Devri

Recherche 'i...' : 872 mots trouvés

Page 6 : de impi-2 (251) à indesant (300) :
  • impi .2
    impi .2

    m. –ed Impie.

    (1790) Ismar 21. En impi, é-mé er Profæt, en dès larét én é galon, n'en dès quet a Zoué.

  • impiañ
    impiañ

    v. tr. d. Questionner indiscrètement.

    (1943) FHAB Meurzh/Ebrel 269. Impia = questionner indiscrètement, d'où le nom impier.

  • impier
    impier

    m. Celui qui questionne indiscrètement.

    (1943) FHAB Meurzh/Ebrel 269. Impia = questionner indiscrètement, d'où le nom impier.

  • impilog
    impilog

    m. –où Épilogue

    (17--) SP III p. 258. Ympilog.

  • impiod
    impiod

    m. –où Épieu.

    (1633) Nom 175a. Venabulum : voûge, espiu de chasse : impiot an chasse.

    (1732) GReg 360a. Épieu, arme ancienne, espece de lance, qui sert encore pour la chasse au sanglier, tr. «impyod. p. impyodou.» ●443b. Fût, ou hampe de pique, de lance, tr. «fust impyod. p. fustou.» ●735b. La pointe de fer d'une lance, tr. «becg un impyod

  • implij .1
    implij .1

    m. –où

    I.

    (1) Emploi.

    (1732) GReg 335b. Emploi, occupation, commission, tr. «Implich. p. implijou. Van[netois] imple. implich. pp. ëu

    (1857) HTB 24. an impli euz ar madou-ze.

    (2) Emploi, poste de travail.

    (1949) LLMM 12-13/17. Dalc'het e voe eta Jampi Rognant en e implij daoust dezhañ da vout kemeret evit un darsod gant e gamaraded labour koulz hag e vistri.

    II. [en locution]

    A. [compl. : qqc.]

    (1) Ober implij diouzh, gant, a, eus udb. : employer qqc.

    (17--) TE 217. d'obér implé ag en héritage en doai bet doh Eli.

    (1857) HTB 24. ar stum ma po gret impli dioute. (…) an impli euz ar madou-ze. ●(1869) SAG 125. proui da bep den a ra c'hoaz implij euz he skiant, pegen kaer pedenn e ran beza sin ar Groaz. ●(1896) LZBt Meurzh 25. koulskoude na re impli ebed na gand opium na gand gwin. ●(18--) SAQ II 328. Danvez zo mad pa zeont gant karantez, pa rear anezho implij mad, pa roer lod d'ar paour...

    (1909) FHAB Meurzh 80. grit implij vat gantan. ●(1910) MBJL 13. evit ober impli eus ar pez o dije skrapet er broio all. ●(1925) FHAB Gwengolo 333. Ar vedisined a ra implij eus ar brulu (...) ouz al lamm-kalon. ●(1949) KROB 12/12. Meur a hini (…) ne reont implij ebet a vutun.

    (2) Lakaat en implij : employer.

    (1886) SAQ I 11. Hag alies evit ho savetei ar Verc'hes a lakaio en implij ar pez a zeblant an nebeuta nerzus var an douar. ●(18--) SAQ II 318. Lakaat en implij (...) ar remed.

    (3) Bezañ en implij : être en usage.

    (1869) FHB 244/280a. E kostez Pon-'n'Abad ar ger del a zo c'hoaz e kiz, en implij evid signifiout delyou.

    (4) Bezañ en implij gant ub. : être employé par qqn.

    (1907) PERS 311. ar skudel bri a oa abaoue keit amzer en implij gant an Aot. Person.

    (5) Lezel hep implij : ne pas employer.

    (1912) BUAZpermoal 254. Galloud da zeski a oa ennan, koulskoude, mes ar galloud-ze a zo dinerzet, o vezan bet lezet re bell hep impli.

    (6) Kavout implij da =

    (1911) BUAZperrot 728-729. kerkent ha dispeg diouz ar beden, e kave implij d'he daouarn.

    B. [compl. : qqn]

    (1) Reiñ implij da ub. : employer qqn.

    (1732) GReg 336a. Emploïer quelqu'un, lui donner de l'emploi, tr. «rei implich da ur re

    (2) Kavout implij da ub. : trouver à employer qqn.

