Devri

Recherche 'pe...' : 1379 mots trouvés

Page 23 : de peurlavarout (1101) à peursonjal (1150) :
  • peurlavarout
    peurlavarout

    v. tr. d. Achever de dire.

    ●(1857) AVImaheu 24. Ha pe en doé Jesus per-laret er conzeu-men. ●(1870) MBR 16. N'oa ket he c'her peur-lavaret gant ann tiek koz, ma tigoraz ann or, tr. «Le vieux fermier avait à peine achevé ces paroles, lorsque la porte s'ouvrit.»

    ●(1909) MMEK 192. A veac'h m'en doa peurlavaret ar c'homzou-ze, oa gounezet gant ar c'housked. ●(1924) ZAMA 85. En eur beurlavaret ar geriou-ze. ●(1936) PRBD 150. peur-lavaret ho konfiteor.

  • peurlazhañ
    peurlazhañ

    v.

    (1) V. tr. d. Achever de tuer.

    ●(1834) SIM 136. lezel anezàn d'am peur-laza. ●(1846) BAZ 275. Sant Philip a oue staguet ous eur groas ha peurlazet a daoliou mein. ●(1868) FHB 161/40b. hag a beurlaz ar pemoc'h gouez en dour. ●(1877) EKG I 42. klemmou ar re oat o peur laza. ●(1889) ISV 224. Galvet e voue ar glezeidi evit peurlaza ar verzerien. ●(1894) BUZmornik 301. hag her peur-lazaz gant eunn taol kleze.

    ●(1904) SKRS I 119. he beurlaza a daoliou mein. ●(1905) BOBL 29 avril 32/3a. E oa o vont d'he feurlac'ha. ●(1911) BUAZperrot 195. peurlaza an tri grusifiet. ●(1915) MMED 308. peurlaza an arc'heskop gant kros he fuzuill. ●(1919) TOBB 8. Bez e voar o peurlaza ar re gouliet. ●(1931) VALL 7b. Achever de tuer, tr. «peurlaza.»

    (2) V. intr. (agriculture) Achever le battage.

    ●(1928) FHAB Gwengolo 328. An devez ma veze gellet peurzourna, peurlaza, evel ma veze lavaret ive.

  • peurle
    peurle

    voir perle

  • peurleinañ
    peurleinañ

    v. intr. Finir de manger.

    ●(18--) KTB.ms 14 p 259. ken a savaz euz taol, hep galloud peur-leina.

  • peurlemm
    peurlemm

    adj. Très pointu.

    ●(1575) M 150. taul flem, peur lem, tr. «un coup d'aiguillon très pénétrant.»

  • peurlenn
    peurlenn

    v. tr. d. Lire complètement.

    ●(1732) GReg 577b. Lire tout, entierement, tr. «Peurleenn. pr. peurleennet.»

    ●(1904) SKRS I 158. Hag hi da beurlenn lizer he mamm. ●177. Pa oue peurlennet buez ar merzer.

  • peurleskiñ
    peurleskiñ

    v. tr. d. Brûler entièrement.

    ●(1732) GReg 123b. Brûler, consumer entierement, tr. «Peur-lesqi. pr. peur-losqet.» ●202b. Consumer, par le feu, brûler entierement, tr. «peur-lesqi. pr. peur-losqet.»

  • peurleun
    peurleun

    adj. Plénier, complet.

    ●(1905) BOBL 02 septembre 50/3a. Ar fallaen n'eo bet peurleun nemed er Spagn, en Aljeri hag en Tunizi. ●(1914) DFBP 250a. plénier, tr. «Peurleun.»

  • peurleuniañ
    peurleuniañ

    v. tr. d. Emplir au plein.

    ●(1872) DJL 17. evit peurleunia he ialc'h hir.

    ●(1931) VALL 77b. Bourrer, remplir complètement, tr. «peurleunia.» ●(1954) VAZA 187. ar paour kaezh tud a beurleunie ar c'hae hag ar straedoù.

  • peurlidañ
    peurlidañ

    v. tr. d. =

    ●(1925) LZBt Gwengolo 33. eun nebeut leanezed a dle dont ha zikour peurlidan ar gouel.

  • peurliesañ
    peurliesañ

    adv. & m.

    I. Adv.

    (1) Très souvent.

    ●(1621) Mc 95. En em acustum peur liessaff da pidiff Doue.

    (2) Généralement, le plus souvent.

    ●(1732) GReg 884b. Le plus souvent, tr. «Peur-lyeçzâ. peur-lyeçzañ.»

