Devri

Recherche 'pa...' : 1072 mots trouvés

Page 16 : de park (751) à parouer (800) :
  • park
    park

    m. –où, parkeier

    I.

    (1) (agriculture) Champ clos.

    ●(1478) RECe II 209. Dans le diocèse de Saint-Brieuc une charte de Beauport, datée de 1478, nous fait connaître à Plouézec les lieux dits que voici : Prat-an-goazy, « pré des oies ; » Parc-oar-an-roch, « pré sur le roc » ; Loguel-an-cozze, « loge du vieux » (Archives des Côtes-du-Nord). ●(1499) Ca 152b. Parc. g. idem. ●(1633) Nom 140a-b. Paries medianus : paroy trauersant les parts de la maison : moguer pehiny á vez á treuz dr'en parcou, moguer creïs. ●238a. Trames : chemin à trauers des champs : vn henth á treus an parcou.

    ●(1659) SCger 21b. champ, tr. «parc, p. ou.» ●(1732) GReg 149a. Champ, piece de terre propre à être labourée & semée de grains, tr. «Parcq. p. parcqou, parcqéyer.» ●175a. Clos, parc, ou champ clos, tr. «Parcq. p. parcqou.»

    ●(1849) LLB 26. Ol er freh, hemb labour, e greské ér parkeu. ●347. Aveid harz en ined a goeh ar ou farkeu. ●(1868) GBI I 498. Dao e benniga ar parkou, tr. «Il faut bénir les champs.» ●(1878) EKG II 77. o tont euz ar park d'ho mern.

    ●(1907) PERS 125. Meur a vech ez oun bet a dreuz ar parkeier epad an eost. ●(1911) BUAZperrot 816. Eur verc'h yaouank (…) a yeas da labourat d'he farkeier. ●(1934) BRUS 278. Un champ, tr. «ur park –eu.» ●(1960) EVBF I 331. Le champ. Le mot park est utilisé partout : pl. parkou, parko, parkaou, parkeù, pl. général parkouyer, parkoyer, parkeyer ; cependant, dans la sud-Finistère, il ne désigne qu'un champ entouré de talus (et il est en général qualifié : park trikorn, «triangulaire», park drezeg, «aux ronces»...).

    (2) (agriculture) Park-sini : champ à lande.

    ●(1985) OUIS 233. dans les parcs à lande ou parkousini.

    II.

    (1) Parc (à huitres).

    ●(1985) ADEM 79. (An Arradon) Ma eont en doa parkoù estr.

    (2) Park brezel : champ de bataille.

    ●(1864) SMM 103. Ar bed so eur parc brezel ledan meurbet.

    (3) Parc.

    ●(1732) GReg 692a. Parc, grande enceinte de murailles, tr. «Parcq. p. parcqou.» ●Le parc au Duc, tr. «Parcq an Ducg.»

    III.

    (1) Na vezañ er memes park : ne pas parler de la même chose.

    ●(1908) KMAF 54 E. Crocq. (Droch) Perak neuze lavaret nan elec'h ma fell lavaret ya ? (Fistoulik) Arabat facha, mignon Droch, n'emomp ket hon-daou er menes (lire : memes) park.

    (2) Cheñch park : chnager de sujet.

    ●(1877) FHB (3e série) 25/203b (L) *Loiz Vihan. Chench park a reomp, Fanch : iao 'ta dreist ar c'hleuz. Ar voti ne zell ket oc'h ar veleien !

    (3) Unan er park, egile er foenneg : parler de choses différentes sans se comprendre.

    ●(1952) LLMM 34/47 (Ki-Douarnenez). C'hwi zo er park ha me er foenneg : komz a reomp hep en em gompren.

    (4) Mont d'ar park a-raok he lein : enceinte en mauvaise part.

