Devri

Recherche 'fo...' : 531 mots trouvés

Page 10 : de fourbouchal (451) à fouroz (500) :
  • fourbouchal
    fourbouchal

    voir fourbouchat .1

  • fourbouchat .2
    fourbouchat .2

    voir firbouchañ

  • fourbouchat / fourbouchal
    fourbouchat / fourbouchal

    v.

    (1) V. intr. Fouiller.

    (1907) VBFV.fb 42a. farfouiller, tr. «fourbouchat.» ●45a. fouiller, tr. «fourbouchat.» ●(1937) TBBN 10. Er goarnemand e gasé soudarded de fourbouchat de diér en dud. ●(1974) YABA 21.12. Ean enta d'er venaleg, ha de fourbouchal.

    (2) V. tr. i. Fourbouchat e : fouiller.

    (1910) ISBR 224. A bad en noz é oent bet tostik é fourbouchat barh er hastel. ●225. é fourbouchat é kastel Nañned.

  • fourboucher
    fourboucher

    m. Fouilleur.

    (1970) LIMO 24 octobre. un tamm lon panneg ha fourbichour. ●(1970) LIMO 31 octobre. Er sulér ! Trezol er vugalé ha joé er fourbicherion

  • fourbouchiñ
    fourbouchiñ

    voir firbouchañ

  • fourch
    fourch

    m. & adv.

    I. M.

    (1) Fourchon.

    (1744) L'Arm 163a. Fourchon d'un arbre, tr. «Fourche ur huéenn. m.»

    (2) Entrejambe.

    (3) plais. Cul.

    (1925) SFKH 10. Er hah, en tan en é fourch, e fram émesk er hoarh séh.

    II. Loc. adv.

    (1) D'ar fourch : à califourchon.

    (1732) GReg 130b. Califourchon, jambe deçà, jambe de-là, tr. «D'ar fourch.» ●Aller à cheval à califourchon, tr. «Mônet d'ar fourch var varc'h. maregues d'ar fourch

    (1925) SFKH 48. d'er fourch ar ur hoh jauig.

    (2) A-fourch : à califourchon.

    (1843) LZBg 1 blezad-2l lodenn 28. a fourche, ar ziscoai en tad.

    (1906) DIHU 11/191. azéet a fourch ar skaliér garh é liorh. ●(1934) BRUS 89. A califourchon, tr. «a fourch

  • fourch-dour
    fourch-dour

    m. (hydrologie) Confluent.

    (1934) BRUS 181. Un confluent, tr. «ur fourch-deur, pl. fourcheu-d

  • fourch-hent
    fourch-hent

    m. Bifurcation.

    (1934) BRUS 277. Une bifurcation, tr. «ur fourch-hent, m.»

  • fourchad
    fourchad

    m. –où

    I.

    (1) Enjambée.

    (c.1718) CHal.ms i. ajambée, ou enjambée, tr. «fourchat.» ●(1744) L'Arm 134a. Enjambée, tr. «Fourchatt.. adeu. m.»

    (1876) TDE.BF 213a. Fourchad, s. m. V[annetais], tr. «Enjambée ; pl. ou

    (2) par ext. Pas.

    (1936) DIHU 295/3. Er fourchad ketan é henneh.

    II. Ober ur fourchad drein :

    (1967) LIMO 27 mai (G) *Raf Pondi. ér festeu ne oè ket diaès dehi kaved galanted de zansal. Met biskoah n’hé devehé keméret en hent treuz aveid obér er «fourchad drein».

  • fourchadiñ
    fourchadiñ

    v. tr. d. Enjamber.

    (c.1718) CHal.ms i. ajamber ou enjamber, tr. «fourchadein

    (1929) DIHU 216/284. deusto d'emb bout fourchadet skalier hur 50 vlé.

  • fourcheg
    fourcheg

    m. Homme qui a de grandes jambes.

    (1732) GReg 507a. Homme qui a de grandes jambes, tr. «fourchecq. p. fourchigeud

  • fourchek
    fourchek

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) En forme de fourche.

    (1732) GReg 75a. Baguette divinatoire, branche de coudrier fourchuë, &c., pour trouver de l'eau, des mines, &c., tr. «Goalénnic fourchecq.» ●160a. Chemin fourchu, tr. «hend fourchecq.» ●430b. Fourchu, uë, tr. «fourchecq.» ●Chemin fourchu, tr. «hend fourchecq.» ●On dit qu'un homme n'est qu'un arbre fourchu renversé, tr. «Lavaret a rear penaus an dèn a so ur vezen fourchecq lecqeat penn-evit-penn.» ●(1744) L'Arm 163a. Fourchu, uë, tr. «Fourchêc.» ●421a. Bifurquer, tr. «Donnétt fourchæc

    (3) Ober an dervenn, gwezenn fourchek : faire le poirier fourchu.