    ●(1874) FHB 485/119b. va zad ha me a chome peurliesa var al lestr pa zea ar re all d'an douar da ober ho bordeat. ●(1876) TDE.BF 513a. Peurliesa, adv., tr. «La plupart du temps, ordinairement.»

    ●(1905) IVLD 24. eun toull-ti (...) diferm peurliesa. ●(1906) KPSA 33. Peurliesa ne vije bet den goest da ziskleria ger evit ger e gatekismou. ●(1913) KANNgwital 122/233. Pa valeit varlec'h korf eur c'hristen maro, pedit evit he anaoun. En tan ema, peurliesa.

    II. M. Ar peurliesañ : le plus souvent.

    ●(1878) FHB 3e série 53/16a. nep a gar skei gant al loaned dizrouc-ze a ziskouez ar peurliesa eo brutal an tam anezhan.

    ●(1903) MBJJ 80. eur fentigell bennag en deuz ar peurliesan da laret d'imp. ●(1907) BOBL 10 août 150/2e. Ar peurliesa ar fazi a zo d'ar bleiner pehini na oar ket atao kas e vekanik en dro. ●(1929) CDFi 06 janvier 1e. Ar peurliesa, n'eo mui ar roue nemet eur Prezidant ar Republik o chom hiroc'h e karg.

  • peurlipat
    peurlipat

    v. tr. d.

    (1) Finir de manger.

    ●(1868) FHB 160/31a. hag e tistroe da beur lipat he veren.

    ●(1960) BAHE 24/13. ober d'ar begoù figus peurlipat o asiedoù.

    (2) fam. Peurlipat e strapenn, e drantell : se ruiner complètement.

    ●(1909) FHAB Mezheven 184. Job hen doa peur-lipet ar strapenn araog mervel e fôz an hent bras, goude eur c'horfad great e ti Petromik. ●(1968) LOLE 33. Perag e chomfe aze da beurlipad e drantell !

    (3) Fignoler, peaufiner, pourlécher.

    ●(1931) VALL 581b. Pourlécher, tr. «peurlipat.»

  • peurlok
    peurlok

    m. –où Discours.

    ●(1958) BAHE 17/19. Pa c'hellas Combes adkregiñ gant e beurlok. ●(1961) BAHE 27/12. Pa voe echu e damm peurlok gantañ.

  • peurlonkañ
    peurlonkañ

    v. tr. d.

    (1) Avaler complètement.

    ●(1859) SAVes 35. Ma peurlonqfen eur varilliad.

    (2) Engloutir, submerger.

    ●(1926) FHAB Ebrel 149. evit m'en dije ar mor amzer a-walc'h da ziransa kêr [-Iz] eus an eil penn d'egile ha da beurlonka pep tra.

  • peurnaetaat
    peurnaetaat

    v. tr. d. Nettoyer complètement.

    ●(1860) BAL 191. pernetaat e ene. ●(1862) JKS 71. dic'haoui evit ho pec'hejou ha peurnetaat hoc'h ene. ●(1877) BSA 136. peurnetaat carantez he zervicherien. ●(1874) POG 72. Da beur-netaat ma fec'het. ●(18--) SAQ I 18. diveza berad goad kouezet a galoun Jesus-Krist a beurnetea hon eneou.

    ●(1907) FHAB Gwengolo 205. a iea d'ar puns d'er peurnettât.

  • peurnaetaet
    peurnaetaet

    adj. Complètement propre.

    ●(1834) SIM 132. pa vezo peurnettêt.

  • peurneveziñ
    peurneveziñ

    v. tr. d. Renouveler complètement.

    ●(1920) FHAB C'hwevrer 249. Achu tro ar votadegou : peurnevezet stal ar gouarnamant.

  • peurnezañ
    peurnezañ

    v. tr. d. Finir de filer.

    ●(1921) PGAZ 40. o peurneza eur geiellad lin.

  • peurnoz
    peurnoz

    f. Nuit noire.

    ●(1944) DGBD 170. Fromusoc'h eo c'hoazh bremañ pa'z eo peurnoz.

  • peurober .1
    peurober .1

    m. Consommation, fin d'un travail, d'une entreprise.

    ●(1732) GReg 8b. Accomplissement, achevement, tr. «peur-ober.» ●201a. Consommation, la fin d'un ouvrage, tr. «ar peur-ober.»

    ●(1922) BUBR 13/6. Pa vez koulz ar peur-ober / E stag [ar mansoner] 'beg ar siminal / Eur barr fao pe eur skourr all.

  • peurober .2
    peurober .2

    v. tr. d. Achever, accomplir, consommer, parfaire.