    ●(1902) CRYP II 310 (T). Bed e 'park rog hi lein, tr. E. Ernault «elle a été au champ avant son déjeuner, se dit d'une femme qui accouche d'un enfant venu à terme avant neuf mois de mariage, Trég[or].» ●(1942) VALLsup 63 (T). Enceinte en mauvaise part, tr. F. Vallée «aet d'ar park araog he lein T[régor].»

    (5) Mont da beuriñ e park ub. : s’occuper de choses dont on n’est pas sensé s’en occuper.

    ●(1909) NOAR 55 (L) K. ar Prat. «A ! emezo war eun dro, devet omp ! An elez a zo bet o peuri en hor park !... ●(1981) ANTR 6 (L) *Tad Medar. Mear eo ive an Atrou Maner. Esoh a-ze dezañ kaoud tro da vond da beuri e park an Aotrou Person.

    (6) Hadañ kerc'h e park ub. : voir kerc'h.

    (7) Kaout un tammig lod e park ar Brizh : voir brizh.

    (8) Sentus evel ur c'hleuz ouzh ur park : voir kleuz.

    (9) Kas ar saout da beuriñ en ur park all : voir saout.

    (10) Kas da sutal brulu da bark an aod : voir brulu.

    (11) Ober beskelloù e park ub. : voir beskelloù.

    (12) Gwelet e pe lec'h eo kouezhet ar c'hleuz e park an nesañ : voir kleuz.

  • park-an-erv-hir
    park-an-erv-hir

    m. plais. Bord herbeux du chemin.

    ●(1949) KROB 15-16/13. Pegwir emañ o mamm ganto, ar vugale n'o deus avi ebet ouz ar gamaladed a zalc'h a zaout e «park an ero hir», da lavaret eo war an heñchou. ●(1982) MABL I 22. (Lesneven) 'n oa ur vuoc'h hag a ziwalle 'ne'i «'park an erv hir» e lavare din – an dra-se 'ioa war ar strejoù.

  • park-ar-marv
    park-ar-marv

    m. Cimetière.

    ●(1911) RIBR 17. Penaos a rai evit dilezel park ar maro, e bark hennez, da vihana !

  • park-ar-silioù
    park-ar-silioù

    m. plais. La mer.

    ●(1889) ISV 341. ar moroc'h-ze a anavez mad park ar siliou.

  • park-leton
    park-leton

    m. =

    ●(1847) MDM 154. meur a leo a zindan jardinou ha parkeïer-leton.

  • parkad
    parkad

    m. –où Un plein champ.

    ●(1790) MG 40. ur parquad-lin.

    ●(1849) GBI I 50. Aman a-vad, eme-z-hi, 'zo 'r parkad kaer a ed ! ●(1854) PSA II 236. er parquadeu æd-zé. ●(1868) FHB 204/384a. meur a barkad ed. ●(1878) EKG II 88. eur parkad balan.

    ●(1907) AVKA 71. parkado ed. ●(1914) KZVr 62 - 10/05/14. Parkadou segal. ●(1920) MVRO 44/4c. e kreiz eur parkad avalenned. ●(1921) FHAB Du 309. ogejat ar parkadou ed. ●(1925) SFKH 35. ur parkad seud. Buohed rah ha ré vat. ●(1939) RIBA 148. hé farkad loñned. ●(1958) BLBR 107/15. N'om ket deuet a-benn da echui ar parkad eost.

    ►sans compl.

    ●(1942) DIHU 375/133. Dihillet é er parkad.

  • parkañ
    parkañ

    v. tr. d.

    (1) Parquer.

    ●(1880) SAB 179. d'o farca tout er memez lec'h, d'o loja oll en e varadoz.

    (2) Mettre (des animaux) dans un champ.

    ●(1931) VALL 109a. mettre dans un champ (des animaux), tr. «parka(ñ) T[régor].»

  • parked
    parked

    m. –où

    (1) Petit parc.

    ●(1633) Nom 237a. Puluinis, areola, puluini torus dorsum : parquet, place de iardin : parquet plaçc da ober vn iardrin.