    (1924) ARVG Here 229. Eur pôtr a vanke da zifretan ; setu voe kavet impli da Fanch raktal.

  • implij .2
    implij .2

    voir implijout

  • implij-amzer
    implij-amzer

    m. Emploi du temps.

    (1970) BRUD 35-36/146. e-pad eun deiz didermen, setu perag ar pevar mare a ziskouez anezo gand tuiou-spered hag implijou-amzer disheñvel. ●(1981) ANTR 218. sevel ha renka eun implij-amzer.

  • implijad
    implijad

    m. –ed, implijidi Employé.

    (1931) VALL 251b. Employé subs., tr. «implijad pl. ed et –jidi

  • implijañ
    implijañ

    voir implijout

  • implijer
    implijer

    m. –ion Employeur.

    (1931) VALL 251b. Employeur, tr. «implijer

  • implijiñ
    implijiñ

    voir implijout

  • implijout / implijañ / implijiñ / implij
    implijout / implijañ / implijiñ / implij

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Employer, utiliser.

    (1621) Mc 34. ho impligaff en euraou mat.

    (1659) SCger 49a. emploier, tr. «impligea.» ●155a. impligea, tr. «emploier.» ●(c.1660-1670) VEach 17. Ar Roué memes à impligeas é daou dourn Royal euit remui ar mein diuar ar cauarnse, pe en hini, euel mauoé digoret é guelsont vr scleryen bras, dré moyen vr lamp ardant allumet dirac ar Relegou sacrsé, antrasé à crescas meürbet an eston ames an oll assistantet. ●26. Ha pello’ch, an hini nen deua theaut diaquent nemet euitblasoni an deuocion-se, he impligeas à het é buez euit publia ar meuleüdiou, hac ar gallout ames a santes Anna. ●(1732) GReg 201a. Consommer, user, dissiper des denrées, des provisions nécessaires, tr. «Impligea. implicg. ppr. impliget.» ●335b. Emploier, faire usage, tr. «Impligea. pr. impliget. impligeout. pr. impliget. Van[netois] impligeiñ. impleeiñ. ppr. et.» ●(1774) AC 25. a dle besa impliget ep balanci, tr. «doit être employé, sans hésiter.» ●(17--) TE 22. ean e impléas ur finèss innoçant ha divlam.

    (1835) AMV 116. Chetu eno an ard malheurus a implig an drouc-speret evit o c'hol. ●(1849) LLB 387. Empléet hou krawel. ●(1872) ROU 82b. Employer, tr. «Implija.» ●(1877) MSA 7. ne reomp nemet paea eun dle a anaoudegez vad d'ar Vam goz hor Patronez evit implija en he c'herc'hen miz gouere m'en em gav he gouel.

    (1908) FHAB Eost 254. Evit netât an ed diouz ar skôdu eo e veze implijet, gwechall, an awezenn, an dour raz. ●(1911) SKRS II 206. implija ho amzer dibrez.

    (2) Employer (qqn).

    (1732) GReg 336a. Emploïer quelqu'un, lui donner de l'emploi, tr. «Impligea ur re.»

    (1903) MBJJ 40. An darn-vuian euz ar re 'zo implied war al lestr. ●(1928) BREI 54/3a. An holl venajerien, zoken ar re n'impliont ket a dud diavêz.

    II. V. pron. réfl. En em implijout : s'employer.

    (1557) B I 30. Ha da em empleig diligant / Espediant do tourmantaff, tr. «emploie toi avec diligence et avec soin pour les tourmenter.»

    (1838) OVD 53. ni e zeli hum impléein de guement-cé. (…) me lare é teliér hum impléein de seuel en inean bet en eile pazen-zé a burtæt.

  • imploriñ
    imploriñ

    v. tr. d. Implorer.

    (1659) SCger 68b. implorer, tr. «implori.» ●(c.1660-1670) VEach 64. ebarz en ne'chamant extremse é goroas é calon hacé daou lagat uar zu an éé, euit goulen hac implori an assitanç á Santes Anna.

  • impod
    impod

    m. –où (fisc) Impôt.

    (1633) Nom 203a. Portorium : peage ou impost du port : peaig, pe an impot ves an portz mor.

