Devri

Recherche 'pi...' : 623 mots trouvés

Page 11 : de pistigan (501) à pitennaj (550) :
  • pistigañ
    pistigañ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) [sujet : qqn, un animal] Blesser.

    ●(1499) Ca 111a. Heurtaff. g. heurter. cotir. (…) vide in pistigaff. ●130a. Mahaingnaff. et pistigaff tout vn ibi vide. ●159a. Pistigaff. g. blecier.

    ●(1659) SCger 164b. pistiga, tr. «epoinçonner.» ●(1732) GReg 72b. Aye, vous me faites mal, tr. «Ayaouïcq pistiga a rit ac'hanon.» ●98b. Incommoder de façon à être presque blessé, tr. «Pistiga. pr. pistiguet.»

    ●(1846) BAZ 164. Lakeat e oue dirac eur vioc'h fuloret ha penfollet, pehini en hejas a ben diou veach hag he fistigas. ●(1876) BJM 118. Eleal ne vize ket lazet mic an dud, mes goall bistighet e vizent aliez. ●(1876) TDE.BF 443a. al leon (…) a zavaz eur pao er vann evel pa en diviche c'hoant da lavaret ez oa eunn dra-bennak oc'h he bistiga. ●(1877) BSA 265. Nicun euz ar vugale calounec-se n'e bet lazet na memes pistiget.

    ●(1900) KAKE 209. eul loan kornek (...) a bistigas kostou eul leoun.

    (2) [sujet : douleur physique ou morale] Blesser.

    ●(1732) GReg 327b. Mon mal m'élance, ou me donne des élancements, tr. «Pistiguet oun gand va droucq. va droucq a zeu d'am pistiga.» ●735b. Causer des pointes [de douleur], tr. «H[aute] Corn[ouaille] Pistigo. pr. pistiget. Leon : pistiga. pr. et.»

    ●(1862) JKS.lam 223. ann enkresiou a zeu da bistiga ar spered.

    ●(1942) DRAN 78. Dibradet krenn, e plav Erwan war e benn d’an douar, eur stok begek o pistiga e c’houzoug.

    (3) =

    ●(1907) FHAB Meurzh/Ebrel 63. Eus an oll ezommou zo ous hor pistiga.

    II. V. pron. réci. En em bistigañ : s'estropier.

    ●(1732) GReg 370a. S'estropier, tr. «hem bistiga.»

    ●(1882) BAR 176. tec'hel a rejont oc'h en em zunta, oc'h en em bistiga hag en em laza an eil egile.

  • pistigenn
    pistigenn

    f. Debriñ, fontañ e bistigenn : dilapider, manger son bien.

    ●(1942) VALLsup 85b. Gaspiller son bien, tr. «fontañ e bistigenn T[regor] popul..» ●(1966) BAHE 47-48-49/33. (debriñ e bistigenn, e beadra). ●(1978) PBPP 2.1/198. (Plougouskant) fontañ e bistigenn, tr. «dépenser tous ses biens /par exemple à son mari/.»

  • pistiget
    pistiget

    adj.

    (1) Blessé.

    ●(1633) Nom 159b. Pistiguet. g. bleciez.

    ●(1911) BUAZperrot 425. dalc'h mat e veze kavet tud lazet, pe bistiget. ●(1915) HBPR 154. pemp deuz hon tud a zo bet lazet ha tregont benag, pistiget.

    (2) Atteint de quelque mal.

    ●(1883) IMP 25. Atao gant remm, gouttou pe gatar pistiget.

    (3) (en plt d'une femme) Récemment enceinte.

    ●(1941) FHAB Gwengolo/Here 90. (Tregon ha tro-dro) Pistiet = ano-gwan. Eur vaouez pistiet (pistiget) a zo brazez nevez zo.

  • pistiglaou
    pistiglaou

    m. –ed (ornithologie) Roitelet. cf. bisiglaou.

    ●(1903) BTAH 95. eostik pe bistiklao. ●(1920) FHAB C'hwevrer 241. Pistiklaou, le roitelet e galleg. ●(1935) BZIG Genver 3b. evel eur pistiklaou warlerc'h eur sparfel.

  • pistigus
    pistigus

    adj. Lancinant.

    ●(1732) GReg 98b. Sujet à blesser quand il frappe, tr. «pistigus.»

  • pistok
    pistok

    m. (phycologie) Bezhin-pistok : algues Pelvatia canalculata.

    ●(1968) NOGO 216. Pelvetia canaliculata. bezin pistok, «goémon de marphyse» : Treglonou, Penn-ar-Bed n° 37.

  • pistokat
    pistokat

    v. tr. i. =

    ●(1872) DJL 23. kaer oa pistokat var ar griou.

  • pistol
    pistol

    m. –où, –ioù, –ed (numismatique)

    (1) Pistole.

