Devri

Recherche 'i...' : 872 mots trouvés

Page 8 : de ingan (351) à inkardet-enkardet (400) :
  • ingan
    ingan

    s. Bataille. (?) cf. emgann (?).

    (1844) LZBg 2l blezad-2l lodenn 78. arlerh un ingan é péhani é oé bet é soudardèd er vistr.

  • ingaveuriñ
    ingaveuriñ

    v. (?) Abreuver, nourrir (?).

    (18--) MILg 88. P'ho deveuz debret mad ho fred / hag ingaveuret ho c'hezek.

  • inged
    inged

    s. –ed (ornithologie) Petit chevalier.

    (1732) GReg 162b. Petit chevalier, Oiseau de Mer, plus petit qu'un Pigeon, tr. «Ingued. p. ingueded.» ●733b. Pluvier de mer, ou petit chevalier, tr. «Iñgued. p. iñgueded

    (1876) TDE.BF 304a. Iñged, s. m., tr. «Chevalier, pluvier, oiseau ; pl. ed

    (1927) GERI.Ern 236. inged m., tr. «Pluvier de mer, petit chevalier.» ●(1936) CDFi 4 avril. pa dostea an inged hag ar gwelini d'o glud.

  • ingenn
    ingenn

    f.

    (1) Mauvaise humeur.

    (1744) L'Arm 188b. Mauvaise-humeur, tr. «Inguënn.» ●227a. Malice (…) Affectée, t. «Inguênn.. neu. f.» ●260a. Opposition. Contrariété, tr. «Inguienn.» ●386b. Tracasserie, tr. «Inguiênn.. neu.» ●(1767) ISpour 82. ean e resistou guet inguenn doh é tutt. ●150. dré inguenn ha fal imur. ●(1790) Ismar 216. Mar dai hoah dré ingûen ha fal imur é cav unan-benac droug ér vad e rét. ●237. ha hoah dihoallet ne vehai en inguên hac er goal-sort a hanah hou touguehai de zécriein hou Nessan.

    (1907) VBFV.fb 19a. chicane, tr. «ingen

    (2) Brozh ingenn = (?).

    (1910-15) CTPV I 92. Hi broh ingen e zo re hir, tr. «Sa robe malice (jupon) est trop longue.»

  • ingennaj
    ingennaj

    s. Mauvaise humeur.

    (1790) PEdenneu 126. en inguènnage a hanan e ra goal-amzér d'er-ré-ral.

    (1825) COSp v. en inguênage a hanan e ra goal amzer d'er real.

  • ingenniñ
    ingenniñ

    v. intr. Ergoter.

    (1744) L'Arm 140b. Ergoter, tr. «Inguennein

    (1907) VBFV.bf 34a. ingennein, negennein, v. n. tr. «ergoter, disputer.» ●(1907) VBFV.fb 19a. chicaner, tr. «ingennein

  • ingennour
    ingennour

    m. –ion Ergoteur.

    (1744) L'Arm 253b. Qui cherche noise, tr. «Inguiennourr

    (1907) VBFV.bf 34b. ingennour, m. pl. –erion, tr. «ergoteur, chicaneur, taquin.»

  • ingennourez
    ingennourez

    f. –ed Ergoteuse.

    (1744) L'Arm 253b. Qui cherche noise, tr. «Inguiennourr (…) Fem. Inguiennouréss

  • ingennus
    ingennus

    adj. De mauvaise humeur.

    (1744) L'Arm 140b. Ergoteur, euse, tr. «Inguennuss.» ●178a. Grignoux, ouse, tr. «inguênnuss.» ●188b. De mauvaise humeur, tr. «Inguénnuss.» ●227a. Malicieux, tr. «Inguênnuss

  • inglaou
    inglaou

    adj.

    (1) Insatiable.

    (1927) GERI.Ern 236. inglaou T[régor] adj., tr. «insatiable.»

    (2) Qui se démène sans résultat.

    (1927) GERI.Ern 236. inglaou T[régor] adj., tr. «Qui se démène sans résultat.»

  • inglod
    inglod

    m. –où

    (1) (agriculture) Étrape.

    (1633) Nom 178b. Merga : iauelier : vn inglot da soulaff.

