Recherche 'b...' : 5779 mots trouvés
Page 55 : de bleizez-vor (2701) à bleudek (2750) :- bleizez-vorbleizez-vor
f. bleizezed-mor (ichtyonymie) Femelle du phoque. cf. bleiz-mor
●(1878) TLK 5. Sonj hoc’h euz e veze lavaret d’eomp oa enn toull-ze eur vleizez-vor, reun louet var livenn he c’hein.
- bleizigbleizig
m. –où Louveteau.
●(c.1718) CHal.ms ii. Louueteau, tr. «ur bleïic.» ●(1732) GReg 585a. Louveteau, tr. «Bleizicq. p. bleizigou. bleizicq-læz. p. bleizigou-læz. Van[netois] bleyicq. p. bleyogëu.»
●(1879) GDI 96. ur vleyès e gavas en nor digueor, e antréas én ty, e zaibras en hantér a vampreu er verhig-cé, hag e gassas en achimant guet-hi d'hé bléygueu.
●(1904) DBFV 24b. bleiig m. pl. eu, tr. «louveteau.»
- bleizig-teil
- bleiziñ / bleizat
- blej .1blej .1
m. (zoologie) Escargot.
●(1944) GWAL 163/176. (Ar Gelveneg) Blej, blej, blej ! / Tenn hou kerniou hir e maez !
- blej .2blej .2
m.
(1) (en plt des animaux) Beuglement.
●(1931) VALL 65a. Beuglement, tr. «blej m.» ●(1947) YNVL 38. Kan ar c'hilhog, gregaj ar yer, blej ar saout. ●(1968) BAHE 57/37. Begeil an oan, blej an annoar.
►[empl. avec art. et mut. par adouc.]
●(1867) MGK 26. Dioc'h-tu e voe ar vlej war al loen.
●(1909) KTLR 206. Neuze e savas eur vlej ma oa spontuz : an denved oll a lavare kewred : nann, nann.
(2) (en plt de qqn) sens fig. Cris, hurlements.
●(1879) ERNsup 149. blej, hurlements, Lanr[odec].
●(1909) FHAB Kerzu 379. Les da vlèj, eme ar Bi. ●(1927) GERI.Ern 52. blej m., tr. «Clameur, cris.» ●(1955) VBRU 159. Pa grogas an tren da loc'hañ e savas ur ruga spontus (...) garm, blej, gouel, youc'h.... ●(1957) AMAH 26. strakadeg-daouarn ha blej ar Barisianed. ●104. raktal e savas cholori, blej ha fent.
- blej-morblej-mor
m. (zoologie) Bernard l'hermite.
●(1944) GWAL 163/176. (Ar Gelveneg) pe anv a oa gant ar «bernard-l'hermite» (...) Ur pesketaer all (52 vloaz) en deus lavaret, eñ melfedenn (melc'houedenn) mour (mor), pe blej mour.
- blejadegblejadeg
f. –où
(1) (en plt des animaux) Beuglement collectif.
●(1931) VALL 65a. Beuglement, tr. «blejadeg f.» ●(1956) BLBR 91/17. blejadeg al leueou, buzelladeg ar zaout.
(2) (en plt de qqn) Cris, hurlements collectifs.
●(1879) ERNsup 149. blejadek, hurlements, Lanr[odec].
●(1905) BOBL 18 mars 26/1c. kriadek tud véo, hopadek, blejadek, garm, iud, iouc'h, ha me oar ! ●(1954) VAZA 158. blejadeg fromus n'ouzon ket pet mil martolod rusian.
- blejadennblejadenn
f. –où
(1) Beuglement.
●(1876) TDE.BF 56a. Blejadenn, s. f., tr. «Beuglement.»
●(1909) FHAB Kerzu 380. N'eo ket blejadennou saout an dra-man. ●(1931) VALL 65a. Beuglement, tr. «blejadenn f.» ●(1963) LLMM 99/264. Er pellder e kleve blejadennoù iskis.
