Devri

Recherche 'kou...' : 462 mots trouvés

Page 6 : de koumoulus (251) à kourataj (300) :
  • koumoulus
    koumoulus

    adj. Nuageux.

    ●(1912) MMKE vii. dindan an oabr koumoulus.

  • koumoutenn
    koumoutenn

    f. enfant. Terme d'affection à l'égard d'une petite fille.

    ●(1983) PABE 27. (Berrien) koumoutenn, tr. «petite, fille, poupée (terme très affectueux).»

  • koun .1
    koun .1

    m. –ioù

    I. Mémoire, souvenir.

    ●(c.1500) Cb 50a. ga. non rememblables ou sans memoire. b. hep coff.

    ●(1659) SCger 78a. memoire, tr. «coûn.» ●(1732) GReg 613a. Memoire, souvenir, ressouvenir, tr. «coun.» ●884b. Souvenir, subst. qui signifie mémoire, tr. «coun.»

    II. [en locution]

    (1) Kaout koun : se souvenir, avoir souvenance.

    ●(1612) Cnf 12b. pa endeues couff. ●(1621) Mc 38. Gallout a guellot paraillamant ma'n hoz eux memoar, ha couff mat, scriuaff ho pechedaou. ●40. caffout couff ez eo ret lauaret an nombr ves an pechedou maruel.

    ●(1659) SCger 113b. se souuenir, tr. «cahout coûn.» ●(1728) Resurrection 1591. mar ocheus con. ●(1732) GReg 613a. Avoir bonne mémoire, tr. «cahout coun mad.» ●Depuis que j'ai mémoire, tr. «eus an hirra ma am eus couñ.» ●884b. Se souvenir, tr. «cahout couñ.» ●Je me souviens que, il me souvient que, tr. «me am eus couñ penaus.»

    (2) Kaout koun a, eus : se souvenir de.

    ●(1612) Cnf 7b. maz gra deoch caffout couff à nezo. ●(1621) Mc 110. oz caffout couff ves an drein pere à voe lequet voar pen hon saluer.

    ●(1688) MD I 16. caout er vemor coon eus ar mister. ●(1732) GReg 884b. Vous serez toûjours dans mon cœur, & dans mon souvenir, tr. «Atau em bezo couñ ac'hanoc'h.» ●(17--) SP I 675-676. qeit a ma vin bew on bezo coun bemde / Ebars empedeno demeus ho charite, tr. «et tant que je vivrai je me souviendrai chaque jour / dans mes prières de votre charité.»

    (3) Kaout koun en udb. : se rappeler de qqc.

    ●(1924) BILZbubr 46/1089. koun an nevoa en tôliou gwialenn pere o devoa (...) kinkisset d'ean e bensou.

    (4) Derc'hel koun : se rappeler, garder le souvenir.

    ●(14--) N 773-775. Ne caffet quet guell eguedoff / Heb vn nebeut ez galleut (variante ms : gallent) proff / Hac a delch coff eux ho rouez, tr. «On ne trouverait pas meilleur que moi, / Vous pourrez dans peu l'éprouver, / Pour savoir leur puissance.» ●(1621) Mc 97. len leurou ves an scriptur sacr, oz derchel couff. ●(1633) Nom 1b. Libellus, libellus memorialis : vn memorial : vn memorial, vn leufr da derchel cof.

    ●(1924) BILZbubr 46/1089. dalc'het koun an nevoa en tôliou gwialenn pere o devoa (...) kinkisset d'ean e bensou hag e ziouvorzed.

    (5) E koun (ouzh) : en souvenir de, en mémoire.

    ●(1846) BAZ 678. e koun hac evit soulajamant an eneou santel.

    ●(1929) MANO 149. sevel eno eur chapel e koun eus e vestr santel. ●(1943) VKST Kerzu 404. Grit an dra-mañ pep tro ma evfot, e koun ouzin.

    (6) Degas da goun da ub. : rappeler à qqn.

    ●(1625) Bel 112. euit digacc da couff dan Tadou an obligation pehiny oz deueus da quehela ò bugale.

    ●(1659) SCger 101a. ramenteuoir, tr. «digacç da coûn.» ●113b. faire resouuenir, tr. «digacç da goûn.» ●(1732) GReg 613a. Remettre quelque chose en mémoire, tr. «digaçz da gouñ un dra.» ●Memoire, instruction par écrit de, &c., tr. «Roll evit digaçz da gouñ.»

    (7) Degas da goun : se souvenir.

    ●(1659) SCger 113b. se souuenir, tr. «digacç da goûn.»

    (8) Degas koun, da goun : rappeler.