    (1732) GReg 158b. L'instrument pour chaumer, tr. «Inglod. p. inglodou.» ●376b. Étrape, instrument pour couper le chaume, de la bruïere, etc., tr. «inglod. p. inglodou, inglojou.» ●401b. Faux, instrument pour couper du glé, tr. «Iñglod. p. iñglodou, iñglojou

    (1821) GON 292b. Inglod, s. m. C’est un des noms que l’on donne à l’étrape, espèce de petite faucille qui sert à couper le chaume, la bruyère, etc. ●(1876) TDE.BF 304a. Iñglod, s. m. V[annetais], tr. «Instrument pour couper le chaume.»

    (1927) GERI.Ern 236. inglod m., tr. «Etrape.» ●(1931) VALL 278a. Étrape, tr. «inglod m. pl. ou

    (2) [au plur.] Efforts maladroits et inutiles.

    (1908) PIGO II 75. ar mestr-skol a oar piou an eus gret an inglodou-ze ! ●(1909) TOJA 39. Piou an diaoul a zo bet aman oc'h ober an inglodo-man endro d'am bragou ?

  • inglodañ
    inglodañ

    v. Étraper, couper avec l'étrape.

    (1927) GERI.Ern 236-237. ingloda, tr. «couper le chaume avec une étrape.» ●(1931) VALL 278a. couper avec l'étrape, tr. «ingloda

  • ingloderezh
    ingloderezh

    m.

    (1) Action d'étraper.

    (1927) GERI.Ern 237. ingloderez m., tr. «action de le faire [couper le chaume avec une étrape].» ●(1931) VALL 278a. action de couper [avec l'étrape], tr. «ingloderez m.»

    (2) Bagatelles.

    (c.1930) VALLtreg 1241. Ingloderez : Ce mot donné par Etienne au sens de "bagatelle" est connu en Bas-Trég. (Plouneve-Moedec) ; il est synonyme de bitrako, farjo, badinezo, divalotach, garzach, gallouach F. Gd. [Françoise Gaudu]. ●(1963) EGRH II 117. ingloderezh m., tr. « bagatelles. »

  • ingoch
    ingoch

    m. –où (menuiserie)

    (1) Mortaise.

    (1732) GReg 639b. Mortaise, entaille pour un tenon, tr. «Van[netois] ingoch. p. ingochëu.» ●(1744) L'Arm 245b. Mortaise, tr. «Ingoche.. eu. m.»

    (1927) GERI.Ern 237. ingoch m., tr. «Mortaise.»

    (2) Genn-ingoch : rossignol.

    (1744) L'Arm 342a. Rossignol (…) De menuisier, tr. «Yænn-ingoche. f.»

  • ingochet
    ingochet

    adj. Mortaisé.

    (1942) DHKN 118. bamet de goédaj nerhus hag ingochet ag er braùan. ●300. ingochet = emmortaisé.

  • ingochiñ
    ingochiñ

    v. tr. d. Mortaiser.

    (1744) L'Arm 437a. enmortaiser, tr. «Ingochein.» ●(1927) GERI.Ern 237. ingochein, tr. «emmortaiser V[annetais].»

  • ingolennet
    ingolennet

    =

    (1927-1930) LUMO 22. ingolenet gant ar gurun !

  • ingoulek
    ingoulek

    adj. Avide de nourriture, vorace. cf. angoulet

    (1907) VBFV.bf 34a. ingoulek, adj., tr. «goulu, vorace, gourmand.» ●(1913) AVIE 96. Chetui un den ingoulek, un ivour guin. ●(1925) DIHU 168/279. en doar ingoulek ! ●(1942) DHKN iii. lipat é vizied get selleu ingoulek.

  • ingrad
    ingrad

    m. –ion Personne ingrate.

    (17--) BMa 1561. Arabet evemp jngradien, tr. «Ne soyons pas ingrats.»

    (1860) BAL 27. Un ingrat eveldon !

  • ingrañchoù
    ingrañchoù

    plur. Singeries.

    (1919) DBFVsup 33b. ingrancheu, tr. «M[eslan], gestes et contorsions.» ●(1934) BRUS 300. Des gestes et contorsions, tr. «ingrancheu.» ●(1982) PBLS 96. (Langoned) ingrañchoù, tr. «grimaces, singeries.»

  • ingrat
    ingrat

    adj. Ingrat.

    (1499) Ca 116b. Jngrat. g. idem / cest qui ne scait le bien que len lui faict / ou offre / ou a faict / ou qui ne le veult congnoistre.

