Devri

Recherche 're...' : 811 mots trouvés

Page 7 : de rekisin (301) à relativ (350) :
  • rekisiñ
    rekisiñ

    v. intr. Retentir, résonner.

    ●(1905) DIHU 5/90. Rekeinsein e hra boéh sklintin er sah-diaul.

  • rekiz
    rekiz

    m. & adv.

    I. M.

    (1) Nécessité.

    ●(1744) L'Arm 251b. Nécessité, tr. «Requiss. m.» ●(1790) MG 33. Er requis en dès groeit teign bout deit hinihue quènd er-ré-ral. ●137. hou peuranté hag er requis ma hoh de labourad eit bihuein. ●357. mæs er requis e ra deign conz un tamiq huerhue. ●387. biscoah ne mès credét é hoèn cablus bèt-hac er requis a obér ur Govezion general. ●(1792) CAg 21. Chéset eit bihuance / Hemq quin er requis. ●(17--) TE 188. én ur requis quen affligeus.

    ●(1856) GRD 124. en hoér péhani e oé carguet a brenein er requis eid er houvand.

    ●(1907) VBFV.fb 67b. nécessité, tr. «rekiz, m.»

    (2) Obligation.

    ●(17--) TE 45. er requis ma hoai de déh.

    (3) =

    ●(1857) LVH 157. Er sort-zé dispancet m'en deint dré ur requis èl ou dès.

    (4) Ar rekiz : l'indispensable.

    ●(1856) GRD 109. é tiovér memb er requis.

    (5) Bet an diwezhañ rekiz : attendre la dernière extrémité.

    ●(1790) Ismar 423. Er-ré e orto beèd en dehuehan requis eit galhuein ou Hovezour. ●426. eit gortoz beèd en dehuehan requis. ●(1790) MG 318. gortoz beèd en dehuehan requis eit receu er Sacremanteu.

    ●(1856) GRD 70. er ré e dual termén d'où honversion bet en dehuéhan requis.

    II. Loc. adv. Diouzh ar rekiz : si besoin est, à la rigueur.

    ●(1909) DIHU 50/314. get un hoged pé get un arér e hellér er gobér doh er rekis. ●(1975) YABA 23.02. Un tasadig kafé e hrè vad nezé, get ur banig hani krenv doh er rekiz.

  • rekizañ
    rekizañ

    v. tr. d. Requérir.

    ●(1612) Cnfepist 13. pe-heny stat à requis hac à dyuenn vn netteté muy angelic eguit humen.

  • reklem .1
    reklem .1

    m. –où (marine) Encornail.

    ●(1744) L'Arm 437b. Encornail, tr. «Reclæm.. meu. m.»

    ●(1904) DBFV 195a. reklem, m. pl. –mmeu, tr. «encornail, t. de marine (l'A.).»

  • reklem .2
    reklem .2

    m. –où Réclamation, plainte.

    ●(1904) DBFV 195a. reklem, m. pl. –mmeu, tr. «réclamation, plainte.»

  • reklem .3
    reklem .3

    v. intr. Réclamer.

    ●(1872) ROU 99b. Réclamer, tr. «Reclem.» ●(1872) GAM 49. Skrifa a rejont avad evid reklem.

    ●(1904) ARPA 77. na reclem ket digant an hini a lam da dra. ●(1963) EGRH II 171. reklemm v. et, tr. « réclamer. »

  • reklinañ
    reklinañ

    voir richinañ

  • reklom
    reklom

    m. & adv. –où

    I. M.

    A. (météorologie)

    (1) Rafale, coup de vent soudain.

    ●(1723) CHal 144. Reclom, tr. «retour de vent.» ●(1732) GReg 777b. Rafale, coup de vent violent qui vient des valées resserées tr. «Van[netois] reclom. p. recloméü.» ●817b. Retour de vent, tr. «Van[netois] reclom. p. recloméü.» ●(1744) L'Arm 321a. Rafale, tr. «Reclom.. meu. m.»

    ●(1818) HJC 153. Anfin er hreclom ag en auèl e vrisai en houlenneu deur doh er vague.

    ●(1907) VBFV.bf 65a. reklom, m. pl. meu, tr. «rafale, retour de vent.» ●(1934) BRUS 186. Une rafale, tr. «ur reklom –meu, m.»

    (2) Taol reklom : rafale.

    ●(1931) DIHU 238/251. Chetu un taul reklom é tichen ér cheminal : kornal, skoein, kestal, gourdrouz e hra ar un dro.

