Devri

Recherche 'pi...' : 623 mots trouvés

Page 6 : de pilgerc_henn (251) à pilifrenn (300) :
  • pilgerc'henn
    pilgerc'henn

    f. –où, pilgerc'h (botanique) Pied d'ivraie.

    ●(1931) VALL 402b. Ivraie, tr. «pilgerc'h C[ornouaille] col. sg. pilgerc'henn f.»

  • pilgod
    pilgod

    coll. (ichtyonymie) Bigorneaux noirs.

    ●(1931) GWAL 136-137/430. (kornbro Perroz, Treger-Vras) Pilgod : Doare bigorned du ha begek, ar re wella da zebri (...) Eur strollder eo ; unander : eur bilgodenn.

  • pilgodenn
    pilgodenn

    f. Bigorneau noir.

    ●(1931) GWAL 136-137/430. (kornbro Perroz, Treger-Vras) Pilgod : Doare bigorned du ha begek, ar re wella da zebri (...) Eur strollder eo ; unander : eur bilgodenn.

  • pilgos
    pilgos

    m. cf. piltos

    (1) Souche, têtard.

    ●(1872) ROU 103b. Souche, d'arbre, tr. «pilgoz.» ●(1889) ISV 35. eur pilcoz da ober eteo Nedelec.

    ●(1909) FHAB Meurzh 75. evel eur pilgoz var ar c'hleuz... ●(1923) KTKG 8. al labousik chouchet e kleuz ar pilgos. ●(1957) ADBr lxiv 4/457. (An Ospital-Kammfroud) mont da zivranka gwez ha ha viskourra pilgosou.

    (2) Siège fait d'une souche dans la cheminée.

    ●(1908) PIGO II 131. Julig (...) a deuas da azean war eur pilgos 'tal an oaled.

    (3) Gros tronçon.

    ●(1931) VALL 760b. gros tronçon, tr. «pilgos m. pl. iou.»

    (4) Billot.

    ●(1931) VALL 701b-702a. Souche (…) d'arbre , tr. «pilgos et billot.» ●(1983) PABE 33. (Berrien) pigos, tr. «grosse souche utilisée à fendre le bois.»

    (5) sens fig. Petit homme râblé.

    ●(1983) PABE 33. (Berrien) pigos, tr. «petit homme râblé.»

  • pilh .1
    pilh .1

    f.

    (1) Reiñ (udb.) d'ar bilh =

    ●(1907) AVKA 100. Hennez (...) a dismantro oll gement a zo dehan, a darc'heo anhe a bep tu, hag a roo e di d'ar bill.

    (2) Lakaat ar bilh (en ul lec'h bnk) =

    ●(1866) LZBt Ebrel 99. Kerio holl ar gristenien a vo lekeet ar bill hag an tan enn-he. ●100. A vec'h eo d'ar merc'hed-ze bean eet euz ho zie, ma ve lekeet ar bill enn-he.

  • pilh .2
    pilh .2

    interj. Cri pour exciter un chien.

    ●(1878) EKG II 28. Kis, kis, Polidor ! Pill, pill-ta !

  • pilh .3
    pilh .3

    voir puilh

  • pilh-c'hlav
    pilh-c'hlav

    m. Averse.

    ●(1914) MAEV 161. ar pilh-c'hlao a goueze.

  • pilhad
    pilhad

    voir puilhad

  • pilhaj
    pilhaj

    m. Pillage.

    ●(1633) Nom 190b. Spolium, exuuiæ : destrousse, despoüille des ennemis, butin, pillage : an pillaig pe butin an aduersouryen.

    ●(1659) SCger 92a. pillage, tr. «pillaich.» ●(1732) GReg 269b. Dépouille, butin sur l'ennemi, tr. «Pilhaich. p. pilhageou.»

    ●(1862) BSH 19. Me lacquay ar ravaich en he oll douaro, / Hac, ouspen, ar pilhaich en he oll iliso.

  • pilhal
    pilhal

    voir pilhañ

  • pilhañ / pilhal / pilhiñ / pilhat
    pilhañ / pilhal / pilhiñ / pilhat

    v. tr. d. Piller.

    ●(1499) Ca 158a. Pillaff. ga. piller. ou despoiller. ●(1647) Am.ms 579. Neuse grit fiffil subtil de pillat.