    (1659) SCger 69a. impitoiable, tr. «ingrat.» ●(1732) GReg 531b. Ingrat, ate, tr. «Ingrat.» ●(17--) TE 2. er-ré ingrad ha diavis erhoalh.

    (1839) BEScrom 1. tud ingrat. ●(1856) VNA 174. un enfant mal élevé est toujours ingrat, tr. «ur hroaidur fal-zessàuet e vé attàu ingrat.» ●(1860) BAL 24. ken ingrat ounta. ●(1880) SAB 110. Penauz goude-ze beza digar ac ingrat ouzoc'h. ●178. ac ii ken ingrat outa.

  • ingratiri
    ingratiri

    f. Ingratitude.

    (1659) SCger 69b. ingratitude, tr. «ingrateri.» ●155a. ingrateri, tr. «ingratitude.» ●(1688) MD I 41. gant muy a crueldet ac ingrateri. ●(1732) GReg 531b. Ingratitude, tr. «Ingratery. p. ingrateryou

    (1880) SAB 152. Pardounit on ingrateri !…

    (1933) MMPA 77. ar vez hag an ingratiri.

  • ingreign
    ingreign

    m. –où Carde.

    (1907) VBFV.fb 74a. peigne de cardeurs, tr. «ingreign, m. (pl. eu).»

  • ingrouin .1
    ingrouin .1

    adj. =

    (19--) DISPUt etré daou den yaou[an]k divar-ben an dimi (Cahier sans date et sans nom). A ben eiz devez goude Kannourrien ma bro / A gri a vouez huel potr ingrouin varnon / Obliget hon d’anduri pac’hon tapet en pla / Ma seufen deus ma imor me rafè d’he biscla.

  • ingrouin .2
    ingrouin .2

    m. –ed =

    (1999) PLUFUR. Ar pevar ingrouin-se !

  • ingwelapl
    ingwelapl

    adj. Invisible.

    (1905) BOBL 22 juillet 44/2e. petra bennag m'eo ingwelapl.

  • inhumen
    inhumen

    adj. Inhumain.

    (1530) J p. 32a. Maru quen iffam quen estlamet / Quen inhumen, tr. «une mort aussi infâme, aussi horrible, / Aussi cruelle.»

    (1862) BSH 14. ar payan inhumen.

  • iniañ
    iniañ

    v. tr. d. = (?).

    (1874) POG 26. Eur choant leal am euz d'en em jerviji, evid-se, euz ann doareou a vezo inied d'in gand ar beleg.

  • inibision
    inibision

    f. Inhibition.

    (1499) Ca 116b. Jnhibicion vide in bers.

  • inikite
    inikite

    f. Iniquité.

    (1499) Ca 116b. Jniquite. g. idem.

  • Inizi
    Inizi

    n. pl. An Inizi : les îles britanniques.

    (1847) FVR 367. goude, evel eunn eil Aleksandr, e teuaz enn he benn gounid ann Inizi.

  • Inizi-Glenan
    Inizi-Glenan

    voir Glenan

  • injur
    injur

    s. –ioù, –où Injure.

    (1499) Ca 116b. Jniur. g. iniure. ●(1530) J p. 163b-164a. Ne ententenn quet credet pur / Ober nep stat displigiadur / Dihuy sigur, nac iniur quet, tr. «Je n'avais nulle intention, croyez-le bien, de vous causer aucun déplaisir et de vous faire aucune injure.» ●(1621) Mc 19. lauaret inyurou à enep ho Enor. ●(1625) Bel 115. an gourchemenman, à bers oll assamblez an disprisancc, an cassony, an buhaneguez, rancun, an iniuriou, ha passionou arall.

    (1659) SCger 69b. iniure, tr. «iniur, p. iou.» ●(1732) GReg 532a. Injure, tr. «Injur. p. injuryou. van[netois] injur. p. yëu

    (1852) MML 11. an ijur a ne oa resevet.

  • injuriañ / injuriiñ
    injuriañ / injuriiñ

    v. tr. d. Injurier.

    (1499) Ca 116b. [jniur] Jtem iniurio / as. ac. g. iniurier. b. iniuriaff.