(2) sens fig. =
●(1974) THBI 179. Neuze glever blejadenn spontus tour-tan Penmarc'h o poenta ar vartoloded war mor vil.
- blejal / blejiñblejal / blejiñ
v. intr.
I. (en plt d'animaux)
(1) (en plt des bovins) Beugler, meugler, mugir.
●(1633) Nom 215b. Mugitus : buglement : brunçellat, rinchanat, bleugal. ●Rugitus : buglement : bleugal pe bruncellat gant vn trous bras.
●(1659) SCger 132b. blegeal, tr. «meugler.» ●(1732) GReg 91b. Beugler, mugir, meugler ; c'est le cri des Taureaux, des Bœufs, & des Vaches, tr. «blégeal. pr. bléget. bleugeal. pr. et.»
●(1876) TDE.BF 56a. Blejal, v. n., tr. «Beugler, meugler.» ●(1878) EKG II 280. eul leue bian o tont enn ti en eur vlejal. ●(1897) EST 38. El loned én doareu ne hrant nameit bleijal.
●(1904) DBFV 24b. bleijal, bleijein, bleñjal, v. n., tr. «braire, crier, rugir.» ●(1910) EGBT 43. ar vuoc'h a vlej, ar porc'hel a c'hrogn. ●(1916) KZVr 151 - 23/01/16. blejal, bleja (et bleuja) verbe neutre, tr. «crier, se dit proprement des animaux, et surtout des vaches.» ●(1927) GERI.Ern 52. blejal v. n., tr. «beugler.»
(2) Blejal war he laezh : meugler en attendant d'être traite.
●(1967) KNDR 114. Buoc'h ebet mui o vlejal war he laezh.
(3) (en plt des ânes) Braire.
●(1876) TDE.BF 56a. Blejal, v. n., tr. «braire.»
●(1923) KNOL 137. eun azen o vlejal. ●(1949) LLMM 17/20. blejal ha gwinkal gwashoc'h eget un azen gouez.
(2) (en plt des moutons) Bêler.
●(1633) Nom 215b. Balatus : beélement : bleugat eguis an dèuèt.
II. (en plt de qqn) Crier.
●(1925) SFKH 8. Ben er fin, deit eun d'ein ha mé komans de vleijal… ●(1927) GERI.Ern 52. blejal v. n., tr. «hurler, rugir, crier.» ●(1954) VAZA 18. met abaf ken ne oa ket evit blejal « Chou ’ta ! » war ur yar.
- blejerblejer
m. –ion
(1) Homme qui crie, hurle (ou chante mal et fort).
●(1879) ERNsup 149. blejer, m., hurleur, qui chante trop fort. Trév[érec].
●(1915) KZVr 137 - 17/10/15. Blejer, tr. «celui qui beugle, qui crie.» ●Gwasan blejer eo an den-ze ! tr. «Quel braillard que cet homme !» ●(1954) LLMM 42/14. Ne bleg ket zoken da dreiñ penn war du ar blejer.
(2) (argot de la Roche-Derrien) Veau.
●(1893) RECe xiv 269. 'peus torted ër blèjer gourd 'vid i jes.
- blejerezblejerez
f. –ed Femme qui crie.
●(1915) KZVr 137 - 17/10/15. blejerez, tr. «celle qui beugle, qui crie.»
- blejerezhblejerezh
m. –où
(1) Beugelement.
●(1931) VALL 65a. Beuglement, tr. «blejerez m.»
(2) Cris, hurlements.
●(1879) ERNsup 149. blejeres, hurlements, Lanr[odec].
●(1904) DBFV 24b. bleijereh, m. pl. eu, tr. «action de braire, rugissement.» ●(1913) AVIE 23-24. klemmeu ha bleijereheu a leih. ●(1915) KZVr 137 - 17/10/15. Blejerez, masc., tr. «action de crier.» ●(1921) GRSA 242. én ti du, tioél ha lan a zareu, a vleijereh hag a ouilereh.
