Devri

Recherche 'd...' : 9629 mots trouvés

Page 137 : de distribusion (6801) à distronkin (6850) :
  • distribusion
    distribusion

    f. Distribution.

    ●(1499) Ca 66b. Distribution. g. idem.

  • distrig
    distrig

    m. –où District.

    ●(1847) FVR 25. paotred ann Distrigou. ●266. da vistri distrik Lannuon. ●294-295. da vistri an distrigou.

    ●(1915) HBPR 58. dre an oll distrigou.

  • distrilhañ
    distrilhañ

    v. intr. Tomber goutte à goutte.

    ●(1872) ROU 87a. Goutte, qui tombe. Strill, verbe : strilla, (stillare) distrilla, dirilla, dizilla ?

  • distrimpiñ .1
    distrimpiñ .1

    v. tr. d. Effondrer, étriper.

    ●(1904) DBFV 61b. distrimpein, v. a., tr. «étriper, effondrer.»

  • distrimpiñ .2
    distrimpiñ .2

    v.

    I. V. tr. d. Disperser.

    ●(1905) LZBg Gwengolo 198. e oé bet lakeit dirak beg ur hañnon ha distrimpet é gorv peur é kant tam.

    II. V. intr.

    (1) Déguerpir, s'enfuir.

    ●(1904) DBFV 61b. distrimpein, v. a., tr. «déguerpir, s'enfuit.»

    (2) Se jeter de côté, se garer.

    ●(1904) DBFV 61b. distrimpein, v. a., tr. «se jeter de côté, se garer.»

  • distrinkadur
    distrinkadur

    m. –ioù Rejaillissement.

    ●(1915) HBPR 280b. rejaillissement, tr. «Distrinkadur.»

  • distrinkañ
    distrinkañ

    v.

    (1) V. intr. Jaillir.

    ●(1867) FHB 150/366a. ar goad a zistrinke euz he c'hinou. ●(1868) FHB 183/211a. ar vein hag al ludu o tistrinca euz eur menez. ●(1874) FHB 498/222a. goad o tistrinca euz he ozil. ●(1894) BUZmornik 323. Mes tra eston ! ar bir a zistrinkaz var ann hini en devoa he vannet hag her glazaz. ●(18--) GBI I 232. Ur fulenn-dan 'zo distrinket, tr. «Une étincelle a jailli.»

    ●(1909) KTLR 32. An tan a zistrinke deuz ho daoulagad. ●(1915) HBPR 280b. rejaillir, tr. «Distrinka.»

    (2) V. tr. d. Lancer, jeter, balancer.

    ●(17--) CCn 339. oar ben ar gristenien distrinquet o ttardo !

    ●(1874) FHB 502/255a. goudeze hen distrincaz hag her flastraz oc'h ar reier.

    ●(1945) GPRV 170. Ez oun bet distrinket a-zirak an Dreinded.

  • distripañ
    distripañ

    v. tr. d. cf. disklipañ

    (1) Étriper, vider, effondrer.

    ●(1659) SCger 48a. effondrer, tr. «distlipa.» ●(1766) MM 1134. he zistrippa prop a quempen [ar beusqueuden]. ●(17--) ST 426. Pa zistripes da-vad groaghez ha bugale, tr. «quand tu éventrais les femmes et les enfants.»

    ●(1876) TDE.BF 150b. Distlipa, v. a., tr. «Tirer les boyaux à une volaille, etc. l'effondrer.» ●(1890) MOA 148b. Retirer les boyaux à une poule, tr. «distlipa eur iar da zibri.»

    ●(1936) TKAL II 43. Gant ar fulor a oa ennoun, em bije distripet anezañ ha graet bleud gant e eskern. ●(1962) EGRH I 65. distripañ v., tr. « étriper. »

    (2) Éventrer.

    ●(1847) FVR 297. Chetu aman ouc'h va gwele, eur falc'h hag e deuz distripet meur a hini.

    (3) Mal prononcer, écorcher.

    ●(1921) FHAB Kerzu 317. Nemet e ouezin distripa eun dra bennak, ar pez a renker ! (...) komzou doue ne vezont ket distripet ; o ranna eo a vez great en eun doare atao dereat meurbed. ●(1958) BLBR 114/2. Awechou koulskoude e klaske distripa eul lastez galleg. ●(1962) EGRH I 65. distripañ v., tr. « jargonner. »

    (4) Prononcer, réciter.

    ●(1929) FHAB C'hwevrer 79. n'eo ket hepken beza gouest da zistripa eur ger bennag, er yez-se. ●(1935) BREI 399/1c. ken gouest ha forz piou da zistripa galleg. ●(1958) BAHE 17/12. a-benn ar fin e voe kavet ur c'hrennard bennak hag a c'hellas distripañ un tamm Anjeluz bennak. ●(1958) BLBR 114/2. Awechou koulskoude e klaske distripa eul lastez galleg, hanter-vrezoneg. ●(1985) AMRZ 28. Distripa 'rea galleg eazig a-walh.