    (1920) KZVr 364 - 22/02/20. Au lieu de toull-bennig, jeu qui consiste à marcher la tête en bas, on dit gwec'henn fourchek. ●(1934) MAAZ 90. d'obér en erùen fourchek.

    II. Adv. =

    (1969) LIMO 05 juillet. En hani e gleu kornek / E reskond fourchek.

    III. Ober gwezenn fourchek gant ub. : voir gwezenn.

  • fourchell
    fourchell

    f. (agriculture) Manche de charrue.

    (18--) SBI II 92. Laeret hen eus eun alar, fourchell ha killoro, tr. «Il n'en a pas moins volé une charrue, manche et avant-train.»

  • fourchellek
    fourchellek

    adj.

    (1) (Chemin) fourchu.

    (1732) GReg 160a. Chemin fourchu, tr. «hend fourchellecq

    (2) (Langue) fourchue.

    (1909) SPON 26. téad fourchellek un aer.

    (3) fam. Penn fourchellek : postérieur.

    (1942) DHKN 30. ou fen fourchellek d'en dias èldomb-ni !

    (4) Ober penn fourchellek =

    (1973) LIMO 26 mai. gobér pen-fourchelleg a-skrébilh doh er groéz.

  • fourchet
    fourchet

    f. –où Fourchette.

    (1744) L'Arm 162a. Fourchette, tr. «Fourchêtte.. eu. f. 

    (1934) BRUS 241. Une fourchette, tr. «ur fourchet –eu

  • fourchetat
    fourchetat

    v. tr. d. Enjamber.

    (1909) SPON 24. De fourchetat er bodeu lann...

  • fourchetenn
    fourchetenn

    f. –où Fourchette.

    (1933) ALBR 40. neuze e c'houlennas eur fourchetenn ; – ar c'heginer, fourbilhet, a zigasas d'ezan ar gloge.

  • fourchetez
    fourchetez

    f. –ioù

    (1) Fourchette.

    (1633) Nom 163a. Creagra, fuscinula : fourchette : fourchettès. ●163a-b. Carnarium, furcula : fourchette à prendre chair : forchiq, pe fourchettès da coummeret quicq.

    (1659) SCger 59b. fourchette, tr. «fourchetés.» ●(1732) GReg 430b. Fourchette, petit instrument de table, tr. «Fourchetès. p. fourchetesou

    (1834) SIM 180. en em servicher bremâ demeus a ur fourchettes.

    (1914) DFBP 147a. fourchette, tr. «Fourchetez.» ●(1923) FHAB C'hwevrer 54. hano ebet en diviz eus ar fourchetezou. ●(1924) CBOU 2/29. eur banne kafe, krachen hag all, eur banne hini dous, kuignou ha madigou, hag evit dibri an dra-man eur fourchetez !

    (2) (anatomie animale) Fourchette du pied du cheval.

    (1996) VEXE 215. Un cheval souffrant d'une infection de la chair se trouvant à l'intérieur du sabot (ar fourchetez), est atteint de la maladie dite du crapaud.

  • fourchetezad
    fourchetezad

    f. –où Fourchetée.

    (1914) DFBP 147a. fourchetée, tr. «Fourchetezad

  • fourchiñ
    fourchiñ

    v.

    I. V. tr.

    A. V. tr. i.

    (1) Fourchiñ dreist : enjamber.

    (1936) DIHU 296/19. Hag e tan[t] de grouizein ar ou hent ur skosel neùé, èl a pe ne gaveent ket traoalh d'obér de fourchein dreist er ré goh. ●(1942) DIHU 377/155. en dén e fourch dreist ur harh.

    (2) Fourchiñ diàr : passer.

    (1907) VBFV.fb 73b. passer, tr. «fourchein diar

    (3) Fourchiñ àr : enfourcher.

    (1792-1815) CHCH 105. Fourchet ar ou hannon, lakeit hé de vleijal, tr. « Enfourchons leurs canons, mettons-les à gronder. »

    B. V. tr. d. Enjamber.

    (1744) L'Arm 134a. Enjamber, tr. «Fourchein

    (1984) HBPD 167. ne oé ket posib fourchein er vur.

    II. V. intr.

    (1) Fourcher.

    (1744) L'Arm 163a. Fourcher, se fourcher, tr. «Fourchein

    (2) S'enfuir à grandes enjambées.