    ●(1647) Am 805(b). Me a m’böa carguet leun va bougeden a Scoetyou heoll meur a pistolet, tr. « J’avais rempli complètement ma bougette d’écus au soleil, (de) bien des pistoles »

    ●(1659) SCger 92b. pistole, tr. «pistol.» ●(1727) HB 219. distribui dar Beorien / Quellies a bistol hac a vloaz en devoa. ●(1732) GReg 144a. Une centaine de pistoles, tr. «Ur c'hant pistol. cant pistol.» ●726a. Pistole, monnoïe d'or, tr. «Pistol. p. pistoled, pistolyou, pistolou.» ●(17--) BMa 550. Betté anter guand pistolet, tr. «Jusqu'à cinquante pistoles.»

    (2) Pistol-Spagn : doublon.

    ●(1732) GReg 304a. Doublon, monnoïe d'Espagne, tr. «Ur pistol-Spaign. p. pistolou-Spaign.»

    ●(1931) VALL 229. Doublon monnaie, tr. «pistol-Spagn.»

    (3) Hanter pistol =

    ●(1732) GReg 767a. Quadruple, monnoïe, tr. «Pévar hanter-pistol.»

  • pistoled
    pistoled

    m. –où (armement) Pistolet.

    ●(1744) L'Arm 287a. Pistolet, tr. «Pisstolêtte.. teu. m.» ●(1790) MG 173. lahét guet un tènn pistolæd.

  • pistoleder
    pistoleder

    m. –ion Pistolier.

    ●(1744) L'Arm 287a. Pistolier, tr. «Pisstolêdourr.. derion.»

  • pistolediñ
    pistolediñ

    v. tr. d. Pistoler.

    ●(1744) L'Arm 287a. Pistoler, un Cavalier, le passer par les armes, tr. «Pisstolêdein.. détt.»

  • pistolenn
    pistolenn

    f. –où, pistolinier

    I.

    (1) (armement) Pistolet.

    ●(1659) SCger 92b. pistolet, tr. «pistolenn.» ●(1732) GReg 726a. Pistolet, petite arme à feu, tr. «Pistolenn. p. pistolennou.» ●(1766) MM 1387. morin, ep deport davantach, / Dac, dac... banta e bistolen, tr. «tac, tac, arme son pistolet.» ●(17--) ST 404. eur c'houpl pistolenno, tr. «une paire de pistolets.» ●(17--) EN 799. da bistolinier, tr. «tes pistolets.» ●1018. eun ten pistolen, tr. «un coup de pistolet.»

    ●(1847) FVR 158. her gwelout a reann, he zaoulagad er meaz he benn, hag he javed dihompret ha torret gant ann tenn pistolen en devoa derc’hent. ●(1854) MMM 188. ha me carga va fistoligner. ●(1876) BJM 107. an den fall a laoscas un tenn pistolen. ●(1884) LZBt Meurzh49 . eur renkad kontellio ha pistolenier.

    ●(1908) PIGO II 135. pistolennou ha klezeier. ●(1909) KTLR 214. da brenan eur bistolen. ●(1915) HBPR 80. na elle mond deuz he bresbital, eb kaout he bistolen. ●(1929) FHAB C'hwevrer 63. setu aman eur bistolenn. ●(1942) DRAN 143. ha n’o doa da armou nemet greunadennou, pistolenn ha kontell-laz.

    (2) Pistolenn-skav : sarbacane.

    ●(1732) GReg 131a. Caloniere, ou, canoniere, petit tuyau creux de sureau, dont les enfans jettent des pois, ou des tampons, &c., tr. «pistoleñ-scao. p. pistolennou-scao»

    ●(1978) BRUDn 19/10. neizou pig pe vran da vond da gerhad e begou ar gwez, pistolennou skao da doulla, futellennou da gizella gand ar gontell e skourrou leun a zeo, kokolorig da zizouara, kreskennou kolza, broñsou drez, trichin tener da zibri a vegadou.

    II. Gwerzhañ ar bistolenn : vendre la mèche.

    ●(1919) FHAB Gouere 26 (T) E. ar Moal. Evellen an hini eman kont, hervez unan bennak hag an eus bet gwerzet ar bistolen. ●(1982) LLMM 211-212/124 (T) J. Konan. Arabat gwerzhañ ar bistolenn : re bouezus e oa. ●(1987) LLMM 242-243/179 (T) J. Konan. Monet a ray war da c'henoù mar gwerzhez ar bistolenn.

  • pistolenn-dro
    pistolenn-dro

    f. (armement) Revolver.

    ●(1906) BOBL 22 décembre 117/2c. n'en deuz gallet tec'hel nemed en eur ziskuez e bistolen-dro. ●(1931) VALL 659a. Revolver, tr. «pistolenn-dro f. pl. pistolennou-tro.»