    (2) Parquet.

    ●(1732) GReg 696a. Parquet, tr. «Parqed. p. parqedou, parqejou.»

  • parkedaj
    parkedaj

    m. Parquetage.

    ●(1732) GReg 696a. Parquetage, tr. «Parqedaich.»

  • parkeder
    parkeder

    m. –ion Parqueteur.

    ●(1931) VALL 534a. Parqueteur, tr. «parkeder.»

  • parkedet
    parkedet

    adj. Parquété.

    ●(1732) GReg 696a. Une chambre parquetée, tr. «Ur gambr parqedet.»

  • parkediñ
    parkediñ

    v. tr. d. Parqueter.

    ●(1732) GReg 696a. Parqueter, tr. «Parqedi. pr. parqedet.»

  • parkul .2
    parkul .2

    voir palkul

  • parkul- .1
    parkul- .1

    voir bakul-

  • parlafan
    parlafan

    m. (erpétologie) Salamandre. cf. prezevan ?

    ●(1909) ADBr 25/406. Salamandre, tr. « Parláf̌an » ●(1931) VALL 672a. Salamandre, tr. « parlafan (Ouess[ant]). »

  • parlak
    parlak

    m. Tôle.

    ●(1917) LILH 1 a Here. un tam parlak édan er ruchen. ●(1935) DIHU 293/267. arnehon ur bodad man benak, divegon, keijet get ur geoten hesk e vehé laret trohet en un tam parlak merglet. ●(1936) DIHU 301/110. Overennein e hra en E. Moigneu édan un doen parlak, dalhet ar drojad koed. ●(1936) DIHU 302/golo. parlak : tôle. ●(1941) DIHU 361/299. ur cheminal groeit get ur plak parlak roltet.

  • parlamant
    parlamant

    m. –où Parlement.

    ●(1499) Ca 153a. Parlamant. g. idem.

    ●(1659) SCger 88b. Parlement, tr. «Parlamant.» ●(1732) GReg 694a. Parlement, Cour Souveraine, tr. «Parlamand. p. parlamanchou. Van[netois] parlemant. p. ëu.» ●(1767) ISpour 185. Er Parlemantt à Vretaigne pé à Vreih.

    ●(1863) GBI I 450. resever ar Parlamant, tr. «receveur du Parlement.» ●(1866) SEV 241. unan euz a alierien parlamant Breiz.

    ●(1906) BOBL 07 juillet 94/1b. Ar Parlamant, eur pennad zo, a ble deuz kement-ma. ●(1910) ISBR 257. Parlemant Breih. ●(1914) DFBP 236a. parlement, tr. «Parlamant.»

  • parlamanter
    parlamanter

    m. –ion Parlementaire.

    ●(1732) GReg 694b. Parlementaire, qui tient pour le parlement contre le Roi d'Angleterre, en tems de troubles, tr. «Parlamanter. p. parlamantéryen Bro-saus.»

    ●(1914) DFBP 236a. parlementaire, tr. «Parlamantaër.»

  • parlamanteriezh
    parlamanteriezh

    f. Parlementarisme.

    ●(1914) DFBP 236a. parlementarisme, tr. «Parlamanteriez.»

  • parlampik
    parlampik

    adj.

    (1) Qui ne tient pas en place.

    ●(1966) BREZ novembre 109/8a. Eur winver parlampig a dreuzas eun ale dirazom… ●(1970) BHAF 254. dever ennañ evel en eur bugel parlampig. ●386. Eur bugel parlampig (a ra lampou, lammou, niveruz) a zo «abil», nervuz, gwidal.

    (2) Qui bouge beaucoup sans avancer dans son travail.

    ●(1970) BHAF 386. Eun den parlampig : a ya hag a zeu, dever ha fred ennañ, med dibourve, hep mond kalz war-raog gand e labour.

  • parlampiñ
    parlampiñ

    v. intr. Palpiter.

    ●(1970) BHAF 160. ha ne gleve ken nemed he halon o parlampi.