    ●(1659) SC 64. digaçç da goûn pet guez oc'h eus gret pep pec'het. ●(1732) GReg 884b. Faire souvenir, tr. « Digaçz couñ.»

    (9) Ober kaout koun : rappeller.

    ●(1659) SCger 113b. faire resouuenir, tr. «ober cahout coûn.»

    (10) Deren da goun : se mettre en mémoire.

    ●(c.1500) Cb 49b. g. remembrer souuenir / reduire a memoire. b. deren da couff.

  • koun .2
    koun .2

    s. (marine) =

    ●(1978) BZNZ 102. (Lilia-Plougernev) Ur spilhenn e doa en traoñ c'hoazh evit dalc'har ar stur ie, hag ar c'houn a doa dac'h ar stur neuze da lakaat ar spilhenn e-barzh.

  • kounaat
    kounaat

    v.

    I. V. intr. Se souvenir.

    ●(1499) Ca 47b. Couffhat. g. remembrer. ●(c.1500) Cb 49b. Couffhat. g. remembrer / ou rememorer / ou souuenir. ●(1575) M 572-573. Penaux couffat an maru, peheny so garuhaff : / A ra da pep heny, en em humiliaff, tr. «Comme quoi le souvenir de la mort, qui est très dure / Fait à chacun s'humilier.» ●2692. Ha confat (lire : coufat) an pechet, pepret he garredon, tr. «Et se souvenir du péché, toujours, et de sa récompense.»

    ●(1659) SCger 113b. se souuenir, tr. «coûnhat.» ●(1732) GReg 613a. Remettre quelque chose en mémoire, tr. «Couñhaat eus a un dra bennac. pr. couñheët.»

    II. V. tr. d.

    (1) Se souvenir de.

    ●(c.1718) CHal.ms ii. on se gratte la memoire teste pour rappeller sa-memoire, tr. «craüein erer e ben, er pen, aueit digass' song', aueit coûnhat un dra benac.»

    (2) [devant une subord.] Se souvenir (que).

    ●(1732) GReg 884b. Je me souviens que, il me souvient que, tr. «me a gouñha penaus.»

    (3) Faire se souvenir.

    ●(1659) SCger 101a. ramenteuoir, tr. «coûnhat.»

  • kounabr
    kounabr

    voir koabr

  • kounadur
    kounadur

    m. Mention.

    ●(1931) VALL 461a. Mention, tr. «kounadur m.»

  • kounadurezh
    kounadurezh

    f. Mnémotechnie.

    ●(1931) VALL 471b. Mnémotechnie, tr. «kounadurez f.»

  • kounadurezhel
    kounadurezhel

    adj. Mnémotechnie.

    ●(1931) VALL 471b. Mnémotechnique, tr. «kounadurezel.»

  • kounaenn
    kounaenn

    f. –où

    (1) Souvenir.

    ●(1931) VALL 706a. souvenirs (écrits historiq.), tr. «kounaënnou pl.»

    (2) E kounaenn eus : en souvenir de.

    ●(1931) VALL 706a. en souvenir, tr. «en kounaënn (Keranpuil).»

  • kounaidigezh
    kounaidigezh

    f. Souvenir, mémoire.

    ●(c.1500) Cb 49b. g. remembrance. b. couffhaydiguez.

    ●(1931) VALL 706b. action de se souvenir, tr. «kounaïdigez (m.-bret.) f.»

  • kounañ
    kounañ

    v. intr. Se souvenir.

    ●(1931) VALL 706a. se souvenir, tr. «kouna.»

  • kounaus
    kounaus

    adj. =

    ●(c.1500) Cb 49b. g. remembrant. b. couffaus.

  • kouneal
    kouneal

    v. Faire se souvenir de.

    ●(1977) PBDZ 136. (Douarnenez) kouneal, tr. «faire se souvenir de.» ●203. koneal, tr. «rappeler au souvenir.» ●455. pa gounaez din, tr. «quand tu me rappelles.»

  • kounerezh
    kounerezh

    m. Mémoire, faculté de se souvenir.

    ●(1931) VALL 459a. la faculté de la mémoire, tr. «kounerez m.» ●706a. faculté de se souvenir, tr. «kounerez m.»

  • kounnar
    kounnar

    f./m.

    I.

    A.

    (1) (pathologie) Rage.

    ●(1499) Ca 43a. Connar. g. rage. ●(c.1500) Cb 45b. [connar] g. enragement. b. dre connar. ●(1530) Pm 112. Eual tut an conar (variante 1622 : connar) ezoent amparfaret tr. « Comme des gens (pris de) rage ils étaient troublés. » ●(1633) Nom 50a-b. Lytta : ver en la langue des chiens, qu'on leur oste en leur ieunesse pour les garder d'enrager : vn preuf á vez en teaut an quy á vez lammet ez jaoüancq euit miret na daent en gounnar.