  • pistolodenn
    pistolodenn

    f. –où (argot de pont-l'Abbé) Pénis.

    ●(1973) SKVT II 131. pe reut eo pistolodenn al Laer Rouz !...

  • pistolodiñ
    pistolodiñ

    v. intr. (argot de Pont-l'Abbé) Pisser.

    ●(1936) IVGA 95. Mont a ran da «bistolodi», da c'hortoz. ●(1960) LLMM 82/311. Langaj-chon ar vilajenn gran. Pistolodi = Staotat.

  • pistomeg
    pistomeg

    m. plais. Estomac.

    ●(1959) BRUD 7/17. muioh a vleo war o fistomeg.

  • pistouilh
    pistouilh

    m. Piquette, mauvais vin.

    ●(1970) BHAF 136. Red eo anzav em-beze ordinal gwin mat ha n'eo ket «pistouill».

  • pistoutou
    pistoutou

    s.

    (1) Laezh pistoutoù = (?).

    ●(1910) YPAG 1. aboue on o skei 'barz ar banne lêz pistoutou-man. ●(1935) BREI 390/1c-d. o ribotât e lêz pistoutou.

    (2) Saladenn pistoutou : pissenlit.

    ●(1933) ALBR 15. Planta (...) Saladenn «pistoutou».

  • pistrak
    pistrak

    voir bistrak

  • pistri
    pistri

    m. Poison.

    ●(1499) Ca 159b. Pistri. g. poison.

    ●(1732) GReg 336a. Empoisonnement, tr. «pistry.»

    ●(1876) TDE.BF 519a. Pistri, s. m. (anc.), tr. «Poison.»

    ●(1927) GERI.Ern 469. pistri m., tr. «Poison.» ●(1931) VALL 572b. Poison, tr. «pistri m.»

  • pistriadur
    pistriadur

    m. –ioù Empoisonnement.

    ●(1931) VALL 251b. Empoisonnement, tr. «pistriadur m.»

  • pistriañ
    pistriañ

    v. tr. d. Empoisonner.

    ●(1876) TDE.BF 519a. Pistria, v. a. (anc.), tr. «Faire mourir par poison.»

    ●(1927) GERI.Ern 469. pistria, tr. «empoisonner.» ●(1931) VALL 251b. Empoisonner, tr. «pistria.»

  • pistrier
    pistrier

    m. –ion Empoisonneur.

    ●(1931) VALL 251b. Empoisonneur, tr. «pistrier.»

  • pistrioniezh
    pistrioniezh

    f. Toxicologie.

    ●(1931) VALL 749a. Toxicologie, tr. «pistrioniour.»

  • pistrioniour
    pistrioniour

    m. –ion Toxicologue.

    ●(1931) VALL 749a. Toxicologue, tr. «pistrioniez f.»

  • pistrius
    pistrius

    adj. Toxique.

    ●(1931) VALL 749a. Toxique, tr. «pistrius.»

  • pistroll
    pistroll

    s. (ornithologie) Chevalier.

    ●(1909) BROU 410. (Eusa) Chevalier, tr. «Pistroll Cf. Chilpion.» ●(1927) GERI.Ern 469. pistroll s., tr. «Chevalier, oiseau, Ouess[ant].»

  • pistronkenn
    pistronkenn

    f. pistronked (ichtyonymie) Pétoncle.

    ●(1744) L'Arm 282a. Petoncle, tr. «Pisstronquênn.. quétt. f.»

    ●(1934) BRUS 257. Une palourde pétoncle, tr. «ur bistronken ; pistronked.»

  • pit .1
    pit .1

    m. enfant. Poule.

    ●(1955) STBJ 174. E lavar ar re vitous e oa (...) eur yar eur pit.

  • pit .2
    pit .2

    voir pid

  • pita
    pita

    m. (botanique) Sisal Agave sisaliana.

    ●(1732) GReg 726a. Pite, plante qui tient lieu de lin, & de chanvre dans l'Amérique, tr. «Pita. pitra.» ●Une corde de pite, tr. «Ur gordenn pita. ur gordenn pitra.»

  • pitach
    pitach

    m. Bêtise(s).

    ●(1879) ERNsup 161. laret pitach, dire des bétises, Treg[uier], Pleud[aniel]. ●165. pitach, niaiserie.

  • pitañs
    pitañs

    f. –où

    (1) Pitance.

    ●(1633) Nom 53a. Obsonium : pitance, toute viande outre le pain & le vin : pitançc, pep seurt boüet en ouz pen an bara hac an guin.

    (2) (religion) Pitance.

    ●(1732) GReg 726a. Pitance, terme de Religieux, tr. «pitançz ur Religius. p. pitançzou.»

  • pitañser
    pitañser

    m. –ion Pitancier.

