Devri

Recherche 'd...' : 9629 mots trouvés

Page 43 : de dibarfeded (2101) à dibell-1 (2150) :
  • dibarfeded
    dibarfeded

    f. –où

    (1) Inattention, dissipation.

    ●(1876) TDE.BF 115a. Dibarfeded, s. m ; C[ornouaille], tr. «Distraction d'esprit, dissipation d'esprit.» ●(18--) SAQ II 179. Mez en traou-ze holl, dibarfeded, inouamant, melkoni…

    (2) Imperfection.

    ●(1732) GReg 255a. Defectuosité, tr. «dibarfeded. p. dibarfededou.»

  • dibarfediñ
    dibarfediñ

    v.

    (1) V. intr. Se départir de son calme.

    ●(1931) VALL 201a. se départir de son calme, tr. «dibarfedi.»

    (2) V. tr. d. Distraire, dissiper (qqn).

    ●(1931) VALL 223b. Dissiper, distrraire, tr. «dibarfedi.» ●224b. Distraire, donner des distractions, tr. «dibarfedi.»

    (3) V. pron. réfl. En em zibarfediñ : devenir inattentif, se dissiper.

    ●(1857) LVH 36. aveit hum zibarfædein.

  • dibarfeksion / dibarfesion
    dibarfeksion / dibarfesion

    f. –où Imperfection.

    ●(1790) Ismar 308. n'en doh quet nezè cablus ag en dibarfætioneu a hou spered.

    ●(1838) OVD 56. nettat en inean ag en dibarfectioneu naturel. ●(1857) LVH 115. gobér brezel d'en dibarfection-hont. ●118. hun dibarfectioneu.

  • dibarfesion
    dibarfesion

    voir dibarfeksion

  • dibarfet
    dibarfet

    adj.

    (1) Qui n'est pas sérieux.

    ●(c.1802-1825) APS 49. en ol gesteu dibarfæt. ●68. er chongeu dibarfæt. ●(1821) SST 229. en hantiss a dut yoancq debauchet dé dibarfait. ●(1860) BAL 192. ur mab all deza, bete neuze scanv ha dibarfet.

    (2) Inattentif, distrait.

    ●(1790) MG 35. ni e grèd bout dibarfæt dirac-t'ou, ha laquat hur chonge guet treu-aral ! ●(1790) PEdenneu 82. Mar doh oueit én Ilis guet un isprit dibarfæt.

    ●(1876) TDE.BF 115a. Dibarfed, adj. C[ornouaille], tr. «Distrait, inconstant, chancelant.» ●Dibarfed enn he bedennou, tr. «distrait pendant ses prières.» ●(1882) BAR 218. tremenet calz amzer o vressa eur maread pedenou gant eur speret dibarfet. ●(1890) MOA 127b. Peu attentif (évaporé), tr. «dibarfet.»

    ●(1904) SKRS I 23. skambenn ha dibarfet en iliz. ●(1907) VBFV.fb 32a. distrait, tr. «dibarfet.» ●(1909) BROU 223. (Eusa) Dibarfet e vezan em fedennou. ●(1920) AMJV 23. daoust m'oa dibarfetoc'h egetho !

    (3) Imparfait, défectueux.

    ●(1659) SCger 68b. imparfait, tr. «diparfet.» ●(1732) GReg 255a. Defectueux, euse, tr. «dibarfed.»

  • dibarfetaat
    dibarfetaat

    v. intr. Devenir un peu fou.

    ●(1904) DBFV 47a. dibarfétat, dibarfétein, v. n., tr. «s'égarer, devenir un peu fou.»

  • dibarfoeltrañ
    dibarfoeltrañ

    v. tr. d. Détruire, mettre en pièces, en mille morceaux.

    ●(1766) MM 1240. dibarfoeltret stal ar c'hiqueur. ●(1792) BD 1214-1215. quement aguiffin voar ma hent / a dibarfoeltrin gand ma dent, tr. «Tous ceux que je trouverai sur mon chemin, / Je les déchirerai avec mes dents.»

    ●(1978) BAHE 97-98/28. Neuze eo dibarfoeltret ar gwez.

  • dibarfreuziñ
    dibarfreuziñ

    v. tr. d. Mettre en pièces.

    ●(17--) EN 2991. me songe er gentou evoais dibarfreuzet, tr. «je pensais tantôt que tu étais déchiré.»

