Recherche 'fo...' : 531 mots trouvés
Page 8 : de foubenn (351) à fouilhezer (400) :- foubenn
- foubennafoubenna
v. intr. Chercher, ramasser de la mousse terrestre.
●(1879) ERNsup 153. moñd da foubenna, aller en chercher [de la mousse terrestre], Gur[unhuel].
- fouchac'hañfouchac'hañ
v. tr. d. Fourrager.
●(1957) ADBr lxiv 4/460. (An Ospital-Kammfroud) Fouchaha : v. – Fouiller, chercher en mettant du désordre ; sens voisin de celui du français «fourrager» : fouchaha eun neiz logod ; fouchaha ma biz gand eur spilhenn evid tenna eun dren.
- foudouilhatfoudouilhat
voir fourdouilhat
- foudralis
- FouenantFouenant
I.
(1) Fouesnant.
●(1732) GReg 38a. Santès Anna foënant.
●(1855) FUB 86. Ann hini Fouesnant foughéer. ●(1865) FHB 2/16. D’al lun 13, Fouesnant, da greis-deiz. ●(1867) BBZ III 442. Ekreiz tre barz iliz Fouesnant etouez ar vugale. ●(1878) SVE 965. Personn Fouesnant a zo bombarder. ●966. Kleier Fouesnant a respount : / Gisti holl ! ●(1890) MOA 20b. Fouenan.
●(1905) ALMA 64. Fouenant. ●(1923) BUBR 33/682. Gwechall-goz, e Fouenn. ●(1923) FHAB Here 10/391. e kemeris penn an hent da vont da Fouesnant gant izili Unvaniez Arvor. ●(1924) ZAMA 10. e Fouesnant. ●(1933) OALD 45/200. ha rei d’ê an tanva eus jistr Fouennant, a zigase d’in Jos Parker. ●(1936) ONEN 40. prenet e Fouen. ●41. hini ar Fouen.
(2) Giz Fouenant : costume traditionnel de Fouesnant.
●(1955) STBJ 131. merc’hed o tougen giz Fouenant, hag, e lod-all, tud giz kêr ganto.
II.
A. Dictons.
(1)
●(1855) FUB 86. Person Korré a zô gwiader, / An hini Leuc'han kéméner, / Ann hini Fouesnant foughéer.
(2)
●(1878) SVE 965. Personn Fouesnant a zo bombarder.
●(2003) TRMOR 59. Person Fouen a zo bombarder.
B. Nom de famille.
●(1970) NFBT 71-72 N° 541. Fouesnant.
C. Devise de maison noble.
●(c.1900) PEAB.Fouesnant 15. Guernisac, Sr du Stang : d'or à la fasce de gueules chargés de 3 molettes d'argent; devise : Ped bepred.
III. [Toponymie locale]
●(1732) GReg 38a. Santès Anna foënant. Santès Anna-daust.
●(1923) FHAB Here 10/391. ha pelloc'hik ar c'hoajad gwez koz a zo o tisheoli chapel Santez-Anna. ●393. Araok kuitat Fouesnant e c'hoantaïs mont da welet Kergoadic, an ti el lec'h ma vevas ha ma varvas ennan ar barz.
●(1924) ZAMA 10. ma paeas eur picherad eus e wella jistr digaset war-eün gant eur merour diouz Kergoadik e Fouesnant.
- fouerezh
- fouest / fouistfouest / fouist
adj.
I. (en plt de qqc.)
(1) (en plt de fruits) Blet.
●(c.1718) CHal.ms ii. poire molle, tr. «ur biren fouistr.»
●(1931) VALL 70a. Blet, tr. «foesk, V[annetais] fouist.»
●(1936) IVGA 74. eur bechezenn re fouest. ●(1972) SKVT I 87. per – glas ha fouest –. ●(1973) SKVT II 54. Na re galet, na re foest, ar c'hregochenn.
(2) (en plt de viande) Mollasse, sans consistance.
●(1947) YNVL 50. Mezh em befe o servijout d'ar pratik flech ken fouest.
(3) (en plt de la terre) Mou.
●(1923) DIHU 147/325. Er séradel pas muioh eit er melchon ne garant ket tam erbet en doar ré fouist. ●(1936) IVGA 131. al lec'hideg fouest.
(4) (météorologie) Lourd.