    ●(1659) SCger 100b. rage, tr. «connar.» ●(1732) GReg 778a. Rage, maladie, tr. «Counnar.» ●827a. La rage te puisse roidir, imprecation de femme, tr. «Ar gounnar ra'z sounno.»

    (2) Kounnar red : rage blanche.

    ●(1732) GReg 778a. La rage blanche, ou l'animal écume, mord & court, tr. «ar gounnar-red.»

    (3) Kounnar vut : rage mue.

    ●(1732) GReg 778a. La rage muë, ou l'animal écume, & ne mord point, tr. «ar gounnar vud.»

    (4) Kounnar astenn : rage qui fait trembler, étndu par terre.

    ●(1732) GReg 778a. La rage qui fait trembler, étendu par terre, tr. «ar gounnar astenn.»

    (5) (insulte) (…) ar gounnar =

    ●(17--) FG II 26. Finoc'h évit ul louarn e vezo, ar boèd ar gounnar.

    ●(1866) FHB 56/30a. Bugale ar gounnar, tamou an diaoul ! ●(1866) FHB 87/277b. Ti ar gounnar ! eme ar gueguinerez oc'h en em deleur var eur gador (…).

    (6) Reiñ ub. d'ar gounnar : vouer qqn à la rage.

    ●(1868) FHB 177/164b. roet e vezo ar mab d'an diaoul, ar verc'h d'ar gounnar.

    B.

    (1) Colère, rage, fureur.

    ●(1633) Nom 257a. Furor, mania, rabies, intemperia : rage, fureur : arraig, counnarr, furor.

    ●(1849) LLB 570. é oé Doué é konar. ●(1861) BSJ 206. Carguet a gounar. ●(1869) SAG 169. An impalaer a iea kounar vras en han. ●(1896) HIS 88. éañ e gemér ur galoñad kounar.

    ●(1904) BSAB 16. en eur barr kounnar. ●(1911) SKRS II 224. divar he gounnar, e tispak he gleze. ●(1912) MMPM 28. evit kass Satan en he dro ha terri kounnar ar barner. ●(1926) FHAB Mezheven 235. ret vo d'ar gounnar terri ha d'an enebourien en em bokat goude en em dourtal.

    (2) Kounnar ruz : grande colère, colère, fureur noire.

    ●(1882) BAR 78. an diaoul a ieaz en eur gounnar ruz.

    ●(1911) BUAZperrot 821. tad ar Juzev bihan (…) a yeas e kounnar ruz. ●(1914) FHAB Gouere 198. unan anezo (...) a yeas e kounnar rus en e eneb.

    (3) Magañ kounnar : éprouver de la rage.

    ●(1926) FHAB Mezheven 235. Ar gounnar a vagent a greskas kement (...) ma o dije karet bezañ (...) pep hini en eur penn eus ar bed.

    (4) Gorren e gounnar : contenir sa rage, rentrer sa colère.

    ●(1909) NOAR 67. Ma oe red d'ar mestr keginer gorren e gounnar.

    (5) Mont e kounnar : se mettre en fureur.

    ●(1907) KANngalon Gwengolo 484. O velet sikouret ar skoliou katolik hag anglican e zachont e kounnar.

    (6) Bezañ kounnar en ub. : être en colère.

    ●(1934) FHAB C'hwevrer 51. e voe trouz e Kerlouan ha kounnar en dud.

    (7) Gwiskañ ur gounnar : prendre un air courroucé.

    ●(1941) FHAB Meurzh/Ebrel 36. (Skrignag) Gwiska eur gounnar = Prendre un air courroucé : «hennez a wiskas eur gounnar !»

    (8) par ext. Ur gounnar + v. : une furieuse envie de.

    ●(1874) FHB 482/95a. e krogaz enn-han eur c'hounnar-dibri euz ar re zua. ●(1890) MOA 174. Il travaille comme un enragé, tr. «hema a zo ennhan eur gounnar labourat.»

    (9) =

    ●(1869) FHB 240/244b. va mignon en deuz eun ti caer, hag hen zo eun den dispar. Eur gounnar avad eo beza en he di : ne veler nemet chas, ne glever nemet chas oc'h harzal hag oc'h ober freuz.

    (10) Mont gant ar gounnar : enrager.

    ●(17--) ST 136. Me ia gant ar gounnar, ne badan mui ama, tr. «J'enrage, et ne me possède plus.»