    ►absol.

    ●(1994) MARV xiii 8. (Pleiben) Me 'ouie ar pez a veze lavaret din med evid distripa ne oan ket gouest.

    (5) fam. Manger, dévorer.

    ●(1932) ALMA 79. Epad ma tistripemp ar pastez.

  • distripat
    distripat

    v. tr. d. (agriculture) Défricher.

    ●(1960) EVBF I 336. Outre les expressions données plus haut, on trouve encore, pour «défricher» : (…) distripad, Lanildut (extirper).

  • distripater
    distripater

    m. (agriculture) Déchaumeuse à dents.

    ●(1960) EVBF I 336. Déchaumeuse à dents (…) distripater, Plougonvelin, distripateur, Lanildut.

  • distriper .1
    distriper .1

    m. –ion Celui qui prononce.

    ●(1981) ANTR 96. e-touez an distriperien galleg.

  • distriper .2
    distriper .2

    m. (agriculture) Extirpateur.

    ●(2002) LPLAT 38. En 1951, François Le Gall, gendre d'Yves Chapalain, a attelé trois chevaux côte à côte pour aérer le sol avec le cultivateur (an distriper), après la moisson.

  • distrishaat
    distrishaat

    v. tr. d. Assouplir, relâcher (une loi).

    ●(1911) BUAZperrot 240. an Iliz a zistrisa he lezennou.

  • distriv
    distriv

    adj. Sans effort.

    ●(1931) VALL 242b. sans effort, tr. «distriv.»

  • distrivus
    distrivus

    adj. Qui demande peu d'efforts.

    ●(1931) FHAB Genver 29. Labour diwar an dorchenn, peurvuia distrivus.

  • distrizh
    distrizh

    adj. Relâché.

    ●(1907) FHAB Kerzu 296. Deskit ne vez ket ar galon o striza hag o tistriza eb ehan : an drederen euz an amzer e chom distriz.

  • distrizhañ
    distrizhañ

    v.

    I. V. intr.

    (1) S'élargir, se dilater.

    ●(1876) TDE.BF 151b. Distriza, v. a. et n., tr. «s'élargir, se dilater.»

    (2) (en plt de tissus) Se relâcher, se décontracter.

    ●(1907) FHAB Kerzu 296. Great en deuz anezhi [ar galon] gant danvez-asten : striza 'ra varnhi he-unan, ha distriza goudeze. (...) Deskit ne vez ket ar galon o striza hag o tistriza eb ehan : an drederen euz an amzer e chom distriz.

    II. V. tr. d. Élargir.

    ●(1732) GReg 327b. Élargir, rendre moins étroit, tr. «Distryza. pr. distryzet.»

    ●(1876) TDE.BF 151b. Distriza, v. a., tr. «Elargir.»

    III. V. pron. réfl. En em zistrizhañ : s'étendre.

    ●(1834) APD 17. [ar memes tân] er guelet ous en em anflami hac en em distriza dre oll ?

  • distrizhet
    distrizhet

    adj. Épuisé.

    ●(1580) G 1017. Gant un ancquen quen pyz ez eo scuyz dystryzet, tr. «Avec une peine si terrible, elle est lasse, épuisée.»

  • distro .1
    distro .1

    adj., adv. & prép.

    I. Attr./Épith.

    (1) De retour.

    ●(1732) GReg 546a. Il est de retour depuis dix jours, tr. «Decq dez so a-ba ez eo distro.»

    ●(1870) MBR 56. ho tad distro d'ar gear. ●(1876) TDE.BF 151b. Distro, adj., tr. «Qui est de retour.» ●(1889) ISV 76. eun dervez bennak goude e tigouezaz er gear distro euz eur veach en doa great var vor.

    ●(1903) MBJJ 32. 'benn pegoulz e vin distro. ●(1921) PGAZ 26. distro diouz ar brezel. ●(1922) FHAB Gouere 216. soudarded distro eus ar brezel. ●(1923) ADML 34. Ne zoa ket anteret an noz, edont oll distro.

    (2) (en plt d'un lieu, d'un chemin, etc.) Écarté, à l'écart, non habité, désert.

    ●(1499) Ca 66a. [distreiff] g. diuersoyre ou ostiel ou lieu esloingnez daultre. b. lech distro. ●(1557) B I 36. En lech distro eno ne guelo den, tr. «dans un lieu désert où personne ne la verra.» ●(1633) Nom 238a. Diuerticulum, diuortium : destour, destorse : henth distrò, henth na ve quet hentet.