    ●(1732) GReg 726a. Pitancier, Officier claustral d'Abaïe, tr. «Pitancèr. p. pitancéryen.»

  • pitaod .1
    pitaod .1

    adj. Richard.

    ●(1907) VBFV.bf 61a. pitaud, adj., tr. «richard.»

  • pitaod .2
    pitaod .2

    m. –ed Richard.

    ●(1901) LZBg 59 blezad-4e lodenn 212. en eutru Loche-té, ur pitaud bras. ●(1902) LZBg Meurzh 66. de dinérat kalon er bitauded. ●(1907) VBFV.bf 61a. pitaud, s. m., pl. ed, tr. «richard.» ●(1910) DIHU 56/26. monet barh ti ur pitaud. ●(1934) BRUS 200. Un riche, tr. «ur pitaod –ed.» ●(1942) DHKN 56. Ur hroédur e vennent ; kén nameit unan, aveit ma vehè bet pinùik, ha m’hé dehè trohet ar er bitaoded aral ag er hornad.

  • pitaodez
    pitaodez

    f. –ed Femme riche.

    ●(1907) VBFV.bf 61a. pitaudez, f. pl. ed, tr. «richarde.» ●(1934) BRUS 200. Un riche, tr. «ur pitaod –ed, fém. ur bitaodéz –ed.» ●(1942) DHKN 72. Plijadur e hrè dehi sonjal é desped er bitaodézed aral ag er barréz. ●(1980) LIMO 02 février. é ti ur bitaodez. ●(1985) ADEM 96. (An Arradon) hi oa ar vrassañ pitaodes. ●(1984) HBPD 102. ur vam intanvéz ha hi pitaudéz open.

  • pitaou
    pitaou

    m. –ed =

    ●(1971) LIMO 6 février. ur lavreg (…) unan velous èl ma zougè pitaoued er hornad.

  • pitaoua / pitaouat
    pitaoua / pitaouat

    v. intr. Paillarder.

    ●(1905) BOBL 11 mars 25/2c. pa'z eont d'ar saloniou da bitaouat gant ar merc'hejou… ●(1974) YABA 24.08. Paotred kailh é pitaouad.

  • pitaouaer
    pitaouaer

    m. –ion Amateur de femmes, paillard.

    ●(1838) CGK 30. ar mab a vo pitaouer.

    ●(1907) BOBL 16 février 125/2e. Gastaouer a zignifi putassier, paz pitaouer. Pitaouer a zo eur gir farserez ! ●(1913) PRPR 31. Prosper Proux na oa ket ken pitaouer hag a vefe gallet kredi en eul lenn e oberou. ●(1914) DFBP 232b. paillard, tr. «Pitaouer.»

  • pitaouaeraj
    pitaouaeraj

    m. Paillardise.

    ●(1914) DFBP 232b. paillardise, tr. «Pitaouerach.»

  • pitaouenneg
    pitaouenneg

    m. =

    ●(1879) ERNsup 165. pitowèn(n)ek, un drôle de corps, Lanr[odec].

  • piteker
    piteker

    m. Homme mou, sans force.

    ●(1879) ERNsup 165. pitekhiar, homme mou, sans force.

  • pitell
    pitell

    m. Homme qui s'occupe du ménage.

    ●(1919) KZVr 354 - 15/12/19. Katel ou pitel, tr. «(homme) qui s'occupe des travaux de femme.» ●(1931) VALL 299a. homme qui fait un travail de femme, tr. «pitel.»

  • pitellaj
    pitellaj

    m. Travail de femme (pour un homme).

    ●(1931) VALL 299a. cette façon d'agir [de faire un travail de femme], tr. «pitelaj m.»

  • pitellat
    pitellat

    v. intr. (en plt d'un homme) Faire un travail de femme.

    ●(1931) VALL 299a. agir ainsi [faire un travail de femme], tr. «pitelat.»

  • piteller
    piteller

    m. –ion Homme qui s'occupe du ménage.

    ●(1945) DWCZ 54. Ata piteller, e pelec'h eman da vern krampouez ?

  • pitellerezh
    pitellerezh

    m. Travail de femme (pour un homme).

    ●(1931) VALL 299a. cette façon d'agir [de faire un travail de femme], tr. «pitelerez m.»

  • pitenn
    pitenn

    f. (anatomie) Pénis, membre viril.

    ●(1981) DFBV 176b. verge (pénis), tr. « pitenn. » ●(1995) ABBV 391. (Goueloù) Pitenn a vez lâret ivez. ●(Caudan/Kaodan) E bitenn : e galc’h, evit ur paotr bihan.

  • pitennaj
    pitennaj

    m. Sottise.

    ●(1879) ERNsup 165. piten(n)ach, sottise, Trév[érec].

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...