  • dibariñ
    dibariñ

    v. tr. d.

    (1) Dépouiller.

    ●(1919) DBFVsup 14b. dibarein, v. a., tr. «dépouiller.»

    (2) Découpler.

    ●(1919) DBFVsup 14b. dibarein, v. a., tr. «découpler.»

  • dibarkañ
    dibarkañ

    v.

    I. V. tr. d. Faire sortir d'un champ.

    ●(1931) VALL 701a. Faire sortir du champ, tr. «dibarka.»

    II. V. intr. fam.

    (1) Divaguer, s'éloigner du sujet.

    ●(1872) ROU 81b. Divaguer, tr. «Dibarca.» ●103b. Sortir, de la question, tr. «Dibarca.» ●(1890) MOA 222b. Divaguer, tr. «Dibarka, v. n. – trei divar ar gaoz.»

    ●(1931) VALL 701a. dibarka, au figuré : sortir de la question.

    ►[empl. comme subst.] Digression.

    ●(1872) ROU 81a. Digression, tr. «Un dibarca.»

    (2) Déraisonner.

    ●(1890) MOA 211b. Déraisonner, tr. «dibarka, v. n.»

  • dibarkiñ
    dibarkiñ

    v. intr. Débucher.

    ●(1838) OVD 56. a pe zehé er giboesserion d'hobér dehou [er harhue] dibarquein.

  • dibarrezañ
    dibarrezañ

    voir dibarreziañ

  • dibarreziañ / dibarreziñ / dibarrezañ
    dibarreziañ / dibarreziñ / dibarrezañ

    v.

    (1) V. tr. d. Exiler, expulser de sa paroisse.

    ●(1915) HBPR 58. dibarrezi ar re [ar veleien] na douent ket. ●64. Ar veleien vad a vije dibarrezet dre ma vije kavet beleien touerien da gemeret ho leac'h.

    (2) V. intr. Changer de paroisse.

    ●(1872) ROU 77a. Changer de paroisse, tr. «dibareza.» ●(1890) MOA 163b. Changer de paroisse, tr. «dibaresia, v. n.»

    ●(1932) FHAB Eost 337. eun hanter dousenn verc'hed ha kement all a bôtred, hag a oar brao dibarrezia, evit mont da zansal en eun osteleri (lire : ostaleri). ●(1962) EGRH I 54. dibarreziañ v., tr. « quitter sa paroisse. »

    (3) plais. [employé pour dibarezañ] : dépareiller, déparier.

    ●(1962) EGRH I 54. dibarreziañ v., tr. « par plaisanterie pour dibarezañ. »

  • dibarreziñ
    dibarreziñ

    voir dibarreziañ

  • dibarzh
    dibarzh

    voir debarzh .1

  • dibaseal
    dibaseal

    v. tr. d.

    (1) Dépasser.

    ●(1977) PBDZ 766. (Douarnenez) dibaseal, tr. «dépasser.»

    (2) Paseal-dibaseal : passer et repasser sans arrêt.

    ●(1977) PBDZ 782. (Douarnenez) paseal-dibaseal, tr. «ne faire que passer et repasser.»

  • dibasiant
    dibasiant

    adj.

    (1) Attr./Épith. Impatient.

    ●(c.1500) Cb 99b. [gouzaff] Inde impassibilis et hoc le. g. non souffrable. b. dipacient.

    ●(1790) MG 182. hac e vai caus liès-mat d'er vugalé bout daibrannus ha dibatiant.

    ●(1904) DBFV 47a. dibasiant, adj., tr. «impatient.»

    (2) Adv. Avec impatience.

    ●(1904) DBFV 47a. dibasiant, adv., tr. «avec impatience.»

  • dibasianted
    dibasianted

    f. Impatience.

    ●(c.1500) Cb 99b. [gouzaff] Jtem intolerabilitas / tis. g. impatience ou insouffrablete. b. dipaciantet / digouzaffus.

    ●(1790) MG 60. Hou tibatiantæd e gresq bras hou troug. ●(1792) HS 244. Hen-nènn ou gortai guet dibaciantèt.

    ●(1831) RDU 135. hum gorrigein ag er golér, ag en dibatiantet. ●(1861) BELeu 163. discoein en dibatiantèd.

    ●(1904) DBFV 47a. dibasianted, f., tr. «impatience.»