  • parlandal
    parlandal

    voir parlantal

  • parlank
    parlank

    voir palank

  • parlankoù
    parlankoù

    plur. Brancard pour malade.

    ●(1942) VALLsup 24a. Brancard pour porter un malade, tr. «parlankou, pl.»

  • parlant .1
    parlant .1

    m. –où

    (1) La parole.

    ●(1732) GReg 695a. Parler, le parler, la parole, le discours, tr. «ar parland.»

    ●(1860) BAL 198. Abars tremen e teuas ar parlant deza. ●(1868) KMM 53. Zacharii bet mud, deuet ar parlant deza.

    (2) (Une) parole.

    ●(1843) LZBg 1añ blezad-2l lodenn 47. guet ou farlandeu goapus inep d'en aviél.

    (3) Langue (idiome).

    ●(1872) ROU 80a. La langue est en décadence, tr. «Parlant ar vro a zo var e gostez.»

    (4) Parler.

    ●(1710) IN I 311. Liquit evez n'en em servichac'h (…) eus a nep seurt finessaou ha feintisou en ho parlant.

    (5) Bourrañ e parlant ub. : trouver agréable la conversation de qqn.

    ●(17--) VO 45. Commance e rèn bourrein én hé farland.

  • parlant .2
    parlant .2

    voir parlantal

  • parlantadeg
    parlantadeg

    f. –où Palabre.

    ●(1931) VALL 525. Palabre, tr. «parlantadeg f.»

  • parlantal / parlantiñ / parlantat / parlant
    parlantal / parlantiñ / parlantat / parlant

    v.

    I. V. intr.

    (1) Parler.

    ●(1621) Mc 25. parlantat dre hir amser durant an offeren. ●(1633) Nom 131b. Cœnatio, cœnaculum in superiore loco : salette, parloir : saletta, parloüer, vn plaçc euit parlant.

    ●(1659) SCger 162b. parlant, tr. «parler.» ●(1732) GReg 694b. Parler, expliquer ses pensées par des paroles, tr. «Parlant. pr. parlantet.» ●Parler à quelqu'un, tr. «parlant ouc'h ur re.»

    ●(1887) LZBg 45et blezad-3e lodenn 180. parlandâl e hré criue doh t'hi é unan é sigur bout cleuet dré er guér abéh. ●(1894) BUZmornik 37. ne oue ket lezet da barlant.

    ●(1910) DIHU 62/122. é ma Guénél hag é zousig Élen é parlandal. ●(1910-15) CTPV I 193. parlandal ha diskouransal, tr. «parler et discourir.» ●(1923) LZBg Ebrel 6 Aveit er Chinézed nen des ket brasoh plijadur, meit chom, érieu abéh doh-tu, flutet en-dro d'er lampr, da barlandal, én ur vutumein pimpadeu unan arlerh en al !

    (2) Parlementer.

    ●(1732) GReg 694b. Parlementer, tr. «Van[netois] parlanteiñ. parlandal.»

    ●(1910) MBJL 189. ec'h a da barlanti gant ar reseverez ha dioustu e larer d'in e vin hadlaket en am c'hambr.

    II. V. tr.

    (1) V. tr. d. Parler (une langue).

    ●(1894) BUZmornik 298. parlant a c'helle langachou n'en doa desket biskoaz.

    (2) V. tr. i. Parlantal gant, ouzh ub. : parler à qqn.

    ●(1835) AMV 114. ne barlantas jamês ous nicun. ●115. ha ne barlante jamês gantan.

    III. V. pron. réc. En em barlantal : parlementer.

    ●(1732) GReg 694b. Parlementer, tr. «Hem barlant. pr. hem barlantet.»

  • parlantat
    parlantat

    voir parlantal

  • parlanter
    parlanter

    m. –ion Parleur.