●(1909) BROU 239. (Eusa) Fouest eo an amzer, tr. «le temps est lourd.»
II. (en plt de qqn)
(1) Mou, mollasson.
●(1974) SKVT III 65. ha mont a rae dispar al lezik-anv-se d'e c'hobari foestik ha lent, tr. «et ce diminutif convenait bien à son aspect mou et timide.»
(2) Mal en point.
●(1909) BROU 239. (Eusa) Gwal fouest eo, tr. «il est bien mal.»
- fouestadur
- fouestadurezh
- fouestañ
- fouezhfouezh
s. Mauvaise odeur. (?) cf. c'hwezh, mouezh (?)
●(1861) BSJ 187. Hag é gùirioné, gùélèt ou doé Lazar hantér-vrein, fouéh ou doé groeit guet er fal vlas.
●(1919) DBFVsup 23b. foeh (Arv[or]), tr. «mauvaise odeur, fumet des bêtes ; foehour, flaireur. V. moeh. ●(1931) VALL 508a. mauvaise odeur, tr. «c'houéz-fall ; flear, mouez m.; foeh, foé V[annetais].»
- fouezhatafouezhata
v. tr. i. =
●(1932) BRTG 89. klohour er chapél kafourchet ar é drezeu, é fouéhatat d'en doéréieu.
- fouezhennfouezhenn
f. –où = (?) Bouffée ; cf. c'hwezhenn (?).
●(1919) BUBR 8/205. Eur fouezen domm-ruz a zav eus an douar. ●(1919) BUBR 10/268. pek outo c'houez spontus tachen al lazadeg, ar fouezen glouar a zav diwar ar gwad fresk hag ar c'hig drailhet. ●(1964) BAHE 38/19. Foeenn = aezhenn (tomm pe yen) a santer en ul lec'h bennak. eno 'oa ur foeenn domm. ●(1969) BAHE 60/79. foeenn domm, foeenn yen.
- fouezhennfouezhenn
f. –où = (?) Bouffée ; cf. c'hwezhenn (?).
●(1919) BUBR 8/205. Eur fouezen domm-ruz a zav eus an douar. ●(1919) BUBR 10/268. pek outo c'houez spontus tachen al lazadeg, ar fouezen glouar a zav diwar ar gwad fresk hag ar c'hig drailhet. ●(1964) BAHE 38/19. Foeenn = aezhenn (tomm pe yen) a santer en ul lec'h bennak. eno 'oa ur foeenn domm. ●(1969) BAHE 60/79. foeenn domm, foeenn yen.
- fouezhiñfouezhiñ
v. intr. Dégager une odeur, sentir.
●(1932) GUTO 35. boketeu ha bleu a bep liù abarh é foèhein huek ha mat. ●39. frond er park e foéhè huékoh.
- fouezhour
- fougfoug
m. Vantardise.
●(1868) FHB 178/174b. foug braz ennho o tont da ober ho mission. ●(1869) HTC 76. Foug ennhan gant he victor.
●(1909) KTLR 3. Aze eo, eme ar c'hroeg, foug bras ennhi. ●(1915) HBPR 57. foug enno, gant ho beleien. ●(1915) KANNlandunvez 52/367. Soudarded he rejimant a zo foug ennho. ●(1923) KNOL 36. Ha foug enno e c'houlennent. ●(1925) BUAZmadeg 41. diskibien ar zant a oa foug enno.
- foug-foug-
= (?).
●(1710) IN I 245. hac ar re-mâ oc'h ober o c'hoas evit ar c'hloar, a zeu da steigna o laçou ha da asten o rouejou en andrejou caer, specius ha ral hac a fouguer reall a so douguet d'an amourousted.
- fougasfougas
m. –où
(1) Propos vantard, vantardise.
●(1867) MGK 80. ar re vraz, / N'euz gant darn anezo nemet avel, fougaz.
●(1957) BRUD 2/46. fougasou gantañ leiz e henou.
(2) Ober fougasoù gant ub., udb. : vanter qqn, qqc., faire l'article.
●(1950) KBSA 8. be wech ma kav an tu da gomz eus e barrez c'hinidik, ha neuze e ra fougasou ganti. ●(1955) STBJ 117. fougasou a ree gantañ [gant e filhor]. ●(1964) LLMM 102/27. da gomz din eus Per Abgrall, ur c'hontroller war ar bevañs. Kalz a fougasoù a reas gantañ : ur paotr brav hag a feson e oa.