    (11) Mont gant ar gounnar : aller au diable.

    ●(1790) MG 213. en danné deit dré oal hènd, e ya quênt peèl guet er gounar.

    (12) Diboellañ gant ar gounnar : être fou de rage, fou furieux.

    ●(1866) SEV 52. Ar pec'her a skrigno he zent hag a ziboello gant he gounnar.

    (13) Distalmiñ gant ar gounnar = (….) de rage.

    ●(1861) BSJ 201. er scribèd hag er pharisiénèd e zistalmé guet er gounar é huélèt un inour quer caër meurbet.

    (14) Gwalc'het eo e gounnar : sa rage est apaisée.

    ●(1792) CAg 174. N'en de quet goualhet hou hounare.

    (15) Mont e kounnar : se mettre en rage.

    ●(1923) KNOL 240. ar pesketour a gemeras dipit hag a yeas e kounnar.

    (16) Tennañ kounnar war ub. : attirer la colère de qqn sur qqc.

    ●(1915) KANNlandunvez 43/327. Evit ho lod, inthi a denn kounnar an Ao. Doue var ar vro.

    C. Passion enragée.

    ●(1838) OVD 31. Consideret ol hou fal inclinationeu, ha guet péh counar en e hoès-ind héliet.

    II.

    A. [terme qui renforce les adv. interrog.]

    (1) Piv ar gounnar ? : qui diable ?

    ●(1929) FHAB Gouere 252. E ti biou ar gounnar emaoun aman, da vihanan ?

    (2) Petra ar gounnar ? : que diable ?

    ●(1829) HBM 10. petra ar gonner a deuec'h-u da glasc amàn (...) ?

    ●(1905) ALLO 42. Petra 'r gounnar a welan-me ? ●(1923) FHAB 1922 – légérs changements de langue – Pièce inspirée de Molière, M. de Pourceaugnac)">AAKL 28. N'oufec'h ket kompren petra 'r gounnar a zo en em gavet ganen en ti brein-ze m'ho peuz kaset ac'hanon ennan !! ●(1927) FHAB Genver 3. Da glask tapa petra 'r gounnar, da vihanan, eman Fransez (....) o vont ?

    B.

    (1) [terme qui renforce les locutions exclammatives] ... ar gounnar =

    ●(1866) FHB 87/277b. Ti ar gounnar ! eme ar gueguinerez oc'h en em deleur var eur gador.

    ●(1923) KNOL 36. Baro-hir ar gounnar ! a lavaras, kement-se a gousto ker d'it.

    (2) Ya pe ar gounnar ?! =

    ●(1766) MM 513. ia per gounar emevé / me renq caout reson eus a se.

    (3) Mab ar gounnar =

    ●(17--) FG I 20. ar mabou ar gounnar hon lez intanvezet oll.

    (4) Boued ar gounnar =

    ●(17--) FG I 22. finnoc'h evit eur louarn e vezo ar boued ar gounnar.

    ●(1850) MOY 303. Hast, boed ar c'hos counnar. ●(1868) FHB 161/38b. Ah, boued ar gounnar, eme Ioun, me ouie ervad, c'hui so o clask ober eun taol fin bennag !

    III. Mont gant ar gounnar :

    ●(1790) MG 213 (G) I. Marion. Eit gùir larèt, en danné deit dré oal hènd, e ya quênt pell guet er gounar.

  • kounnaret
    kounnaret

    adj.

    I. (en plt d'un animal, de qqn)

    (1) Enragé, qui a la rage.

    ●(1659) SCger 25a. chien enragé, tr. «qui connaret.» ●(c.1718) CHal.ms i. chien enragé, tr. «h/qui connaret.» ●(1732) GReg 348b. Une bête enragée, tr. «Ul loezn counnaret.» ●Chien enragé, tr. «qy counnaret.»

    ●(1855) BDE 664. bleidi counaret hum daulou ar hou teved. ●(1857) GUG 44. Hudal e hrant a bouis-pèn, avel chàss counaret.

    ●(1904) BSAB 22. Kenkent e lampaz ganti evel eul loen kounnaret.

    (2) Furieux.

    ●(17--) FG II 3. counnaret ouc'h var va lerc'h, tr. «vous vous acharnez contre moi.»

    ●(1838) CGK 13. eur faç counnarret. ●(1863) GOM 165. credit e clevit cri horrupl ur bobl counnaret a enep da Jesus.

    (3) Enragé.

    ●(1911) BUAZperrot 468. enebour kounnaret ar gristenien.

    ►[empl. comme subst.]

