Devri

Recherche 'g...' : 4478 mots trouvés

Page 62 : de gwallc_hwezh (3051) à gwallgempenn (3100) :
  • gwallc'hwezh
    gwallc'hwezh

    f. Mauvaise odeur.

    (1633) Nom 246b. Mephitis : puanteur des eaux ensoulfrées : an drouc, chuez (lire : drouc chuez) pe gouall chuez an dour souffret, an dour fleryus. ●263a. Oræna : la puanteur du nez : an goual chuez ves an fry.

    (c.1718) CHal.ms iii. puant, tr. «blaser flerius, er peh a endès ur goal vlas, goal hüés

  • gwallchañs
    gwallchañs

    f.

    (1) Malchance.

    (c.1718) CHal.ms ii. guignon, tr. «malhur goal chanç goal fortun'.» ●malencontre, tr. «goal, drouc chans' goal ancontr'.»

    (1732) GReg 10b. Cette maison est une pierre d'achoppement pour lui, tr. «an ty-ze a zoug peurvuyâ goallchançz deza.» ●426b. Mauvaise fortune, revers de fortune, tr. «Goall chançz.» ●594b. Mal-avanture, rencontre fâcheuse par hazard, tr. «goall-chançz.» ●(17--) ST 360. d'am lemel a wall-chanz, tr. «me retirer de mon malheur.»

    (1844) LZBg 2l blezad-1 lodenn 40. hemb en disterran goal chanche. ●(1862) BSH 31. Ma miret ous goal chançz. ●(1868) KMM 4. pebez goall chans !

    (1908) PIGO II 1-2. kwit a glenved nag a wall-chans.

    (2) Dre wallchañs : par malchance.

    (1825) COSp 73. Mar ver obliget dré hoal-chanche d'en devout affær doh er sorte tut-zé. ●(1839) BESquil 385. Mar en dès digouéhet guet-n-oh, dré hoal chanche, un dén èl-cé.

    (1905) BOBL 19 août 48/3b. koueet dre wallchanz en punz ar vilajen.

  • gwallchañset
    gwallchañset

    adj. Qui a de la malchance.

    (c.1718) CHal.ms i. calamiteus, tr. «malhurus, trebuillus, miserabl' goal chancet

    (1904) DBFV 36a. goal chanset, adj., tr. «calamiteux (Ch. ms.).»

  • gwallchañsus
    gwallchañsus

    adj. Fatal.

    (1904) DBFV 36a. goal chansus, tr. «fatal.»

  • gwallchoaz
    gwallchoaz

    v. tr. d. Mal choisir.

    (1792) BD 5164. eur portret goel choaset dious e originel, tr. «un portrait maladroitement tiréé de son original.»

  • gwalldamaller
    gwalldamaller

    m. –ein Calomniateur.

    (17--) ST 346. Ar bed-ma a zo leun a wall-damallerien, tr. «Le monde est plein de calomniateurs.»

  • gwalldaol
    gwalldaol

    m. –ioù

    (1) Mauvais coup.

    (1831) RDU 56. violêdet guet er goal dauleu.

    (1958) BAHE 16/20. Evit ar re a rank gouzañv poanioù ha gwalldaolioù. ●(1963) LLMM 99/268. peogwir e krede ne oa ar gwall-daol nemet un dro-bleg ijinet ha reizhet gant pennoù bras ar polis.

    (2) Accident.

    (1849) LLB 562. kent mé oeh ur goal daul.

    (1906) HIVL 159. Er goal daul-zé arriùet get Gargam en des ean lakeit én ur stad truhek bras. ●(1907) BSPD I 146. eun ou doé ne vezé bet arriù ur goal-daul benak get hon. ●(1922) EOVD 167. dré er goal-dauleu e arriù ker stank ér vuhé-men.

  • gwalldapout
    gwalldapout

    v. tr. d. Attraper, prendre.

    (17--) EN 1000. echom da discourin eon bed guel daped, tr. «en restant à discourir j'ai été bien attrapé.»