- blejetblejet
voir pliñset
- blejiñblejiñ
voir blejal
- blemblem
adj. Blème.
●(1633) Nom 123b. Pallidus : pasle & blesme : pàl ha blem.
●(1659) SCger 87b. pasle, tr. «blem.» ●(c.1718) CHal.ms ii. une mine foireuse, tr. «ur faç diliu', blem' ul liü' foarous.» ●liuide, tr. «disliu', blem'.» ●(c.1718) CHal.ms iii. Il est deuenu pasle comme la mort, tr. «deit é quen trist' el maruu', deit é deuout blem, glas, disliu' el er maruu'.» ●pasle, tr. «blem', glas, diliü, goal liüet.» ●(c.1785) VO 66. ur min blêm hac ur seèl riboulêq, tr. (GMB 575) «regard farouche.»
- blemmoùblemmoù
pl. (pathologie animale) =
●(1942) VALLsup 32b. Mal a la jambe du cheval, dans le creux appelé kombod au dessus du sabot, tr. « blemmou (perrot). »
- bleñchbleñch
m. –où
I. [au plur.]
(1) Extrémités des branches, ramilles.
●(1710) IN I 408. hor c'halon eo ar vezen, an affectionou hac ar santimanchou eo ar blenchou anezi.
●(1870) FHB 286/199a. dont a rea a ribl ar geot hag he ziouaskel a douche oc'h ho blenchou dre ma teue. ●(1878) EKG II 88. edon e touez ar balan ; sevel a riz va fuzil dreist ar blenchou.
●(1910) MAKE 101. eul lochen tôet gant drez ha raden, ha blenchou gwez diskouret. ●(1915) KZVr 141 - 14/11/15. Blincho (par n nasal), tr. «extrémité des branches, Tréguier.» ●(1927) GERI.Ern 52. bleñchou, bli(ñ)chou pl., tr. «Extrémités (des branches).»
(2) Brindilles, menu bois.
●(1901) EPLQ 53. menus bois que ramassent les pauvres ; ceci s'appelle en petit Tréguier bliñcho koat. ●en Goello troc'hañ bliñcho couper le menu bois. ●(1915) KZVr 141 - 14/11/15. Blincho (par n nasal), tr. «brindilles, Tréguier.» ●(1916) KZVr 152 - 30/01/16. keuneud blenchou, ou simplement blenchou, tr. «menu bois dont on fait des fagots, opposé à «keuneud korden» bûches, rondins.» ●An hini a ra eiz-ugent horzen (horden) vlenchou en e zevez a zo eur micherour dreist, tr. «celui qui fait cent-soixante paquets de menu bois dans sa journée est un excellent ouvrier, Pleyben (société Breuriez-Vreiz de Quimper.» ●(1932) ALMA 155. An tad (...) a ordenne ar blenchou. ●(1955) STBJ 190. eun horzenn vleñchou.
(3) Extrémités (des membres).
●(1876) TDE.BF 57b. Bleñchou ann treid, tr. «l'extrémité des doigts des pieds.»
●(1927) GERI.Ern 52. bleñchou, bli(ñ)chou pl., tr. «Extrémités (des membres).»
II.
(1) Sommet, cime (arbre, mât, etc.).
●(1867) MGK 129. Ne ket enn amzer ma e kouez / Ann aour euz a vlenchou ar gwez !
●(1957) ADBr lxiv 4/448. (An Ospital-Kammfroud) Bleñch : n. m. – Sommet, cime : bleñch ar wezenn. ●(1978) MOFO 41. An Aotrou bigne blech ar wern gis eur hazkoet. ●117. pigna blech ar vern evit sell tro war dro.
(2) (en plt d'une coiffure) War bleñch ar penn : (?) penchée sur le côté de la tête, en bataille (?).
●(1957) BRUD 2/81. Ar bôtred a blije dezo eur gasketenn : war bleñch o 'fenn e vije ganto.
- bleñchadur
- bleñchaouableñchaoua
v. intr. Chercher, ramasser du menu bois.
