Devri

Recherche '"a-"...' : 1086 mots trouvés

Page 11 : de a-hast-kaer (501) à a-houlenn (550) :
  • a-hast-kaer
    a-hast-kaer

    adv. À toute vitesse, en toute hâte.

    ●(1986) LIMO 17 janvier. A hast-kaer, tr. «à toute vitesse.»

  • a-hed
    a-hed

    prép. & adv.

    I. Prép.

    A. spat.

    (1) Tout le long de.

    ●(1633) Nom 99b. Pecten : le trait, ou raye du long du bois : an træt, pe'n reulen á vez á æt an coat. ●100b. Vitis compluuiata : vigne liée au lon du rayon : guynien á vez ereet á æt vn eru.

    ●(1710) IN I 186. Pa zeomp ahet an hent.

    ●(1834) SIM 163. Hed e hent, na rê nemet sònjal. ●(1849) LLBg vi 63. A hed en hent, én ur ganein. ●(1877) EKG I 120. a-hed ar ganienn. ●(1878) EKG II 9. reded a-hed ar c'hoajou. ●92. Mond a reant a-hed ar valanek. ●299. a-hed an hentchou distro da aveli he benn.

    (2) Au bout de.

    ●(1530) Pm 280f (Mab Den). Outraig em sachet ahet fun, tr. «Outrageusement on me traînait par une corde.»

    (3) Loc. prép. A-hed gant : tout le long de.

    ●(1939) DIHU 341/360. é verdéamb a hed get ribleu hantérnoz bro Kembré.

    B. temp.

    (1) Tout le long (du jour, etc.).

    ●(14--) N 116. A het pemdec bloaz, tr. «Durant quinze ans.» ●(1580) G 635. a het an syzun, tr. «durant la semaine.»

    ●(1659) SCger 46b. durant ces iours, tr. «ahet an deziou man.» ●90a. pendant, tr. «ahet.» ●128b. Ahet, tr. «durant.» ●(c.1680) NG 1580. Ahet en nosoeh-man. ●(1790) MG 392. labourad a hæd en dé. ●(1792) BD 4915. mar deomp dan yfern het vn eternite, tr. «si nous allons en enfer pour l'éternité.» ●4949. ahet nao mis, tr. «pendant neuf mois.»

    ●(1849) SBI II 190. He zad coz, a hed e amzer, a zone gant eur vombard ! tr. «son grand'père, sa vie durant, jouait de la bombarde !» ●(1878) EKG II 193. a-hed ar sizun.

    ●(1922) EMAR 36. a-hed an deiz, dalc'het d'en em zouten. ●(1925) BILZ 151. eman en iliz, o ruza he inou, o tijaba paterou a-hed an de. ●(1943) VKST Here 364. goude beza bet a laz-ki a-hed an deiz. ●(1955) STBJ 66. Arabat, eta, beza souezet ma veze lazet alïes ar pemoc'h e ti Yeun ar Gow. A-hed ar bloaz e kave ma mamm an tu da larda eun daou pe dri borc'hell bennak.

    (2) A-hed an holl amzer : tout le temps.

    ●(1915) MMED 140. pa'z eo guir e veve en he c'hichen hed an oll amzer.

    II. Adv. & loc. adv.

    A.

    (1) En longueur.

    ●(1925) FHAB Genver 9. pa n'ema ket o c'hostou a-big met a-hed.

    (2) Kouezhañ a-hed : tomber de tout son long.

    ●(1905) LZBg Genver 37. Hanen e goéhas a hed kentéh.

    (3) (sport) Lammat a-hed : saut en longueur.

    ●(1942) FHAB Du/Kerzu 225a. Deuet eo tro al lammat, a uhelder pe a hed.

    B. A-dreuz hag a-hed.

    (1) Dans tous les sens.

    ●(1902) MBKJ 151. tud o tivale, a bell bro, a-dreuz hag a-hed ! ●(1909) FHAB Here 301. ar pennaouer, a veler o c'haoliata a-dreuz hag a-hed an irvi diouz ma kav ar founusa toulladou da grabanata.

    (2) sens fig. À tort et à travers.

    ●(1900) KZVr 106 - 25/02/00. (Lannuon) kozeal a-dreuz hag a-hed hep poueza 'pez a lerer.