    ●(1659) SCger 92a. piller, tr. «pilla.» ●107a. saccager, tr. «pilla.» ●(1732) GReg 723b. Piller, emporter tout ce qu'on trouve, tr. «Pilha. pilhal. pr. pilhet. Van[netois] pilheiñ. pilhal. ppr. pilhet.»

    ●(1794) ABR.goerz 8b. Dré oll o Deus pillet ha lazet / On tud, on tadou, on mamou.

    ●(1849) LLB 1857. Ind memb e bill er mél, e roeg en tereneu.

  • pilhaoua
    pilhaoua

    v. intr. Cherches des chiffons, exercer le métier de chiffonnier.

    ●(1732) GReg 476b. de là, pilhaoüa, amasser des guenilles, pour faire du papier, pilhaouër &c.

    ●(1878) EKG II 312. eur pillaouaer (...) a deuaz da billaoua da gostez Plougasnou.

    ●(1900) MSJO 180. ne c'hounezent ho zamik bara nemet dre boan, o pillaoua. ●(1914) DFBP 52b. chiffonner, tr. «Pillaoua.» ●(1924) ZAMA 87. en eun devez pilhaoua. ●196. Abaoe ma oamp hon daou o pilhaoua. ●(1930) DOBR 44. He devoa micher pilhaoua. ●(1931) VALL 120a. chercher des chiffons, tr. «pilhaoua.» ●(1933) KANNkerzevod 75/10. ma rankan mont da bilhaoua…

  • pilhaouaer
    pilhaouaer

    m. –ion Chiffonnier.

    ●(1732) GReg 476b. de là, pilhaoüa, amasser des guenilles, pour faire du papier, pilhaouër &c.

    ●(1878) EKG II 312. eur pillaouaer, euz a barrez Botmeur.

    ●(1909) FHAB Kerzu 377. «Ac'hanta, pillaouaer ar foeltr, en em gaout a ri divar ar mare, turluter daonet ma'z out. ●(1912) MMPM 74. eur pillaouer koz. ●(1914) DFBP 52b. chiffonnier, tr. «Pillaouer.» ●(1924) ZAMA 87. eur pilhaouer a-ziwar gichen kribenn Mene Arre. ●(1928) BREI 54/3c. ar pilhaouaer. ●(1955) STBJ 200. Evit re Bleiben, ne oa tud Mene Arre, evelto kent Rouziged koulskoude, nemet pilhaouerien ha foeterien-hent. ●(1981) ANTR 108. Setu perag e vez greed anezañ ar pillaouaer pe ar stoupaer.

  • pilhaouaerez
    pilhaouaerez

    f. –ed Chiffonnière.

    ●(1909) TOJA 1. merc'h ar bilhaouerez. ●(1930) DOBR 44. He mamm a oa pilhaouerez.

  • pilhaouaerezh
    pilhaouaerezh

    m. Occupation de chiffonnier.

    ●(1958) BRUD 4/59. eur hachedad bolennou ruz pe hlaz war lost e gar da baea e bilhaouerez.

  • pilhaoueg
    pilhaoueg

    m. pilhaoueion Homme vêtu de guenilles, de haillons.

    ●(1732) GReg 476b. Couvert de guenillons, ou de guenilles, tr. «Pilhaouëcq. p. pilhaouëgued.»

  • pilhaouek
    pilhaouek

    adj.

    (1) Vêtu de guenilles, de haillons.

    ●(1659) SCger 64a. eguenille, tr. «pillaouec.» ●164a. pillaouec, tr. «qui a des habits en lambeaux.» ●(1732) GReg 476b. Couvert de guenillons, ou de guenilles, tr. «Pilhaouëcq.»

    (2) (en plt d'un vêtement) En guenilles.

    ●(1943) TRHS 9. En-dro d'o c'horf ur vantell bilhaouek.

  • pilhaouet
    pilhaouet

    adj. En haillons.

    ●(1877) FHB (3e série) 37/288a. Ar ballen goz, freget a pillaouet. ●(1877) FHB (3e série) 40/311a. dilliat (...) louz ha pillaouet.

  • pilhara
    pilhara

    s. =

    ●(2003) ENPKP 84. (Ploueskad) pa veze an dour e pillara ha beuzet an amzer diouz ar mintin, an arvoris hag ar gourris (lire : gourreis) a veze dalhet er gear, tr. (p. 86) «Quand il pleuvait fort le matin, les élèves de la côte et du Gourré étaient gardés à la maison.»