    (3) par ext. =

    ●(1804) RPF 112. ur reclom à flamme ou gronnou, hac en Ihuern ou lonquou.

    B.

    (1) Rebond, répercussion d'un choc.

    ●(c.1718) CHal.ms iii. refraction, tr. «reclom, dameuh.» ●repercussion d'un corps solide, tr. «rebond, reclom.»

    (2) Ober reklom : rebondir.

    ●(c.1718) CHal.ms iii. reflechir, quand un corp frappant contre un autre est repoussé, tr. «ober dameuh, peut estre diroit on dameuhein, ober reclom, pourquoi ne diroit on pas reclomein.»

    II. Adv. A-reklom : par rafale.

    ●(1804) RPF 123. adrez d'er flam-zé e saue à houlén hac à reclom, consideret-int én ur ovèle à dan.

  • reklomiñ
    reklomiñ

    v. intr. Rebondir.

    ●(c.1718) CHal.ms iii. reflechir, quand un corp frappant contre un autre est repoussé, tr. «ober dameuh, peut estre diroit on dameuhein, ober reclom, pourquoi ne diroit on pas reclomein.»

  • rekolez
    rekolez

    m. –ed (religion) Récollet.

    ●(1732) GReg 788a. Recollet, Religieux de l'Ordre de Saint François d'Assise, tr. «Recolès. p. recolesed. an tadou Recolesed.» ●(1790/94) PC I 212. Qest recoles a qest Cabucin.

  • rekomandiñ
    rekomandiñ

    v.

    (1) V. tr. d. Recommander.

    ●(1621) Mc 112. euel maz recommansoch hoz mam biniguet da sant Ian Euangelist.

    ●(1834) SIM 93. Simon a recommandas ivez d'hon hostizien nonpas credi nac e pautr e voutou coad, nac e cariguel an ancou, nac er ganneres nôs.

    (2) V. pron. réfl. En em rekomandiñ : se recommander.

    ●(1621) Mc 62. ouz en em recommandiff dan demorant an Sent. ●77. oz dont den em recommandiff à calon dan re maz represant an imaig se.

  • rekompañs
    rekompañs

    f. –où

    (1) Récompense.

    ●(1790) MG 92. eit recompance, en dès groeit he goalh a boén deign.

    ●(1857) HTB 36. ar gastidigez lec'h rekompans. ●(1879) GDI 15. rei er recompanç. ●(1894) BUZmornik 30. ar rekoumpans a ioa ouz he c'hortoz er Baradoz. ●(1888) SBI II 28. Me 'm boa laket em spered dont da garet unan, / Am eus bet ma c'hroaz-nouenn 'vit recompanz d'am foan ! tr. «Moi, je m'étais mis en l'esprit d'en aimer un, / Et j'ai eu ma croix d'extrême-onction, pour me récompenser de ma peine.»

    ●(1900) MSJO 82. eur rekompans eternel. ●(1907) BSPD I 47. er rékompans kaer grateit get Doué.

    (2) Gage, salaire.

    ●(1659) SCger 61a. gage recompense, tr. «recompancç.» ●107b. salaire, tr. «recompancç.»

  • rekompañsañ / rekompañsiñ
    rekompañsañ / rekompañsiñ

    v. tr. d. Récompenser.

    ●(1499) Ca 173b. Recompansaff. g. recompenser. ●(1576) Cath p. 13. hennez am recompanso hac em salero, tr. «c'est celui-la qui me récompensera et me paiera».

    ●(1659) SCger 102a. recompenser, tr. «recompensi.»

    ●(1872) ROU 99b. Récompenser, tr. «Recompansi.» ●(1879) GDI 16. recompansein er garanté.

  • rekompañsiñ
    rekompañsiñ

    voir rekompañsañ

  • rekompañsour
    rekompañsour

    m. –ion Celui qui récompense.

    ●(1857) LVH 374. recompançour en inéanneu fidél.

  • rekonesañs
    rekonesañs

    f. Reconnaissance.

    ●(1847) FVR 245. quentre ma e gueleur, daëlou a joa hac a reconnessanç a ziruill eus ann oll daoulagad.

  • rekoñsiliañ
    rekoñsiliañ

    v. pron. réci. En em rekoñsiliañ : se réconcilier.

    ●(1659) SCger 102a. se reconcilier, tr. «en em reconcilia.»

  • rekoñsiliasion
    rekoñsiliasion

    f. Réconciliation.

    ●(1834) APD 55. N'ho pezit qet eta an aheurtanç hac an orgouill da nonpas falvezout ober un demarch a reconciliation.