●(1916) KZVr 152 - 30/01/16. Blinchaoua, blinchoa, tr. «chercher du menu bois (Estienne).»
- bleñchaouaerbleñchaouaer
m. –ion Celui qui cherche, qui ramasse du menu bois.
●(1916) KZVr 152 - 30/01/16. blinchouer, féminin blinchouerez, tr. «celui, celle qui va rammasser du bois (Estienne).»
- bleñchennbleñchenn
f. –où
(1) Sommet, partie haute (arbre, montagne, etc.).
●(1659) SCger 33a. coupeau de montagne, tr. «blinchen pe barr ar menez.» ●111b. haut de l'arbre, tr. «nein, pe lein, pe blinchen ar vezen.» ●132b. blinchen, tr. «cime.» ●(1732) GReg 169a. La cime d'une montagne, tr. «blinchenn ar menez.»
●(1824) BAM 355. va Salver a lavar din eus a vlengen ar Groas : (...). ●377. bete blenchen Menez Calvar.
●(1910) MAKE 17. Noun al Ludueg a welas e oa ruz ar c'herez e blenchen ar gwez. ●90. eur wezen uhel (...) he blenchen a oa uheloc'h eget daou dour sant-Korantin.
(2) Pointe (d'un châle).
●(1939) KTMT 41-42. o mouchouerou broudet, ar bleñchennou o ruza war an douar.
(3) Sommet (de la tête).
●(1824) BAM 165. adalec blenchen e benn bete plantou e dreid.
- bleñchennek
- bleñsbleñs
voir bles
- blepblep
voir bleup
- blerimblerim
voir breolim
- blesbles
m. –où Blessure.
●(c.1718) CHal.ms i. appareil d'une plaïe, tr. «quentan palastr', lacait ar ur bless'.» ●Bandage tr. «Liam de uandein, de c'hrounein ur bless.» ●(1732) GReg 98b. Blessure, tr. «bleçz. p. bleçzou. Van[netois] Bleçz. p. ëu.» ●99a. Blessure mortelle, tr. «bleçz marvell.» ●(1744) L'Arm 32a. Blessure, tr. «Blésse.. eu. m.» ●(1792) CAg 74. Er bouiss ë zegueor peb blesse, / Hou laca hoah de ouaïdein.
●(1824) BAM 143. tri bles. ●(1825) COSp 29. ma receüant ur blesse benac ér hombat. ●(1863) GOM 287-288. oc’h he zivisca hac evel ma yoa staguet he zillad oc’h he c’houliou, e refrescont he oll vleçou, hac e lequeont ar goad da redec eus a guement lec’h a so en he gorf.
●(1904) DBFV 24b. bles, m. pl. eu, tr. «blessure, balafre.» ●(1972) SKVT I 162. petra 'zo flouroc'h, war ur bleñs, eget dorn ur vamm ? ●180. Seurt bleñsoù a bare buan.
- blesadurblesadur
m. –ioù Blessure.
●(1621) Mc 98. an remedou, han medicamantou principal dan bleçadur.
●(c.1718) CHal.ms ii. Il souffre beaucoup de temps en temp d'une Vieille blessure, tr. «a Coursadeu poeniet é bras guet ur blessadur coh.»
●(1839) BESquil 298. hemb blessadur erbet. ●(1857) HTB 64. ar blesadur kriz a reont.
- blesañ / blesiñblesañ / blesiñ
v.
I. V. tr. d.
(1) Blesser.
●(c.1500) Cb 97a. [gor] Jdem vlcero / as. ac. g. naurer / blecier. g. goulyaff / bleczaff. ●(1612) Cnf 34b. LAzaff, pé bleczaff den.
●(1659) SCger 15a. blesser, tr. «blessa.» ●(1732) GReg 98b. Blesser, tr. «bleçza. p. bleçzet. Van[netois] bleçzeiñ. pr. et.» ●Facile à blesser, tr. «eaz da vleçza.» ●(1744) L'Arm 32a. Blesser, tr. «Bléssein.»