  • pilhard
    pilhard

    m. –ed Pillard.

    ●(1499) Ca 158b. Pillart. g. idem.

    ●(1732) GReg 723b. Qui aime à piller, tr. «Pilhard. p. pilharded.»

  • pilhardaj
    pilhardaj

    s. (argot de Morlaix) Pourboire.

    ●(1912) KZVr 419 - 07/04/12. Pilhardach – gwerz-butun ('vit kaout da eva).

  • pilhat
    pilhat

    voir pilhañ

  • pilheg
    pilheg

    m. pilheion Homme vêtu de guenilles, de haillons.

    ●(1732) GReg 476b. Couvert de guenillons, ou de guenilles, tr. «Pilhecq. p. pilhéyen.»

  • pilhek
    pilhek

    adj. Vêtu de guenilles, de haillons.

    ●(1732) GReg 476b. Couvert de guenillons, ou de guenilles, tr. «Pilhecq.»

    ●(1878) BAY 19. pilhek, tr. «Couvert de guenilles.»

  • pilhenn
    pilhenn

    f. & adv. –où, pilhoù

    I. F.

    (1) Guenille, haillon.

    ●(1659) SCger 64a. guenille, tr. «pillou.» ●164a. pillou, tr. «habits rompus.» ●(1732) GReg 476b. Guenille, tr. «Pilhenn. p. pilhennou, pilhou.» ●Jean Guenillon a épousé Jeanne Guenille, pour dire : 2 pauvres personnes mariées ensemble, tr. «Demezet eo yan bilhenn da Janned truilhen.» ●Il n'en est pas de si couvert de guênilles qui ne trouve à qui se marier, tr. «Ne deus pilhenn na guef truilhenn.»

    ●(1838) CGK 11. Meur a blac'h a lacq pilhau da rontad e feutrin. ●(1849) GBI II 142. Ma ê al laou hag ar pillo / A zo ouzoc'h a druillado, tr. «Les pous et les loques / Sont sur vous par grappes.»

    ●(1909) TOJA 4. Chêkon, Jani, c'houi zo o klask pilhou d'in, merc'h vat ? ●(1910) MAKE 74. C'houez ar pilhou suilhet hag an tont devet. ●(1959) TGPB 64. ur bilhenn danvez ruz heñvel ouzh tro-gouzoug ar vamm.

    (2) Lien-pilhoù : assemblage bigarré de différentes étoffes, toiles, etc.

    ●(1912) BSAf xxxix 291. Les anciennes étoffes brunes des chupens des pillaouers, et les lien-pillou des cotillons et des tabliers de travail, des femmes en donneraient une idée. ●319. La laine, le lin y étaient filés séparément ; ou mélangés à la soie, aux draps, aux étoffes des habits seigneuriaux hors d'usage et découpés en lanières étroites, pour former la toile, de dessins et de couleurs bigarrés, appelée lien-pillou.

    (3) (fam.) Vêtements, nippes.

    ●(1924) BILZbubr 39/867. hemant a grene en e bilhou.

    (4) Kas e bilhoù : aller se promener.

    ●(1933) KANNkerzevod 80/7. kas o filhou da Gemper.

    II. Loc. adv.

    (1) En noazh-pilhenn : complètement nu.

    ●(1874) POG 79. ma derchel enn noaz pillen.

    (2) A-bilhenn : en lambeaux.

    ●(1792) CAg 74. É corf hachet a-billene. ●77. É quicq tiner à billene / E-ya de hèel en dillad.

    (3) A-bilhennoù : en lambeaux.

    ●(1889) ISV 115. He siliz eta evel n'en doa nemethan, a deuas da regi hag a iea a billennou.

    III.

    (1) Na dalvezout ur bilhenn : ne rien valoir. Cf. na dalvezout un aval put, ur spilhenn, ul louf ki, ur c'horniad, ur banne sistr, na vezañ mat da deuler d'ar c'hi.

    ●(1889) ISV 207 (L) G. Morvan. Kementse oll ne dal ket dinme eur billen.

    (2) Hejañ e bilhoù : danser.

    ●(1936) DIHU 306/180 (G) L. Herrieu. Ne oè mui nameit un douséniad benak hag e zalhè de vonet a guh de «heijal ou filleu» é koh tavarneu distro.