    (1902) LZBt Du 19. Na wel dapaz ket anon. ●(1926) FHAB Mae 183. Doue ho kwall dapo e doare pe zoare.

  • gwalldech
    gwalldech

    m. –où

    (1) Mauvais penchant, mauvaise habitude, défaut.

    (1732) GReg 228a. Mauvaise coûtume, mauvaise habitude, tr. «goal dech. p. goal dechou.» ●731a. Prendre un mauvais pli, tr. «Qemeret ur goall dech.» ●958a. Vice, habitude vicieuse, tr. «goall dech. p. goall dechou.» ●(1790) PEdenneu 72. obér brizel (…) d'er hiq ha d'é oal-daicheu. ●(17--) TE 370. guet ou goal-deicheu.

    (1838) OVD 53. a zivout hur goal-daicheu. ●(1857) HTB 66. pe dre wall dech. ●190. trec'hi eur gwall dech. ●(1861) BELeu 95. combattal hou coal-daicheu. ●(1852) MML 115. a dilesje he voal decho. ●(18--) SAQ II 195. hor c'haloun gant he gwall dechou.

    (1910) EGBT 163a. gwalldech, tr. «m. pl. o, mauvais penchant, défaut.» ●(1911) BUAZperrot 597. eur c'hovesour a gredo diskouez d'it da wall-dechou. ●(1919) BSUF 21. Doué e gasti er hoal-gonzerion én ur lezel de fardein arnehé er goal-dècheu e demalant d'où nésan.

    (2) Kaout ur gwalldech da : avoir un mauvais penchant pour.

    (1856) GRD 56. hag ar er goal deiche e hoès d'en orgueuil-é ?

  • gwalldechet
    gwalldechet

    adj. Qui a de mauvais penchants.

    (1905) LZBg Genver 40. To Maria e oé ur pautr speredet mat, mes é galon goal dèchet.

    (1922) EOVD 186. hantein un ami goal-dèchet.

  • gwalldeñvalaat
    gwalldeñvalaat

    v. intr. S'assombrir.

    (1877) FHB (3e série) 34/272a. evel ma commanse gouall denvalaat e c'houezaz eur c'houlaouen roussin hag he ouaskellaz er voger.

  • gwalldeod
    gwalldeod

    m. –où Mauvaise langue.

    (1846) DGG 462. dont a ra ar goal deaud a ben da zua o brud-vâd. ●(1847) BDJ 244. an droug-prezegher, ar gwal déhod milighet. ●(1860) BAL 212. re vuan da gredi ar guall deodou.

    (1933) MMPA 100. Ne ver ket evit niveri an droug graet ebarz ar bed gant ar gwall-deodou.

  • gwalldeodad
    gwalldeodad

    m. –où (Une) médisance.

    (1732) GReg 281a. Détraction, médisance, tr. «goall-déaudad. p. goall-déaudadou

    (1846) DGG 391. gant he goal-deodadou. ●(18--) SAQ II 194. Gwall deodadou, heskinerez a baker.

    (1907) BOBL 16 novembre 164/2c. lavaret eur gwall-deodad. ●(1912) MMPM 119. ar gwall deodajou a ziskwez ez euz eun dra bennak a ziskompez en diabarz.

  • gwalldreiñ
    gwalldreiñ

    v. intr. Gwalldreiñ gant ub. : suivre les mauvaises suggestions de qqn.

    (1890) MOA 160a. Céder aux suggestions de Satan, tr. «goall-drei gant Satan.»

  • gwalldretamant
    gwalldretamant

    m. –où Mauvais traitement.

    (1790) MG 180. er goal-drætemanteu e zou caus ma hulevoud paud a vèrhèt quênd ou zermén.

    (1825) COSp 159. dré er goal draitemanteu e ra demp hun anemiset. ●(1839) BESquil 269. hum glêmme ag er goal-drettemant e receué guet hé frièd.

  • gwalldretiñ
    gwalldretiñ

    v.

    (1) V. tr. d. Maltraiter.