  • dibasiantiñ
    dibasiantiñ

    v.

    (1) V. intr. Perdre patience.

    ●(1790) MG 6. Me zibatiantt cant-gùéh bamdé. ●79. mirèt a zibatiantein.

    ●(1861) BELeu 163. Dibatiantein él labour. ●(1872) ROU 88a. Impatientet (s'), tr. «dibassianti.» ●(1896) HIS 28. lakat hé dén de zibasiañtein.

    ●(1904) DBFV 47a. dibasiantein, v. n., tr. «perdre patience.» ●(1916) LILH 19 a Here. d'em lakat de zibasiantein mar a uéh.

    (2) V. tr. i. Dibasiantiñ ouzh ub. : perdre patience avec qqn.

    ●(1790) MG 251. me Hovezour, péhani e zibatiant dohein. ●307. dihoal a zibatiantein doh er-ré e chippot un hantér-ær eit deu vlanq a varhadoureah a guemérant. ●380. tantét de zibatiantein doh-t'ai.

  • dibasiñ
    dibasiñ

    v. tr. d. Dépasser (un lacet).

    ●(c.1718) CHal.ms i. depasser, tr. «dibassein, distramein.» ●Il faut depasser ce lacet de dedans cet oeillet, tr. «ret e dibassein, distramein el lacet se, drés el lagat man dres en toul sé.»

    ●(1904) DBFV 47a. dibasein, v. a., tr. «dépasser, faire repasser en sens contraire (un lacet dans une boucle) (Ch. ms.).»

  • dibask
    dibask

    adj. (religion) Qui n'a pas fait ses Pâques.

    ●(1868) FHB 163/53a. dioded, digofes ha dibask.

  • dibastaliñ
    dibastaliñ

    v. tr. d. Débarrasser (un endroit) de choses sales.

    ●(1952) LLMM 32-33/132. (Douarnenez) Dibastaliñ : skarzhañ an traoù lous. Lous, da zibastaliñ.

  • dibastell
    dibastell

    adj.

    (1) Sans basques.

    ●(1931) VALL 59b. sans basques, tr. «dibastell.»

    (2) Sans habits.

    ●(1937) DIHU 316/338. divroidi dibastel.

  • dibastellañ
    dibastellañ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Dépecer.

    ●(1919) FHAB Here 108. dibastellet gant ar brini direüz. ●(1953) BLBR 63/13. eur sparfell o tibastella eur yarig.

    (2) = (?) Écorcher (une langue) (?).

    ●(1944) EURW I 61. en eur zibastella eun nebeut frazennou kembraek d'ezañ...

    II. V. intr. Perdre sa tenue.

    ●(1869) FHB 224/119a. Lammit ar c'hod euz eun tok, hag ho tok a zibastel, a ya da yod.

  • dibasteller
    dibasteller

    m. –ion Dépeceur.

    ●(1869) FHB 250/324a. Hag ar re-ma, ma c'hredit, a zo frank hou gouzoug ha dibasteleryen vad a zillad !

  • dibatañ
    dibatañ

    v. intr. Jouer. cf. ebatañ

    ●(1984) EBSY 156. (Sant-Ivi) dibatañ, tr. «jouer.»

  • dibater
    dibater

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) (en plt de qqn) Impie.

    ●(1907) FHAB Meurzh/Ebrel 34. ar geïer a lavar en o eneb an dud dibater. ●(1909) FHAB C'hwevrer 50. Ar skolaerien dibater. ●(1910) MBJL 79. n'int ket hepken dibater : brezel a glaskont ober d'an Otro Doue. ●(1910) FHAB Meurzh 69. pa gleviz ar gomz-ma euz ginou eun den dibater. ●(1911) FHAB Here 275. prezegennou an doktored dibater. ●(1925) DLFI n° 6/2c. Yan Pedennou hag Laou Dibater e foar Kastellin. ●(1927) TSPY 35. eur mestr-skol dibater.

    (2) (École) neutre.

    ●(1904) SKRS I 251. ar skol dibater. ●(1905) MRPL 90. Er skoliou dibater. ●(1907) FHAB Ebrel 45. Abalamour d'ar skol dibater. ●(1909) FHAB C'hwevrer 49. Ar Skoliou Dibater.

    II. Adv. D'une manière impie, dans l'impiété.

    ●(1905) IVLD 172. beva a reaz dibater epad tri bloaz var 'n ugent.