    ●(1872) GAM 49. ann Aotrou Thiers eun anter-egaret hag eun anter-gounnaret.

    (4) Bezañ kounnaret gant udb. : aimer beaucoup qqc.

    ●(1866) FHB 72/160a. Ar frao du (…) Droug a ra ive eleac'h ma zeus guez craon gall, rag counnaret eo gant ar c'hraon.

    II. (en plt de qqc.)

    (1) (Flots) démontés, furieux.

    ●(1849) LLB 33. er mor e zou konaret. ●(1854) PSA I 43. en tampesteu counarettan rah. ●(1877) BSA 226. an tarsiou counnaret. ●(1882) BAR 93. taolet ha distaolet var ar mor direz ha counaret.

    ●(1910) MBJL 128. treuzi eur froud konnaret. ●(1921) BUFA 54. houlenneu er mor kounnaret.

    (2) (Guerre) Enragée.

    ●(1894) BUZmornik 216. abalamour d'ar vrezel kounnaret a ra d'eomp ar bed, ar c'hig hag ann drouk-spered.

    (3) (Colère) folle.

    ●(1857) HTB 72. Eun hevelep respont hen laka en eur goler kounaret.

  • kounnariñ / kounnarañ
    kounnariñ / kounnarañ

    v.

    I. V. intr.

    A. (pathologie) Contracter la rage.

    ●(1732) GReg 778a. Contracter la rage, enrager, tr. «Counnari. pr. counnaret. Van[netois] connareiñ.»

    B.

    (1) (en plt de qqn) Enrager, devenir furieux.

    ●(1659) SCger 51a. enrager, tr. «connari.» ●(c.1680) NG 275-276. er mastin diuat / A vennas counnarou. ●(17--) FG II 9. me raï dén counara.

    ●(1849) LLB 1883-1884. Er guérein e zou ter n'en des lon er bet / E gonar bean el-dai. ●(1859) MMN 117. caer o devezo counnari. ●(1861) BSJ 199. Rah en treu-cé e laqué er vêlean ag el lézen de gounarein. ●(18--) GBI I 136. Lammout reont ha kounnari.

    ●(1906) KANngalon Genver 20. komzou c'houero, hag a rafe d'an nessa kounnari goassoc'h c'hoaz.

    (2) Kounnariñ ruz : noircir de colère.

    ●(1942) DHKN 227. Kounarein ru e hra er Morian.

    C. (en plt de qqc.) Faire rage.

    ●(1855) TOB 5. L'incendie était furieux, tr. «Ann tan gwall a gounnare.»

    II. V. tr.

    (1) V. tr. d. Mettre en fureur.

    ●(1907) KANngalon Ebrel 380. ep kounnari re an dud. ●(1911) BUAZperrot 511. Eur respont ken kaër (...) ne reas nemet e gounnari muioc'h-mui.

    (2) V. tr. i. Kounnariñ ouzh ub., udb. =

    ●(1790) MG 246. a p'em bai labour pressét, me gounar doh er gouïlieu. ●394. mæs me zud e gounar doheign.

    ●(1911) BUAZperrot 776. tud fallakr da gounnari outan. ●(1921) GRSA 222. ne gounaret ket doh hou moéz.

    III. V. pron. réfl. En em gounnariñ ouzh ub. : s'acharner contre qqn.

    ●(c.1718) CHal.ms i. S'acharner, tr. «him gonnarein doh.»

  • kounnarus
    kounnarus

    adj.

    (1) Enragé.

    ●(1906) BOBL 26 mai 88/1a. An dispac'h, kabestret eun tachadik, en em zisklerio varc'hoaz gwasoc'h ha kounnarusoc'h.

    (2) Colérique.

    ●(1926) FHAB Gouere 260. eun den kalet ha kounnarus. ●(1931) VALL 324a. sujet à se mettre en fureur, tr. «kounnarus.»

    (3) Propre à mettre en fureur.

    ●(1931) VALL 324a. propre à mettre en fureur, tr. «kounnarus.»

  • kounniriek
    kounniriek

    adj. Enragé, fou de rage.

    ●(1499) Ca 43a. [connar] Jtem rabidus / da / dum. g. enragiez hors du sens folz. b. conniryec.

  • kounskrid
    kounskrid

    m. –où Memorandum.

    ●(1931) VALL 459a. Memorandum, tr. «kounskrid m.»

  • kountrec'h
    kountrec'h

    m. Trophée.

    ●(1931) VALL 761a. Trophée, tr. «koun-trec'h m.»

  • koup .1
    koup .1

    f. Loyer.

    ●(1970) GSBG 21. (Groe) ar goup, tr. «le loyer.»