(3) Empressement ostentatoire.
●(1931) VALL 252a. Empressement ; avec ostentation, tr. «fougas.»
- fougasenn
- fougaser
- fougaserezfougaserez
f. –ed Vantarde.
●(1977) PBDZ 633. (Douarnenez) fogaserez, fogaserezed, tr. «fille vantarde.»
- fougaserezh
- fougasiñfougasiñ
v.
I. V. intr.
(1) Se vanter.
●(1893) IAI 37. sulvuy ma vezet divergount ha diskorpul, sulvuy e fougaset.
●(1943) FHAB Meurzh/Ebrel 269. Fogasi = vanter. ●(1952) LLMM 32-33/135. (Douarnenez) Fogasiñ : brabañsal. ●(1955) STBJ 17. hep fougasi.
(2) S'empresser.
●(1931) VALL 252a. S'empresser, tr. «fougasi.»
II. V. tr. i. Fougasiñ gant ub. = meuliñ ub.
●(1957) BRUD 2/46. ne ehanas ket da fougasi gand Yann ar Pichon.
III. V. pron. réfl. En em fougasiñ : se vanter.
●(1952) LLMM 32-33/135. (Douarnenez) An hini 'n em fogas e-un. Ne dalv na gour nag un.
- fougasus
- fougefouge
m. –où
I.
(1) Pompe, éclat.
●(1732) GReg 42b. Appareil, éclat, pompe, tr. «Poumpad. p. poumpadou. fougue. Van[netois] Foett. foëtt bras.»
●(1870) FHB 277/124a. an danjer d’en em zalla dre fougue.
●(1924) KANNgwital 263/196. fougeou ar bed-man. ●(1925) BUAZmadeg 117. Fougeou ar bed-man a dremen : perak eta (...) dalla ho kaloun ganto ?
(2) Bezañ fouge en ub., gant ub. : avoir de la fierté pour qqn.
●(1867) LZBt Gouere 314. fouge gant-he da vean groet ken mad kemer. ●(1877) EKG i 186. Fouge a ioa ennon o kaout eur pried ker kalounek. ●247. Fouge ennho o veza gellet en em zispega kerkouls marc’had diouc’h eun den ker rust. ●(1870) FHB 258/390b. He genbrizonerien zoken a voue fouge enho.
●(1928) BFSA 106. Fouge a veze enni, pa lakae tud ar bed e kemm gant al leanezed.
(3) Bezañ fouge en ub. gant udb. : être fier de.
●(1936) LZBl Du/Kerzu 408. eur zoudanennad fouge ennon gant va skol.
(4) Kemer fouge : prendre de la fierté.
●(1909) KTLR 93. lorc’h ha fouge a gemeraz o velet e vedo he unan, o kas en dro oll dud ar maner.
(5) Kaout fouge en ub. : être fier de qqn.
●(1919) LZBl Genver 10. Leac’h hon euz, ni etre’z-omp ho beleien, da gaout fouge en hor parressioniz.
(7) Kaout fouge oc’h ober udb. : être très fier de faire qque chose.
●(18--) SAQ i 148. Fouge am eus o tiskleria e zoun unan anezho.
(7) Mont fouge en ub. être orgueilleux.
●(1878) EKG ii 112. red eo d’ign anzao ouzoc’h, ez eaz fouge enn-oun.
(8) Lakaat fouge en ub. : énorgueillir qqn.
●(1864) SMM 105. Diouallit da lacat fougue enho oc’h ho meuli.
(9) Klask fouge = pompadiñ.
●(1864) SMM 110. An enterramant a dle beza deread, mes arabat eo mont da glasc fougue. Penaus e c’halfet mont da glasc fougue pa zer da gass eur c’horf maro d’an douar ?
(10) Ober fouge da : se vanter de.
●(1914) MAEV 240. Rak hen a rae fouge da veza eun den seven hep moumounerez ebet.
(11) Ober fouge, ober e fouge(où) : se vanter.
●(1633) Nom 118b-119a. Cingulum : ceinture : gouris da ober fouguè.
●(1889) ISV 193. an dud difeiz a ra ho fouge da veva ep Doue. ●454. Aliez e kait oc’h ankou / O clask ober ho fougeou. ●473. Emaint aze oc’h ober ho fouge gant ho gouiziegez hag ho skianchou.