  • dibateriñ
    dibateriñ

    v. tr. d. fam. Déchristianiser.

    ●(1905) BOBL 30 décembre 67/3b. pere a vo karget araok nemeur da zibateri ha da zivretona d'emp hon bugale !

  • dibatrous
    dibatrous

    adj. (Bouillie) non mêlée de lait.

    ●(1732) GReg 612a. Mélange de bouillie & de lait en une écuelle, tr. «Youd patrous...» ●Bouillie & lait sans mélange, tr. «Youd dibatrous. (celà est du bas Vann[etais].»

  • dibav
    dibav

    d. Àr an dibav.

    (1) À croupetons, à quatre pattes.

    S3m àr e zibav

    ●(c.1718) CHal.ms iii. sur son nez a bouchon, tr. «ar e zibao, ar e zichapeau.» ●(1744) L'Arm 230a. Marcher (…) A-chatons, tr. «Quêrhein ar é zibau.»

    ●(1804) RPF 115. Hennèn ar é zibaüe e scouai é dale doh en doar.

    ●(1907) VBFV.bf 58b. ar é zibau, tr. «sur les mains, à plat ventre.» ●(1927) GERI.Ern 101. dibaù V[annetais] pl. : ar é zibaù sur ses mains, à plat ventre.

    S3f àr he dibav

    ●(1849) LLB 1722. ar hé dibaw. ●(1861) BSJ 136. Er voès-men (...) hum stouyas ar hé dibàu doh treid Jesus-Chrouist.

    P3 àr o dibav

    ●(17--) TE 125. difforh er-ré e vezai hum laqueit ar ou dibàu.

    ●(1861) BSJ 141. quen n'hum daulezant ar ou dibàu doh en doar.

    ●(1907) BSPD II 423. é kouéh d'en doar ar ou dibau.

    (2) (en plt de qqc.) Le haut en bas.

    ●(1927) GERI.Ern 101. dibaù V[annetais] pl. : ar é zibaù (mettre une chose) le haut en bas.

  • dibavañ
    dibavañ

    v. tr. d. Dépaver.

    ●(1732) GReg 267b. Depaver, tr. «dibava. pr. dibavet. Van[netois] dibaoüeiñ. dibaüeiñ.»

    ●(1904) DBFV 47b. dibaùein, v. a., tr. «dépaver.»

  • dibavez
    dibavez

    adj. Sans pavé.

    ●(1847) MDM 29. krampou gleborek, dibave.

  • dibavezañ
    dibavezañ

    v. tr. d. Dépaver.

    ●(1732) GReg 267b. Depaver, tr. «Dibaveza. pr. dibavezet. dibavea. pr. dibaveët.»

    ●(1904) DBFV 47b. dibaùéein, v. a., tr. «dépaver.»

  • dibaviañ
    dibaviañ

    v. tr. d.

    (1) Couper les pattes.

    ●(1993) MARV xi 6. Me zibaoio anezi.

    (2) spécial. Ôter les pattes (d'un crabe).

    ●(1944) GWAL 163/176. (Ar Gelveneg) «Dibaia» a zo tennañ ar pavioù : «Dibaiet em eus ur c'hrank.»

  • dibec'h
    dibec'h

    adj.

    (1) Qui ne fait pas commettre de péché.

    ●(1866) FHB 65/98a. ho buez so dibec'hoc'h. ●(1868) FHB 155/402a. eur vicher all bennag dibec'hoc'h da c'hounit ho bara. ●(1868) FHB 165/70a. n'eo ket dizanjerroc'h, dibec'hoc'h evit-hi da veza koz.

    ●(1911) BUAZperrot 102. evit donvât e skianchou e vire outo tanva traou hag a oa dibec'h awalc'h o c'hemeret.

    (2) Impeccable, sans péché.

    ●(1852) MML 173. he dezio a vugaleach, pa oa dibec'h. ●(1856) GRD 105. péhani e zou dibéhoh aveid oh. ●106. Sel-dibéhan ma oh. ●(1876) TDE.BF 115a. Dibec'h, adj., tr. «Sans péché, innocent.» ●(1877) EKG I 132. Ma n'oun ket dibec'h hed-a-hed.