    (1659) SCger 69b. iniurier, tr. «iniuria.» ●87a. outrager, tr. «iniuria.» ●(1732) GReg 532a. Injurier, tr. «Injurya. p. injuryet. van[netois] injuryeiñ

  • injurier
    injurier

    m. –ion Celui qui dit des injures.

    (1732) GReg 532b. Celui qui dit des injures, tr. «Injurier. p. yen

  • injuriiñ
    injuriiñ

    voir injuriañ

  • injurius
    injurius

    adj. Injurieux.

    (c.1500) Cb 94b. [goapat] Jtem hoc improperium / rij. g. moquerie injurieuse. goap iniurius.

    (1732) GReg 532b. Injurieux, euse, tr. «Injuryus

  • injust
    injust

    adj. Injuste.

    (1659) SCger 69b. iniuste, tr. «iniust.» ●(1732) GReg 532b. Injustice. (En Leon ils disent : injustiçz, de même que, injust : mais ces deux mots ne furent jamais Bretons, non plus que tous les autres, où in tient lieu de negation).

    (1846) DGG 235. dre zezirou fall pe injust. ●dre voyenou injust.

  • injustamant
    injustamant

    adv. Injustement.

    (1621) Mc 33. Desiret em eux tra ma hentez iniustamant.

    (1846) DGG 227. o viret e dra injustamant.

  • injustis
    injustis

    f. –où Injustice.

    (1710) IN I 328. An dislealded hac an injustiçou. ●(1732) GReg 532b. Injustice. (En Leon ils disent : injustiçz, de même que, injust : mais ces deux mots ne furent jamais Bretons, non plus que tous les autres, où in tient lieu de negation).

    (1846) DGG 230. an injustiçou a gometer.

  • inkane .1
    inkane .1

    adj.

    (1) Attr. Bezañ inkane : aller l'amble.

    (c.1718) CHal.ms i. uotre cheual ua l'amble, tr. «haquene é hou Iau»

    (1857) CBF 36. Hag ar marc'h-man a zo hinkane ? tr. «Ce cheval va-t-il l'amble ?»

    (2) Épith. Marc'h inkane : cheval qui va l'amble.

    (1909) KTLR 89. eur marc'hik inkane. ●183. Sada hen o starda he zamm var he varc'h inkane hag araog.

    (3) plais. Bezañ inkane : se déplacer avec peine.

    (1992) MDKA 103. Hañ ! neuze 'vad, ma teuan da vezañ «droug-kein» c'hoaz, ha me ankane dija. ●ankane : o trotal fall, evid eur marh.

  • inkane .2
    inkane .2

    m.

    (1) Haquenée.

    (1499) Ca 174a. Regue et hacane tout vng ibi vide. ●(1633) Nom 32a. Equus toultaris, vel totularius, gradarius, asturco, hacquenée, tracquenart, guilhedin : hanquanè, tranquanart

    (1659) SCger 65a. haquenée, tr. «hinquané.» ●(1732) GReg 32a. Cheval d'amble, tr. «hincane.» ●486b. Haquenée, tr. «Hincqane. p. hincqaneëd.» ●(1741) RO 1199. Voar geuinô hanquané.

    (1857) CBF 98. Da inkane a gerz buhan, tr. «Ton bidet marche vite.» ●(1896) GMB 310. pet[it] Trég[uier] hañnkane. ●(18--) GBI II 130. Me am eûs un inkane gwenn, tr. «J'ai une haquenée blanche.» ●(18--) SBI I 184. eun incane gwenn / Hac eur brid arc'hant en he benn, tr. «une haquenée blanche, / Avec une bride d'argent en tête.» ●(18--) SBI I 212. Cabestr d'in ma incane, tr. «Bride-moi ma haquenée.» ●(18--) SBI II 262. Eun ancane ouz ma dougenn, tr. «Une haquenée pour me porter.»

    (1909) KTLR 89. Neuze al Leonard a bignaz var an inkane. ●183. Ne zounjas tamm dizamma he inkane.

    (2) Amble.

    (1744) L'Arm 12a. Amble, tr. «Haquené. f.»

    (3) Kerzhout, mont d'an inkane, d'ar paz-inkane : aller l'amble.

    (1857) CBF 97. Va loen a gerz d'ann inkane, tr. «Ma monture va l'amble.»

    (1921) FHAB Ebrel 86. Peurvuia, ez ea d'an inkane. ●(1924) NFLO. amble. aller l'amble, tr. «mont d'ar paz inkane

  • inkaneal
    inkaneal

    v. intr.

