Recherche 'i...' : 872 mots trouvés
Page 6 : de impi-2 (251) à indesant (300) :- impi .2impi .2
m. –ed Impie.
●(1790) Ismar 21. En impi, é-mé er Profæt, en dès larét én é galon, n'en dès quet a Zoué.
- impiañimpiañ
v. tr. d. Questionner indiscrètement.
●(1943) FHAB Meurzh/Ebrel 269. Impia = questionner indiscrètement, d'où le nom impier.
- impierimpier
m. Celui qui questionne indiscrètement.
●(1943) FHAB Meurzh/Ebrel 269. Impia = questionner indiscrètement, d'où le nom impier.
- impilog
- impiodimpiod
m. –où Épieu.
●(1633) Nom 175a. Venabulum : voûge, espiu de chasse : impiot an chasse.
●(1732) GReg 360a. Épieu, arme ancienne, espece de lance, qui sert encore pour la chasse au sanglier, tr. «impyod. p. impyodou.» ●443b. Fût, ou hampe de pique, de lance, tr. «fust impyod. p. fustou.» ●735b. La pointe de fer d'une lance, tr. «becg un impyod.»
- implij .1implij .1
m. –où
I.
(1) Emploi.
●(1732) GReg 335b. Emploi, occupation, commission, tr. «Implich. p. implijou. Van[netois] imple. implich. pp. ëu.»
●(1857) HTB 24. an impli euz ar madou-ze.
(2) Emploi, poste de travail.
●(1949) LLMM 12-13/17. Dalc'het e voe eta Jampi Rognant en e implij daoust dezhañ da vout kemeret evit un darsod gant e gamaraded labour koulz hag e vistri.
II. [en locution]
A. [compl. : qqc.]
(1) Ober implij diouzh, gant, a, eus udb. : employer qqc.
●(17--) TE 217. d'obér implé ag en héritage en doai bet doh Eli.
●(1857) HTB 24. ar stum ma po gret impli dioute. (…) an impli euz ar madou-ze. ●(1869) SAG 125. proui da bep den a ra c'hoaz implij euz he skiant, pegen kaer pedenn e ran beza sin ar Groaz. ●(1896) LZBt Meurzh 25. koulskoude na re impli ebed na gand opium na gand gwin. ●(18--) SAQ II 328. Danvez zo mad pa zeont gant karantez, pa rear anezho implij mad, pa roer lod d'ar paour...
●(1909) FHAB Meurzh 80. grit implij vat gantan. ●(1910) MBJL 13. evit ober impli eus ar pez o dije skrapet er broio all. ●(1925) FHAB Gwengolo 333. Ar vedisined a ra implij eus ar brulu (...) ouz al lamm-kalon. ●(1949) KROB 12/12. Meur a hini (…) ne reont implij ebet a vutun.
(2) Lakaat en implij : employer.
●(1886) SAQ I 11. Hag alies evit ho savetei ar Verc'hes a lakaio en implij ar pez a zeblant an nebeuta nerzus var an douar. ●(18--) SAQ II 318. Lakaat en implij (...) ar remed.
(3) Bezañ en implij : être en usage.
●(1869) FHB 244/280a. E kostez Pon-'n'Abad ar ger del a zo c'hoaz e kiz, en implij evid signifiout delyou.
(4) Bezañ en implij gant ub. : être employé par qqn.
●(1907) PERS 311. ar skudel bri a oa abaoue keit amzer en implij gant an Aot. Person.
(5) Lezel hep implij : ne pas employer.
●(1912) BUAZpermoal 254. Galloud da zeski a oa ennan, koulskoude, mes ar galloud-ze a zo dinerzet, o vezan bet lezet re bell hep impli.
(6) Kavout implij da =
●(1911) BUAZperrot 728-729. kerkent ha dispeg diouz ar beden, e kave implij d'he daouarn.
B. [compl. : qqn]
(1) Reiñ implij da ub. : employer qqn.
●(1732) GReg 336a. Emploïer quelqu'un, lui donner de l'emploi, tr. «rei implich da ur re.»
(2) Kavout implij da ub. : trouver à employer qqn.
●(1924) ARVG Here 229. Eur pôtr a vanke da zifretan ; setu voe kavet impli da Fanch raktal.
- implij .2implij .2
voir implijout
- implij-amzer
- implijadimplijad
m. –ed, implijidi Employé.