    ●(1904) DBFV 47b. dibéh, adj., tr. «innocent.» ●(1905) KANngalon Eost 462. n'ez euz den dibec'h aoualc'h. ●(1931) VALL 376a. Impeccable, sans faute, tr. «dibec'h.» ●(1962) EGRH I 54. dibec’h a., tr. « sans péché. »

    (3) Justifié, absous.

    ●(1659) SCger 142a. dibec'h, tr. «non coupable.»

    ●(1904) DBFV 47b. dibéh, adj., tr. «justifié, absous (a, de).»

    (4) Qui n'est plus compromis.

    ●(1904) DBFV 47b. dibéh, adj., tr. «qui n'est plus compromis.»

    (5) Non coupable.

    ●(1962) EGRH I 54. dibec’h a., tr. « non coupable. »

  • dibec'hed
    dibec'hed

    adj. Impeccable, sans péché.

    ●(1876) TDE.BF 115a. Dibec'hed, adj., tr. «Sans péché, pur.»

    ●(1935) NOME 78. evit beza dibec'hed.

  • dibec'hediñ
    dibec'hediñ

    v. tr. d. Absoudre.

    ●(1932) GUTO 2. Hui e hues dakoret dein er vuhé, ha men dibéhedet.

  • dibec'hiñ
    dibec'hiñ

    v. tr. d. Absoudre.

    ●(1904) DBFV 47b. dibéhein, v. a., tr. «innocenter, absoude (a, de).»

  • dibec'houriñ
    dibec'houriñ

    v. intr. Quitter la condition de pécheur.

    ●(1932) GUTO 40. ne ven ket guélet er péhour é verùél, met é tibéhourein.

  • dibec'hus
    dibec'hus

    adj. Impeccable, qui ne peut pécher.

    ●(1931) VALL 376a. Impeccable, qui ne peut pécher, tr. «dibec'hus.»

  • dibec'husted
    dibec'husted

    f. Impeccabilité.

    ●(1931) VALL 376a. Impeccabilité, tr. «dibec'husted f.»

  • dibech
    dibech

    (pathologie) Droug dibech =

    ●(1732) GReg 179a. Colique de misereré, mal douloureux & pressant, qui replie les boyaux grêles, & donne la mort, si l'on n'y remedie promptement, en faisant avaler du mercure, ou une bale de plomb, tr. «An drouc dibech. poan-gof divech.» ●Il a une colique de misereré, tr. «An droucq dibech a so gandhâ.»

  • dibedenn
    dibedenn

    adj. Qui ne prie pas.

    ●(1912) MMPM 105. eur c'hristen dizoue ha dibeden.

  • dibedig
    dibedig

    m. Krenañ an dibedig : trembler fortement de froid, de fièvre.

    ●(1941) DIHU 365/361. ambroug e hra d'er gar, léh ma chomant épad en noz de «grénein en « dibedig », de hortoz er hetan trén ou haso endro d'er gér, en dé arlerh vitin.

  • dibegañ / dibegiñ
    dibegañ / dibegiñ

    v. tr. d. Décoller.

    ●(1876) TDE.BF 115b. Dibega, v. a., tr. «Décoller un objet collé avec de la poix.»

    ●(1904) DBFV 47b. dibégein, v. a., tr. «décoller.» ●(1907) VBFV.fb 27a. décoller, détacher, tr. «dibegein.» ●(1962) EGRH I 54. dibegañ v., tr. « décoller. »

  • dibegerezh
    dibegerezh

    m. Décollement.

    ●(1904) DBFV 47b. dibégereh, m. pl. eu, tr. «décollement. (l'A.)»

  • dibegiñ
    dibegiñ

    voir dibegañ

  • dibeilh
    dibeilh

    adj. (en plt d'une meule de paille) Qui n'est pas arrangé.

    ●(1957) BRUD 2/37. ar bern plouz, hema dibeilh hoaz abaoe an dorna. ●(1958) BRUD 3/105. Dibeilh : Digempenn. Peilha eur bern plouz a zo e gempenn evid ar goañv.

  • dibeizantet
    dibeizantet

    adj. Qui n’a plus son aspect paysan d’origine.

    ●(1942) DHKN 59. Rak dibeizanted e oè hi agren, a spered, a zillad.

  • dibell .1
    dibell .1

    adj. (agriculture) Sans bale.

    ●(1878) SVE 88. Heiz dibell ha gwiniz pellek / A lak' an arc'h da veza barrek, tr. «Orge sans balle et froment à balle / Font que la huche devient comble.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...