    (1732) GReg 595a. Maltôte, droit qui se leve au nom du Roi pour les nécessités de l'Etat, tr. «Impod. p. impojou, impodou

  • impoder
    impoder

    m. –ion Maltôtier.

    (1732) GReg 21a. Receveur des aides, tr. «Impodèr. p. yen.» ●595b. Maletotier, ou Maltotier, terme du peuple, celui qui leve les droits dûs au Roy, tr. «Impoder. p. impodéryen

  • impokri-
    impokri-

    voir ipokri-

  • impoler
    impoler

    m. –ion Inventeur.

    (1917) KZVr 201 - 07/01/17. impoler, tr. «inventeur.» ●(1924) NFLO. inventeur, tr. «impoler

  • impoliñ
    impoliñ

    v. tr. d. Inventer.

    (1917) KZVr 201 - 07/01/17. Impoli, tr. «inventer.»

  • impopo
    impopo

    adj. fam. Gâteux.

    (1956) BAHE 9/7. Arabat lavarout e oa erru Soaz «impopo», rak ne oa ket gwir, met bouzar-lej e oa. ●(1958) BAHE 16/4. paotred kozh hanter-impopo. ●(1962) BAHE 31/50. pell emañ Yann XXIII diouzh bezañ erru impopo, da c'hras Doue ! ●(1997) HYZH 209/16b. rendre, devenir décrépit, tr. «impopo, babala (Perroz-G[ireg].»

  • import
    import

    adj. Important. (?) coquille pour important (?).

    (1659) SC 41. Petra eo ar brassa, an necessera, hag an importa affer hon eus da sourcia er bet-man.

  • importañs
    importañs

    f. Importance.

    (1612) Cnf.epist 34. Dré an raeson-man, me Bellec indin hac ignorant, oz aznauout (dré an testenny à cals à Doctoret) pennaus an Confessional-man è berr compsou à brihatta hac à goasq quelennadurezou à importãcc bras, ha meurbet necesser. ●(1621) Mc 8. en traou leger, (…) en traou à importancc. ●10. En treezou à importancc.

    (1659) SCger 68b. importance, tr. «importan

  • important
    important

    adj.

    (1) Important.

    (1612) Cnf 54a. mar deu an nessaff da caffout gouall, ha domaig important.

    (1659) SC 41. n'en deus affer er bet necesseroc'h hag importantoc'h.

    (2) De valeur.

    (1612) Cnf 42b. LAzrez traezou important, da lauaret eo à pris bras, so pechet maruel.

  • importun
    importun

    adj. Importun. Importun evel ar Gananeenn : voir Kananeenn.

  • importunañs
    importunañs

    f. Importunité.

    (1825) COSp 180. importunance en intanouès a behani e compse en aviel. ●(1838) OVD 263. importunance er helion hac en huibèd. ●(1839) BESquil 543. dré importunance.

  • importuniñ
    importuniñ

    v. tr. d. Importuner.

    (1741) RO 1058-1059. Rac me à gret er fat nen doch quet hoantec / besan guenen enep feson jimportunet.

    (1838) OVD 147. Nen dé quet dré ou stoque, mæs quêntoh dré ou zolpe bras én hun importune er hélion.

  • importunite
    importunite

    f. Importunité.

    (1621) Mc 100. hac an importunite à nezaff.

    (1710) IN I 44. pec'hejou pere a ra muia poan ha muia importunite.

  • importunus
    importunus

    adj. Malencontreux.

    (1532) Pmof 3. fortun importunus so doetus he vsag, tr. « Fortune malencontreuse, dont l’humeur est variable »

  • imposipl
    imposipl

    voir imposupl

  • imposupl / imposipl
    imposupl / imposipl

    adj. Impossible.

    (1575) M 1927. En Barnn se impossibl, terribl hep æsibldet, tr. «Dans ce jugement, ce serait impossible terriblement et point facile.» ●(1621) Mc 95. quasy impossibl.

    (1727) IN II (avis) vi. e vise bet impossibl din hersell. ●(1732) GReg 519a. Impossible, tr. «Impoçzub.» ●(1790) MG 81. A fæd gùélet en Eutru-Doué, un dra impossibl-è. ●(17--) TE 19. ma hoai impossibl dehai comprenein er péh e larènt en eil-d'éguilé.