  • koup .2
    koup .2

    s. Coupe.

    ●(1499) Ca 48b. Coup. g. coupe. ●(1633) Nom 158a. Patera : vne tasse : vn taçc, vn coup. ●158a-b. Scyphus : tasse à boire, coupe, hanap : vn taçc, coup, gob, gobelet, hanaff. ●159b. Trulla : couppe ou tasse pour boire : coup, pe gob da euaff.

    ●(1659) SCger 33a. coupure, tr. «coup.»

  • koupandu
    koupandu

    Aval-koupandu : pomme de capendu.

    ●(1633) Nom 68a. Mala petisa : pommes de carpendu, ou capendu : aualou coupandu.

    ●(1732) GReg 227a. Courpendu, pomme, tr. «Aval coupandu. p. avalou coupandu.» ●737b. Pommes de capendu, tr. «Avalou coupandu.»

  • koupapl .1
    koupapl .1

    adj. Coupable.

    ●(1575) M 1725. Ezoa coupabl á plen, tr. «Qu'il était tout à fait coupable.» ●(1621) Mc 107. pe en tra en em caffo coupabl, ha faziet hep muy quen.

    ●(1659) SCger 33a. coupable, tr. «coupabl.»

    ●(1834) SIM 55. coupabl en o enep o-unan.

  • koupapl .2
    koupapl .2

    voir kapapl

  • koupenn
    koupenn

    f. –où

    (1) Jatte, coupe, sébile.

    ●(1732) GReg 222b. Coupe, vase pour boire, tr. «Van[netois] coupen. p. coupenëu.» ●508b. Jatte, vaisseau rond qui sert à differens usages, tr. «Van[netois] coupeenn. p. coupennëu.» ●(17--) TE 59. cuhein é goupèn é sah Benjamin.

    ●(1840) EBB 13. er goupène ou chudelle, tr. « sébile (pour boire le cidre par rasades) ». ●(1849) LLB 1288. de gargein a leah, un dé, hou koupeneu. ●1306. Seud e garg er goupen. ●(1895) FOV 236. Ur goupen 'dan é vreh, tr. «une jatte sous le bras.»

    ●(1907) VBFV.bf 43a. koupen, f. pl. neu, tr. «jatte, coupe.» ●(1913) AVIE 190. hui e bropa dianvéz er goupen hag er plad. ●(1924) SBED 40. Nen des geti é hoéren – saill na koupen. ●(1934) BRUS 242. Une jatte, tr. «ur goupen –neu.»

    (2) Koupenn-vi : coquetier.

    ●(1934) BRUS 239. Un coquetier, tr. «ur goupen-ui, f. pl. koupenneu…»

  • koupennad
    koupennad

    f. -où

    (1) Plein une jatte, une coupe, une sébile de.

    ●(1926) DIHU 184 Here 159. Ha hi tapet er goupennad amonen, plantet beg hé faliken abarh ha taulet un tam ar er balon. ●(1937) DIHU 310 Ebrel 245. déh éh oè kavet é freget ér goupennad koèuen.

    (2) Plein une bassine à traire les vaches de.

    ●(1977) LIMO 07/05. Gwelet em es eué goérein ar lon ha moned neuzé get er goupennad leah d’hé strinkein ar ur yuh merion ru.

    (3) Plein une bassine de toilette de.

    ●(1992) An estrañjour (Loeiz ar Bras). Eraok monet doh taol de vérennein, e hrezant dehon ur goupennad deur ha suan de m’um hoalein.

  • kouperoz
    kouperoz

    s. (chimie) Couperose.

    ●(1633) Nom 6a. Atramentum sutorium, coriarium : couperose, ou vitriol : couperros. ●250a. Atramentum sutorium : couperose, ou vitriol : coupperos.

    ●(1659) SCger 33a. couperose, tr. «couperos.» ●125a. vitriol, tr. «couperos.»

  • koupet
    koupet

    adj. = (?).

    ●(1792) CAg 181. Jesus hou benegueï… ë sauë, / Én aivre, splann éma couppet.

  • koupetant
    koupetant

    adv. =

    ●(1575) M 510. Nendy quet coupetant, prudant en é bandenn, tr. «Tu n'iras pas dignement, sage, dans sa société.» ●689. Da monet coupetant, dadouen tourmant gantaff, tr. «A aller justement supporter le tourment avec lui.»

  • koupetiñ
    koupetiñ

    v. intr.

    (1) Revenir (à qqn).

    ●(18--) SAQ I 185. Va zad, roit d'in ar pez a zanvez a goupet ouzin.

    (2) Convenir (à qqn).

