaskas var e imour.

    (8) Derc'hel imor : rester fâché, être rancunier.

    ●(1982) TKRH 127-128. Feulz un tamm met na zalc'he ket imor.

    (9) Kaout imor da =

    ●(1955) STBJ 32. Deltu a oa ganti pe, evit komz sklaeroc'h, imor he devoa da gas al labour en dro hag an traou da benn.

    (10) Bezañ imor ober udb. en ub. =

    ●(1955) STBJ 180. Imor en em ganna a oa ennon ha ne oan ket troet da blada.

  • imorek
    imorek

    voir imoriek

  • imoret
    imoret

    adj. D'une certaine humeur.

    ●(1838) CGK 13. Ar plac'hicq ne voa quet, siouas, humoret caër an dese.

  • imoriek / imorek
    imoriek / imorek

    adj. Vindicatif, coléreux.

    ●(1924) BILZbubr 43-44/1026. eur c’hanfard drouk hag imoriek. ●Imoriek, tr. «vindicatif.» ●(1935) CDFi 23 février. pennok, imoriek ha taskagner eo. ●(1963) EGRH II 117. imorek a., tr. « coléreux, rancunier. »

  • imoriñ
    imoriñ

    v. intr. Se mettre en colère.

    ●(1903) LZBg Du 276. Ha ean e hel imurein mar groan goab a nehou ? ●(1921) BUFA 80. ma hellein mé parrat a imurein. ●(1922) EOVD 144. er gobér get doustér, hemb imurein. ●146. a pe n'hou pou ket léh erbet d'imurein. ●(1964) BLBR 146/31. Mariann e imuras, med ne ziskoas nitra a zianvéz.

  • imortel
    imortel

    adj. Immortel.

    ●(1612) Cnf 80b. mé a confero deoch, hep douet an stol immortel. ●(1621) Mc 80. O Doue æternel, immortel.

  • impalaer
    impalaer

    m. –ion Empereur.

    ●(14--) Jer.ms 205. Avoultr vyll rybaot lazr / Ac evel se en compsou cazr / Da guyr Impalazr hep azrec, tr. « Vil bâtard, ribaud voleur, / Sont-ce là de belles paroles / (A adresser) à un véritable empereur, sans regret ? » ●(1464) Cms (d’après GMB 208). emparazr. ●(1499) Ca 53a. [curun] ga. couronne de roy ou dempereur. b. curun roy pe empalazr. ●75a. Empalazr hac empalazres in gourchemenn sunt. ●98a. [gourchemenn] g. imperateur / ou commendeur / ou empereur. b. impalazr. ●(1576) Cath p. 12. euit vn impalarz, tr. «pour un empereur.» ●19. an impalarz leun a frenesy, tr. «l'empereur, plein d'emportement.» ●25. en amser an impalarz maxentius, tr. «à l'époque de l'empereur Maxence.» ●(1633) Nom 284a. Imperator, Augustus : l'Empereur : an Ampereur, an Impalaezr.

    ●(1659) SCger 49a. Empereur, tr. «Impalazr.» ●(1732) GReg 280a. Neron étoit un homme détestable, tr. «An empalazr Neron a yoa un dèn argarzus.» ●334b-335a. Empereur, qui tient le premier rang entre les souverains, tr. «Impalazr. p. Impalazred. empalaër. p. empalaëred, empalaëryen.» ●(1792) BD 144. ar pap archescop jmpalaer, tr. «le Pape, l'Archevêque, l'Empereur.»

    ●(1954) VAZA 161. An noz diwezhañ hor chomadenn e Reval, e pedas Fallières an Impalaer hag e wreg Aleksandra Féodorowna da goaniañ war vourzh ar Vérité.

  • impalaer-mor
    impalaer-mor

    m. (ichtyonymie) Empereur.

    ●(1732) GReg 335a. Empereur, poisson fort grand, tr. «Un empalaër-vor. p. empalaëred-vor.»

  • impalaerded
    impalaerded

    f. Empire.