  • rekont
    rekont

    s. (pathologie) Maladie de langueur mystérieuse.

    ●(1919) DBFVsup 59a. rekont, tr. «maladie de langueur mystérieuse.» ●(1927) GERI.Ern 507. rekont V[annetais] m., tr. «Maladie de langueur mystérieuse.»

  • rekord .1
    rekord .1

    m. –ed (droit) Recors.

    ●(1732) GReg 789b. Recors, aide de Sergent, assistant, tr. «Record. p. recorded.» ●(1738) GGreg 40. Record p. Recorded, tr. «Assistant de Sergens.» ●(17--) EN 1145. na racord, na sergand, tr. «ni recors, ni sergent.»

    ●(1824) BAM 307. leou faus gret gant ar Serjantet ha gant o Recordet el lesiou. ●(1834) SIM 195. hucherien, scrifannierien, recorded.

  • rekord / rekordiñ .2
    rekord / rekordiñ .2

    v. tr. d. Se rappeler.

    ●(1499) Ca 173b. Record. g. recorder remembrer. ●(1575) M 201-202. Tut fur ha paciant, couloux hac an tyrantet, / En neubeut su ha nort, ez edint recordet, tr. «Des hommes sages et patients, aussi bien que les tyrants : / On se souvient d’eux peu de temps, au sud et au nord.» ●(1576) H 23. eguit goulen an gracc a doue ouz recordifu mysteryou an passion an maru ha resurection a Iesus Christ, tr. « …in order to seek the Grace of God in recording the mysteries of the Passion, the death and the resurrection of Jesus Christ. »

  • rekordiñ
    rekordiñ

    voir rekord .2

  • rekoun
    rekoun

    s. (architecture) Angle formé par le haut du mur et la charpente.

    ●(1919) DBFVsup 59a. rekoun, s., tr. «angle formé par le haut du mur et la charpente.» ●(1927) GERI.Ern 507. rekoun V[annetais] s., tr. «Angle formé par le sommet du mur et la charpente.» ●(1942) VALLsup 8b. angle formé par le haut du mur et la charpente du toit, tr. «rekoun V[annetais].»

  • rekour .2
    rekour .2

    v.

    (1) V. tr. i. Recourir.

    ●(1732) GReg 789b. Recourir, avoir recours à quelqu'un, tr. «recour da ur re-bennac èn e yzom.»

    (2) V. tr. d. Recouvrer.

    ●(1925) BUAZmadeg 18. eun den bouzar a rekouraz ar c'hleved. ●103. ar verc'h a rekouraz ar guelet.

  • rekour / rikour .1
    rekour / rikour .1

    m.

    (1) Recours.

    ●(1905) KANngalon Du 532. rekour ar re glanv hag an dud toc'hor. ●(1912) BUAZpermoal 925. n'o deus ken rekour en o holl ezommou nemer Gwerc'hez o mene. ●(1928) BREI 62/2c. N'eus hirie eta, evit al labourer, nemet eur rikour ; gwellaat al lezenn, ober anei diouz e zorn. ●(1951) MRPM 166. Rikour Vranz, enor Breiz hag revin ar Saozen.

    (2) Kaout rekour ouzh ub., da ub. : avoir recours à qqn.

    ●(1659) SCger 169a. cahout recours ouz ar Verches, tr. «avoir recours a la Vierge.» ●(1732) GReg 789b. Recourir, avoir recours à quelqu'un, tr. «cahout recour da ur re.»

    ●(1846) BAZ 256. ar re oll o deus bet recours dezan.

  • rekourañs
    rekourañs

    f. Recours, secours.

    ●(1575) M 2045. Nedeux flam nep amour, sycour na recouranç, tr. «Il n'y a clairement nul amour, secours ni aide.»

    ●(1852) MML 183. Mari a so recourans ar bec'herien.

  • Rekourañs
    Rekourañs

    n. de l. Recouvrance (Brest).

    I. Rekourañs.

    ●(1847) FVR 275. Kure Rekouvrans. ●(1865) FHB 31/248a. An aotrou Heurte, vikel e Recouvrans, vikel e Plouare. ●(1876) BJM 159. Goude mission Recouvrans an Tad Maner a labouras e Tremenec’h. ●(1878) SVE 967. C’houez ar paotr hag ar potans / A zo gant merc’hed Rekouvrans. ●(18--) SON II 266. Adieu, pors Brest ha Recouvrans, / 'C'h an da guitaad Frans. ●(1890) MOA 26b. Sant-Salver ; Sansalver ; - Rekouvrans.

