Devri

Recherche 'pe...' : 1379 mots trouvés

Page 24 : de peursot (1151) à peurzevin (1200) :
  • peursot
    peursot

    adj. =

    ●(1904) CDFi août-septembre. eun den peursot. (d'après KBSA 94).

  • peursouezhet
    peursouezhet

    adj. Totalement étonné.

    ●(1924) ZAMA 85. An hini koz a chom peurzouezet.

  • peurstardañ
    peurstardañ

    v. tr. d. Peurstardañ.

    ●(1931) VALL 70a. serrer à bloc, tr. «peurstarda.»

  • peurstudiañ
    peurstudiañ

    v. tr. d. Étudier à fond.

    ●(1872) ROU 94b. Pénétrer. Etudier à fond, tr. «Perstudia.» ●(1890) MOA 120b. Bien approfondir une question, tr. «per-studia (peur-studia) eunn dra bennak.»

  • peurunvan
    peurunvan

    adj. Complètement unifié.

    ●(1957) BAHE 12/2. ar Republik unvan, peurunvan, ha dirannus.

  • peurunvanidigezh
    peurunvanidigezh

    f. Action d'unifier totalement.

    ●(1941) ARVR 28/1b-c. Peurunvanidigez ar brezoneg. ●(1975) LLMM 170/167. Ar beurunvandidigezh, tost da vezañ graet nebeud a-raok an eil Brezel-Bed, a voe sevenet e 1941.

  • peurunvaniezh
    peurunvaniezh

    f. Unification totale.

    ●(1957) BAHE 11/15. Peurunvaniezh ar vammvro.

  • peurunvaniñ
    peurunvaniñ

    v. tr. d. Unifier totalement.

    ●(1941) ARVR 28/3b. eur vodadeg e sell da beurunvani ar brezoneg. ●(1941) ARVR 37/3a. Emaomp o peurunvaniñ hor yezh.

  • peuruzañ
    peuruzañ

    v. tr. d. Épuiser (une terre).

    ●(1872) ROU 83b. Epuiser, en parlant du sol ou terre cultivée, tr. «peruza.»

  • peuruzet
    peuruzet

    adj. Complètement usé, élimé (prlt de vêtement).

    ●(18--) ALB (FHAB du/kerzu 1941 p. 100b). Ma voe peuruzet traon e gein / Me ’lavar traon kein e vragou.

  • peurvad
    peurvad

    m. Perfection.

    ●(1949) SIZH.llmm 40. uhel-strivoù an ene davet ar Peurvad. ●(1960) BAHE 22/20. bezañ glan ha tizhout ar peurvad.

  • peurvadelezh
    peurvadelezh

    f. Perfection.

    ●(1870) FHB 263/12a. c'hwi a ello prezeg d'ar re-all ar beurvadelez. ●(1872) ROU 95a. Perfection, tr. «pervadelez.»

    ●(1921) FHAB C'hwevrer 35. ez eus eur Mestr bras, n'eus nemet unan, ez eo leun a beurvadeleziou. ●(1933) MMPA 18. Mab Doue, peurvadelez ha santelez holl. ●64. Doue leun a bep peurvadelez a dle beza karet dreist pep tra.

  • peurvadelezhus
    peurvadelezhus

    adj. Infiniment bon.

    ●(1921) FHAB C'hwevrer 35. anaout dre zur ez eus eun Doue, unan hepken, peurvadelezus dreist muzul.

  • peurvan
    peurvan

    m./f. –où Pâturage.

    ●(1633) Nom 234b. Pascuum : pasturage, patis : pasturaig, peuruan. ●233b. Ager compascuus : pasturage commun : pasturaig commun, peuruan commun. ●Ager scriptuarius : pasturage ou pasquis qu'on prend à loüage : an peuruan pe'n gueaut á coummerer diouz ferm.

    ●(1659) SCger 89a. pasturage, tr. «peurvan.» ●164a. peurvan, tr. «pastis.» ●(1732) GReg 346b. Engrais, pâturage, tr. «Peurvan druz. p. peurvanou druz.» ●703b. Paturage, ce que les bestiaux paissent, tr. «peurvan. p. peurvanou.» ●Il y a ici un bon pâturage, tr. «Peurvan vad a so amâ.»

    ●(1870) FHB 262/7b. eun antercant denved treud touzet ber ha skignet du ma ha du hont var ar peurvan voutin. ●(1876) TDE.BF 513a. Peurvann, s. m., tr. «Pâturage, lieu de pâture.»