    ●(1936) LVPR 92. Evit an distera tra a reont ha na goupet ket outo, o deus taoliou beg ha taoliou pao.

  • kouplañ
    kouplañ

    voir koublañ

  • koupolenn
    koupolenn

    f. –où Coupole.

    ●(1931) VALL 162b-163a. Coupole, tr. «koupolenn.»

  • kour
    kour

    s. (en plt de marchandises) Débouché.

    ●(1982) PBLS 59. (Sant-Servez-Kallag) kour, tr. «du fr. cours = débouché, acquéreur.» ●kaved em-eus kour evid ma leue, tr. «j'ai trouvé un acheteur pour mon veau.»

  • kouracher
    kouracher

    m. –ion Rebouteux.

    ●(1907) BOBL 18 mai 138/1a. ar re a zo galvet gouracherien (rebouterien). ●(1924) NFLO. le rebouteur, tr. «ar c'houracher.»

  • kouracherez
    kouracherez

    f. –ed Rebouteuse.

    ●(1890) MOA 150a-b. Une brisure est plus grave qu'une simple rupture, disait une remetteuse de membres démis, tr. «eur brev (breo) a zo goasoc'h eged eunn torr, eme eur gouracherez (eme eur Vari-froterez).»

    ●(1907) BOBL 18 mai 138/1a. Ar c'houracher hag ar gouracherez-se.

  • kourailh
    kourailh

    m. -où

    A. (anatomie) Viscères, fressure.

    ●(1464) Cms (d’après GMB 138). Curaill g. id.

    ●(1962) EGRH I 42. kourailh m. -où, tr. « fressure. » ●(1975) UVUD 36. (Plougerne) Neuhe ne vehe ket great a bate gant ar c’hourel.

    B. Plur. (anatomie) Entrailles.

    ●(1499) Ca 48b. Couraillou. g. entraillez.

    ●(1659) SCger 138b. couraillou, tr. «entrailles.» ●(1732) GReg 353a. Entrailles, intestins de bêtes, tr. «Corailhou. courailhou.» ●436b. Fressure, parties interieures de certains animaux, prises ensemble, tr. «Courailhou.» ●Fressure de veau, le poumon, le foye, le cœur & les hampes de cet animal, tr. «Courailh lue.» ●(1744) L’Arm 165b. Fressure, parties intérieures de certains animaux, prises ensemble, tr. «Corhailleu : Corailleu.»

    ●(1908) FHAB Gwengolo 274. war dammou gorailhou, fleuj ha skiant... ●(1955) STBJ 66. Re-hir e vefe displega penôs e vez lazet, direunet, digoret ha drailhet eur pemoc'h, penôs e vez grêt fourmaj gant e gourailhou, gwadegennou gant e wad hag anduilh gant e vouzellou. ●(1982) PBLS 56. (Sant-Servez-Kallag) gourailhoù, tr. «poumons, cœur, et entrailles.»

    ►[au plur. après un art. ind.] Ur c’hourailhoù : des entrailles.

    ●(1909) KTLR 258. e kavaz eur gouraillou leue.

  • kourailhoù
    kourailhoù

    voir kourailh

  • kouraj
    kouraj

    f.

    (1) Courage.

    ●(1499) Ca 48b. Courag. g. courage. ●(1612) Cnf.epist 36. Euzen eguit nep brut, da couraig na coll quet. ●(1621) Mc 45. couraig arretet.

    ●(1659) SCger 33a. courage, tr. «couraich.» ●124b. vigueur, tr. «courach.» ●223b. Courage, tr. «Couraich.» ●(1732) GReg 223b. Courage, tr. «Couraich.» ●Avoir du courage, tr. «Cahout couraich.»

    ●(1835) AMV 206. ar gouraich hac an ners. ●(1838) OVD 161. caractérieu contrel en eile d'éguilé (…) a gourage hag a landrennage. ●(1846) BAZ 3. eur gourach nevez. ●698. gant eur gourach vras. ●(1857) HTB 49. diwallet a goll kouraj. ●(1870) FHB 284/181b. eur gouraich ferm.

    (2) Cœur, esprit.

    ●(1532) Pmof 7. flam dre amour he deus flour em courag. ●(1580) G 240. Glachar, langour so em courayge, tr. «Douleur, tristesse sont dans mon cœur.»

    (3) plais. Vin pur, non coupé d'eau.

    ●(1732) GReg 184a. Prenez du vin pur, ma commere, & n'y mettez point d'eau, tr. «Qimirit couraich, va c'houmer, la lesit ar gridyen, ou, an nec'hamand. Phrase de Landivizyau.»