●(1931) VALL 251b. Employé subs., tr. «implijad pl. ed et –jidi.»
- implijañimplijañ
voir implijout
- implijer
- implijiñimplijiñ
voir implijout
- implijout / implijañ / implijiñ / implijimplijout / implijañ / implijiñ / implij
v.
I. V. tr. d.
(1) Employer, utiliser.
●(1621) Mc 34. ho impligaff en euraou mat.
●(1659) SCger 49a. emploier, tr. «impligea.» ●155a. impligea, tr. «emploier.» ●(c.1660-1670) VEach 17. Ar Roué memes à impligeas é daou dourn Royal euit remui ar mein diuar ar cauarnse, pe en hini, euel mauoé digoret é guelsont vr scleryen bras, dré moyen vr lamp ardant allumet dirac ar Relegou sacrsé, antrasé à crescas meürbet an eston ames an oll assistantet. ●26. Ha pello’ch, an hini nen deua theaut diaquent nemet euitblasoni an deuocion-se, he impligeas à het é buez euit publia ar meuleüdiou, hac ar gallout ames a santes Anna. ●(1732) GReg 201a. Consommer, user, dissiper des denrées, des provisions nécessaires, tr. «Impligea. implicg. ppr. impliget.» ●335b. Emploier, faire usage, tr. «Impligea. pr. impliget. impligeout. pr. impliget. Van[netois] impligeiñ. impleeiñ. ppr. et.» ●(1774) AC 25. a dle besa impliget ep balanci, tr. «doit être employé, sans hésiter.» ●(17--) TE 22. ean e impléas ur finèss innoçant ha divlam.
●(1835) AMV 116. Chetu eno an ard malheurus a implig an drouc-speret evit o c'hol. ●(1849) LLB 387. Empléet hou krawel. ●(1872) ROU 82b. Employer, tr. «Implija.» ●(1877) MSA 7. ne reomp nemet paea eun dle a anaoudegez vad d'ar Vam goz hor Patronez evit implija en he c'herc'hen miz gouere m'en em gav he gouel.
●(1908) FHAB Eost 254. Evit netât an ed diouz ar skôdu eo e veze implijet, gwechall, an awezenn, an dour raz. ●(1911) SKRS II 206. implija ho amzer dibrez.
(2) Employer (qqn).
●(1732) GReg 336a. Emploïer quelqu'un, lui donner de l'emploi, tr. «Impligea ur re.»
●(1903) MBJJ 40. An darn-vuian euz ar re 'zo implied war al lestr. ●(1928) BREI 54/3a. An holl venajerien, zoken ar re n'impliont ket a dud diavêz.
II. V. pron. réfl. En em implijout : s'employer.
●(1557) B I 30. Ha da em empleig diligant / Espediant do tourmantaff, tr. «emploie toi avec diligence et avec soin pour les tourmenter.»
●(1838) OVD 53. ni e zeli hum impléein de guement-cé. (…) me lare é teliér hum impléein de seuel en inean bet en eile pazen-zé a burtæt.
- imploriñ
- impod
- impoderimpoder
m. –ion Maltôtier.
●(1732) GReg 21a. Receveur des aides, tr. «Impodèr. p. yen.» ●595b. Maletotier, ou Maltotier, terme du peuple, celui qui leve les droits dûs au Roy, tr. «Impoder. p. impodéryen.»
- impokri-impokri-
voir ipokri-
- impolerimpoler
m. –ion Inventeur.
●(1917) KZVr 201 - 07/01/17. impoler, tr. «inventeur.» ●(1924) NFLO. inventeur, tr. «impoler.»
- impoliñ
- impopoimpopo
adj. fam. Gâteux.
●(1956) BAHE 9/7. Arabat lavarout e oa erru Soaz «impopo», rak ne oa ket gwir, met bouzar-lej e oa. ●(1958) BAHE 16/4. paotred kozh hanter-impopo. ●(1962) BAHE 31/50. pell emañ Yann XXIII diouzh bezañ erru impopo, da c'hras Doue ! ●(1997) HYZH 209/16b. rendre, devenir décrépit, tr. «impopo, babala (Perroz-G[ireg].»
- importimport
adj. Important. (?) coquille pour important (?).
●(1659) SC 41. Petra eo ar brassa, an necessera, hag an importa affer hon eus da sourcia er bet-man.
- importañsimportañs
f. Importance.