    (1850) MOY 203. An den-ze (...) zo terrupl caledet / (...) en he bec'het, / Ma vo sur impossubl da zen dont d'er picat. ●(1852) MML 110. O Mari (…) evel-se ive a eo imposubl d'an hini pehini a dor he galon voar ho caad bean collet. ●(1854) MMM 15. eur sourcen impossubl da zisec'hi.

  • impot
    impot

    s.

    I.

    (1) = (?).

    (1929) SVBV 11. Ar marc'hdu a roc'he hag a strevie gwasoc'h eged eun nimbot.

    (2) Ober tro an impot : faire un grand tour, un détour.

    (1958) BLBR 113/12. Goude ma ve bet lavaret din mond d'ober tro an nimbod, ne vijen ket bet lakaet nehetoh ! ●(1959) BRUD 7/27. Ar chas, goude dezo tremen dre an douarou, dre an drez, dreist ar hleuziou, oh ober tro an nimpod, ne vezont ket kamm o tizrei. (...) Tro an nimpod = an dro vraz. ●(1986) PTGN 35. Gwirbater eo an istor-mañ… Great he-deus tro an eskopti ha marteze tro an imbod.

    II. C'hoari tro an impot : suivre le chemin des écoliers.

    (1931) VALL 239. Suivre le chemin des écoliers, tr. F. Vallée «c'hoari tro an impot.» ●(19--) NFLO (L). Détour. faire de gds détours, tr. Loeiz ar Floc'h «ober tro 'n impot.» ●Tour. faire le tour des écoliers, tr. Loeiz ar Floc'h «ober tro 'n impot

  • impotant
    impotant

    adj. Impotent.

    (1499) Ca 116a. Jmpotant vide in galloet.

    (17--) Cc 2037-2038. Nen de mu cam na dal, nag yue ympotant.

  • impoteg
    impoteg

    s. Écume.

    (1900) KZVr 112 - 01/04/00. Impotek a dalv «eonen». Da skouer : Hennez a oa meo, ken a zeue an impotek (pe an impotek gwenn) euz e c'heno, da laret eo an eonen.

  • impozision
    impozision

    f. Imposition.

    (1499) Ca 116a. Jmposicion. g. idem.

  • imprekasion
    imprekasion

    f. –où Imprécation.

    (1846) DGG 140. ober imprecationou pe zroug-pedennou.

  • imprimañ
    imprimañ

    v. tr. d.

    (1) Imprimer.

    (1575) M (après le mot fin f. 71 v°). An leffr man á voe composet en bloaz 1519 / Gant Mæstre IEHAN an Archer Coz, a Parhos / Ploegonuen. Hac á voe Imprimet, E, S, Frances / CVBVRIEN, En bloaz M,ccccc,Lxxv. ●(1621) Mc i. Imprimet é Montroulles.

    (1659) SCger 69a. imprimer, tr. «imprima.» ●(1727) HB 504. lacat imprima ann instruction-mâ. ●(1732) GReg 520a. Imprimer, parlant de livres, tr. «èmprima. pr. et. eñprima. pr. eñprimet.» ●Faire imprimer un livre, tr. «lacqât èmprima ul levr.»

    (1834) APD 2. da imprima un droidigez brezonec.

    (2) Graver.

    (1659) SCger 63b. grauer, tr. «imprima

    ►sens fig.

    (1834) APD 3. imprima dounnoc'h en o memor, ar pez a dleont credi.

  • imprimer
    imprimer

    m. –ion Imprimeur.

    (1633) Nom 6a. Atramentum fuligineum : le noir ou l'encre des Imprimeurs : an duat, pe liou an Imprimeryen.

    (1732) GReg 520a. Imprimeur, tr. «èmprimer. p. èmpriméryen. eñprimer.» ●(1790) Ismar 559. Catalog Ag el Livreu Breton e gavér é ti J. M. Galles, Imprimour, é Guénèd.

    (1834) APD 2. hon Imprimer. ●(1856) VNA 55. un Imprimeur, tr. «un Imprimour

  • imprimeri
    imprimeri

    f. –où Imprimerie (métier).