    (3) Cheñch avel d'e bilhoù : voir avel.

    (4) Strilhañ evel ur wezenn-bilhoù : voir gwezenn.

  • pilhenneg .1
    pilhenneg .1

    m. Homme vêtu de guenilles.

    ●(1867) BUE 89. Ar pillennek, joa ha mez gant-han, a digaree.

  • pilhenneg .2
    pilhenneg .2

    m. (botanique) Séneçon.

    ●(1931) VALL 685b. Séneçon, tr. «pilhenneg T[régor] m.»

  • pilhennek
    pilhennek

    adj.

    (1) En guenilles.

    ●(1659) SCger 164a. pillennec, tr. «qui a des habits en lambeaux.»

    ●(1908) PIGO II 175. Gwelet e zilhad pegen pilhennek int. ●(1921) GRSA 399. ou dillad pillennek.

    (2) (botanique) Louzaouenn bilhennek : séneçon.

    ●(1931) VALL 685b. Séneçon, tr. «louzaouenn bilhennek m.»

  • pilher
    pilher

    m. -ien

    (1) Pilleur.

    ●(1576) H 50. Dorn laquaet dre violancz en perssonag ecclesiastic : faussonier. Losquer ha piller dan Ilysou, tr. « Hand laid with violance on an ecclesiastic : forgery of papal briefs : burning and pillaging of the churches. »

    ●(1659) SCger 92a. pilleur, tr. «pillor.»

    (2) [en apposition]

    ●(1633) Nom 149b. Nauis prædatoria, piratica, paro, myoparo, & pyraticus myoparo : barque, batteau de corsaire, brigantin : barcq bag vn lestr piller, corsær, pe briguand.

  • pilherez
    pilherez

    f. –ed (entomologie) Frelon.

    ●(1910) EGBT 82. pillerez, tr. «f. frelon.»

  • pilherezh
    pilherezh

    m. Pillage.

    ●(1580) G 88. pyllerez ha lazroncy yvez, tr. «Pillage et vol aussi.» ●(1633) Nom 191a. Direptio : pillerie : pillery, pillerez.

    ●(1843) LZBg 1añ blezad-2l lodenn 98. Mar hum gave, é mesq en treu e zou bet er billereah ar nehai, un dra benac e vehé d'eign, m'el lausque geut en eutru Escop.

  • pilheri
    pilheri

    f. Pillage.

    ●(1633) Nom 191a. Direptio : pillerie : pillery, pillerez.

  • pilhiñ
    pilhiñ

    voir pilhañ

  • pilhon
    pilhon

    m. & adv. –où

    (1) M. Guenille, lambeau.

    ●(1744) L'Arm 179b. Guenille, tr. «Pillon.» ●213a. Lambeau, tr. «Pillon.. neu. m.»

    (2) Loc. adv. Penn-ha-pilhon : entièrement, totalement.

    ●(1744) L'Arm 133b. Engloutir, tr. «Lonquein peenn ha pillon.» ●384b. Totalement, tr. «Peenn ha pillon.»

  • pilhot
    pilhot

    m. –où

    (1) Guenilles, chiffons.

    ●(1744) L'Arm 179b. Guenille, tr. «Pillotte.. oteu. m.» ●276a. Pendeloque, tr. «Bragueriseu a vé à scourre ou Pilloteu a vé a scourre doh fal dillatt.» ●(1790) MG 70. er pillotteu e zou ar me hain.

    ●(1857) GUG 55. Gronnet a billoteu, é tûein guet en nan.

    ●(1907) BSPD I 63. ur peur, goleit a billoteu. ●(1907) VBFV.bf 60b. pillot, m. pl. eu, tr. «guenilles, haillons, chiffons.» ●(1921) BUFA 17. pilloteu ur hèh peur.

    (2) Bouloches.

    ●(1907) VBFV.fb 33b. duvet, d'une étoffe qui se cotonne, tr. «pillot, m.»

  • pilhotadur
    pilhotadur

    m. Découpage.

    ●(1499) Ca 158b. g. decoupement. b. pillodadur.

  • pilhotañ / pilhotiñ
    pilhotañ / pilhotiñ

    v.

    (1) V. tr. d. Découper.

    ●(1499) Ca 158b. Pillotaff. g. decoupper.robes.

    (2) V. intr. Se cotonner, boulocher.

    ●(1907) VBFV.fb 23b. cotonner (se), tr. «pillotein.»