    ●(1924) FHAB C’hwevrer 51. dour red eus ar peurvan. ●(1931) VALL 541a. Pâturage, tr. «peurvan m. pl. ou.» ●(1954) LLMM 42/7. E peurvan deñval ar vourc’h n’eo ket ul leue a zo o peuriñ, met ur pikol ki louet, gleb ha gludek ar c’hrev anezhañ. ●42/9. Lakaet eo bet [ar] brizonidi war wrimenn ar beurvan, pep hini en renk gant kemend-all a soudarded war hed dek kammed adreñv d’o c’hein.

  • peurvarv
    peurvarv

    adj. Complètement mort.

    ●(1846) DGG 52. gant aon ne vije quet peur-varo. ●(1846) BAZ 130. evel ne voa ket peurvaro. ●(1847) MDM 269. pa oa peur-varo Kola.

  • peurvat
    peurvat

    adj.

    (1) Attr./Épith. Très bien, très bon, parfait.

    ●(1931) VALL 531b. Parfait ; qui a atteint la perfection, tr. «peurvat.»

    (2) Adv. Très bien, parfaitement.

    ●(1935) TRAG 18. An holl a well peurvat eo kreñvoc'h ar Yaouerien. ●32. al labour a veze graet peurvat.

  • peurved
    peurved

    m. Fin de la moisson.

    ●(1732) GReg 851b. La fin de la sciure des blez, tr. «Ar peur-vèd. fest ar peur-vèd. coüy ar peur-vèd.»

  • peurvediñ
    peurvediñ

    v. intr. Finir de moissonner.

    ●(1869) EGB 36. peur-vedi, tr. «couper tout le blé.»

  • peurvegañ
    peurvegañ

    v. tr. d.

    (1) (architecture) Finir la pointe (d'une tour).

    ●(1927) FHAB Genver 11. touriou an iliz-veur peur-veget gantan.

    (2) sens fig. Parachever, parfaire.

    ●(1935) ANTO 119. peurvega al labour.

  • peurvoal
    peurvoal

    adj. Complètement chauve.

    ●(1929) SVBV 27. Unan eus an enezennou peurvoal-mañ.

  • peurvont
    peurvont

    v. intr. Peurvont da : se transformer complètement en.

    ●(1935) KANNgwital 388/42. hennez n'eo ket eun den mui, peureat eo da loen.

  • peurvoud
    peurvoud

    m. Absolu.

    ●(1931) VALL 4a. (l')Absolu, tr. «peurvoud m.»

  • peurvoudel
    peurvoudel

    adj. Absolu.

    ●(1931) VALL 4a. Absolu, adj., tr. «peurvoudel.»

  • peurvougañ
    peurvougañ

    v. tr. d.

    (1) Éteindre complètement (qqc. d'enflammé).

    ●(1907) AVKA 73. na bervougo ket ar voulc'hen a divodego c'hoaz. ●(1911) BUAZperrot 426. peurvouga ar vouched. ●(1929) FHAB Ebrel 156. e oa peurvouget tan-gwall ar brezel. ●(1940) FHAB Mae-Mezheven i. peurvouget eun tan-gwall.

    (2) Vaincre (une maladie).

    ●(1902) MBKJ 184. Neuze ar c'hlenved a ieas var he giz. Daou vloaz goude e tirollas adarre, ha ne oue peur-vouget nemet pa deuas an dud e karg da ziella ar voest great gant ann Eskob santel.

    (3) sens fig. =

    ●(1928) KANNkerzevod 15/7. peurvouga ho feiz.

  • peurvoullañ
    peurvoullañ

    v. tr. d. Achever d'imprimer.

    ●(1870) FHB 304/344a. ez euz amzer d'he beurvoulla.

  • peurvrasañ
    peurvrasañ

    m. Ar peurvrasañ : la majeure partie.

    ●(1978) EMGI 123. anvioù ar peurvrasañ eus ar re a oa ennañ.

  • peurvrein
    peurvrein

    adj. Complètement pourri.

    ●(1922) BUBR 15/81. e arched peurvrein.

  • peurvreinañ
    peurvreinañ

    v.

    (1) V. intr. Pourrir entièrement.

    ●(1890) MOA 86. peur-vreîna, v. n., tr. «pourrir entièrement.»

    ●(1900) MSJO 250. Anter-vrein, e vezont taolet da beur-vreina en douar.

    (2) V. tr. d. Pourrir, pervertir, corrompre entièrement.