    (c.1680) NG 1709-1710. En Vzeuion infam / Biscoueh ne discuizehant / Ner gouall traittou ha scouign. ●(1688) DOctrinal 140/10. Adiu eta, adiu, va tat. / Mont à ra d'an tan gant hunat, / En Infern é vizin cernet, / Bemdez, bemnos, da veza losquet, / An drouc-speret am goall tretto, / Quicq ha croc'hen em dispenno. ●(1728) Resurrection 2920. Goude e voel tretin. ●(1732) GReg 597a. Maltraiter, tr. «goall-dreti. pr. goalldretet.» ●(1744) L'Arm 227b. Mal-traiter, tr. «Goal-drættein.» ●(1790) MG 137. ou goal-drætét [hou pugalé]. ●(1790) MG 401. ha bermen me ouair sur ne fehèn quet bout goal-drætét mui eit ne véritan.

    (1825) COSp 167. de oal-dretein hun horf. ●(1834) SIM 21. ar re a oüal-drêt an anevalet. ●146-147. da voal-drêti an anevaled. ●(1846) BAZ 331. e voa gouscoude rebutet, casseet ha goal-dretet bras gant he vam. ●(1857) HTB 211. pidi evit an hini hen gwall dret.

    (1904) LZBg Genver 4. en hugenauded hé goaldret er muian rah. ●(1907) VBFV.bf 25b. goal-dretein, v. a., tr. «malmener, maltraiter.»

    (2) V. pron. réci. En em walldretiñ : se maltraiter.

    (1846) DGG 287. non pas en em zecrial, nac en em voal-dreti.

  • gwalldro
    gwalldro

    f./m. –ioù Mésaventure, malencontre.

    (1860) BAL 4. ac e vezer buan d'en em laouenaat pa zigouez ur goall-dro bennac. ●(1872) ROU 72a. Accident, tr. «Goall-dro.» ●(1873) FHB 463/366b. o devoa aoun na vije c'hoarvezet eur wall dro bennak gant-han. ●(1876) TDE.BF 259b. Gwall-dro, s. m., tr. «Accident, mésaventure.»

    (1921) PGAZ 24. Va merc'h, gouzout a rit ar goalldro a zo bet en em gavet gant Anna. ●(1922) FHAB Du 333. henman en divije sur a walc'h bet eur gwall-dro.

  • gwalldroet
    gwalldroet

    adj. Très enclin.

    (1860) BAL 28. Goall droet oump var ar fall.

  • gwalldu
    gwalldu

    m. adj. & adv.

    I. M. Envers.

    (c.1718) CHal.ms i. cela est a L'enuers, tr. «endrasé a so a du ar enep, ar er goal tu

    (1907) VBFV.fb 37b. envers, tr. «goal du

    II. Adj. Avel gwalldu : vent défavorable.

    (1939) KOLM 80. éh oent dalhet, get en aùél goal du, doh aodeu Lorn.

    III. Adv. A-walldu.

    (1) Kemer udb. a-walldu : prendre qqc. à rebours.

    (c.1718) CHal.ms iii. Ie l'auois dit a bonne Intention, mais uous L'a ués pris a rebours, a Contresens, tr. «laret emboüe endrasé guet Intantion vat, maes hui hoües er c'hemeret es en tu ar enep, a drest, a viés a oal du

    (2) Dont a-walldu =

    (1825) COSp 42. Dréno é uéler splan penaus é intantion nen dé quet eane, hac é té a oal du.

    (3) (en plt du vent) C'hwezhañ a-walldu : être défavorable.

    (1939) KOLM 80. en aùél e huéhè a oal du.

  • gwalleg
    gwalleg

    m. Personne négligente.

    (1869) FHB 242/264a. Envel a reomp an didalvez goalleg, eur goalleg.

  • gwallegañ
    gwallegañ

    v.

    (1) V. tr. d. Négliger.

    (1821) GON 254b. Gwallega, v. a., tr. «Négliger.»

    (2) V. intr. Être négligent.

    (1821) GON 254b. Gwallega, v. n., tr. «être négligent, nonchalant, insouciant.» ●(1876) TDE.BF 259b. Gwallega, v. n., tr. «Être négligent.»