  • pilhoteg
    pilhoteg

    m. –ed Homme vêtu de guenilles, de haillons.

    ●(1732) GReg 476b. Couvert de guenillons, ou de guenilles, tr. «Van[netois] pilhotceq. p. –ed (lire : pilhotecq).»

  • pilhotek
    pilhotek

    adj.

    (1) Vêtu de guenilles, de haillons.

    ●(1732) GReg 476b. Couvert de guenillons, ou de guenilles, tr. «Van[netois] pilhotceq. (lire : pilhotecq).» ●(1744) L'Arm 179b. Couvert de guenilles, tr. «Pillotêc.»

    ●(1907) VBFV.bf 60b. pillotek, adj., tr. «couvert de guenilles.» ●(1919) BSUF 27. er geh tud pillotek-sé. ●(1934) BRUS 142. Loqueteux, tr. «pillotek.»

    (2) En lambeaux.

    ●(1919) BSUF 9. ur sah pillotec.

  • pilhoter
    pilhoter

    m. –ion Chiffonnier.

    ●(1744) L'Arm 266a. Chifonnier, tr. «Pillotourr.. terion.»

    ●(1907) VBFV.bf 60b. pillotour, m. pl. –erion, tr. «chiffonnier.» ●(1924) SBED 13. Ni rei hur blouz d'ar pillotér. ●(1976) YABA 17.01. ur pillotour édan ho palapri !

  • pilhotet
    pilhotet

    adj. Déchiré, lacéré.

    ●(1499) Ca 113a. Huc pillotet. g. hucque pillotee.

  • pilhoù
    pilhoù

    plur. pilhenn

  • pilhoustennañ
    pilhoustennañ

    v. Effilocher.

    ●(1942) VALLsup 60b. Effilocher (bord d'un vêtement, corde, etc.), tr. «pilhoustenna.»

  • pilhoustennek
    pilhoustennek

    adj.

    (1) Effiloché.

    ●(1942) VALLsup 60b. effiloché, tr. «pilhoustennek.»

    (2) (en plt de poules) Qui a les plumes hérissées.

    ●(1896) GMB 491. pet[it] tréc[orois] pilhoustenek (poule) aux plumes hérissées.

  • pilhoustennet
    pilhoustennet

    adj. Effiloché.

    ●(1942) VALLsup 60b. effiloché, tr. «pilhoustennet.»

  • pili
    pili

    plur. pal

  • pilier
    pilier

    m. –où, –i cf. piler

    I.

    (1) (architecture) Pilier.

    ●(1659) SCger 92a. pilier, tr. «pilier.» ●95a. posteau, tr. «pilier.» ●(1752) BS 13. ur goulounen, da ouzout eo, ur pilier huel.

    ●(1859) MMN 31. eur pilier pini a vire ouzin da velet ar gador sarmon. ●(1868) FHB 166/74. Setu en eun taol ar pilier hag ar voareg eleac'h ma edo ar gador brezeg. ●(1868) FHB 195/310b. A reset huelder ar pilierou. ●(1870) FHB 264/18a. Er zal-ze ez eus pilierou o souten al lambrusk. ●(1888) SBI I 328. 'Dreg eur pilier 'c'h on daoulinet, tr. «Derrière un pilier je me suis agenouillé.»

    ●(1910) MBJL 135. an neven vras etre ar piliero. ●(1919) FHAB Here 116. ar pilieri a zo ive bet diwallet. ●(1924) FHAB Genver 10. Ar re goz a veze lezet ganto ar pilieri evid en em harpa. ●(1930) FHAB Kerzu 448. douget war bilieri kizellet kaer.

    (2) (agriculture) Poteau de barrière.

    ●(1960) EVBF I 332. Le poteau de la barrière porte parfois un nom français : (…) pilier, pl. pilierou, région de Morlaix, pl. pilieri, Léon.

    II. sens fig.

    (1) Pilier tavarn : pilier de comptoir.

    ●(1869) FHB 232/181b. Hiniennou euz ar pillerou tavarn a zaremprede he di.

    (2) Jambe.

  • pilierad
    pilierad

    m. –où Pilier de.

    ●(1710) IN I 120. henvel ouz ur pilierat moguet (texte français : qu'elle ressemble à une colonne de fumée).

  • pilifrenn
    pilifrenn

    voir poulifrenn

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...