    ●(1732) GReg 695a. Parleur, grand parleur, tr. «parlanter-bras. p. parlantéryen-vras.» ●Un beau parleur, tr. «Ur parlanter caër.» ●Un triste parleur, tr. «Ur parlanter paour.»

    ●(1931) VALL 533a. (un) beau parleur, tr. «parlanter.»

  • parlantiñ
    parlantiñ

    voir parlantal

  • parlantus
    parlantus

    adj. Loquace.

    ●(1908) PIGO II 11. Ken parlantus 'vel ma oa peurvuian.

  • parlikanat
    parlikanat

    v. intr. fam. Parler de riens, de bagatelles.

    ●(1931) VALL 532b. Parler de bagatelles, tr. «parlikanat T[régor] fam.»

  • parlochat
    parlochat

    v. intr.

    (1) Marcher à quatre pattes.

    ●(1924) BILZbubr 46/1091. o parlochat en dour-mor. ●(1924) BILZbubr 47/1122. hen lakaat a raio en he barlenn da barlochat. ●(1942) VALLsup 130a. marcher à quatre pattes, tr. «parlochat («Breiz», 15 genver 1933).» ●(1949) KROB 14/6. Merc'hed ha gwazed, eur zac'h koz dindan o glin, a c'hello parlochat epad meur a zizun !

    (2) =

    ●(1924) BILZbubr 47/1122. skuiz ar bugelig, hen lakaat a raio en he barlenn da barlochat.

  • parlochoù
    parlochoù

    plur. War ar parlochoù : à quatre pattes.

    ●(1659) SCger 23a. aller a chatons, tr. «mont voar e barlochou.» ●120a. se traisner sur ses geenoux, tr. «en em stlegea voar e barlochou.» ●(1732) GReg 591a. Marcher sur les mains, comme font les culs de jatte, &c., tr. «Moñnet var e varlochou.» ●602a. Marcher comme les culs de jatte, tr. «Moñnet var e parlochou.»

    ●(1869) KTB.ms 14 p 286. em dreigna war he barlocho. ●(1870) MBR 162. Ha Iann, goustadik war he barlochou, da gaout ar prenestr. ●(1870) FHB 304/342a. Mont a ris neuze daou bleget, var va farlochou, hag e reden evel eur c'had. ●(1877) EKG I 127. Dont a ra var he barlochou.

    ●(1902) TMJG 348. cluchet war e varlocho. ●(1911) BUAZperrot 7. Ar c'hrouadur a en em dreinas var e varlochou. ●77. ker rinklus an hentchou ma ranke mont var e varlochou. ●(1919) BUBR 6/161. Savet omp eus an draouien war hon parlochou a-grap ar roz. ●(1924) BILZbubr 46/1092. war da barlochou. ●(1924) NFLO. pattes. aller à 4 pattes, tr. «mont war ar parlochou.» ●(1932) ALMA 91. setu perak ec'h en em lakan var va farlochou.

  • parlouer
    parlouer

    m. –où (architecture) Parloir.

    ●(1633) Nom 131b. Cœnatio, cœnaculum in superiore loco : salette, parloir : saletta, parloüer, vn plaçc euit parlant. ●132a. Exedra, capitulum : le chapitre, les sieges, parloirs : an chabistr, an sigennou, parlouërou.

    ●(1857) HTB 72. na difoa ket amzer da zont d'ar parlouer. ●(1866) FHB 91/307b. parlouer couent an ursulinezed. ●(1870) FHB 280/145a. er parlouer o comz oc'h ar vam superiorez.

  • parmailh
    parmailh

    adv. Pêle-mêle.

    ●(1974) THBI 163. War board ledan ar prenestr zo parmailh (pêle-mêle) eun almanig, eur pod butun...

  • parmemes
    parmemes

    adv. Par là même.

    ●(1727) HB 431. Ra duy parmemes da veza / Hêvel outho an dud ho gra.

  • parmezan
    parmezan

    Parmesan.

    ●(1633) Nom 61a. Caseus Parmensis : fourmage Parmesan : fourmaig Parmesan.