  • gwallegezh
    gwallegezh

    f. –ioù

    (1) Négligence, faute.

    (1499) Ca 144a. g. negligence. b. goalleguez.

    (1732) GReg 401a. Faute volontaire & coupable, tr. «goalléguez.» ●(1732) GReg 593b. Mal, faute, crime, tr. «Goalléguez.» ●654b. Negligence, nonchalance, manque de soin, tr. «goalléguez

    (1821) GON 254b. Gwallégez, s. f., tr. «Négligence. Nonchalance. Insouciance.» ●(1869) FHB 242/264a. Envel a reomp an didalvez goalleg, eur goalleg, hag ar pec'hed goallegez. ●(1876) TDE.BF 259b. Gwallegez, s. m., tr. «Négligence.»

    (2) Dre wallegezh ub. : par la négligence, la faute de qqn.

    (1612) Cnf 39. An holl faZiou d'an Auteur tamallet, / Rac dré è goallegueZ, è ynt oll arriuet.

    (1732) GReg 401a. Cela est arrivé par sa faute, tr. «C'hoarvezet eo bet qemen-ze dre e voalléguez

    (3) E gwallegezh ub. : par la négligence, la faute de qqn.

    (1732) GReg 401a. Cela est arrivé par ma faute, tr. «C'hoarvezet eo bet qemen-ze èm goalléguez.» ●Par sa faute, tr. «èn é voalléguez.» ●Par ta faute, tr. «èn da voalléguez.» ●593b. Vous êtes la cause de ce mal, tr. «èn ho coalléguez eo c'hoarvezet an droucq ze.» ●654b. Cela est arrivé par vôtre negligence, tr. «An dra-ze a so arru èn ho coalleguez

    (4) Da wallegezh ub. : par la négligence, la faute de qqn.

    (1732) GReg 401a. Cela est arrivé par ma faute, tr. «C'hoarvezet eo bet qemen-ze d'am goalléguez

  • gwallegzampl
    gwallegzampl

    m. –où

    (1) Mauvais exemple.

    (1659) SCger 108b. scandale, tr. «goall exempl

    (1846) DGG 191. tud a voal-exempl.

    (2) Reiñ (ar) gwallegzampl : donner (le) mauvais exemple.

    (1752) BS 643. ar goal exempl en devoa roet dezo var e veo.

    (1846) DGG 190. rei goal-exempl e fæçon pe fæçon.

  • gwallegzamplañ
    gwallegzamplañ

    v. tr. d. Donner le mauvais exemple à.

    ►absol.

    (1869) SAG 52. Hag ar re a oual-exempl ?

  • gwallek
    gwallek

    adj. Négligent.

    (1499) Ca 94a. Goallec vide in diec et in diuezat. ●144a. Negligent goallec. l. hic et hec et hoc negligens / tis.

    (1732) GReg 654b. Negligent, tr. «goallecq

    (1821) GON 254b. Gwallek, adj., tr. «Négligent. Nonchalant.» ●(1876) TDE.BF 259b. Gwallek, adj., tr. «Négligent.»

  • gwallekaat
    gwallekaat

    v. tr. d. Négliger.

    (1499) Ca 93b. Goallecat vide in negligent. ●(c. 1501) Donoet 17-20. negligo, ez goellequa me leen, tr. « negligo, je néglige de lire »

    (1732) GReg 654b. Negliger, ne se point soucier, tr. «Goallecqat. pr. goallecqët»

  • gwallenvel
    gwallenvel

    v. tr. d. Insulter.

    (1872) ROU 89a. Injurier, tr. «Goall-envel

  • gwaller .1
    gwaller .1

    adj. Méchant.

    (1944) GWAL 165/317. (Ar Gelveneg) Gwalleur (ha gwaller, gwallar, a-wechou gwalldeur, gwalldar), a zo anv-gwan er Gelveneg, hag e talv «techet da zrougober» : «ur c'hi gwalleur», ur c'hi a beg, «un den gwalleur», un den a sko ; «ur marc'h gwalleur», ur marc'h a wink. ●(1971) CSDC 44. eur veuc'h gwalarc'h. ●(1978) MOFO 11. Ne ket gwaller nezan.