    C. A-hed e lañjerenn : de tout son long.

    ●(1955) STBJ 38. o stlapet o-zri da goueza war ar gambr, a-hed o lañjerenn. ●85. Met al lôn, astennet a-hed e lañjerenn, ne c'helle ket fichal. ●224. Lanjerenn (a-hed e) : penn-da-benn e gorf war an douar.

    III. Loc. conj. A-hed ma : pendant que.

    ●(1732) GReg 144b. Cepandant que, pendant que, tr. «ahed ma.»

  • a-hed ar wezh
    a-hed ar wezh

    adv.

    (1) Tout le temps.

    ●(1860) BAL 187. Et-ar-veach e lavare e oa danjer er bed.

    (2) De tous temps, depuis toujours.

    ●(1868) KMM 8. ha te rebechet d'in ed ar veich n'em boa ket, eme te, muioc'h a zoujans Doue eget ur c'hi. ●(18--) MIL.ms (d’après BUBR 19/234). Va c’hoar a garan hag am beus karet hed ar wech.

    ●(1905) HFBI 436. à hed ar véach oun bet eun den modéret avoualac'h. ●(1910) FHAB C'hwevrer 48. Red eo bet hed ar veach, ha red e vezo atao. ●(1921) PGAZ 76. hed ar veach eo bet kountant euz eur rumm dillad var ar pembdez hag euz eun all da zul. ●(1943) HERV 108. A-hed ar wech he doa kavet Hervelina eo ar re goz ar plijadurusa kaout darempred outo er vro-mañ.

  • a-hed hag a-dreuz
    a-hed hag a-dreuz

    adv. Dans tous les sens.

    ●(1659) SCger 32b. de coste & d'autre, tr. «ahet hag a dreus.» ●74b. au long & au large, tr. «ahet hag a dreus.»

  • a-hed-da-hed
    a-hed-da-hed

    adv.

    (1) Loc. adv. Tout le long.

    (2) Loc. prép. A-hed-da-hed da : tout le long de.

    ●(17--) CCn 1627. seuel coreo a het a het d-o chorff.

  • a-hed-deiz
    a-hed-deiz

    adv. Tout le long du jours.

    ●(1530) Pm 231 (Mab Den). Ha ne goffe styn az lynez / Euyt da sellet a-hed dez / Paez lamher an bez pyou vezy, tr. «Et ta parenté ne saurait, / Même si elle te regardait tout le long du jour, / Quand on te retirera de la tombe, qui tu seras.»

  • a-hed-gwel
    a-hed-gwel

    adv. Aussi loin que la vue porte.

    ●(1909) BROU 230. (Eusa) à perte de vue. A Ouessant : Koll-gwel. S'il s'agit d'en-deçà : A-hed-gwel, ou a hed wel, aussi loin qu'on peut voir.

  • a-hed-kalz
    a-hed-kalz

    adv. De loin, il s'en faut.

    ●(1928) DIHU 202/64. Er ré e zereu ou hanù get Lok, èl Lokeltaz, Lokrist, Lokmaria, nen dint ket a hed kalz ker koh.

  • a-hed-kamm
    a-hed-kamm

    adv.

    (1) =

    ●(1557) B I 59. Am euz affet dastumet ahet cam, tr. «J'ai assemblé peu à peu.» ●154. Ahet cam rac na vech blamet, tr. «l'un après l'autre (…) de peur qu'on ne vous blâme.» ●192. En ouz liquiff, ne filliff tam, / Enn haff da miret a het cam, tr. «Je ne manquerai pas de vous faire garder à vue.»

    (2) (Aller) à son allure, sans se presser.

    ►[form. comb.]

    P2 a-hed ho kamm

    ●(14--) Jer.ms 196. Et mar queret ahet hoz cam, tr. «Allez, si vous voulez, sans vous presser.»

  • a-hed-ket
    a-hed-ket

    = (?) À peu de choses près (?).

    ●(1792) HS 103. Opènn ma hoai enn hantér à hèt-quet ihuelloh eit er hummunn ag enn dut.

  • a-hed-korf
    a-hed-korf

    adv. De tout son long.

    ►[form. comb.]

    S1 a-hed ma c'horf

    ●(c.1825-1830) AJC 4644. men res eur lamb e mes ma queis hed ma horf voar ar pave.

    S3m a-hed e gorf

    ●(1963) LLMM 99/265. he setu hemañ ledet a-hed e gorf e poultrenn ar straed.

  • a-hed-kostez
    a-hed-kostez

    adv. Complètement.