●(1904) DBFV 24b. blesein, v. a., tr. «blesser.»
(2) sens fig. Blesser.
●(c.1680) NG 105-108. Adam (…) / E tebrin ac un aval glas, / Ur blessas ol.
●(1824) BAM 70. e vlesser ar garantez christen. ●127. blessa a rer cals ar garantez christen.
II. V. pron. réfl. En em vlesañ : se blesser.
●(1732) GReg 98b. Se blesser, tr. «em vleçza. pr. em vleçzet.» ●(1744) L'Arm 32a. Se blesser, tr. «Um vléssein.»
- blesetbleset
adj. Blessé.
●(1633) Nom 177a. Mitella : linge où le bras repose estant blessé : liennen pe voar hiny ez læcquer an bræc'h blesset. ●258a. Sugillatio, liuor : œil blessé & bleu : lagat blesset ha bleuz.
●(1732) GReg 98b. Avoir soin des blessez, tr. «sourcyal ar re-vleçzet.» ●(1744) L'Arm 32a. Blessé à mort, tr. «Bléssétt de varhuë.»
●(c.1825-1830) AJC 3980. o sud vlesed.
- blesiñblesiñ
voir blesañ
- bleton .1bleton .1
voir batalm
- bleton .2bleton .2
m. Tresse de paille pour chapeaux.
●(1915) KZVr 139 - 31/10/15. Bletoun, masc., tr. «tresse unie en paille (pour les chapeaux) ; pour celles qui sont dentelées sur les bords, on ajoute «dantek».
- bletonañ / bletoniñbletonañ / bletoniñ
v. tr. d. Tresser.
●(1908) PIGO II 42. he bleo na oant ket bet bletonet.
●(1915) KZVr 139 - 31/10/15. Bletouni, tr. «faire une tresse de paille.» ●(1916) KZVr 153 - 06/02/16. bletoni, tr. «faire une tresse en jonc ou en paille.» ●bletoni brons, tr. «tresser du jonc, Bas-Tréguier, Enquête sur les termes agricoles.»
- bletoniñbletoniñ
voir bletonañ
- bleu
- bleudbleud
m. –où
I.
(1) Farine.
●(1499) Ca 23a. Bleut. g. farine. ●g. farine de quoy on fait les hosties a chanter. b. an bleut maz rer an bara can. ●85a. Flour an bleut. g. fleur de farine. ●(1633) Nom 56b. Panis siligineus, panis primarius : pain de fleur de farine : bara græt ves an flour an bleut. ●74b. Farina, simila : farine : bleut.
●(1659) SCger 56a. farine, tr. «bleut.» ●(1710) IN I 414. beza ez eus gueneoc'h eta eus ar bleud a Ægipt. ●(1732) GReg 398b. Farine, tr. «Bleud. Van[netois] bled.»
●(1830) SBI I 4. va bleud a zo c'hoaz o valad. ●(1856) VNA 49. de la farine, tr. «Blèd.» ●(1870) FHB 300/309a. lakaat duad etouez va bleud.
●(1904) DBFV 24b. bled, bleud, m., tr. «farine.» ●(1907) FHAB Gwengolo 193. Fuet oant holl evel bleud en eur bann heol. ●(1909) BROU 203. (Eusa) bluter la farine, tr. «aoza bleud.»
(2) Bleud kerc'h, gwinizh : farine d'avoine, de froment, etc.
●(1732) GReg 398b. Farine de froment, tr. «Bleud guynis. Van[netois] bled gunih.» ●Farine de seigle, tr. «Bleud ségal.» ●Farine d'aveine, tr. «Bleud qerc'h.» ●Farine de sarazin, tr. «Bleud ed du. bleud guynis du. bleud yd du.» ●Farine d'orge, tr. «Bleud heyz.»
●(1850) JAC 58. bleud güinis, mël ha viou. ●(1872) ROU 99. Cette farine d'avoine est d'un bon rapport, tr. «Ar bleud kerc'h-ma a ra founn vad.»