    (1904) LZBg Mae 105. «Fourchamb, fourchamb pautred» d'er lué, d'en dias, diabarh, dianvéz. ●(1939) DIHU 331/206. Fourchamb, mignon Saù-é-doul !...

    (3) Manger les mots.

    (1907) VBFV.fb 62a. manger les mots, tr. «fourchein

  • fourdalav
    fourdalav

    adj. Écervelé.

    (1934) BRUS 120. Ecervelé, tr. «fourdelaù

  • fourdouilh
    fourdouilh

    m.

    (1) Désordre.

    (1942) VALLsup 51b. Désordre, tr. «fourdouilh T[regor] m. popul.»

    (2) Agitation de l'eau par le courant.

    (1965) KATR 30. dindan ar pont e harme fourdouill an dour. ●(1970) BHAF 117. trouz ebed enni nemed boubou an avel ha fourdouill an dour en tu all d'ar hleuz.

  • fourdouilhat / fourdouilhiñ
    fourdouilhat / fourdouilhiñ

    v. intr.

    (1) Barbotter.

    (1732) GReg 80a. Barboter, qui se dit du bruit des canards &c. lorsqu'ils fouillent dans la bourbe, tr. «foütoüilhat. pr. foutoüilhet.» ●(1744) L'Arm 26a. Barbotter, tr. «Foudouillatt

    (1876) TDE.BF 214a. Foutouilla, v. n., tr. «Barboter.»

    (2) Fouiller, farfouiller.

    (1942) DHKN 257. ur vlaz ponnér e saù d'hé difren, a pe fourdouil én treu lous-sé. ●(1975) YABA 24.05. hé des em laket de fourdouillad barh hé horv-kenn.

    (3) (en plt d'un cours d'eau) =

    (1970) BHAF 291. Eur rivier pennfollet ez eo an Ariej, eur pennad mad e chomjont sioul da arvesti ouit o fourdouilli.

    (4) (en plt du lait dans la baratte)

    (1959) TGPB 99. Gwashoc’h eget ur varazad laezh fourdouilhet ha ribotet gant ur vazh dreist-ment e stagas ar mor da grozal ha da bennfolliñ.

  • fourdouilhenn
    fourdouilhenn

    f. –ed Souillon.

    (1974) YABA 16.11. dré hou koal, fourdouilhenn !

  • fourdouilher
    fourdouilher

    m. –ion Homme désordonné, brouillon.

    (1910) ISBR 149. Tabutout e oé, fourdouillour, dén digampen.

  • fourdouilhiñ
    fourdouilhiñ

    voir fourdouilhat

  • fourdouilhon
    fourdouilhon

    m. –ed Homme désordonné, brouillon.

    (1910) ISBR 153. ha nen dé ket el ur fourdouillon é kanpennas é dreu er huéh-men.

  • fourenn
    fourenn

    f. (charpente) Planche de renvers.

    (1986) CCBR 73. (Brieg) Au point de rencontre du mur et du lattis, était placé une planche de renvers de section triangulaire, sur toute la longueur du solin, afin de permettre la jonction en ardoise du mur et du lattis. On l'appelle ar fourenn en breton.

  • fourev
    fourev

    m. –où Fourreau.

    (1633) Nom 184b. Vagina : fourreau, gaine : fourreau pe gouyn.

    (1744) L'Arm 163b. Fourreau (…) De pistolet, tr. «Fourreau.. ueu. m.»

  • fourfilh
    fourfilh

    s. Panaris.

    (1979) BRUDn 24/29. Vid gwellaad ar fourfill e veze laket ar biz barz eur penn-onion poaz ha paket barz eur moucouer godell. ●[fourfill] mal blanc.

  • fourgadenn
    fourgadenn

    f. –où (marine) Frégate.

    (1732) GReg 436a. Fregate, vaisseau à deux ponts, & à rames, tr. «Fourgadenn. p. fourgadennou.» ●Fregate de 30. pieces de canons, tr. «Fourgadenn a dregont.»

    (1847) FVR 113. ha chetu ma oent harzet gand eur fourgaden c'hall.

    (1959) MOJE II 4. Arhiz, avad, ne oent nemed pesketerien, Izenahiz a rede moriou ar bed war fourgadennou ar henwerz.

  • fourgas
    fourgas

    m.

    (1) Tracas.

    (1732) GReg 934b. Tracas, tr. «fourgaçz. p. fourgaçzou

    (1838) CGK 5. Cavet fourgaç a nec'hamant.

    (2) Bouleversement.

    (1869) FHB 218/67a. lakat kement a fourgas euz an eil penn d'egile euz an douar. ●(1891) AGB 27. perak ez euz enn heur a vrema kement a fourgas er Gampr.