    ●(1612) Cnf 13b. oz læsell à het costez an hystoriou.

  • a-hed-pad
    a-hed-pad

    prép. Tout le long de.

    ●(1888) SBI II 236. Na davo tam 'hed 'pad ann de, tr. «Il ne cessera pas un instant, de tout le jour.» ●Na davo tam 'hed 'pad ar zûn, tr. «Il ne cessera pas un instant, de toute la semaine.»

  • a-hed-pell
    a-hed-pell

    adv.

    (1) temp. Pendant longtemps, de tout temps.

    ●(1710) IN I 306. Peguement bennâc ma ve bet un den vicius a hed pel.

    (2) sens fig. De loin, tant s'en faut.

    ●(1934) BRUS 142. Loin de là, tr. «a hedpèl !» ●(1939) DIHU 332/213. deusto neoah n'ou doè ket, a hed pel, kement a rézonieu de gilein. ●(1976) LIMO 31 juillet. A hed pell, tr. «de loin, tant s'en faut.» ●(1980) LIMO 16 février. rah er paréourion chudelleu nen dint ket laerion… A hed pell…

  • a-hed-plat
    a-hed-plat

    adv. De tout son long.

    ●(1908) PIGO ii 59. Gant al lans an evoa e tiskaras ane o-daou hed-blad o c'horf.

  • a-hed-spas
    a-hed-spas

    adv.

    (1) = (?) Continuellement, tout le temps (?).

    ●(1557) B I 197. Maz liquiff scaff enn haff hep tardaff quet / Ma merch guerch net da miret a het spacc, tr. «pour que j'y mette vite, sans tarder, ma fille, vierge pure qu'on y gardera quelque temps.» ●(1575) M 2267. Ne gallent bout goalchet, contantet, á het spaç, tr. «Ils ne pourraient être rassasiés, satisfaits à la longue.»

    (2) (?) Pour tout le temps (?).

    ●(1557) B I 682. Ez ouff meurbet confortet a het spacc, tr. «me voilà, en un instant, toute réconfortée.»

  • a-hed-stal
    a-hed-stal

    adv. À jamais.

    ●(1575) M 2455. an poanyou ordrenet : da pechet á het stal, tr. «Les peines ordonnées pour le péché, à jamais.» ●2688. Ez guell bezaff affet, concluet ahet stal, tr. «Il peut être conclu, certes.»

  • a-hed-stil
    a-hed-stil

    adv. Continuellement.

    ●(1575) M 2233-2234. Hac ema en acquet, é caoudet, á het stil, / Don deceu, tr. «Et son esprit est occupé continuellement / A nous tromper.»

  • a-hed-stur
    a-hed-stur

    adv. =

    ●(1575) M 1925. gouuezet á het stur, tr. «sachez-le, en aucune direction.» ●2236. Ha dez an Barnn starnet, ouz donet á het stur, tr. «Et le jour du Jugement préparé, venant continuellement.» ●2504. Ny so pobl milliguet, condafnet á het stur, tr. «Nous sommes un peuple maudit, condamné absolument.» ●2681. Ha goude bout daffnet, milliguet á het stur, tr. «Et après être damné, maudit continuellement.»

  • a-heled / a-heleg
    a-heled / a-heleg

    prép. Par.

    ●(1866) FHB 96/348a. a héléd he dorn.

    ●(1933) TREM 90. Hag a heleg ma bleo me a oa helpennet, tr. «me saisissant aux cheveux, il me renversa.»

  • a-heleg
    a-heleg

    voir a-heled

  • a-heligentañ
    a-heligentañ

     adv. À qui mieux mieux.

    ●(1904) DBFV 4a. aheli ketan, tr. «a l'envi, à qui mieux mieux.» ●(1961) LLMM 86/155. e oa dija splann an deiz hag a-heligentañ e richane an evnigoù er brankoù skav ha spern-gwenn. ●(1963) LLMM 99/265. a glemme aheligentañ.

  • a-helpenn-kaer
    a-helpenn-kaer

    adv. La tête la première.

    ●(1908) PIGO II 177. mac'h a, a-helpenn-kaer, da'n em skei en eur vanden dud o tont war gât anean.

  • a-hend-all
    a-hend-all

    adv. D'ailleurs, autrement.