    ●(1787) BI 34. Ean ë vourrai bout é-huenan hac él léhyeu distro. ●(1790) MG 362. ha bermen ne yan meit d'en Ilis pé d'ul léh-benac distro guet me hansortezèt.

    ●(1839) BESquil 23. ul léh quen distro doh darimprèd er bed. ●(1866) LZBt Ebrel 116. kuzet enn eunn ti distro. ●(1874) FHB 491/164a. an ilizou difoul ha distro. ●(1877) EKG I 200. enn eur foennok distro. ●(1877) BSA 36. caret al lec'hiou distro. ●(1878) EKG II 58. an hentchou distro. ●299. a-hed an hentchou distro da aveli he benn. ●(1894) BUZmornik 29. eur menez distro. ●39. eur plas distrooc'h c'hoaz.

    ●(1900) MSJO 152. an hentchou distro. ●(1904) SKRS I 23. mont he-unanik en eur c'horn distro benak. ●(1912) BUEV 2. un (lire : ur) gognell distro ha kuhet. ●(1921) BUFA 26. Franséz e glaské er léhieu distro. ●182. ur groh distro doh tor er mañné.

    (3) (Coin) difficile à atteindre.

    ●(1935) KANNgwital 389/55. sellet mat e korniou distro hoc'h armeliou.

    (4) Qui n'est pas tordu.

    ●(1732) GReg 280b. Detors, qui n'est pas tors, tr. «distro.»

    ●(1876) TDE.BF 151b. Distro, adj., tr. «Détordu, détors.»

    (5) Lec'h-distro, toull-distro : toilettes.

    ●(1955) STBJ 124. redek d'al lec'h distro. ●(1976) BAHE 90/45. Mont d'ar privezioù : mont a-gostez, mont d'al lec'h distro, mont un tu bennak. ●(1985) AMRZ 41. nag a riboul gand ar re o-deveze ezomm da vond d'an toull distro.

    (6) Paotr-distro : vaurien.

    ●(1868) FHB 173/132a. tri baot-distro, tri lakipod, tri valeer-noz, pe 'vit lavaret guel, tri laer-touet.

    II. Adv.

    A. Adv. Sans détour.

    ●(1872) DJL 29. Ma c'hreden gouskoude a larin did distro.

    B. Loc. adv. Tro-distro.

    (1) Qui fait, en faisant des tours et des détours.

    ●(1575) M 266. An ancaou so voar tro, tro distro hac ho fust, tr. «La mort est en tournée, en tours et détours, et les frappe.»

    ●(1866) FHB 78/202a. ez eas dre eur voazen vor tro distro dre voasc ar c'herreg.

    ●(1900) MSJO 85. Eur garrek eo, kleuzet pell zo gant dorn Doue he-unan ; an toul-ze a ia tro distro, mont a ra doun er roc'h.

    (2) sens fig. Inconstant.

    ●(1710) IN I 401. peguement bennâc ma ve tro-dizro ha cheing-digeinch an traou-all oll endro deomp.

    ●(1864) SMM 90. Brema oc'h ken diners, ken dic'hoant, ken tro-distro ! ●(1867) FHB 121/130a. An dud so tro distro ; hoguen hor Zalver ne jench morse. ●(18--) SAQ I 120. e c'hellan diskredi e zeuz ama, kouls hag e peb leac'h, tri seurt tud : – tud vad, tud tro-distro – ha tud hag ho deuz marteze, en em lezet a grenn, da vont divar an hent mad.

    III. Loc. prép. Tro-distro da : autour de.

    ●(1925) SFKH 4. ol en dud ag en tiegeh e oé dastumet tro distro d'ur gohad vat a dan. ●12. gobér ur vur trodistro d'é zoar.

  • distro .2
    distro .2

    m./f. –ioù

    I.

    (1) Retour.

    ●(1557) B I 271. Quement az azeul az heulyo / Dan iffern yen da chom eno / Na distro no deuezo quet, tr. «tous ceux qui t'adorent te suivront dans l'enfer glacé, et ils y resteront sans espoir de retour.»

    ●(1659) SCger 105a. retour, tr. «distro, p. distroiou.»

    ●(1834) SIM 269. a enep credans distro an anaon. ●(1866) BOM 22. Distro ar zoudard. ●(1870) MBR 40. hag enn distro deut d'am c'haout. ●(1876) TDE.BF 434a. Bez' ho pezo eunn tamm, tad koz, enn distro e-verr, m'am euz bet re.

    ●(1903) MBJJ 281. D'am distro, ec'h an (...) da evan eur banne tizan. ●(1911) KANNgwital 105/62. En distro, Salud ar Zakramant en iliz parrez, vardro 4 heur. ●(1915) MMED 237. An distro, var a lavar ar zent, a oue marteze tennoc'h eget ar mont.