    (2) Agitation, mouvement, va-et-vient.

    (1732) GReg 20a. Agitation, tr. «fourgaçz.» ●674a. Onde, soulevement de l'eau agitée, tr. «ar fourgaçz eus an dour.»

    (1857) HTB 31. Ar besketerien-all pere hen gwele a ziabell, ho dije touet, o welet he fourgas, penoz a tastume perlez hag a vije memez samet mad pa zistroe. ●(1872) ROU 73a. Agitation, tr. «Fourgass

    (1923) FHAB Gouere 261. Evel pa vijent war orjal eo, kement a fourgas a zo ganto.

    (3) (religion) Fourgas ar bed : les mondanités, les divertissements profanes.

    (1839) BSI 18. heulya fourgaçz ar bed. ●(1862) JKS 243. e-kreiz trouz ha fourgas ar bed.

  • fourgaser
    fourgaser

    m. –ion

    (1) Homme qui change de place à tout.

    (1876) TDE.BF 213a. Fourgaser (fourga-ser), s. m., tr. «Qui remue tout dans une maison ; pl. ien

    (2) (politique) Agitateur.

    (1931) VALL 14b. Agitateur, tr. «fourgaser

  • fourgaserezh
    fourgaserezh

    m. Tracasserie.

    (1732) GReg 934b. Tracasserie, tr. «fourgaçzérez

  • fourgaset
    fourgaset

    adj. Taquiné.

    (1838) CGK 13. un targas fourgaçzet.

  • fourgasiñ
    fourgasiñ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Agiter.

    (1732) GReg 20a. Agiter, pousser deça & delà, tr. «Fourgaçzi. pr. Fourgaçzet

    (1904) ARPA 63. pa vez fourgasset an dour. ●(1907) VBFV.fb 13b. bouleverser, tr. «fourgasein.» ●(1932) GUTO 13. ul len hir ha ledan ur voem, ha fourgaset en deur anehi get un aùél diharak.

    (2) absol. Troubler (l’esprit).

    (1834) SIM 260. an displijadur eus un outrach a fourgaç hac a ra caout unvreou fall.

    (3) Taquiner.

    (1838) CGK 25. Ne fourgazçet quet, / Ar c'haz pa vo cousquet.

    (4) Harceler.

    (1847) FVR 25. ann Nasion (…) ho fourgaz enn eunn hevelep doare, ma laka ar vro da veza kasauz d'ez-ho.

    II. V. intr.

    (1) Se tracasser, être tracassé.

    (1732) GReg 934b. Tracasser, être dans un grand mouvement, tr. «fourgaçzi. p. fourgaçzet

    (2) Fourgasiñ da ub. :

    (1892) CDFi 22 octobre 1e. Hor gouarnourien framasoun ne ouezint morse nemet fourgasi d’eomp lezennou fall.

  • fourgat
    fourgat

    adj. Dissipé.

    (1969) LIMO 01 février. Ré man e zo bugalè fourgat ! ●Fourgat, tr. «dissipé.» ●(1973) LIMO 17 mars. er vugalé fourgad. ●Fourgad, tr. «dissipé.» ●(1973) LIMO 15 septembre. Er skoarnadeu e goéhè stank ar er penneu kaled pé ar vugulion fourgat.

  • fourgata
    fourgata

    v. tr. d. Fourrager.

    (17--) EN 2846. ne man qued en Al(a)maing efourgata merhed, tr. «il n'est pas en Allemagne à fourrager des filles.»

  • fourgazhet
    fourgazhet

    adj. =

    (1974) YABA 26.01. En um daol e hra èl ur fourgahet étré barrenneu ur gleud. ●(1974) LIMO 26 janvier. Fourgahet, tr. «se dit de quelqu'un qui s'emballe sans réflexion.» ●(1975) LIMO 25 octobre. Diarbenn un dén fourgahet. (…) Fourgahet, tr. «qui s'empresse à tout sans réflexion.»

  • fourj-
    fourj-

    = (?).

    (1905) LZBg Gwengolo 238. ne fourj ket muioh eit ur hroédur én é gavel.

  • fourkañ
    fourkañ

    v. intr. Faire de grandes enjambées.

    (18--) SBI II 208. Ho dillad tre ho diou-vrec'h, o fourcan dre'r rivier, tr. «leurs hardes entre leurs bras, jouer des jambes, à travers la rivière.»

  • fournimant
    fournimant

    m. –où Fourniture.

    (1633) Nom 167b. Peristromata, velaria, velamina, peripetasmata : tapisseries, ou fournitures de lict ou chambre : tapissery, pe fournimantou guelè, pe vn cambr.