    ●(c.1500) Cb 98b. [gourchemenn] Jtem hoc imperium / rij. g. empire / commendement / ou edit. b. gourchemenn / pe empalazrdet. ●(1576) Cath p. 17. try a vsurpe neuse en impalardet, tr. «trois hommes usurpaient alors l'empire.»

    ●(1732) GReg 335b. Empire, Etats d'un Empereur, tr. «Empalaërded.»

    ●(1931) VALL 148a. le Consulat et l'Empire, tr. «ar Gonsulded hag an Impalaerded.»

  • impalaerel
    impalaerel

    adj. Impérial.

    ●(1931) VALL 376b. Impérial, tr. «impalaerel.»

  • impalaerez
    impalaerez

    f. –ed Impératrice.

    ●(1464) Cms (d’après GMB 208). Empalazres, impératrice. ●(1499) Ca 75a. Empalazr hac empalazres in gourchemenn sunt. ●(1621) Mc 83. Mary (…) impalaerzes dan Ælez.

    ●(1792) BD 1381. hac an ympalaeres, tr. «Et l'impératrice.»

    ●(1911) BUAZperrot 193. Impalaërez an Allemagn.

  • impar
    impar

    voir ampar

  • imparfal
    imparfal

    voir amparfal

  • imparfet
    imparfet

    adj. Imparfait.

    ●(1499) Ca 116a. Jncomplet pe imparfet cest tont (lire : tout) vng. ●(1633) Nom 273a. Mutilus : affoibly, mutilé : vn den imparfet, á ve touchet, ha muturnyet.

  • impasiant .1
    impasiant .1

    adj. Impatient.

    ●(1499) Ca 116a. Jmpacient. g. idem. ●(1575) M 2155-2157. Euelse en yffernn, dan bernn so eternel (lire : eternal) / Enny impatiant, en tourmant ha scandal : / Ezeu an poan muyhaff, horriblhaff dihaual, tr. «Ainsi en enfer, dans le tas qui est éternellement / Là, impatient, en tourment et ignominie, / Il y a la peine la plus grande, la plus horrible, sans pareille.»

  • impasiant .2
    impasiant .2

    s. Impatience.

    ●(1499) Ca 116a. g. impacience. g. impacient.

  • impechañ
    impechañ

    v. tr. d. Empêcher.

    ●(1499) Ca 116a. Jmpechaff in ampechaff vide cest tout vng.

  • imperfeksion
    imperfeksion

    f. –où Imperfection.

    ●(1621) Mc 56. na ho imperfectionou.

  • imperial
    imperial

    adj. Impérial.

    ●(1499) Ca 74a. Eff imperial. g. ciel imperial.

  • impersonal
    impersonal

    adj. Impersonnel.

    ●(1499) Ca 116a. Jmpersonal. g. sans personne.

  • impetrañ / impetriñ
    impetrañ / impetriñ

    v. tr. d.

    (1) Impétrer, obtenir.

    ●(1499) Ca 116a. Jmpetraff. g. impetrer. ●(1530) Pm 178. Rac an guerches a impetras / Eguit se priuilegou bras, tr. «Car la Vierge procura / Pour cela de grands privilèges.» ●(1612) Cnf 69a. ma galliff impetriff digant an Autrou Doué heuelep sicour. ●75a. eguit impetriff an gracc-man.

    (2) Impetriñ da : obtenir de.

    ●(1612) Cnf 75a. Oreson eguit impetriff da beuaff guir Christen.

  • impetret
    impetret

    adj. Impétré, obtenu.

    ●(1576) H 45. Impetret difu dirac e facc, tr. « obtain for me before his face. » ●(1633) Nom 191a. Missio honesta : congé legitimement & iustement impetré : coungè bet hac impetret iustamant.

  • impetriñ
    impetriñ

    voir impetrañ

  • impi .1
    impi .1

    adj. Impie.

    ●(1790) Ismar 34. en dud impi. ●(17--) VO 106. er-ré impi.

    ●(1846) DGG 130. An dud impi na hheanont da ober brezel da Zoue.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...