    ●(1935) SARO 37. D'ho feurvreina gant al loussa ioulou.

  • peurvrezhonekaat
    peurvrezhonekaat

    v. tr. d. Bretonniser complètement.

    ●(1929) GWAL 20/98. Ne vefe ket diaes, evelato, peurvrezonekaat ar «C'hourrier».

  • peurvruzunañ
    peurvruzunañ

    v. tr. d. Réduire complètement en miettes.

    ●(1921) FHAB Du 309. Ar ruilhen (...) a beurvruzuno an tammou.

  • peurvui
    peurvui

    adv. Généralement.

    ●(1752) BS 194. Ur vam devot peini a ro exempl vad hac instructionou santel d'e bugale, a deu peurvuy d'o renta hênvel out-y.

    ●(1907) PERS 70. ha peurvui ez ea epad ar pred evit kaout an dud er gear.

  • peurvuiañ
    peurvuiañ

    adv. & m.

    I. Adv.

    (1) Le plus souvent, la plupart du temps.

    ●(1576) Gk II 76. an Ceremoniou à so en vsaig enn Ilys, hac en Sacramantou, à so permuyhafu à ba voué amser an abestel.

    ●(1732) GReg 10b. Cette maison est une pierre d'achoppement pour lui, tr. «an ty-ze a zoug peurvuyâ goallchançz deza.» ●232b. Les enfans sont ordinairement fort credules, tr. «Peurvuya ez eo credus-bras ar vugale.» ●884b. Le plus souvent, la plûpart du tems, tr. «Peur-vuyâ. peur-vuyañ.»

    ●(1829) IAY 76. e command pervuan pedeno pe aluseno. ●(1838) CGK 12. Mar chanç dezan demizi eo dogan peurvia. ●(1896) GMB 483. pet[it] tréc[orois] pervuañ.

    (2) Loc. adv. Dre beurvuiañ : ordinairement, en temps normal, le plus souvent.

    ●(1907) AVKA 58. En digouez-ze evel dre beurvuia n'eo ket Doue a reas ar c'holl. ●172. ar sklav na ve ket dre bervuia en ti.

    II. M.

    A. Ar peurvuiañ.

    (1) Le plus souvent.

    ●(1903) MBJJ 95. Setu perak, ar peurvuian, eo kazet an Turked gant tud ar vro-man.

    (2) L'immense majorité.

    ●(1903) MBJJ 92. ar peurvuian anê. ●130. e fell d'in lâret ec'h ê protestant ar gazeten he deus roet d'in ar peurvuian eus an doareo. ●168. Ar belerined ac'h a breman, ar peurvuian, eün da Voger an daelo. ●(1905) BOBL 29 juillet 45/1b. war dremmou ar peurvuia dioutê.

    B. Evit ar peurvuiañ : le plus souvent.

    ●(1732) GReg 884b. Le plus souvent, la plûpart du tems, tr. «evit ar peur-vuyâ.»

  • peurwalc'h
    peurwalc'h

    adv. A-c'houde peurwalc'h : depuis trop longtemps.

    ●(1849) LLB 613. A houdé per hoalh é paiamb marw hur Roué.

  • peurwalc'hiñ
    peurwalc'hiñ

    v. tr. d. Achever de laver, abluer.

    ●(1860) BAL 153. marteze e choum ur pec'hed bennac dezo da bervoalc'hi, tr.(GMB 484) «achever d'expier (un péché).»

    ●(1928) BFSA 139. e vefe peur-welc'het eno an holl bec'hejou.

  • peurwastañ
    peurwastañ

    v. tr. d. Ravager complètement.

    ●(1923) SKET I 86. ar vrezelourien estren a beurwastas ar vro-Wenn.

  • peurwastell
    peurwastell

    f. (agriculture) Fin de battage.

    ●(1942) VALLsup 19a. Fin du battage, tr. «peurwastell T[régor] f.» ●avoir achevé le battage, tr. «beza peurwastell T[régor].»

  • peurwellaat
    peurwellaat

    v. intr. Se rétablir complètement, parfaire sa guérison.

    ●(1869) EGB 36. peur-wellaat, tr. «se rétablir complètement.»

  • peurwenn
    peurwenn

    adj. Complètement blanc.

    ●(1923) SKET I 61. loened eus an dibab a oa anezo holl, dinamm, peurwenn.

  • peurwentañ
    peurwentañ

    v. tr. d. Achever de vanner.