II.
(1) Ober e vleud gant : tirer parti de.
●(1903) MBJJ 99 (T) L. le Clerc. Ar plouz a vo drailhet 'benn neuze; mad e vo, koulskoude, da vean debret. Ar c'hanvaled, dreist-holl, a rey o bleud gantan. ●(1958) BLBR 114/13 Visant Fave. Ober e vleud gant ... (tenna gounid euz).
(2) Bezañ (en, war) e vleud : être à son aise, dans son élément.
●(1900) KRL 18 (Ku-Sant Trifin). Bean en e vleud, tr. «Avoir ce qu'on désire, être comme le rat dans son fromage.» ●(1908) PIGO II 11 (T) Erwan ar Moal. 'Vit lavaret ar wirione war he hed, Itien na oa ket en e vleud; pe mar deo gwell ganac'h, ne oa ket e zaoud er ger; dies oa e spered. ●(1910) MBJL 65 (T) L. le Clerc. Me ne blij ket d'in ar pebr : setu e ven em bleud eno 'vat ! ●(1911) RIBR 80 (L) K. ar Prat. Janned a yoa en he bleud; n'eo ket peadra da veva eo a vanke d'ezi. ●(1929) FHAB Du 428 (L) Y.-V. Perrot. Pa deue da varc'had Lesneven e ranke en em ganna ouz unan bennak ha neuze e veze en e vleud. ●(1931) VALL 11. Être à son affaire (dans son élément), tr. F. Vallée «beza en e vleud fam.» ●(1935) ANTO 4 (T) *Paotr Juluen. Eno e vez en e vleud, 'vel ar pesk en e zour. ●(1943) FHAB Meurzh/Ebrel 269 (Ki-Sant Vig) J.-L. Peron. Var e vleud, tr. «bien en train, ex. n'ema ket war e vleud.» ●(1949) KROB 15-16/13 (Lu) H. Greff. En taol-mañ, ar vugale a zo en o bleud. ●(19--) (T) E. ar Barzhig BHAF 29. Eun dudi a oe evidon, ya, em bleud e oan... ●(1961) BRUD 14-15/80 (T) E. ar Barzhig. Em bleud e vezen-me eta oh ober wardro an avalou-douar. ●(1971) CSDC 37 (Ki) M. Divanac'h. Mon ket war ma bleud hiriou. Droug pen am'eus. ●48. Oen ket ivez war ma bleud, ellet kridi. ●(1974) THBI 188 (Ki) M. Divanac'h. mez pa eo chifanet (contrariée) mae ket war he bleud nezi. ●(1985) ANTR 155 (L) *Tad Medar. Pep hini a zo ama en e vleud, kaser ar cholori gwelloh hoaz eged n'euz forz piou. ●202. War ar blasenn foar Yann Gouer a zo en e vleud.
(3) Reiñ bleud flour d'ar moc'h : jeter des perles devant les porcs.
●(1991) (Ki) PONTEKROAZ J.-Y. Lagadeg. Reiñ bleud flour d'ar moc'h : reiñ traoù da dud n'int ket dellezek anezho.
(4) Ober bleud (gant eskern ub.) : broyer qque chose.
●(1909) KTLR 167 (L) K. Jezegou. E tennin diganhez da gerniel, da ivinou hag e rin bleud gant da eskern ! ●(1915) HBPR 83 (L) K. Jezegou. Eun tammik muioc'h tud Goaien a vije great bleud gant ho eskern. ●(1923) (L) K. Jezegou KNOL 74. Kuit ! ha buan pe me rei bleud gant da eskern ! ●(1931) VALL 95. Mettre en capilotade, tr. F. Vallée «ober bleud gant fam.» ●(1936) TKAL II 43 (Ki) J. Riou. Gant ar fulor a oa ennoun, em bije distripet anezañ ha graet bleud gant e eskern. ●(1942) VALLsup 25. Broyé de coups, tr. F. Vallée «graet bleud gand e eskern popul.» ●(1958) BLBR 114/13 V. Fave. Me rafe bleud ganez ! (me a vrevfe ahanaoud !)