    (2) Verso.

    ●(1612) Cnf.epist 38. an distro an follen.

    (3) Solitude.

    ●(1860) BAL 86. en em denna o-unan en distro da bedi. ●(1880) SAB 170. o clasc an distro ac an difoul.

    ●(1931) VALL 698a. Solitude, tr. «distro m.»

    (4) Endroit non fréquenté, lieu retiré, désert.

    ●(1857) AVImaheu 7. EN amzér-zé e tas Yean er Badéhour de perdêg én distroyeu a Jude.

    ●(1907) AVKA 53. evid n-am denn en un distro elec'h ma n-am lakaas da bedi.

    (5) Guérison, retour à la santé.

    ●(1860) BAL 197. N'euz distro ebed din. ●(1877) MSA 77-78. Ar vidisinet all a zisclerias n'oa distro ebet evithan. ●(1877) BSA 176. n'oa distro ebet evithi, hag ar baourez keaz leanez a oue neuze nouet.

    (6) (religion) Conversion.

    ●(1847) FVR xx. ez a war greski ann niver euz an hugunoded a zeu d'ar gwir Iliz. Bep miz (…) e komzeur euz eunn distro bennak. ●(1867) BUE 59. E-mesk an ditroio (lire : distroio) burzuduz. ●(1877) BSA 100. Hag a bec'herien a zo dleourien d'ezhi euz ho distro da Zoue ! ●(1894) BUZmornik 147. Hogen, ar penn-kaoz euz ann distro euruz-ma a oue sant Leandr.

    (7) Détour (dans une conversation).

    ●(1790) Ismar 395. hum éxpliquein hemb clasq troyeu na distroyeu.

    ●(1821) SST 231. hum accusein reh ha splan, hemp clah distro er bet. ●(1844) LZBg 2l blezad-1añ lodenn 120. ni a laras dehai, hemb distro, eit petra é oemb deit.

    (8) = (?) Recours (?).

    ●(1727) HB 479. Dar-re vechant eo ar maro, / Dar re-vad eo ar vuez ; / Sellit etre an diou zistro / Pe seurt difaranç a vez.

    ●(1939) DIHU 339/337. A pen dé hoah ur uéh saùet Koutel dal er Brezél adreist Breihiz, ne chom mui genemb kén distro nameit pédein.

    (9) Détour.

    ●(1659) SCger 144a. distro, tr. «detour.» ●(1790) MG 359. De bep-tro ha distro e reoh eid alège ur prèd.

    ●(1847) FVR ix. euz holl troiou ha distroiou ann aod.

    (10) Détour (dans une voie).

    ●(1633) Nom 228b. Clausuræ, clusuræ : closes, ou excluses, destroit : sclusou, distroou en mar (lire : mor), an striz. ●238a. Anfractus : destour de ruë : an distrò ves an rü.

    (11) Ce que l'on donne pour égaliser un troc ou les chances du jeu.

    ●(1876) TDE.BF 151b. Distro, s. m., tr. «ce que l'on donne pour égaliser un troc ou les chances du jeu.»

    II.

    (1) Ober, reiñ un distro fall da =

    ●(1878) EKG II 77-78. mevelien Lanzeon a viche lammet varnez-han ha var he zoudarded, hag eb gounit varnez-ho, marteze, o diviche great eun distro-fall da baotred ar Republik.

    ●(1935) KANNgwital 388/45. Ar pevar Besk-Ebrel en em glev evit kas an dorz d'ar gear hag evit rei d'ar c'hanfart en devoa o zapet eun distro eus ar re zivalaoa.

    (2) Kaout, tapout un distro lous, divalav : avoir une déconvenue.

    ●(1874) FHB 482/90a. caout ar pez a c'halver eun distro lous.

    ●(1920) MVRO 24/1d. Allaz paotred ! Allaz eun distro louz ho pezo, difeskinet e vefoc'h abred pe divezad. ●(1920) FHAB Gwengolo 454. ar re-man goude an dizro louz-ze a jomas sioul eur pennad. ●(1928) FHAB Mae 187. An A. Poincare a gave d'ezan edo, en hent-se, o vont da lakaat Elzasiz, da rei o moueziou, d'ar voterez, evit tud eus e gostezenn ; met eun distro lous en deus bet ! ●(1938) FHAB Mae 137. Eun distro divalo hor beus paket digant miz Ebrel, er bloa-man ! ●(1956) LLMM 58/16. loariadoù 'veze e tapen diganti un distro lous gant ar strakell-se.

    (3) Reiñ distro da ub. : éconduire qqn.

    ●(1894) BUZmornik 655. Mes Justina e doa great he zonj da jom bepred guerc'hez, hag a roaz distro d'ann alvokad.

    (4) En distro =

    ●(1907) AVKA 124. Deut ama ganen en distro ur lec'h dibleustr.