    ●(1834) SIM 172. Hac a hend all, tad Marcel, n'eo qet em zy e vezot : e ty ho mab eo e vezimp. ●(1847) FVR 63. Kement o deuz prenet madou pere a oa d’ann Iliz, a zo dre eno rannet diout-hi, hag ivez anaouet a hent all.

    ●(1903) MBJJ 50. A-hend-all netra da welet. ●(1911) BUAZperrot 675. a hent all n'eo ket eur brao chom heb ober o lavariou ouz ar brinsed.

  • a-hend-arall
    a-hend-arall

    adv. D'ailleurs, autrement.

    ●(c.1718) CHal.ms i. d'ailleurs, tr. «a du aral, a heent aral.» ●(1744) L'Arm 10a. D'ailleurs, tr. «A-heend-aral.» ●(1790) MG 33. péhani en dès deja misèr assès a hènd-aral. ●(17--) TE 54. ind o ouair é mant a hènd-aral criminel dirac Doué.

    ●(1838) OVD 116. arrihue guet-n-oh a hènt aral.

    ●(1904) DBFV 4a. ahendaral, adv., tr. «d'ailleurs, d'autre part.» ●(1913) THJE 20. Ahendaral hé buhé e zou hanval doh hani pep unan. ●(1934) BRUS 110. D'ailleurs, tr. «a hendaral.»

  • a-henozh
    a-henozh

    adv. Dès ce soir.

    ●(1891) CLM 13. ean hag é famill e hrei èl d'hai a hineah. ●24. A hineah fal d'ein hum gleuet guet me famill.

  • a-hentad / a-hentadoù
    a-hentad / a-hentadoù

    ) adv. Par, à pleins chemins.

    ●(1849) LLB 1059-1060. De di er vearh iouank neoah, a hentadeu, / É her keti ketan.

    ●(1928) DIHU 206/125. e oè bet deit tud a hentadeu d'er guélet. ●(1939) RIBA 78. A hentad é vezè guélet ré goh é tonet.

  • a-hentadoù
    a-hentadoù

    voir a-hentad

  • a-heñvel
    a-heñvel

    adj. Apparemment.

    ●(1890) MOA 118a. Apparemment, En apparence, tr. «a-henvel T[régor]).»

  • a-her
    a-her

    voir a-herr

  • a-herr
    a-herr

    / a-her adv. Vite.

    ●(1790) MG 123. ur promèss groeit a hærr.

    ●(1829) CNG 112. Sant Yehan e ridas a hær. ●(1838) OVD 274. èl ma couéhant a hærre [er bouillardeu glaù] hac a dapenneu fonnable. ●(1849) LLB 1735. Avel a pe halwer a herr er soudarded. ●(1857) GUG 73. N’hellan quet torrein a hèr / Me liameu clommet mat. ●(1880) SAB 230. Ac ii o vont a err da lavaret d’an Ebestel. ●(1896) HIS 85. monèt e hrant d’ino a hèr.

    ●(1922) EOVD 64. un nivér bras a batérieu laret a hèr. ●(1939) RIBA 72. Hag ean tih a her éraok er mein.

  • a-hers
    a-hers

    adv. En se traînant.

    ●(1903) EGBV 164. a hers hag a vizér. ●a hers, tr. «en se traînant.» ●(1904) LZBg Gwengolo 221. Hochellat e hrant doh hum stleijal a hers hag a dastorn. ●(1966) LIMO 24/06. Get ur vah e kerho dalbéh ha ne hello labourat meit a hers. ●(1969) LIMO 29 mars. Ha Job de seuel a hers.

  • a-hervez
    a-hervez

    adv. Apparemment.

    ●(1902) TMJG 349. Deut oa he nerz d'èan, a c'herwé. ●(1913) KZVr 25 - 24/08/13. A-herve, 'herve, tr. «apparemment, selon l'apparence.»

  • a-heskenn
    a-heskenn

    adv. En sciant.

    ●(1896) LZBt Mae 20. gant eur gontel dongn a ve troc'het he c'houg dehan a esken-kaer.

  • a-het
    a-het

    adv.

    (1) De bon cœur.

    ●(1732) GReg 177b. De bon cœur, tr. «a hedd.»

    (2) À souhait.

    ●(1732) GReg 879b. Avoir tout à souhait, tr. «Cahout pep tra a hedt.»

  • a-hetañs
    a-hetañs

    adv.

    (1) De bon cœur.

    ●(1732) GReg 177b. De bon cœur, tr. «a hedtançz.»