    ●(1732) GReg 8b. Accomplir, finir entièrement, tr. «Peur-ober. pr. peurc'hreat, peurc'hræt.» ●691a. Parachever, tr. «peur-ober. pr. peurc'hræt.» ●694a. Parfaire, tr. «Peur-ober. pr. peurc'hræt.»

    ●(1876) TDE.BF 513a. Peur-ober, v. a., tr. «Achever, finir, terminer un ouvrage.»

    ●(1907) PERS 55. gras Doue a beurc'hraio pep tra. ●58. he zikour da beur ober he studi. ●251. eur gomunion zantel a beurc'hreaz konversion an hini a zistroe ken divezat da Zoue. ●(1908) FHAB Mae 134. ar gwirionezou a vag ar spered hag a beurc'hra an den. ●(1911) BUAZperrot 77. da beur-ober e studi. ●(1914) MNOTes 192. remziad m. pl. aou génération en Goëlo et petit Trég[uier] : Ar remziadaou all a berrey hon labour les générations suivantes parferont notre travail (M. Even). Voir Gloss. 567, 568. ●(c.1930) VALLtreg 2109. Remziad : se dit en Goelo et Pit-Trég. (Even.) Remziad – Sub. mac. plur. remziadou, génération en Goelo et dans une partie du Trég. ; inconnu en Léon – Ar remziadaou-all a berrey hon labour, les générations suivantes parferont notre travail. Ce mot me semble mieux rendre génération que remzi de Corn. (Even.)

  • peuroberer
    peuroberer

    m. –ion Celui qui parachève un travail.

    ●(1732) GReg 201a. Consommateur, celui qui met la perfection à un ouvrage, tr. «Peur-oberer. p. peur-oberéryen.»

  • peuroberidigezh
    peuroberidigezh

    f. Accomplissement, achèvement.

    ●(1732) GReg 8b. Accomplissement, achevement, tr. «peur-oberidiguez.» ●225b. Couronnement, perfection d'un ouvrage, tr. «ar peur-oberidiguez.»

  • peurrannañ
    peurrannañ

    v. tr. d. Achever de partager.

    ●(1876) TDE.BF 513a. Peur-ranna, v. a., tr. «Achever le partage ; pl. peur-rannet.»

  • peurrapariñ
    peurrapariñ

    v. tr. d. Expier.

    ●(1872) ROU 102a. Satisfaire, pour ses péchés, tr. «Perbaea evit e bec'hejou. Perrapari.»

  • peurredek
    peurredek

    v. tr. d. Parcourir.

    ●(1732) GReg 692b. Parcourir, voïager, tr. «peur-redecq. pr. peur-redet.» ●Il a parcouru toute la France, tr. «peur-redet èn deus françz.»

  • peurreiñ
    peurreiñ

    v. pron. réfl. En em beurreiñ : se donner entièrement.

    ●(1935) ADBr xlii 3&4/418. Enem beur-ro da zoue, / Pêll dioc'h chastre ar bed.

  • peurreizh
    peurreizh

    adj. Tout à fait normal.

    ●(1941) FHAB Du/Kerzu 104. Peurreiz e oa d'eur gouarnour roman, er pempvet kanved dont da veza eskob.

  • peurrenkañ
    peurrenkañ

    v. tr. d. Finir de ranger.

    ►absol.

    ●(1931) BAGA 72. Me'ya da beurrenka war-laez.

  • peurrest
    peurrest

    m. Ce qui reste.

    ●(1835) AMV 193. ar peur-rest eus va buez. ●(1876) BJM 151. ar peurest eus he vuez. ●(1880) SAB 221. ar perrest eus ar boan dleed.

    ●(1900) ANDP 13. er peurest euz an de. ●(1903) MBJJ 110. ar peurrest euz ar belerined. ●106. ar peur-rest eus ar zal. ●(1907) AVKA 87. fiom war Doue evid ar perrest. ●188. dispriz evid ar perrest. ●(1919) BUBR 5/124. Ar peur-rest ac'hanomp a zalc'h da lansa war-draou.

  • peurriñsañ
    peurriñsañ

    v. tr. d. Faire le nettoyage par le vide.

    ●(1911) BUAZperrot 33. p'o devoa dre an dir hag an tan peurrinset ar Vretoned anezan.

  • peurrivinañ
    peurrivinañ

    v. tr. d. Ruiner complètement.

    ●(1872) ROU 72b. Achever de ruiner, tr. «perrivina.» ●(1890) MOA 104b. achever de ruiner, tr. «peur-rivina.»

    ●(1909) MMEK 24. Ar revolusion vraz a beurrivinaz ar Folgoat.