●(1612) Cnf.epist 34. Dré an raeson-man, me Bellec indin hac ignorant, oz aznauout (dré an testenny à cals à Doctoret) pennaus an Confessional-man è berr compsou à brihatta hac à goasq quelennadurezou à importãcc bras, ha meurbet necesser. ●(1621) Mc 8. en traou leger, (…) en traou à importancc. ●10. En treezou à importancc.
●(1659) SCger 68b. importance, tr. «importancç.»
- important
- importunimportun
adj. Importun. Importun evel ar Gananeenn : voir Kananeenn.
- importunañs
- importuniñ
- importunite
- importunusimportunus
adj. Malencontreux.
●(1532) Pmof 3. fortun importunus so doetus he vsag, tr. « Fortune malencontreuse, dont l’humeur est variable »
- imposiplimposipl
voir imposupl
- imposupl / imposiplimposupl / imposipl
adj. Impossible.
●(1575) M 1927. En Barnn se impossibl, terribl hep æsibldet, tr. «Dans ce jugement, ce serait impossible terriblement et point facile.» ●(1621) Mc 95. quasy impossibl.
●(1727) IN II (avis) vi. e vise bet impossibl din hersell. ●(1732) GReg 519a. Impossible, tr. «Impoçzub.» ●(1790) MG 81. A fæd gùélet en Eutru-Doué, un dra impossibl-è. ●(17--) TE 19. ma hoai impossibl dehai comprenein er péh e larènt en eil-d'éguilé.
●(1850) MOY 203. An den-ze (...) zo terrupl caledet / (...) en he bec'het, / Ma vo sur impossubl da zen dont d'er picat. ●(1852) MML 110. O Mari (…) evel-se ive a eo imposubl d'an hini pehini a dor he galon voar ho caad bean collet. ●(1854) MMM 15. eur sourcen impossubl da zisec'hi.
- impotimpot
s.
I.
(1) = (?).
●(1929) SVBV 11. Ar marc'hdu a roc'he hag a strevie gwasoc'h eged eun nimbot.
(2) Ober tro an impot : faire un grand tour, un détour.
●(1958) BLBR 113/12. Goude ma ve bet lavaret din mond d'ober tro an nimbod, ne vijen ket bet lakaet nehetoh ! ●(1959) BRUD 7/27. Ar chas, goude dezo tremen dre an douarou, dre an drez, dreist ar hleuziou, oh ober tro an nimpod, ne vezont ket kamm o tizrei. (...) Tro an nimpod = an dro vraz. ●(1986) PTGN 35. Gwirbater eo an istor-mañ… Great he-deus tro an eskopti ha marteze tro an imbod.
II. C'hoari tro an impot : suivre le chemin des écoliers.
●(1931) VALL 239. Suivre le chemin des écoliers, tr. F. Vallée «c'hoari tro an impot.» ●(19--) NFLO (L). Détour. faire de gds détours, tr. Loeiz ar Floc'h «ober tro 'n impot.» ●Tour. faire le tour des écoliers, tr. Loeiz ar Floc'h «ober tro 'n impot.»
- impotant
- impotegimpoteg
s. Écume.
●(1900) KZVr 112 - 01/04/00. Impotek a dalv «eonen». Da skouer : Hennez a oa meo, ken a zeue an impotek (pe an impotek gwenn) euz e c'heno, da laret eo an eonen.
- impozision
- imprekasion
- imprimañimprimañ
v. tr. d.
(1) Imprimer.
●(1575) M (après le mot fin f. 71 v°). An leffr man á voe composet en bloaz 1519 / Gant Mæstre IEHAN an Archer Coz, a Parhos / Ploegonuen. Hac á voe Imprimet, E, S, Frances / CVBVRIEN, En bloaz M,ccccc,Lxxv. ●(1621) Mc i. Imprimet é Montroulles.
●(1659) SCger 69a. imprimer, tr. «imprima.» ●(1727) HB 504. lacat imprima ann instruction-mâ. ●(1732) GReg 520a. Imprimer, parlant de livres, tr. «èmprima. pr. et. eñprima. pr. eñprimet.» ●Faire imprimer un livre, tr. «lacqât èmprima ul levr.»
●(1834) APD 2. da imprima un droidigez brezonec.
(2) Graver.
●(1659) SCger 63b. grauer, tr. «imprima.»
►sens fig.