    (1732) GReg 520a. Imprimerie, l'art d'imprimer des livres, tr. «èmprimery. eñprymery

  • impudik
    impudik

    adj. Impudique.

    (1576) Gk I 260. pep attouchamant impudic. ●(1633) Nom 8a-b. chanson sale, vilaine & impudique, ou de paillarde, tr. «canauen lubricq, vil hac impudicq

    (1710) IN I 334. an idoles impudic Venus. ●(17--) TE 287. ou dezirieu impudiq.

    (1834) APD 60. ur gomz badinach impudiq. ●(1866) HSH 48. ur c'hreg losq hac impudic.

  • inam
    inam

    coll. (botanique) Molènes Verbascum sp.

    (1876) TDE.BF 303b. Inam, s. m., tr. «Gouet, molène, plantes.» ●(1879) BLE 360. Molène. (Verbascum. L.) Inam.

  • inamenn
    inamenn

    f. –où, inam

    (1) Molène, bouillon Verbascum sp.

    (1633) Nom 94a-b. Verbascum, lucumbra, lucernalis herba, candela regia, candelaria, officinis : tapsus barbatus : an inammen.

    (1732) GReg 108b. Boüillon, plante medicinale, tr. «an jnammen

    (2) Inamenn wenn : molène bouillon blanc Verbascum thapsus.

    (1732) GReg 108b. Boüillon blanc, tr. «an jnammen-vénn

    (3) Inamenn du : molène noire, bouillon noir Verbascum nigrum.

    (1732) GReg 108b. Boüillon noir, tr. «an jnammen-du

  • inar
    inar

    s. Boucle d'attelage.

    (1919) DBFVsup 2a. ambléz (Bieuzy, Cl[éguérec]), f. pl. –blézi, amblézen, f., tr. «boucle d'attelage, cercle sur un balai. – Ailleurs, anneuéz, enaù, inal, inar, ézen, lagaden.» ●33b. inal, inar (Lang[uidic]), tr. «anneau, cercle de joug.» ●(1927) GERI.Ern 236. inar s., tr. «Anneau, cercle du joug V[annetais].»

  • inariñ
    inariñ

    v.

    (1) V. tr. d. Plier en cercle.

    (1919) DBFVsup 33b. inarein, tr. «plier en cercle.» ●(1927) GERI.Ern 236. inarein, v. a., tr. «plier en cercle V[annetais].»

    (2) V. intr. Se plier en cercle.

    (1919) DBFVsup 33b. inarein, tr. «se plier en cercle.» ●(1927) GERI.Ern 236. inarein, v. n., tr. «se plier en cercle V[annetais].»

  • inchaj
    inchaj

    adv. Derc'hel inchaj : retenir de force.

    (1919) DBFVsup 1a. derhel acheinj, v. a. tr. «retenir de force.»

  • inchajiñ
    inchajiñ

    v. tr. d.

    (1) Retenir, garder, consigner.

    (1744) L'Arm 332a. Rencoigner, tr. «Inchagein.. gétt.» ●(1790) MG 174. Tud youanq e vai bet inchaigét durand er suhun, en dès dobér a zeværrance hac a excelcice. ●(17--) TE 46. ou zad e zou inchægét ér mæz ag é vro.

    (1919) DBFVsup 1a. acheinjein, v. a. tr. «retenir de force.» ●(1927) GERI.Ern 236. inchagein V[annetais] v. a., tr. «Rencogner ; retenir à la maison, claquemurer.»

    (2) Inchajiñ ub. gant : (?) accabler de (?).

    (17--) TE 63-64. Ean e laquas enta én é chonge de zistrugein er boble-ze a nebedigueu, doh ou inchægein guet labourieu calét.

  • Ind
    Ind

    n. de l. Inde.

    (1931) DIHU 245/354. betag Iùerhon, betag er Rusi, en Ind hag er Japon, a pe gav en tu.

  • Inda
    Inda

    n. de l. Inde.

    (1499) Ca 116a. Jndaff. g. inde. cest vne region qui sapelle inde la grand.

  • indan
    indan

    voir endan

  • indeksadur
    indeksadur

    m. –ion Indexation.

    (1960) BAHE 22/4. indeksadur ar prizioù.

  • indesant
    indesant

    adj. Indécent.

    (1710) IN I 257. gestou indeçant.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...