    (1) Aller l'amble.

    (1890) MOA 115b. Hinkaneal, v. n., tr. «aller à l'ample.»

    (1924) NFLO. amble. aller l'amble, tr. «inkaneal

    (2) sens fig. (en plt de qqn) Se pavaner.

    (1942) VALLsup 130a. Pavaner (se), tr. «hinkanea L[éon] (Perrot).»

  • inkant-
    inkant-

    voir enkant-

  • inkard / enkard
    inkard / enkard

    m. –où

    (1) Carde.

    (1732) GReg 136a. Carde, peigne de cardeur, tr. «encardou.» ●(1744) L'Arm 45b. Carde, peigne de cardeur, tr «Incarde.. eu. m.»

    (1907) VBFV.bf 34a. inkard, m., tr. «carde.» ●(1907) VBFV.fb 74a. peigne de cardeurs, tr. «inkard, m. (pl. eu).» ●(1931) VALL 97a. Carde, tr. «enkard m. pl. ou

    (2) Gros drap, bure.

    (1744) L'Arm 40a. Burat, bure, bureau, tr. «Incarde. m.»

    (1907) VBFV.bf 34a. inkard, m., tr. «gros drap, bure.» ●(1973) LIMO 07 avril. ur sé inkard guen ar é gein. Inkard, tr. «gros drap de chanvre.» ●(1931) VALL 97a. enkard m., tr. «grop drap, bure»

  • inkardañ .2
    inkardañ .2

    voir inkardiñ .1

  • inkardañ / inkardiñ / enkardañ .1
    inkardañ / inkardiñ / enkardañ .1

    v.

    (1) V. tr. d. Carder.

    (1499) Ca 75b. Encardaff. g. charpir laine.

    (1659) SCger 19b. carder, tr. «encarda.» ●(1732) GReg 136a. Carder, demêler les poils de la laine, de la bourre, tr. «Encarda. pr. encardet. Van[netois] iñcardeiñ. pr. et.» ●(1744) L'Arm 45b. Carder, tr. «Incardein

    (1895) GMB 210. pet[it] Trég[uier] inkardein, carder, et aussi s'agiter, gigotter.

    (1907) VBFV.fb 16b. carder, tr. «inkardein

    ►absol.

    (1924) BILZbubr 40/898. Enkardi, nean, ober stamm a ouie. ●(1924) BILZbubr 41/943. o kribina, oc'h enkardi, o vreat pe o paluc'hat.

    (2) V. intr. sens fig. S'agiter, gigotter.

    (1895) GMB 210. pet[it] Trég[uier] inkardein, carder, et aussi s'agiter, gigotter.

  • inkardenn / enkardenn
    inkardenn / enkardenn

    f. –où Carde.

    (1931) VALL 97a. Carde, tr. «enkardenn f.»

  • inkarder / inkardour / enkarder / enkardour
    inkarder / inkardour / enkarder / enkardour

    m. –ion Cardeur.

    (1499) Ca 92a. [gloan] Jtem hic et hec lanifex / cis. oeuureur en layne. b. encarder. ●(1633) Nom 83a-b. Dipsacus, labrum vel lauacrum Veneris, offic. carduus fullonum, carduus Virg. virga pastoris : chardon à foullon, chardon à carder, verge à berger : asquol pe chardounet vn encarder.

    (1732) GReg 136a. Cardeur, cardeur de laine, de cotton, &c., tr. «Encarder. p. encardéryen. Van[netois] incardour. p. yon, yan.» ●(1744) L’Arm 45b. Cardeur, tr. «Incardour.. derion. m.»

    (1844) FOB 98. Ar choen eus an inkandeuzet / A zo bet e Kerian savet, tr. « Le premier des balliniers / A Kerjean fut élevé ».

    (1956) CAIR N° 2 (Nouvelle Série)/62. La tradition veut que les premiers tisserands du monde aient reçu leur formation au château de Kerjean, c'est là ce qui découle du dicton souvent cité : « Kenta inkardered a oa er bed / Eo e Kerian int bed savet. »

  • inkardet / enkardet
    inkardet / enkardet

    adj. Cardé.

    (1732) GReg 136a. Laine cardée, tr. «Gloan encardet. Van[netois] gloan iñcardet

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...