    (5) War distro an oad, war an distro : sur le retour (d'âge).

    ●(1732) GReg 251a. Cet homme est sur son declin, tr. «Ez ma an dèn-hont var e zistro.»

    ●(1857) HTB 193. ari war distro an oad.

    (6) Hep distro : irrémédiablement.

    ●(1824) BAM 337. pehini a aparchant ountan hep partaich, hep diminu hac hep distro. ●(1854) MMM 108. Mari (…) a en em voestlas d'an Autrou-Doué, eb reserv, eb distro.

    III. Tapout un distro lous :

    ●(1924) FHAB Eost 307. Eun trede gwech, e kreiz an deiz, e klaskas gounid e daol ; kirri zoken a oa deuet gantan da lakat ar pez a c'hellje da laerez, met eun distro louz a dapas. ●(1956) LLMM 58/16 (T) *Jarl Priel. Rust daonet e oa ganti an troc'h ; loariadoù 'veze e tapen diganti un distro lous gant ar strakell-se.

  • distro-gamm
    distro-gamm

    f. Digression.

    ●(1876) TDE.BF 151b. Distro-gamm, s. m., tr. «Digression.»

  • distro-gozh
    distro-gozh

    m. (agriculture) Deuxième année de récolte dans une jachère.

    ●(1964) BAHE 38/35. Ed-du er bloaz kentañ, segal en eil bloaz, pe en distro-gozh, evel ma veze lavaret. ●(1973) BAHE 78/32. War-lerc'h ar balan 'veze hadet ed-du ar bloaz kentañ war gozh. An eil bloaz, segal en distro-gozh.

  • distro-hent
    distro-hent

    m. =

    ●(1921) LZBt Here 18. En eun distro-hent, en em gavjont dirak eur muzulman.

  • distroad .1
    distroad .1

    adj.

    (1) Qui n'a pas de pied.

    ●(1732) GReg 721a. Qui n'a point de piez, tr. «Distroad.»

    (2) par ext. Démanché.

    ●(1732) GReg 262b. Demanche, ée, non emmanché, tr. «Distroad.»

  • distroad .2
    distroad .2

    m. =

    ●(18--) SAQ II 45. Me ne ran nemet dister dra : eun distroad benag, troada benviachou…

  • distroadañ / distroadiñ
    distroadañ / distroadiñ

    v.

    I. V. tr. d.

    A.

    (1) Distroadañ ub. : faire perdre pied à qqn.

    ●(1732) GReg 721a. Faire perdre pié à quelqu'un, tr. «Distroada ur re.»

    ●(1838) CGK 35. Eul laër Mari a zistroadas.

    ●(1977) PBDZ 761. (Douarnenez) distroadiñ, tr. «faire perdre pied à.»

    ►absol. Avoir le pied qui se dérobe.

    ●(1964) BAHE 41/64. En he c’hichen avat, petra ’welas he mamm, he merc’hodenn, met ur verc’hodenn ha na oa mui hañval ouzh kalz tra : dre faot he merc’hodenn un tamm evel just oa ramplet Fantig d’an traoñ, distroadet ma oa bet o vezañ ma oa he daouarn a-drek he c’hein.

    (2) Démancher (un outil).

    ●(1732) GReg 262b. Demancher, ôter le manche de quelque instrument, tr. «Distroada. pr. distroadet.»

    B. sens fig.

    (1) Distroadañ gevier =

    ●(1925) FHAB Mae 162. rak krog emaer da zistroada o gevier. (...) distroadet gevier zo keit 'zo oc'h ober diazez dindano.

    (2) Renverser (un gouvernement, etc.).

    ●(1935) BREI 421/2b. distroada ar gouarnamant. ●(1977) PBDZ 761. (Douarnenez) distroadiñ, tr. «abattre.»

    (3) Supplanter.

    ●(1958) BAHE 16/9. marc'hadourezhioù eus pevar c'horn ar bed o tont da zistroadañ hor re.

    (4) Enlever, supprimer.

    ●(1958) LLMM 71/427. ha ne oa ket keal en amzerioù-se, da zistroadañ ar « Voie Romaine ».

    II. V. intr. (en plt d'un outil) Perdre son manche.

    ●(18--) SAQ II 143. troadet ho pal, mez distroada 'ra.

  • distroadiñ
    distroadiñ

    voir distroadañ

  • distrob .1
    distrob .1

    adj.

    I. Attr./Épith.

    A.

    (1) Dégagé.

    ●(1872) GAM 73-74. o kredi e vijent distrop a bep poan.

    ●(1928) LEAN 56. e vezot krenvoc'h, distrob diouz pep liamm.

    (2) Qui n'est pas enfilé.

    ●(1732) GReg 256b. Defilé, non enfilé, tr. «Distrob.»