  • parmot
    parmot

    adv. À tout prix.

    ●(1934) BRUS 96. A tout prix, tr. «parmot.»

  • parmouchad
    parmouchad

    m. –où Gifle.

    ●(1919) DBFVsup 54a. parmouchad, palmouchad, m. tr. «gifle.» ●(1934) BRUS 219. Une gifle, tr. «ur parmouzad –eu.»

  • parmouchadiñ
    parmouchadiñ

    v. tr. d. Gifler.

    ●(1919) DBFVsup 54a. parmouchadein, tr. «gifler.»

  • parmouchat / parmouchiñ
    parmouchat / parmouchiñ

    v. tr. d. Gifler.

    ●(1911) DIHU 66-67/185. seùel é zorn eit er parmouchat. ●(1919) DBFVsup 54a. parmouchein, tr. «gifler.» ●(1934) BRUS 67. Giffler, tr. «parmouchein.»

  • paroliañ
    paroliañ

    v. intr. = (?).

    ●(1909) FHAB Gwengolo 280. Selaouomp brema ar ganerien direded euz pevar c'horn ar vro da barolia.

  • paroliñ
    paroliñ

    v. intr. =

    ●(1744) L'Arm 387b. Traiter de la paix, tr. «Parollein d'obérr er peah.»

  • paron .1
    paron .1

    m. –où Attelle d'un collier de cheval.

    ●(1732) GReg 60a. Attelles, les aiis qu'on mets audevant du collier des chevaux de charrette &c., tr. «Paron. p. paronou.»

    ●(1876) TDE.BF 498a. Parounou, s. pl. m., tr. «Chevilles placées sur le devant du collier d'un cheval de charrette.» ●(1890) MOA 127a. Attelle, Partie du colier des chevaux à laquelle les traits sont attachés, tr. «paroun, m., pl. ou.»

    ●(1908) FHAB Here 305. asezet var al limonen-gar, ar gorden vistin stag ous ar paron. ●(1982) PBLS 34. (Langoned) paron, paroned, tr. «les deux morceaux de bois formant l'armature du collier.»

  • paron .2
    paron .2

    s. (?) Agitation (?) ; (?) coquille pour : pardon (?).

    ●(1969) BAHE 62/22. Na pebezh paron an deiz ma'z ae ar c'heleier da Rom.

  • paronenn
    paronenn

    f. –où (harnachement) Attelle d'un collier de cheval.

    ●(1744) L'Arm 19b. Atelle du colier des chevaux, tr. «Paronnenn.. neu. f.»

  • paroù
    paroù

    pl. (agriculture) Pièce de terre close comprenant plusieurs terrains bornés. Cf. par .7.

    ●(1659) SCger 21b. champ, tr. «parc, p. ou. pe parou.» ●162b. parou, tr. «les champs.» ●(1732) GReg 149a. Grand champ, étenduë de terre close, où il y a plusieurs portions marquées par des pierres bornales, tr. «parou.»

    ●(1890) RDTp (1891) VI/661. E Plonzeved, er parou fâ.

  • parouer
    parouer

    m. –ioù

    (1) Paroir.

    ●(1744) L'Arm 269a. Paroir, tr. «Parouérr... parouérrieu.»

    (2) Boutoir de maréchal-ferrant.

    ●(c.1718) CHal.ms i. boutoir d'un marechal, tr. «paroer ur marechal.» ●(1732) GReg 695b. Paroir, boutoir, instrument de Maréchal, tr. «Parouër. p. parouërou.» ●729a. Plane, outil de charron, de sabotier &c. pour aplanir uniment le bois, tr. «Parouër. p. parouërou.» ●(1744) L'Arm 36a. Boutoir (outil de maréchal), tr. «Parouére.. rieu. m.»

    ●(1907) VBFV.fb 14a. boutoir de maréchal, tr. «paroér, m. (pl. ieu).»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...