(12) C’hwezañ e fouge da u.b. : enfler de vanité.
●(1979) TRBU 18. zoken ar re m’o-deus grêt van da zevel anezo evid meuli an Aotrou Doue, evid c’houeza o fouge dezo e gwirionez.
II. [au plur.]
(1) Compliments flatteurs.
●(1938) DIHU 320/32. Ean gar fouilleu, tr. «il aime les compliments. (Pourlet ha Kernèu).»
(2) Reiñ, troc’hañ fougeoù gant ub. : le complimenter en le flattant.
●(1929) DIHU 217/301. Er minour e droh fouilleu get é lon. ●(1938) DIHU 320/32. fouilleu (s. m. p.) rein fouilleu, tr. «faire des compliments. (Pourlet ha Kernèu).» ●(1980) LIMO 12 avril. Un tamm mad a «fouilleu» e zo de rein d’en daou-sé. ●Fouilleu, mot familier pour «compliments».
(3) Kanañ fougeoù da ub. =
●(1939) KOLM 59. de gañnal fouilleu d’er ré e daolè argant a zornad getè.
III. (blason populaire) Tud a fouge : surnom des habitants de Cléder.
●(1912) MELU 365. Plougouloumis bonedeien, / Sibirillis kaketerien, / Klederis tud a fouge, / Ploueskadis tud a leve, / Plouenanis laeroun tout / Ha Kastellis oc'h ar grouk.
- fougeal / fougeañfougeal / fougeañ
v.
I. V. intr. Se vanter.
●(1908) KMAF 39. Pa domzan d'ezan eus va zoaliou kaer, e lavar d'in krenn ha krak : «paour kez Skouarnek, emout adarre o fougeal !» ●(1925) FHAB Mae 189. a zoug ar Breizad da fougeal. ●(1939) MGGD 18. N'eo ket evit kaout an tu da fougeal e lavaran kement-mañ. ●(1944) EURW I 74. fougeal en tavarniou bras.
II. V. tr.
A. V. tr. d.
(1) Fougeal ub. : faire les louanges, les éloges de qqn.
●(1909) KTLR 220. Ober a reont mil grad vad ma mil trugarez d'ar c'havalier guen : fougeal a reont anezhan.
(2) Fougeal udb. : vanter qqc.
●(1869) SAG 88. Anzao a ran e taal eun dra bennag sin ar Groaz ; kement a ma fougeit anezhan, ho nan. ●170. Fougeal a reont oll talvoudegez sin ar Groaz a enep an droug-speret. ●(1889) ISV 314. fougeal an amzer dremenet.
B. V. tr. d. Fougeal gant ub. : vanter les mérites de qqn.
●(1908-1910) VROJ Here-Kerzu. ijin a zo en e benn, mantrus. N'eo ket fougeal gantañ eo a ran. (d'après KBSA 243).
III. V. pron. réfl. En em fougeal.
(1) Se vanter.
●(1824) BAM 63. An den glorius a deu da en em fougea. ●(1872) ROU 107a. Vantard, tr. «troed d'en em fougeal.» ●(1878) EKG II 58. Mar teu an hini en deuz skrivet histor Ian Pennors da gomz keit divar benn he dad koz, ne ket evit en em veuli nag evit en em fougeal. ●(1879) MGZ 171. arab eo en em fougeal. ●(18--) SAQ II 339. Kaer hon devezo en em fougeal.
●(1921) PGAZ 76. ne garie ket en em fougeal.
(2) En em fougeal gant, eus : tirer vanité de.
●(1926) FHAB Kerzu 451. Fall, ve d'an den n'em fougeal / Gant ar grasou en deus bet. ●(1932) ALMA 81. Ne dal ket ar boan en em fougeal eus a gement-se. ●(1942) FHAB Gwengolo/Here 197a. en em fougeal eus nerz ha gwevnder o c'horf, eus o ijin, eus o ampartiz.
(3) =
●(1878) EKG II 87-88. Me gred edont oc'h en em fougeal da c'houzout pini anezho en doa great ar muia drouk.
- fougeañfougeañ
voir fougeal
- fougeasenn
- fougeerfougeer
m. –ion
(1) Vantard.