    ●(1876) TDE.BF 151b. Distrob, adj., tr. «Non enfilé.»

    (3) (Démarche) déliée.

    ●(1905) HFBI 518. è balé drant a distrop.

    B. sens fig.

    (1) Dégagé, libéré (d'une occupation).

    ●(1872) ROU 80a. Dégager. Quand je serai dégagé de la moisson, tr. «pa vezin distrob diouz an eost.»

    ●(1922) FHAB Mae 144. distrob pelloc'h diouz o labour.

    (2) =

    ●(1982) MABL I 92. (Lesneven) 'Gave gwelloc'h mont da zervezhiañ eget ober an dra-se, distropoc'h.

    (3) Chom distrob diouzh udb. : ne pas se mêler de qqc.

    ●(1943) FATI 60. Aotrou Person Fatima a glask chom distrob diouz an abadenn-se.

    (4) = (?).

    ●(1825) COSp 210. èl mei Doué ur mat souveræn, ur splander pur, ur vravité distrop.

    II. Adv. =

    ●(1909) FHAB Gwengolo 266. Ac'hano e teu ive marteze ar gomzen bale e diere, bale distrob, buan.

  • distrob .2
    distrob .2

    m. Action de mettre le blé fauché en javelles.

    ●(1962) EGRH I 65. distrob m., tr. « action de mettre le blé fauché en javelles. »

  • distrobañ
    distrobañ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Défiler (perles, etc.).

    ●(1659) SCger 41a. defiler, tr. «distropa.» ●144b. distropa, tr. «desenfiler.» ●(1732) GReg 256b. Defiler, ôter le fil d'une chose qui est enfilée, tr. «distropa. pr. distropet.»

    ●(1876) TDE.BF 151b. Distroba, v. a., tr. «Désenfiler ce qui est enfilé.»

    (2) Prononcer, dire.

    ●(1936) IVGA 71. al lavarennou distrobet flour.

    (3) (agriculture) Mettre le blé en javelles.

    ●(1962) EGRH I 65. distrobañ v., tr. « mettre en javelles le blé coupé à la faux. »

    II. V. intr. (en plt de choses enfilées) Se défaire, se défiler.

    ●(1732) GReg 256b. Le chapelet se defile, tr. «Distropa a ra ar chapeled»

    III. V. pron. réfl.

    (1) En em zistrobañ diouzh ub., udb. : se défaire, se dépêtrer de qqn, qqc.

    ●(1905) KANngalon Du 540. ar persoun hag ar c'hatekiz (…) ne c'helli biken 'ta en em zistroba euz ar re-se ! ●(1924) FHAB Mae 171. klask a eure en em zistroba diouti. ●(1930) FHAB Meurzh 91. e klaske en em zistroba eus e liammou. ●(1936) PRBD 209. o peus c'hoant da veza en em zistrobet eus ar friko. ●(1941) FHAB Meurzh/Ebrel 32. evit gellout en em zistroba gwelloc'h a-ze diouz ar bed.

    (2) En em zistrobañ a-douez an dud : s'extraire, se dégager de la foule.

    ●(1941) SAV 19/12. e c'hellas en em zistroba a-douez an dud.

  • distrobell
    distrobell

    adj. Libre d'obstacles.

    ●(1893) IAI 39. evit en em zerc'hel soun ha distrobel.

  • distrober
    distrober

    m. -ion Celui qui fait les javelles.

    ●(1962) EGRH I 65. distrober m. -ien, tr. « celui qui suit un faucheur à la moisson et qui fait les javelles. »

  • distrobinellañ
    distrobinellañ

    v. tr. d. Délivrer d'un sortilège.

    ●(1876) TDE.BF 152a. Distrobinella, v. a., tr. «Désensorceler.»

    ●(1924) ZAMA 179. An holl a oar eun dra sorset a rank beza distrobinellet gant eun eil sorser galloudekoc'h. ●(1928) FHAB Meurzh 224. Dre ho pok ho peus va distrobinellet.

  • distroc'heuliañ
    distroc'heuliañ

    v. tr. d. =

    ●(1872) GAM 69. distroc'heuliet madou ar vro.

  • distroenn
    distroenn

    f. –où

    (1) Recoin.

    ●(1868) FHB 184/221b. re a henchou ledan a zo brema... Nan, nan ; aoun a zo rak an archerien... Nan, nan ; n'euz mui a c'holo nemeur var bord eun darn distroennou a ioa guechal ken anavezet, ker brudet... ●(1872) ROU 99b. Recoin, tr. «distroenn.»

    (2) Repli.

    ●(1872) ROU 100a. Repli, détour, tr. «Distroenn.»

    (3) (astronomie, physique) Déclinaison.