    ●(1908) FHAB Gwengolo 285. a veac'h m'edo peurventet an ed.

  • peurwiskañ
    peurwiskañ

    v. =

    ●(1880) SAB 60. Goude pervisca evit an ofern.

  • peurwriat
    peurwriat

    v. tr. d. Achever de coudre.

    ●(1857) HTB 85. o vean peur-wriet an nisel war gorf ar roue.

  • peuryac'h
    peuryac'h

    adj. Complètement guéri.

    ●(1924) BILZbubr 41/948. E viz n'eo ket peur-yac'h c'hoaz.

  • peuryac'haat
    peuryac'haat

    v. intr. Guérir complètement, achever de se rétablir.

    ●(1903) MBJJ 283. evit peuryac'haat, n'ho peuz d'ober nemet diskwizan. ●342. petra 'rin vit peuryac'hâd ? ●(1935) OALD 51/3. ez is da di va c'hoar (...), da beuriac'haat.

  • peurzallañ
    peurzallañ

    v. tr. d. sens fig. =

    ●(1831) MAI 185. evit da berdallan.

    ●(1909) BLYA 112. evit peurzalla an dud gwelloc'h a se. ●(1913) FHAB Meurzh 88. da beurzalla o spered.

  • peurzastum
    peurzastum

    v. tr. d. Finir de ramasser.

    ●(1925) FHAB Here 368. da beurzastum ha da beurzourna ar gwinizou a welen.

  • peurzebriñ
    peurzebriñ

    v. tr. d. Achever de manger.

    ●(1732) GReg 10b. Achever de manger, tr. «Peur-zibri. pr. Peur-zébret. Van[netois] Per-debreiñ. pr. et.»

    ●(1890) MOA 86. peur-zibri, – per-zibri, tr. «achever de manger.» ●(18--) SBI I 238. da beurdibri he c'hoan, tr. «achever son souper.»

    ●(1928) BFSA 181. Evit peurzebri ar meuziou e chomjont daou zevez muioc'h eget na oa ret.

  • peurzerc'h
    peurzerc'h

    adv. Très noblement.

    ●(14--) Jer.ms 42. Peur derch em herberchet, tr. «Très noblement vous me logerez.»

  • peurzerc'hel
    peurzerc'hel

    v. tr.

    I V. tr. d.

    (1) Tenir tout.

    ●(1850) MOY 190. Me a beurdalc'h pep tra ebars er firmamant.

    (2) Tenir complètement (une promesse).

    ●(1732) GReg 8b. Accomplir sa promesse, tr. «Peur-derc'hel e bromeçza.»

    II. V. tr. i. Peurzerc'hel da : tenir complètement (sa promesse).

    ●(1877) BSA 151. eo red peurzerc'hel d'ho promessa.

  • peurzeskiñ
    peurzeskiñ

    v. tr. d.

    (1) Apprendre complètement.

    ●(1876) BJM 80. peurzeski ar c'hanticou. ●(1880) SAB 84. perdeski dezo misteriou ar feiz.

    ●(1906) BOBL 06 octobre 107/1b. peurzeski o micher. ●(1906) KPSA xxi. da beurzeski an theoloji. ●(1960) BAHE 22/26. amzer da zeskiñ, da beurzeskiñ an holl yezhoù-se.

    (2) Peurzeskiñ ub. : terminer l'enseignement de qqn.

    ●(1921) FHAB Kerzu 327. peurzeski ar vugale. ●(1922) KAAG 17. e choum daou-ugent dervez c'hoaz gant he ebestel evit ho feur-zeski. ●(1925) FHAB Gouere 264. Da c'houde he mamm en em gargas da beurzeski anezi.

  • peurzeviñ
    peurzeviñ

    v.

    I. V. tr. d. Brûler complètement.

    ●(1732) GReg 202b. Consumer, par le feu, brûler entierement, tr. «peur-dézvi. pr. peur-dézvet.»

    ●(1911) BUAZperrot 878. peurzevi ar pez a jome c'hoaz a gig ouz e eskern. ●(1935) BREI 415/4b. harz an tan da beurdevi an ti-menaj.

    II. V. intr.

    (1) Brûler complètement.

    ●(1866) FHB 96/347b. guelout a rinn petra eo ar burzud braz-hont, perag na beur-zev ket ar voden.

    (2) Achever de se consumer.

    ●(1906) KANngalon Mae 109. Dirak an oaled, a zo en-han eun tamik kef o peurzevi.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...