●(1732) GReg 397b. Fanfaron, faux brave, tr. «fougueër. p. fougueëryen.» ●Il y a deus petites Villes en basse Bretagne, dont on appelle les Habitans, fanfarons, tr. «Diou guæricq vihan a so eñ breiz-isel, pe eus a re e halvér ar vourhisyan, fougueëryen.» ●410b. Fier à bras, fanfaron, qui fait le brave & le furieux, tr. «Fougueeur a ra ar grobis.»
●(1889) ISV 461. eur fougeer.
●(1924) ARVG Eost 172. Hirie c’hoaz tije kavet peadra tognan da bluenn o flemman meur a fougeer hag a fougeerez ! ●(1983) PABE 33. (Berrien) fougeer, tr. «vantard.»
(2) (Blason populaire) Fougeerien Rostrenn : surnom des hommes de Rostrenen.
●(2016) TELGR (29.07.2016) [52a] (Daniel Giraudon). Fougeerien Rostrenn, tr. « Les vantards de Rostrenen ».
- fougeerez
- fougeerezhfougeerezh
m. –ioù
(1) Action de se vanter.
●(1869) FHB 207/407b. ober dispignou foll e braoenteziou hag e fougerez. ●(1869) HTC 12. Dre ourgouil ha dre fougerez eo e comzent evelse.
●(1907) KANngalon Mezheven 416. ne vez nemed ourgouill ha fougerez en hon oberiou. ●(1908) FHAB Du 333. abalamour d'o fougeerez.
(2) (Une) Vantardise.
●(1864) SMM 73. ar bed abez gant he zanvez, he fouguereziou. ●(1869) FHB 253/372b. e Doue edo sonch an oll, ha ne ket e fougereziou ar bed.
- fougeet
- fougerezfougerez
f. (agriculture) Nom du soc réglé pour creuser des sillons.
●(1996) VEXE 165. Le régulateur, qui remplace les roues que l'on trouve sur l'arar gand killorou, permet de régler la profondeur du labour. Plus on le fait coulisser vers le haut et moins le soc pénètre dans le sol. Ce réglage est choisi lors du défrichage d'une lande par exemple. Lorsque le régulateur est disposé de façon telle que le soc ne fait qu'écorcher le sol, «enlever la verdure» dit un informateur, l'arar turk est appelé ar gignerez. On la nomme ar fougerez, lorsque le soc creuse un sillon.
- fougeüs
- fouilh .1
- fouilh .2fouilh .2
interj. Onomatopée pour intimer l'ordre à un chien de ramener les vaches.
●(1933) FHAB Eost 333. A-wechou, e vit e lakaat da vont war lerc'h ar zaout e youc'her outan : fouill ! hag e vit e lakaat da chom a-zav e leverer : kouch !
- fouilh .3
- fouilh-dretfouilh-dret
= (?).
●(1843) LZBg 1añ blezad-2l lodenn 53. tostic tra oé bet dehou donnet de bèn, a p'en das d'en affær bout fouil-dret aquèrh hag aveit mad.
- fouilhadurfouilhadur
m. Fouille, action de fouiller.
●(1732) GReg 429a. Fouille, action de fouiller, tr. «fouilhadur.»
- fouilhañ
- fouilhardfouilhard
m. =
●(c.1718) CHal.ms ii. Il est fait en bruleur de maison, tr. «goal miniet, ha goal c'huisquet é en den se. hanual é doh ur fouillart.»
- fouilhennekfouilhennek
adj.
(1) Qui a les jambes comme des poteaux.
●(1879) ERNsup 153. fouillennek, qui a les jambes aussi grosses près du pied qu'au dessous du genou, Trév[érec].
●(1901) EPLQ 28. le pet[it] tréc[orois] fouillennek qui a les jambes aussi grosses près du pied qu'au-dessous du genou.
(2) (Chien) barbet.
●(1920) KZVr 366 - 07/03/20. Fouilhennek (ki), tr. «barbet.» ●(c.1930) VALLtreg 916. fouilhennek : en Trég. et Goelo poilu (Biler). Ex Ki fouilhennek, chien barbet; (cfer fañnouilhek, foutouilhek.)
(3) Qui a les cheveux ébouriffés.
●(1978) EMGI 136. Kompren a-walc'h a raen e tleen bezañ euzhus da welout (…) hanter wisket, fouilhennek, gwad tout.
- FouilhezFouilhez
n. de l. Ar Fouilhez : La Feuillée.