(5) Mont e vleud da vrenn : les choses dégénèrent.
●(1955) VBRU 156 (T) *Jarl Priel. An dro-mañ 'vat e oa aet bleud Grichka da vrenn. ●(1958) LLMM 67/95 (T) *Jarl Priel. Met petra bennak ma rae brav din gwelloc'hikañ m'helle, e kolle ganin poan hag an amzer ; bep gwech e c'hoarie ganti tro an diaoul, ne baoueze ket he bleud da vont da vrenn, ha bep gwech ivez ez ae he c'halon war vihanaat.
(6) Malañ munut e vleud : dépenser le moins possible.
●(1954) VAZA 174-175 (T) *Jarl Priel. A-wechoù zoken e ranke malañ munut-munut he bleud, ha ne oan ket pinvidikoc'h egeti. ●(1968) LOLE 33 (T) *Roc'h Vur. Eur sarmon d'an hini a veze re hir e zent ouz taol - mala munud-munud a rae ar hoz plah yaouank he bleud.
(7) Malañ bleud eus e winizh da ub. : user de représailles vis-à-vis de qqn.
●(1997) HYZH 209/30a. user de représailles vis-à-vis de qqn, tr. «malañ bleud dezhañ eus e winizh.»
(8) Malañ an hevelep bleud : ne pas changer de conversation.
●(1957) AMAH 192 (T) *Jarl Priel. Hogen daoust ha ma kenderc'he an aotronez-se da valañ an hevelep bleud hag a droe da vrenn brein...
(9) Na bleud na brenn : rien de bon.
●(1838-1866) PRO.tj 191. Ne reont ama na bleud na brenn. ●(1877) FHB (3e série) 17/140b (L) *Jakez Peizant. Ne c'hellan ober gantho na bleud na brenn.
●(1911) FHAB Gouere 194 *F.. Pa welaz ne c'helle mui ober na bleud na brenn, e c'halvaz ar Frans d'e zikour.. ●(19--) NFLO (Lu). Je ne puis rien en faire, tr. Loeiz ar Floc'h «ne c'hellan ober na bleud na brenn gantan (H[aut]-Léon).»
(10) Sellet berr ouzh bleud ha brenn : être très avare.
●(1954) VAZA 18 (T) *Jarl Priel. Darn, eme an dud, a sell gwell verr ouzh o bleud hag ouzh o brenn ; houmañ 'vat, a sile ar yod, evel ma lavarer, dre lostenn hec'h hiviz.
(11) Bezañ eus ar memes bleud : être de la même farine.
●(1968) LOLE 105 (T) *Roc'h Vur. Ma vefe bet difennet gand eun Tixier Vignancour pe unan all euz ar memez bleud !...
(12) Bezañ meret e bleud tanav :
●(1949) SIZH 48 (Ki) Y. Drezen. Nemet na petra 'ta ! N'oa ket meret er bleud an tanavañ.
(13) C'hoarzhin gwenn evel bleud flour : voir c'hoarzhin.
(14) Reut evel un ibil er bleud : voir ibil.
(15) Bezañ chomet ar brenn e-touez ar bleud gant ub. : voir brenn.
(16) Bezañ pizh war ar brenn ha foran war ar bleud : voir brenn.
(17) Eürus evel ul logodenn en ur sac'had bleud : voir logodenn.
(18) Sioul evel ul logodenn er bleud : voir logodenn.
- bleud-dourbleud-dour
m. (botanique) Lentilles d'eau, lenticules.
●(1876) TDE.BF 56b. Bleud-dour, s. m. A la lettre, farine d'eau. J'ai entendu, dans les environs de Saint-Renan, donner ce nom aux lenticules, plantes très-déliées qui séjournent à la surface de l'eau des grandes mares ou étangs. ●(1879) BLE 241. Lenticule. (Lemna. L.) Bleud-dour.