  • gwaller .2
    gwaller .2

    m. –ion

    (1) Malfaiteur, celui qui fait du mal.

    (1876) TDE.BF 259b. Gwaller, s. m., tr. «Malfaiteur ; pl. ien

    (1924) ZAMA 18. ar rozenn ken koant war he zrojenn zreinek prest da flemma ar gwaller.

    (2) Violeur.

  • gwallerezh
    gwallerezh

    m. Viol.

    (1931) VALL 784b. Viol, tr. «gwallerez m.»

  • gwallerruout
    gwallerruout

    v. intr. Arriver malheur.

    (c.1718) CHal.ms ii. mesarriuer, tr. «goal arriu'

    (1913) BUKE 20. me laro é hes goal arriù geton, é ma koéhet ag ur huéen. ●24. Matelin er Faouid e zo goal arriù geton en anderù-noz-men.

  • gwallet
    gwallet

    adj. Devenu mauvais.

    (1633) Nom 62b. Vinum pendulum : vin relant : guin louedet, pe gouazlæt.

  • gwalleur
    gwalleur

    m. –ioù Malheur.

    (1732) GReg 594b. Mal-avanture, rencontre fâcheuse par hazard, tr. «goall-eür

    (1846) DGG 63. Pebes goal-eur evidomp. ●(1847) FVR 71. beza a oe siouaz ! evit he wall-eur. ●(1848) GBI II 416. 'Wit he waleur ha ma hini, tr. «Pour son malheur et pour le mien.» ●(1877) BSA 40. An difrouezidigez er stad a briadelez a ioa kemeret etouez ar Iuzevien evit ar brassa euz ar gualeuriou. ●(1889) ISV 61. ar goaleuriou a iea da goeza var ar vro.

    (1907) PERS 293. tud lakeat var an noaz gant ar goaleuriou. ●307. goalleuriou ho famill. ●(1916) KANNlandunvez 64/462. goulen ma vezo diarbennet an enebour kriz a dennaz ar goaleuriou-ma var ar bed.

  • gwalleürus
    gwalleürus

    adj.

    I. Malheureux.

    (1910) MBJL 125. o c'hlemm evel breudeur gwalleürus.

    II. Gwalleürus evel ur gwennili : voir gwennili.

  • gwalleüruzamant
    gwalleüruzamant

    adv. Malheureusement.

    (1908) BOBL 15 août 190/2f. Gwalleüruzamant gwelet a rer c'hoaz kalz a verediou elac'h na gemerer soursi ebed deuz eun teil ken prisiuz.

  • gwalleuvr
    gwalleuvr

    f. –où Mauvaise action.

    (1621) Mc 19. Dre ma goal comsaou, ha ma goal euraou em eux roet, drouc exempl.

  • gwallfin
    gwallfin

    f.

    (1) Mauvaise fin.

    (1612) Cnf 29a. Ober veu à tra mat, hoguen da vn goal fin pé da heny è ordren an veu, eual mazeo, da monet dan offeren eguit ober despit bras de tat, so pechet maruel. ●(1621) Mc 23. pe dezaff é hunan pe da re all, pé da vn goal fin.

    (1659) SCger 58a. fin mauuaise, tr. «goal fin.» ●(c.1718) CHal.ms ii. mauuaise fin, tr. «goal fin.» ●(1732) GReg 414b. Mauvaise fin, tr. «goall fin

    (1855) GBI I 510. Setu gwall-finn d'ar priejou ! tr. «Et voilà mauvaise fin aux deux époux.»

    (2) Ober gwallfin : faire une mauvaise fin.

    (1732) GReg 415a. Faire une mauvaise fin, tr. «ober goall fin

    (1846) DGG 140. exposi a ra an den da ober goal-fin.

    (3) Kaout gwallfin : faire une mauvaise fin.

    (1869) SAG 88. Ar re-ze ne veler nemeur o trei mad, hag aliez ho gueler o kaout goal-fin.