●(1834) APD 3. imprima dounnoc'h en o memor, ar pez a dleont credi.
- imprimerimprimer
m. –ion Imprimeur.
●(1633) Nom 6a. Atramentum fuligineum : le noir ou l'encre des Imprimeurs : an duat, pe liou an Imprimeryen.
●(1732) GReg 520a. Imprimeur, tr. «èmprimer. p. èmpriméryen. eñprimer.» ●(1790) Ismar 559. Catalog Ag el Livreu Breton e gavér é ti J. M. Galles, Imprimour, é Guénèd.
●(1834) APD 2. hon Imprimer. ●(1856) VNA 55. un Imprimeur, tr. «un Imprimour.»
- imprimeriimprimeri
f. –où Imprimerie (métier).
●(1732) GReg 520a. Imprimerie, l'art d'imprimer des livres, tr. «èmprimery. eñprymery.»
- impudikimpudik
adj. Impudique.
●(1576) Gk I 260. pep attouchamant impudic. ●(1633) Nom 8a-b. chanson sale, vilaine & impudique, ou de paillarde, tr. «canauen lubricq, vil hac impudicq.»
●(1710) IN I 334. an idoles impudic Venus. ●(17--) TE 287. ou dezirieu impudiq.
●(1834) APD 60. ur gomz badinach impudiq. ●(1866) HSH 48. ur c'hreg losq hac impudic.
- inam
- inamenninamenn
f. –où, inam
(1) Molène, bouillon Verbascum sp.
●(1633) Nom 94a-b. Verbascum, lucumbra, lucernalis herba, candela regia, candelaria, officinis : tapsus barbatus : an inammen.
●(1732) GReg 108b. Boüillon, plante medicinale, tr. «an jnammen.»
(2) Inamenn wenn : molène bouillon blanc Verbascum thapsus.
●(1732) GReg 108b. Boüillon blanc, tr. «an jnammen-vénn.»
(3) Inamenn du : molène noire, bouillon noir Verbascum nigrum.
●(1732) GReg 108b. Boüillon noir, tr. «an jnammen-du.»
- inarinar
s. Boucle d'attelage.
●(1919) DBFVsup 2a. ambléz (Bieuzy, Cl[éguérec]), f. pl. –blézi, amblézen, f., tr. «boucle d'attelage, cercle sur un balai. – Ailleurs, anneuéz, enaù, inal, inar, ézen, lagaden.» ●33b. inal, inar (Lang[uidic]), tr. «anneau, cercle de joug.» ●(1927) GERI.Ern 236. inar s., tr. «Anneau, cercle du joug V[annetais].»
- inariñinariñ
v.
(1) V. tr. d. Plier en cercle.
●(1919) DBFVsup 33b. inarein, tr. «plier en cercle.» ●(1927) GERI.Ern 236. inarein, v. a., tr. «plier en cercle V[annetais].»
(2) V. intr. Se plier en cercle.
●(1919) DBFVsup 33b. inarein, tr. «se plier en cercle.» ●(1927) GERI.Ern 236. inarein, v. n., tr. «se plier en cercle V[annetais].»
- inchajinchaj
adv. Derc'hel inchaj : retenir de force.
●(1919) DBFVsup 1a. derhel acheinj, v. a. tr. «retenir de force.»
- inchajiñinchajiñ
v. tr. d.
(1) Retenir, garder, consigner.
●(1744) L'Arm 332a. Rencoigner, tr. «Inchagein.. gétt.» ●(1790) MG 174. Tud youanq e vai bet inchaigét durand er suhun, en dès dobér a zeværrance hac a excelcice. ●(17--) TE 46. ou zad e zou inchægét ér mæz ag é vro.
●(1919) DBFVsup 1a. acheinjein, v. a. tr. «retenir de force.» ●(1927) GERI.Ern 236. inchagein V[annetais] v. a., tr. «Rencogner ; retenir à la maison, claquemurer.»
(2) Inchajiñ ub. gant : (?) accabler de (?).
●(17--) TE 63-64. Ean e laquas enta én é chonge de zistrugein er boble-ze a nebedigueu, doh ou inchægein guet labourieu calét.
- IndInd
n. de l. Inde.
●(1931) DIHU 245/354. betag Iùerhon, betag er Rusi, en Ind hag er Japon, a pe gav en tu.
- Inda
- indanindan
voir endan
- indeksadur
- indesant