I. Ar Fouilhez.
●(1847) FVR 347. ar Biz, Feuille. ●(1865) FHB 14/112b. Evelse demeurs oa coezet en eun ti e parrez ar Fouillez. ●(1869) FHB 238/230b. Alexandre-Mari Creoff, euz ar Fouillez. ●(1878) EKG ii 103. Dont a dle zoken euz ar Fouillez. ●(1878) SVE 965. Personn Fouillou a zo pillaouer. ●(1882) SVE 226. Pe seurt mene ? / - Mene Arre. / - Pe seurt Arre ? / - Arre Fouillou. / - Fouillou stoup. ●(18--) SON II 62. Eun intanv coz deuz ar Fouillé, / Lan dou di di, lan dou di dalla ! / Varvas he wreg a greiz gourve. ●(1890) MOA 20b. Ar Fouillez. ●(18--) FHAB Du/Kerzu 1941)">ALB (FHAB du/kerzu 1941 p. 100a). Pe, ma kavit gwell, er Fouilhez.
●(1905) BOBL 07 octobre 55/3c. bourk ar Fouille a oa dihunet en eun taol gant tins ar c’hleier. ●(1905) ALMA 65. Ar Fouillez. ●(1907) MVET 67. eur pilhaouer eus ar Fouilhez. ●(1915) KABR 7. Me 'oa e garridou tour parroz ar Fouilhez. ●(1931) FHAB Genver 32. Da Volazec ha d'ar Fouilhez / E c'hellit mont gant levenez. ●(1935) OALD 52/129. Eus ar Fouilhez da Vrenniliz ez eus keit ha ma ’z eus diouz Botmeur da Sant-Riwall, da lavaret eo eul leo vale. ●(1974) ISHV 37. Er Fouilhez emedo « komandant » an Ospital.
II.
A. Dicton, rimaille & expression.
(1)
●(1878) SVE 965. Personn Fouillou a zo pillaouer.
(2)
●(1882) SVE 226-227. Da biou out-te mab ? / - Da Iann Galvez. / - Pe seurt Kalvez ? / - Kalvez mene. / - Pe seurt mene ? / - Mene Arre. / - Pe seurt Arre ? / - Arre Fouillou. / - Fouillou stoup. / - Pe seurt stoup ? / - Stoup goulou. / - Pe seurt goulou ? / - Goulou koar. / - Pe seurt koar ? / - Koar melen. / - Pe seurt melen ? / - Melen vi. / - Pe seurt vi ? / - Vi iar. / - Pe seurt iar ? / Iar wenn, / - Plant da fri en he zalbenn.
●(1957) SKOL 5/18/86. - Da biv out mab ? / - Da Yann Galvez. / - Peseurt Kalvez ? / - Kalvez ar Menez. / - Peseurt Menez ? / - Menez ar Fouilhoù. / - Peseurt Fouilhoù ? / - Fouilhoù stoup. / - Peseurt stoup ? / - Stoup goulou. / - Peseurt goulou ? / - Goulou koar. / - Peseurt koar ? / - Koar melen. / - Peseurt melen ? / - Melen vi. / - Peseurt vi ? / - Vi yar. / - Peseurt yar ? / - Ur yar wenn, / Un tog war he fenn. ●(1975) BRUD 50/40. - Da biou out mab ? / - Da Yann Galvez. / - Peseurt Kalvez ? / - Kalvez ar Menez. / - Peseurt Menez ? / - Menez ar Fouillou. / - Peseurt Fouillou ? / - Fouillou stoup. / - Peseurt stoup ? / - Stoup goulou. / - Peseurt goulou ? / - Goulou koar. / - Peseurt koar ? / - Koar melen. / - Peseurt melen ? / - Melen vi. / - Peseurt vi ? / - Vi yar. / - Peseurt yar ? / - Eur yar wenn, / Eun tok war he fenn. ●50/42. Da biou out-te mab ? / Da Yann Galvez. / Peseurt Kalvez ? / Kalvez ar menez. / Peseurt menez ? / Menez Are. / Peseurt Are ? / Are Fouillez. / Peseurt Fouillez ? / Fouillez ar stoup. / Peseurt stoup ? / Stoup goulou. / Peseurt goulou ? / Goulou koar. / Peseurt koar ? / Koar melen. / Peseurt melen ? / Melen vi. / Peseurt vi ? / Vi yar. / Peseurt yar ? / Yar wenn, / PLant da fri en he zalbenn !