    ●(1931) VALL 188a. Déclinaison (astr., physiq.), tr. «distrôenn f.»

  • distroenniñ
    distroenniñ

    v. intr. (astronomie, physique) Décliner.

    ●(1931) VALL 188a. Décliner (astr., physiq.), tr. «distrôenni.»

  • distroer
    distroer

    m. –ion

    (1) Celui qui revient.

    ●(c.1500) Cb 67a. [distreiff] g retournant. b. distroer.

    (2) = (?) Revenant (?).

    ●(1940) ALMA 135. biskoaz n'am boa kredet d'ar c'hontchennou mamm-goz war ar pez a zell ouz ar c'hornandoned, ar zabatou, ar strobinellerien an distroerien hag all.

    (3) Interprète.

    ●(1906) BOBL 30 juin 93/3c. ar barner enklask, ar c'homis grefier, an distroer-brezonek. ●(1907) BOBL 23 février 126/3b. ar prokuror, ar greffier, an distroer brezonek en gallek.

  • distroet
    distroet

    adj.

    (1) Détourné.

    ●(1499) Ca 66a. [distreiff] Jtem diuersus / a / um. g. diuers. b. distroet.

    ●(c.1680) NG 1067-1068. Pen domp distroait / A vro Satan.

    ●(1882) BAR 40. ar bec'herien geaz, distroet divar an hent mad.

    (2) Traduit.

    ●(1844) DMB 18. Kannen distroet a vrehonek Kemper.

    (3) (religion) Converti.

    ●(1880) SAB 144. Ur bec'heurez vraz distroed da vad.

  • distroiadenn
    distroiadenn

    f. –où Tapout un distroiadenn : se faire moucher.

    ●(1943) VKST Genver-C'hwevrer 208. Ha setu tapet eun distroiadenn all gant pabor Plou-bater.

  • distroidigezh
    distroidigezh

    f. Repentir, retour à Dieu.

    ●(1857) AVImaheu 7. Groeit enta fréh mad a zistroedigueah. ●8. me vadé en deur a zistroedigueah.

  • distroiñ
    distroiñ

    voir distreiñ

  • distrollañ
    distrollañ

    v. tr. d. Désassembler, disjoindre.

    ●(1876) TDE.BF 152a. Distrolla, v. a., tr. «Déjoindre.»

    ●(1909) FHAB Ebrel 99. Ar c'horf a varv, pa vez distrollet an danvez a zo ouz he ober... ●(1931) VALL 183a. Débâtir, démolir, tr. «distrolla.» ●206b. Désassembler, tr. «distrolla.» ●(1962) EGRH I 65. distrollañ v., tr. « déjoindre, désunir, désassembler. »

  • distrollet
    distrollet

    adj. Distrollet diouzh : séparé de.

    ●(1847) BDJ iv. da veza da viken distrolhet (...) / Dioc'h ar Werc'hez.

  • distromplañ
    distromplañ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Détromper.

    ●(1869) SAG 96. e rankan ive ho tiztroumpla. ●(1872) FHB 394/231b. eun den mad (...) a deuas, gant truez outho, d'ho distrompla.

    (2) =

    ●(1829) IAY 99. distrompla ar ghristenien dious ho erreurio.

    II. V. pron. réfl. En em zistromplañ : se détromper.

    ●(1869) SAG 247. Enem zistromplit, Maturin.

  • distronañ
    distronañ

    v. tr. d. Détroner.

    ●(1857) HTB 137. a hanve eur roue nevez, hag a zistrone an hini koz.

    ●(1917) LZBt Gouere 8. Ret 'oa distronan eur zant benag.

  • distronk
    distronk

    adj.

    (1) Blême, pâle.

    ●(1874) FHB 491/166b. castis ha distronc meurbet. ●(1876) TDE.BF 152a. Distroñk, adj., tr. «Décoloré, blême.» ●(1878) EKG ii 93-94. breman eo distrounk evel eur c’hi klan.

    ●(1907) KANngalon Genver 299. Kastiz oa he zivoc’h, he zaoulagad tenval, he izili distrounk. ●(1915) KANNlandunvez 49/349. mes en he zaoulagad egaret, var e vizaj distrounk. ●(1927) GERI.Ern 113. distronk, adj., tr. «Décoloré, blême, exténué.» ●(1931) VALL 188b. Décoloré, tr. «distronk.»

    (2) Avili, défiguré.

    ●(1872) ROU 80a. L’âge défigure, tr. «distronc e teuer gant an oad.» ●(1890) MOA 205a-b. L’âge défigure, surtout quand on perd les dents, tr. «distronk e teuer gant ann oad, muia tout pa goller ann dent.»

  • distronkadur
    distronkadur

    m. Lividité.

    ●(1732) GReg 579b. Lividité, tr. «Distroncqadur.»