  • peursaveteiñ
    peursaveteiñ

    v. tr. d. Sauver complètement.

    ●(1900) MSJO 104. Ar blijadur vrasa a c'haller eta ober da Jesus eo sikour anezhan da beur-savetei an eneou prenet ganthan. ●149. En em doalet oa dija en dour evid peur-zavetei ar bugel.

  • peursec'hañ / peursec'hiñ
    peursec'hañ / peursec'hiñ

    v. tr. d. Sécher entièrement, achever de sécher.

    ●(1869) EGB 36. peur-zéc'ha, tr. «sècher entièrement.»

    ●(1985) AMRZ 286. Pa vezent seah a-walh, e vezent laket en o zav, daou-ha-daou ha pok-ha-pok, da beurzehi.

  • peursellout
    peursellout

    v. Bien regarder.

    ●(1575) M 124. Nac eo ret hueru meruel, pan vezo peur sellet, tr. «A qui il ne faille amèrement mourir, quand on aura bien regardé.» ●305. Han buhez so trauell, pan vezo peur sellet, tr. «Et la vie est douleur, quand on la regardera bien.»

  • peurserriñ
    peurserriñ

    v. tr. d.

    (1) Fermer complètement.

    ●(1966) BRUD 22/4. peurzerra an nor outañ.

    (2) Finir de ramasser.

    ●(1933) BLGA 26. ar foenn a oa da beurserri.

  • peursevel
    peursevel

    v.

    I. V. intr. Grimper, escalader complètement.

    ●(1903) MBJJ 216. 'N eur beurzevel da vene ar Gwe Oliv.

    II. V. tr. d.

    (1) Achever de construire.

    ●(1847) FVR 12. Arc'hant da beur-sevel he balez. ●(1867) MGK 102. Da beur-zevel ho ti.

    (2) Achever l'éducation de.

    ●(1920) AMJV 3. eno eo e peurzavas he vugale. ●77. ar vugale a vije kaset ama da beurzevel. ●(1955) VBRU 108. da beursevel he merc'h vihan.

  • peursilañ
    peursilañ

    v. tr. d = silañ penn-da-benn.

    ●(1891) MAA 25. beteg ma vo peurzilet bilim put ar pec'het. ●(1893) IAI 121. peurzila enn dro dezo bilim an ereziou.

  • peurskaotañ
    peurskaotañ

    v. tr. d. Finir d'échauder.

    ●(1924) ZAMA 92. e teuas sonj d'ezan eus ar skudilli da beurskaota.

  • peurskarzhañ
    peurskarzhañ

    v. tr. d. Vider complètement.

    ●(1923) SKET I 65. peurskarza an oaled.

  • peurskeiñ
    peurskeiñ

    v. tr. d. Peurskeiñ e traoñ : jeter à bas.

    ●(1912) BUAZpermoal 199. Peurskei a reas e traou relijion ar baganed.

  • peursklaer
    peursklaer

    adj. Absolument clair.

    ●(1960) BAHE 23/10. n'eo ket peursklaer an traoù.

  • peursklaeraat
    peursklaeraat

    v. tr. d. Achever d'éclairer.

    ●(1880) SAB 227. Ar pemp [pennad] diveza a berscleraio anezo c'hoas.

  • peurskoliañ
    peurskoliañ

    v. tr. d. Achever l'éducation de.

    ●(1911) BUAZperrot 674. a fizias anezan en eun den e hano Kerialtan a dlie e beur-skolia.

  • peurskoueriañ
    peurskoueriañ

    v. tr. d. =

    ●(1935) BREI 412/3d. darvoudou eus istor ar vro, hag a beur-skouerie an dud diredet d'ar pardon.

  • peurskrivañ
    peurskrivañ

    v. tr. d. Achever d'écrire.

    ●(1903) MBJJ 343. 'Benn eo peurskrivet ganin ma zon.

  • peurskubañ
    peurskubañ

    v. tr. d.

    (1) Achever de balayer.

    ●(1889) SFA 128. her lezer da beur-skuba an Iliz.

    (2) sens fig. Faire table rase.

    ●(1931) VALL 723b. faire table rase, tr. «peurskuba.»

  • peurskuizh
    peurskuizh

    adj. Très fatigué.

    ●(1872) ROU 90a. Las, tr. «perscuiz.»

  • peursodiñ
    peursodiñ

    v. intr. =

    ●(1919) BUBR 7/185. Peurzodet int, da welet.

  • peursoñjal
    peursoñjal

    v. intr. Pourpenser.

    ●(1880) SAB 144. Ur bec'heurez vraz a bersonjas, ac a lavaras enni e-unan : (…).

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...