(3)
●(1995) PLTZ 87. Leur-gêr ar Fouillez : la... pagaille ! ●note. « Daoust hag-eñ eo ablamour da foar an deñved gwechall war blasenn ar Fouillez ?... Piou oar ? »
B. Nom de famille.
●(1970) NFBT 72 N° 542. Fouillé (Le) ●note de F. Gourvil. « En bret., le nom de la comm. de La feuillée (Fin.) est ar Fouillé, sauf en Léon, où l'on prononce ar Fouillez, le z final conservant ici la trace d'un ancien d spirant dans la graphie an Folled, en 1100 ».
III. [Toponymie locale]
●(1916) KRVT 167/2c. Eur pred mad hag eur banne gwin / 'Oa servijet e Kerbargin (...) / E eskern, e gouevr, e hern koz, / Arc'hant da brena ar Porz-Kloz. ●(1922) GLPI 14. E fonz ar Porz-Kloz. ●(1922) EMAR 32. Ouz an Hend-Izella e sellan sebezet. ●123. 'goueled penn-kêr al Lab. ●125. E Kerberou-da-Nec'h. ●(1924) EGRT 40. E lein Roz-ar-C'had. ●(1993) HYZH 196/23. hent-laer, anv un hent-karr a ra tro un darn eus Kelerkun, ar gêriadenn vrasañ er Menez Are (Ar Fouilhez).
- fouilhez .1
- fouilhez .2fouilhez .2
f. (argot de Pont-l'Abbé) Poche, fouille, profonde, vague.
●(1947) YNVL 54. Seul-leunoc'h o «fouilhez», seul-bisoc'h ! ●(1960) LLMM 82/310. Langaj-chon ar vilajenn gran. Fouilhez = Chakod, godell. ●(1972) SKVT I 60. en div «fouilhez». ●(1974) SKVT III 78. Peadra 'z eus gant ar chon en e fouilhez da bochañ fistolennoù d'e frai, ken[t] an teoñ.
- fouilhezañfouilhezañ
v.
I. V. tr. d.
(1) Éparpiller.
●(1872) ROU 83a. Eparpiller, tr. «fuilleza.»
●(1931) VALL 266a. éparpiller, tr. «fouilheza (sens péjoratif).»
(2) Dilapider, dissiper.
●(1710) IN I 390. dilesel ar pez hon eus destumet etre daouarn hen-a-hen, pere er fouillezo martese. ●(1727) HB 160. Ha m'æm eus dispignet / Oll madou va ene. / O veza fouillezet / Va oll-vad erguisse.
●(1867) FHB 123/147b. Arc'hant eta varlerc'h arc'hant a ranket da fouilleza a bep tu. ●(1872) ROU 80b. Dépenser, follement, tr. «fouilleza.» ●81a. Dilapider, tr. «Fouilleza.» ●(1890) MOA 221b. Dissiper follement son bien, tr. «fouilleza he vadou.»
●(1910) FHAB Meurzh 78. Greomp 'ta eun destumadeg adreuz-vichanz eus ar brasa madoberou a fouilhezas ar Romaned dre c'hourenez Arvor goude ar vrezel.
►absol.
●(1727) HB 11. An nerz eus e vrêc'h divin / En deveus disquezet, Dar re superb o dessein / En deveus fouillezet.
●(1859) SAVes 8. E lêc'h destum, e fouillezont. ●(1871) FHB 312/401b. hag an nep ne zestum ket ganhen a fouillez.» (....) Ha n'ho guelomp-ni ket oll o fouilleza, da lavaret eo, o tiscar, o tistruja kement a gavont var ho hent ?
(3) Fouilhezañ ub. a : abreuver qqn d'(injures, etc.).
●(1870) FHB 297/286a. ma sonjas mont do guelet evit o goapaat ha o fouillea a zalmennou mezus.
II. V. intr. Feuiller.
●(1499) Ca 85b. Foillez et foilllezaff vide in delyenn.
- fouilhezekfouilhezek
adj. Feuillu.
●(1499) Ca 57a. [delyaff] g. plain de fueilles / ou de rames. b. fouillezec.
- fouilhezerfouilhezer
m. Ramasseur de feuilles.
●(c.1500) Cb 58b. [delyaff] g. cueillir des fueilles / ou effeilleur. b. foillezer dastumer da delyou.