●(1927) GERI.Ern 53. bleud-dour, tr. «plantes minces sur les eaux dormantes.»
- bleud-flour
- bleud-fubleud-fu
m. Folle-farine.
●(1732) GReg 398b. Folle-farine, la plus menuë qui s'attache aux parois du moulin, tr. «Bleud fu.»
- bleud-gouezbleud-gouez
m. Folle-farine.
●(1732) GReg 398b. Folle-farine, la plus menuë qui s'attache aux parois du moulin, tr. «Bleud gouëz.»
- bleud-heskenn
- bleud-kouez
- bleud-livn
- bleud-louzoù
- bleud-prenn
- bleud-ranbleud-ran
m. = (?).
●(1877) FHB (3e série) 17/140b. bleud-ran var ar melc'hod, ma cuzint ho c'herniel.
- bleudañ / bleudiñbleudañ / bleudiñ
v. tr. d.
(1) (cuisine) Fariner, enfariner.
●(1732) GReg 398b. Fariner, jetter de la farine sur le poisson avant que de le frire, tr. «Bleuda pesqed.»
●(1904) DBFV 24b. bledein, bleudein, v. a., tr. «enfariner.» ●(1914) DFBP 118a. enfariner, tr. «Bleuda.» ●(1927) GERI.Ern 53. bleuda, tr. «enfariner.»
(2) Réduire en farine.
●(1927) GERI.Ern 53. bleuda, tr. «réduire en farine.»
- bleudegbleudeg
m. bleudeien
(1) Enfariné.
(2) (Terme d’injure) Bleudeg fall.
●(1732) GReg 342a. Des docteurs enfarinez, des gens de mauvaise doctrine, qui affectent la bonne, la saine, des gens couverts de farine blanche que le vent emporte, tr. « Doctored bleudeucq. bleudéyen fall. bezyou güennet. bleizy dôn. leern douçz. alanigued. tirguizyer al leaz livris. etivy caloun an douar »
- bleudekbleudek
adj.
(1) Farineux, qui a la consistance, l'aspect de la farine.
●(1732) GReg 398b. Poires farineuse, tr. «Pèr bleudecq.»
●(1864) KLV 70. Ar batatezen wenn (...) a zo bleudekoc'h, mez n'he deuz blaz ebet. Ann hini velen a zo dousoc'h, bleudok ha mad dreist kount. ●(1878) BAY 19. bleudek, tr. «Qui tient de la farine.»
●(1904) DBFV 24b. bledek, adj., tr. «farineux.» ●(1915) KZVr 137 - 17/10/15. Peren vleudek (opposé à peren dourennek, poire juteuse), Haute-Cornouaille, Jaffrennou.
●(1927) GERI.Ern 53. bleudek adj., tr. «farineux.»
●(1962) TDBP II 52. Ar patatez-mañ a zo bleudeg, tr. «ces pommes de terre-ci sont farineuses.»
(2) Enfariné.
●(1732) GReg 398b. Farineux, euse, qui est blanc de farine, tr. «Bleudeucq. bleudecq.»
●(1927) GERI.Ern 53. bleudek adj., tr. «enfariné.»
(3) (pathologie) Daroued bleudek : dartes farineuses.
●(1732) GReg 398b. Dartre farineuse, tr. «Dervoëden bleudeucq. p. dervoëd bleudeucq.»
(4) = (?).
●(1910) FHAB Genver 22. Skaff ar rec'hier a zo eul leac'h bleudek evit an ormel.
(5) (Terme d’injure) Doktored bleudek.
●(1732) GReg 342a. Des docteurs enfarinez, des gens de mauvaise doctrine, qui affectent la bonne, la saine, des gens couverts de farine blanche que le vent emporte, tr. « Doctored bleudeucq. bleudéyen fall. bezyou güennet. bleizy dôn. leern douçz. alanigued. tirguizyer al leaz livris. etivy caloun an douar »