  • kourajiñ
    kourajiñ

    v.

    (1) V. tr. d. Encourager.

    ●(1732) GReg 224a. Donner du courage, encourager, tr. «Couragi. pr. couraget.» ●339b. Encourager, tr. «Courachi. pr. courachet.» ●(1741) RO 4724. Da couragin ô tud.

    ●(1846) BAZ 3. evit hor c'hourachi. ●(1867) FHB 127/179a. Madalen a gourache he map.

    ●(1900) MSJO 198. kourachit anezho da respont a galon vad ous galv ho Zad. ●(1907) KANngalon C'hwevrer 317. Piou en deuz konfortet, kourachet var dreuzou an eternite.

    (2) V. intr. Prendre courage.

    ●(1744) L'Arm 13b. S'animer, tr. «Couragein.» ●(1792) CAg 141. Courajamb, me inean. ●(17--) CBet 2023. courachet en ho poanio, tr. «prenez courage dans vos souffrances.»

    ●(1838) OVD 145. courageamb, Doué hur secourou. ●(1860) BAL 195. mes red eo courachi da veva mad.

    (3) V. pron. réci. En em gourajiñ : s'encourager.

    ●(1710) IN I 252. rac an hent-se en em gourajont. ●(1727) HB 420. ma en em gourachint da ober da viana erfat ar yunou.

    ●(1867) FHB 122/139b. hag en em gourachent da guemeret skuer diouthi. ●(1868) FHB 187/242a. en em vriataz hag en em gourachaz an eil egile da vale en hent ar zantelez.

  • kourajus
    kourajus

    adj.

    (1) Courageux.

    ●(1530) J p. 69a. Dahem dihuz bez vertuzus / Ha couraigus, tr. « console-toi ; prends force et courage.»

    ●(1710) IN I (prefaç) ii. gant ur galon gourachus. ●(1732) GReg 223b. Avoir du courage, tr. «beza courachus.» ●224a. Courageux, euse, tr. «Courachus.» ●(1792) BD 2384. besomp couragus voar vn dro, tr. «soyons également courageux.»

    ●(1900) MSJO 231. kourachus atao d'al labour.

    (2) Qui donne du courage.

    ●(1880) SAB 144. comzou, consoluz, courachuz.

  • koural
    koural

    m.

    (1) (zoologie) Corail.

    ●(1499) Ca 98a. Goural. g. corail. ●(1633) Nom 253a. Coralium, gorgonia : corail : goural, coural.

    ●(1659) SCger 31b. corail, tr. «goular.» ●(1732) GReg 211a. Corail, ou, coral, plante maritime qui croit au fond de la mer, tr. «Goural.»

    ●(18--) SBI I 122. Eur chapelet a c'hreun couli, tr. «Un chapelet aux grains de corail.»

    ●(1900) KEBR 17. Ar gourel re ger, tr. « Le corail trop cher » ●Ar c’hourellou re rouez, tr. « Les coraux trop rares ». ●(1914) DFBP 66a. corail, tr. «Koural.» ●(1929) SVBV 66. Er rann-vor-mañ ez eus rec'hier koural a-gantou. ●(1931) VALL 154a. Corail, tr. «kourel, goural m.»

    (2) Ambre.

    ●(1659) SCger 151b. goural, tr. «ambre.»

  • kouraleg
    kouraleg

    f. –où (zoologie) Récif de corail.

    ●(1931) VALL 154a. banc de corail, tr. «gouraleg f. pl. ou, i.»

  • kouralek
    kouralek

    adj. Corallin.

    ●(1914) DFBP 66a. coralin, tr. «Kouralek.»

  • kourant
    kourant

    m. Action de couler.

    ●(1855) GBI I 502. Ha da skuill kourant he daerou, tr. «Et donner cours à ses larmes.»

  • kourantenn
    kourantenn

    f. (danse) Courante.

    ●(1732) GReg 224a. Courante, danse, tr. «Courantenn. courandenn.» ●Danser une courante, tr. «Dansal ur gourandenn.»

  • kouranter
    kouranter

    m. (danse) Danseur de courante.

    ●(1576) H 11. Mezyer courranter pariurer prompt, tr. « A drunkard, a courranter (note : apparently ‘a dancer of courants’ or corantos), a ready perjurer. »

  • kourataj
    kourataj

    m. –où

    (1) Maquignonnage.

    ●(1744) L'Arm 229b. Maquignonage, trafic mauvais & peu honête, tr. «Courettage roncétt.»

    (2) Démarches d'un entremetteur.

    ●(1942) FHAB Mae/Mezheven 171. Kouritachou = démarches d'un entremetteur.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...