    (1732) GReg 431b. Fourniture, tr. «Fournimand. p. fournimanchou

  • fournis
    fournis

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) Abondant.

    (1907) AVKA 125. Er lec'h-ze e oa fourniz ar yeot.

    (2) Révolu, accompli.

    (1659) SCger 88b. parfait, tr. «fournis.» ●(1732) GReg 8a. Elle a douze ans accomplis, tr. «Daouzec vloaz fourniçz he deveus.»

    (1863) GBI I 304. N'am euz ket c'hoas ugent bloaz fournis ! tr. «Et je n'ai pas encore vingt ans accomplis !» ●(1879) BAN 220. eur bloaz fournis. ●(1888) LTU 61. pevarzek vloaz fourniz.

    (3) Entier.

    (1744) L'Arm 136a. Entier, tr. «fournisse

    (4) Grand, spacieux, ample.

    (1557) B I 8. Vn tour fournis, de guis discret, tr. «Une tour épaisse, mystérieuse, à son goût.» ●36. Vn tour fournis dam guis an iolishaff, tr. «une tour épaisse, la plus jolie à mon goût.»

    (1744) L'Arm 12b. Ample, tr. «Fournisse.» ●(17--) VO 100. eid boud ean bihan, e zou neoah fourniss assès.

    (1903) EGBV 44. fournis, tr. «large, grand.» ●45. kambreu fournis. ●(1907) VBFV.fb 4b. ample, tr. «fournis.» ●(1939) KOLM 124. un iliz fournis de bedein ar un dro.

    (5) Complet, rempli.

    (1659) SCger 148b. fournis, tr. «remply.» ●(1732) GReg 188a. Complet, ete, ce qui a tout ce qui lui faut, tr. «Fourniçz

    II. Adv.

    (1) Complètement.

    (14--) N 676. Comp(s) deoch fournis a abaissaff / Penaux voan nampech am mecher / Na compsenn na lauarenn guer, tr. «Je n'ose vous raconter tout au long / Quel était l'obstacle qui m'empêchait / De parler et de dire un mot.» ●(1575) M 1278. Hoguen é drem fournis, á digore dison, tr. «Mais il ouvrait ses yeux largement, sans rien dire.» ●2123-2124. Enhy hep deduiaff, goelaff ha doen caffou, / Arer fournis disneuz, hep diuez á dezrou, tr. «Là, sans se réjouir, pleurer et souffrir des tourments, / (Voilà ce qu')on fait amplement, vilainement, sans fin depuis le commencement.»

    (2) Aussi.

    (1575) M 2413-2414. Hac en treit ereou, dadouen, poanyou couen : / Hac en daou dornn fournis, tr. «Et aux pieds des liens, pour supporter des peines affreuses, / Et aux mains aussi.»

    (3) Echu-fournis : entier.

    (1499) Ca 4b. g. entier. b. achiff fournis.

    (4) Convenablement.

    (1792) CAg 21. Hum husquet fournisse.

  • fournisañ / fournisiñ
    fournisañ / fournisiñ

    v. tr. d. Fournir.

    (1499) Ca 87a. Fournissaff. g. fournir.

    (1659) SCger 59b. fournir, tr. «fournissa.» ●148b. fournissa, tr. «fournir, suppleer.» ●(c.1718) CHal.ms ii. Loueur de Cheuaus, tr. «en hani a ra Roncet ar c'hobr' un deen a fourniss' ronset gopra.» ●(1732) GReg 141a. Fournir caution, un répondant, tr. «Fourniçza cred.» ●(1790) Ismar 419. er-ré e fourniss tiér d'en (...) hoarierion cartès.

    (1856) VNA 206. Promettre et tenir sont deux choses, tr. «Grateah ha fournissein e zou deu dra.»

  • fourniset
    fourniset

    adj. Accomplis.

    (1650) Nlou 25. Da pen an nao mis fournisset, tr. «Au bout des neuf mois accomplis.»

  • fournisiñ
    fournisiñ

    voir fournisañ

  • fourniziet
    fourniziet

    adj. Enragé.

    (1984) EBSY 31. (Sant-Ivi) forneet, tr. «se dit d'une vache enragée.»

  • fournoz
    fournoz

    m. –ioù Fourneau.

    (1903) MBJJ 181. kafe tom ha lez tom, mar plij, bet auzet hep oaled na fournoz.

  • fourondeg
    fourondeg

    voir fouloudeg

  • fouroz
    fouroz

    m. –ioù Fourreau.

    (1834) SIM 141. Jesus-Christ, emezàn, a ordrenas da Sant Pêr dastum e gleze en e fouros.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...