  • distronkañ / distronkiñ
    distronkañ / distronkiñ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Faire pâlir.

    ●(1732) GReg 251a. Decolorer, faire perdre de la couleur, tr. «distroncqa. pr. distroncqet.»

    ●(1907) AVKA 84. na n-am c'hret ket trist evel an hypocritet, a distronk ho bizaj evid ma welo mad an dud emaint o yun.

    (2) =

    ●(1925) BUAZmadeg 640-641. he gorf, distrounket gant ar binijen.

    (3) Essanger.

    ●(1896) GMB 664. Le pet[it] tréc[orois] distronkañ, essanger.

    ●(1927) GERI.Ern 113. distronka (lien) v. a., tr. « faire le premier lavage.» ●(1947) TNOG I et TNOG II).">TNOG 5/22. (Tregor ha Goelo) Distronkañ, verb. : damgannañ dilhad ha lienaj a-raok o lakaat er c'houez.

    (4) Nettoyer (des boyaux, etc.).

    ●(1904) DBFV 61b. distronkein, v. a., tr. «nettoyer.» ●(1947) TNOG I et TNOG II).">TNOG 5/22. (Tregor ha Goelo) Distronkañ, verb. : gwalc'hiñ lastez. Stronk a zo lastez, koc'hion. Distronkañ tor moc'h.

    (5) Laver le linge pour la première fois.

    ●(1962) EGRH I 65. distronkañ v., tr. « laver le linge pour la première fois (= digaotañ). »

    II. V. intr.

    (1) Devenir livide, pâle.

    ●(1732) GReg 579b. Devenir livide, tr. «distroncqa. pr. distroncqet.»

    ●(1876) TDE.BF 152a. Distroñka, v. n., tr. «Devenir décoloré, devenir exténué, parlant des personnes.»

    ●(1927) GERI.Ern 113. distronka v. n., tr. «devenir tel [décoloré, blême, exténué].» ●(1962) EGRH I 65. distronkañ v., tr. « devenir blême. »

    (2) Se décomposer.

    ●(1880) SAB 41. goude tezi, distronca, pervreina er vered.

    (3) Avilir, défigurer.

    ●(1872) ROU 80a. L'âge défigure, tr. «distronca a reer gant an oad.» ●(1890) MOA 205a-b. L'âge défigure, surtout quand on perd les dents, tr. «distronka a reer gant ann oad, muia tout pa goller ann dent.»

    (4) Distronkañ o ouelañ : pleurer à chaudes larmes, se fendre de chagrin (cœur).

    ●(c.1718) CHal.ms i. il pleure a chaudes larmes, tr. «distronquet é é oüilein.» ●(17--) SP I 737-738. Mon bije anzavet ar wirione ontan / Ewa bet distronqet e galon o welan, tr. «Si nous lui avions avoué la vérité / son cœur se serait fendu à force de pleurer.»

    ●(1904) DBFV 61b. distronkein, v. a., tr. «mouiller (de pleurs).»

  • distronket
    distronket

    adj.

    (1) Blême.

    ●(1859) SAVes 2. lounqerrien distronqet / Ha Mezierezet divezet. ●(1866) FHB 64/94b. Ar paour keas den iaouank a ioa distrounket bras. ●(1868) FHB 186/237a. he zivoc'h a ioa distrounket-oll. ●(1876) TDE.BF 152a. Distroñket, adj., tr. «Décoloré, pâle, exténué comme un homme qui a fait des orgies.» ●(1877) BSA 74. Pa erruas er c'hraou, oa distrounket oll ; a veac'h ma talc'he var he zreid.

    ●(1907) PERS 95. hag a gav an Aot. Person ken distronket, ma kred ez eo klanv. ●(1927) GERI.Ern 113. distronket, adj., tr. «Décoloré, blême, exténué.» ●(1928) BFSA 176. distronket e oa e zivoc'h. ●(1928) LEAN 120. he dremm, drouklivet ha distrounket araok, a zeuas da veza laouen. ●(1945) GPRV 77. skoelfet, melenet ha distroñket e fas.

    (2) Qui est revenu d'un évanouissement.

    ●(1933) TREM 95. Pa zavis distronket, tr. «Quand je revins à moi.»

    (3) Décomposé, défiguré.

    ●(1659) SCger 37b. defiguré, tr. «distronquet.»

    ●(1872) ROU 80a. Décomposé, tr. «Distronked.»

    ●(1925) BUAZmadeg 764. korf distrounket ha spontus eun den maro brudet dre he c'hened en he amzer.

    (4) Distronket o ouelañ : qui pleure à chaudes larmes.

    ●(1904) DBFV 61b. distronket é é ouilein, v. a., tr. «il pleure à chaudes larmes.»

  • distronkiñ
    distronkiñ

    voir distronkañ

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...