    ●(1928) FHAB Genver/16. Kerkent e oa dirak stalig e vamm, e Rekouvrans Brest.

    II.

    (1) Dicton.

    ●(1878) SVE 967. C'houez ar paotr hag ar potans / A zo gant merc'hed Rekouvrans.

    ●(2003) TRMOR 55. C'hwez ar paotr hag ar potañs / A zo gant merc'hed Rekourañs.

    (2) Rimaille.

    ●(1975) BRUD 50/47. Me 'm-eus gweled eun ounner vloaz, / A zouge Kemper war he skoaz, / Brest ha Rekourañs war he lost, / Ha c'hoaz ez ae ganto d'ar post.

  • rekouriñ
    rekouriñ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Secourir grandement.

    ●(1575) M 2098. Ne guell yuez mezec, mar hoantec ho recour, tr. «Un médecin non plus ne peut, malgré son désir, les aider.»

    ●(1956) LLMM 55/32. C'hwi hoc'h eus rikouret ac'hanon lazhañ va daou vreur. ●(1965) KATR 22. Rikouret ha milrikouret e oe ar paourkêz bugel.

    (2) Recouvrer.

    ●(1854) PSA I 188. recourein er péh ou dès collet.

    II. V. intr. Chercher de l'aide, du secours, du soutien.

    ●(1903 LZBG Du 249. Doh più enta é rekourein mé ém feuranté.

  • rekours
    rekours

    s. Recours.

    ●(1621) Mc 68. az vezet recours dan verset man à Dauid. ●99. da caffout recours.

    ●(1659) SCger 102b. refuge, tr. «recours.»

  • rekouvr
    rekouvr

    v. tr. d. Reprendre, délivrer.

    ●(1659) SCger 104a. reprendre la Ville, tr. «recouvr ar Ker.»

  • rekreañ / rekreiñ
    rekreañ / rekreiñ

    v.

    (1) V. tr. d. Récréer, rafraîchir.

    ●(1499) Ca 173b. Recreaff g. recreer ou frigerer.

    ●(17--) EN 679. mes ar scritur santel a recre ma spered, tr. «mais la sainte écriture récrée mon esprit.»

    (2) V. pron. réfl. Em rekreiñ : se divertir.

    ●(1612) Cnf 42b. ober an traezou sé eguit em recreiff.

    ●(1710) IN I 293. en em recrei o comz eus a un dra bennâc hac a ve plesant ha joaus. ●(17--) FG II 56. enem recreï en deus great voar va goust. ●(17--) EN 148. evn tol [a] ttrib carten vid en em recrein, tr. «un coup de triple carte pour nous récréer.»

    ●(1834) SIM 120. evit en em recrei.

  • rekreañs
    rekreañs

    f.

    (1) Consolation.

    ●(1530) J p. 96a. Chede oar se da recreancc, tr. «Voici ta consolatrice.» ●tr. (DEBm 368) «consolation, secours.»

    (2) Divertissement, plaisir.

    ●(1530) J p. 122a. euyt da recreancc, tr. «à ton plaisir.» ●tr. (DEBm 368) «pour ton plaisir.»

    ●(1687) MArtin 4. E recreans voa Pedennou. ●(1741) RO 441. pon domp en recrans.

    ●(18--) SCD 177. evit o recréans.

  • rekreant
    rekreant

    m. Récréant.

    ●(c.1680) NG 839-842. Petra vidé, recrean peur, / Nezé guet uzur ha eur, / Mar bes er fin de vurhuiquin / Abarh en tan hac in anquin ?

  • rekreiñ
    rekreiñ

    voir rekreañ

  • rektor
    rektor

    m. Recteur.

    ●(1499) Ca 173b. Rector ha gouuarnner. tout vng ibi vide.

  • rekul
    rekul

    m. (en plt d'un cheval) Dont rekul ennañ : devenir rétif.

    ●(1824) BAM 254. Ur merc'h (lire : marc'h) pehini ne d'ê quet suget (…) a deu recul enna hac a so diæs da embreger.

  • rekulañ / rekuliñ
    rekulañ / rekuliñ

    v.

    (1) V. intr. Reculer.

    ●(1499) Ca 173b. Reculaff. g. reculer.

    ●(1659) SCger 102a. reculer, tr. «reculi.»

    ●(1818) HJC 336. hint e reculas quen é guéhezant ar ou hüéne doh en doar.

    (2) V. tr. d. Faire reculer.