    (2) À souhait.

    ●(1732) GReg 879b. Avoir tout à souhait, tr. «Cahout pep tra a hetançz.»

  • a-heul
    a-heul

    adv. À la suite, après.

    ●(1919) DBFVsup 31b. a heul, tr. «à la suite, après.»

  • a-hiniennoù
    a-hiniennoù

    adv. Individuellement.

    ●(1860) BAL 21. o choum evel da zaouri ar c'homzou, a iniennou. ●(1889) SFA 156. o tont gand an hent, avechou a hiniennou, avechou a vandennou.

    ●(1905) IVLD xi. Ar Verc'hez he-unan e deuz goulennet ez afe tud di, ne ket a hiniennou eo, mes e prosesion.

  • a-hir
    a-hir

    adv. À plat.

    ●(1872) ROU 107b. Vertical. A-blom, plom a-bic, pic. Sers. A-zâ, soun en e zâ. Opposé à : a-led, a-hir, a-blad.

  • a-hir-remzi
    a-hir-remzi

     adv. Longuement, pendant très longtemps.

    ●(1557) B I 465. A hir remsi oarnesy tourniet, tr. «Déchargez sur elle une grêle de coups, pendant longtemps.» ●(1575) M 3184. A hir remsy membry da bizhuicquen, tr. «Longuement, je l'atteste, à jamais.»

  • a-hiramzer
    a-hiramzer

    adv.

    (1) À la longue.

    ●(1732) GReg 228a. Une mauvaise & longue coûtume mene insensiblement à l'endurcissement de cœur, tr. «Ur goall accustumançz a hirr-amser, a gundu a-neubeud-e-neubeud d'ar galeder da'r galeder a galoun.»

    (2) Bout a-hir-amzer : durer longtemps.

    ●(1792) HS 34. Er péah ne oai quet bet à hir amzér.

  • a-hirded
    a-hirded

    adv. Dans le sens de la longueur.

    ●(1900) LZBg 57 blezad-1añ lodenn 9. Hichennein plankenneu, ou zrohein a hirded.

  • a-hiviz
    a-hiviz

    adv. En chemise.

    ●(1744) L'Arm 255b. En chemise, tr. «A rochêtt ou A hiviss.»

  • a-hiziv
    a-hiziv

    adv. À partir d'aujourd'hui.

    ●(c.1785) VO 101. a hinihuë é fal deign commance. ●(17--) BSbi 207. Ha damb à hinihue, hemb tardein davantage.

    ●(1854) PSA II 210. eit laquat a hinihue dareu a joé de ridêc ag hou teulegad. ●(18--) SAQ I 217. En em breparit a hirio.

  • a-hogos
    a-hogos

    adv. À bien près.

    ●(c.1500) Cb 108a. Item fere aduer. g. a bien pres. b. a hogos.

  • a-holl-fard
    a-holl-fard

    adv. (marine) Mont a-holl-fard : cingler.

    ●(17--) CHal.ms i. Cingler, tr. «ul lestr aya er mor a ol fard'.»

  • a-holl-galon
    a-holl-galon

    adv. De tout cœur.

    ●(1732) GReg 177b. De tout mon cœur, tr. «a oll galon.» ●423b. Du fond du cœur, tr. «a oll galoun.»

  • a-holl-viskoazh
    a-holl-viskoazh

    adv. De tous temps.

    ●(1790) MG 93. rac-ce larèt gueu ha gobér goap a nehai veha larèt é mant a ol viscoah. ●(1792) CAg 25. A ol-viscoah de virhuiquin.

    ●(1818) HJC 13. peré e zo à ol viscoàh. ●(1896) HIS 5. Doué e zou Doué a ol viskoah.

    ●(1902) PIGO I v. bet o lignez a holl-viskoaz labourerien kalonek. ●(1911) BUAZperrot 817. daou dra a zo bet red a holl viskoaz. ●(1945) DWCZ 88. A-holl-viskoaz, n’he doa barlennet nemet chas.

  • a-hordennoù
    a-hordennoù

    adv. En bottes.

    ●(1869) HTC 187. lakaat an draoc a gostez hag he zastum a hordennou.

  • a-houlenn
    a-houlenn

    adv. Par vagues.

    ●(1849) LLB 1029-1030. Me huél avel ur hoeh, a ziar er varlen, / Chistr douzoh eid er mél é ridek a houlen.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...