    ●(1792) BD 800. gant ma freil mo reculo duse, tr. «avec mon fléau je vous ferai reculer par là.»

  • rekuliñ
    rekuliñ

    voir rekulañ

  • rekulus
    rekulus

    adj.

    (1) Rétrograde.

    ●(1499) Ca 132a. Et est retrogradus / qui retrograditur. b. reculus.

    (2) (en plt de qqn) Rétif.

    ●(1732) GReg 300b. Dompter des personnes difficiles à gouverner, tr. «Soublaat tud reculus. lacqât tud reculus da sugea»

  • rekun
    rekun

    s. Rancune.

    ●(1499) Ca 173b. Recun. g. recune.

  • rekuzañ
    rekuzañ

    v. tr. d. Récuser.

    ●(1499) Ca 173b. Recusaff. g. recuser.

  • relach .1
    relach .1

    m. Relâche.

    ●(1575) M 2434. nedeux hel nep relaig, tr. «il n'y a assurément aucune relâche.»

  • relach .2
    relach .2

    m. –où Bord non labouré d'un champ, bordure d'herbe entre le talus et le dernier sillon.

    ●(1876) TDE.BF 541a-b. Relach, s. m. tr. «(…) bande de terre couverte d'herbes que les agriculteurs de la Basse-Bretagne laissent subsister entre la haie et le dernier sillon. C'est un lieu de pâture pour les bestiaux gardés.» ●(1890) MOA 136b. Bande de terre pour faire paître les chevaux, tr. «relach.»

    ●(1927) GERI.Ern 507. relach m., tr. «Bande de terre couverte d'herbes, qu'on laisse entre la haie et le dernier sillon.» ●(c.1930) VALLtreg 1049. Grenen : On appelle à Trég. "ar c'hrenen", la lisière du champ ; "an drolien" à Ploumagoar", "ar goulien" à Goudelin; "ar wrimen" Bas-Trég. ; ar relach, ar c'hrizien. (Léon). ●(1931) VALL 72b-73a. Bord non labouré d'un champ, tr. «relach L[éon] m.» ●(1936) FHAB C'hwevrer 57. War ar relachou oa aet gand ar zaoud. ●(1991) MARV v 21. (Kleder) da vond war ar park-letoniou pe ar relajou.

  • relachañ
    relachañ

    voir relachiñ .2

  • relachiñ .1
    relachiñ .1

    v.

    (1) V. tr. d. Relâcher, relaxer.

    ●(1710) IN I 315. da relachi ha da recraï hor speret.

    ►absol.

    ●(1633) Nom 275b. Med. relaxans, rorefaciens : remede relascant : vn remed pehiny á relaig.

    (2) V. pron. réfl. En em relachiñ : se relâcher.

    ●(1710) IN I 308. d'en em relachi ha d'en em laoscaat.

  • relachiñ / relachañ .2
    relachiñ / relachañ .2

    v.

    (1) V. tr. d. Faire paître le bord de champ nommé «relach».

    ●(1867) FHB 116/94a. o vessa, pe o relachi ar zaout. ●(1890) MOA 136b. Bande de terre pour faire paître les chevaux, tr. «relach (d'où vient le verbe relachi ar zaout.»

    ●(1927) GERI.Ern 507. relacha v. a., tr. «mettre à paître sur la bordure du champ.» ●(1949) KROB 15-16/13. Ouspenn-ze, diouz ar pardaez, Soaz peurliesa a yelo ganto da relachi ar zaout-laez, a vez lart-toaz.

    (2) V. intr. Paître sur la bordure du champ.

    ●(1927) GERI.Ern 507. relachi v. n., tr. «être à paître sur la bordure du champ.»

  • relasion
    relasion

    f. Relation.

    ●(1499) Ca 174b. Relation. g. idem.

    ●(1834) SIM 187. un eilvet relation.

  • relatet
    relatet

    adj. Relaté.

    ●(1499) Ca 174b. Relatet. g. relatez.

  • relatiñ
    relatiñ

    v. tr. d. Déclarer (une naissance).

    ●(1967) BAHE 54/31. mont d'an ti-kêr da relatiñ ar bugel. ●pa vez relatet ar bugel. ●(1978) BAHE 97-98/59. E Bro-Lannuon, relatiñ a zo enskrivañ en ti-kêr ur bugel nevez-vet. Resis-tre eo ars ter : mont da relatiñ ur bugel.

  • relativ
    relativ

    adj. Relatif.

    ●(1499) Ca 174b. Relatiff. g. idem.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...