  • gwallfinvezh
    gwallfinvezh

    f. Malemort.

    (1732) GReg 414b-415a. Mauvaise fin, tr. «goall finvez

  • gwallfinvezhañ
    gwallfinvezhañ

    v. intr. Finir mal, mourir de malemort.

    (1732) GReg 415a. Faire une mauvaise fin, tr. «goall-finveza. pr. goall-finvezet

  • gwallfortun
    gwallfortun

    f. Guignon, malchance.

    (c.1718) CHal.ms ii. guignon, tr. «malhur goal chanç goal fortun'.» ●(1732) GReg 426b. Mauvaise fortune, revers de fortune, tr. «Goall fortun.» ●531a. Infortune, malheur, disgrace, tr. «goall-fortun.» ●Infortuné, tr. «un dèn a voall fortun

  • gwallgannañ
    gwallgannañ

    v. tr. d. Maltraîter.

    (1896) LZBt Meurzh 24. evid harz anhe da well-gann an-omp.

  • gwallgaozeal
    gwallgaozeal

    v. intr. Médire.

    (1906) KANngalon C'hwevrer 35. ar c'hanfarted difeiz 'n em lakeaz da voal-gaozeal euz ar veleien.

  • gwallgaozeer
    gwallgaozeer

    m. –ien Médisant.

    (1868) FHB 159/23a. ar goall-gauzeour, mezeg ha deuet bao he c'hinou.

  • gwallgas .1
    gwallgas .1

    m. –où

    (1) Mauvais traitement.

    (1865) LZBt Gouere 18. Gout a re e oa difenn da brezeg ha da heuil he relijion, ha gwalgas war he beleien. ●22. eur blavez hep-ken a gernez pe a wallgas. ●(1865) LZBt Here 62. daoust da holl gwalgas ar vourrevien.

    (1907) AVKA 215. gan gwallgaso ouspen... ●(1910) ISBR 122. dihuen é sujité doh goalgas en dianvézerion.

    (2) Épreuve.

    (1865) LZBt Gouere 22. eur blavez hep-ken a gernez pe a wallgas. ●(1896) LZBt Mae 7. Ar reuz, ar boan, ar gwallgas a dosta bepred an den deuz Doue.

  • gwallgas .2
    gwallgas .2

    v. tr. d. Maltraiter, malmener.

    (1732) GReg 596b. Malmener, tr. «Goall-gaçz. pr. goall-gaçzet

    (1847) FVR 98. Ez int-hi e pep giz, gwall ozet, gwall gaset. ●(1862) JKS.lam 382. Bez' e viot euruz pa viot drouk-pedet, pa viot gwall-gaset, pa viot drouk-prezeget e gaou. ●(1869) SAG 3. hag o ouall-gass en pep giz kement hini ne ruche ket eus an ano a gristen. ●(1876) TDE.BF 259b. Gwall-gas, v. a., tr. «Maltraiter, malemener.»

    (1907) VBFV.bf 25b. goal-gas, v. a., tr. «malmener, maltraiter.» ●(1911) BUAZperrot 31. gwallgaset abalamour d'ezan. ●214. da wallgas e gorf. ●(1915) HBPR 160. Konsaill district ar Pount a oal-gase, evel kustum, ar veleien.

  • gwallgaserezh
    gwallgaserezh

    m. Mauvais traitements.

    (1905) LZBg Genver 10. Er hoal-gasereh e laka hoah er Misioneu de greskat. ●(1958) BAHE 17/6. ober un enklask diwar-benn ar gwallgaserezh a lavared, o devoa gouzañvet ar Vretoned da heul an Dieubidigezh.

  • gwallgavet
    gwallgavet

    adj. Pris à malfaire.

    (1880) SAB 180. an dud gvoall-gavet gant an aerouant coezed varno euz an ifern.

  • gwallgemer
    gwallgemer

    v. tr. d.

    (1) euph. Voler, dérober.

    (1824) BAM 134. ma ne restituer ar pez a yoa goal-guemeret, pa eller restitui. ●(1846) DGG 187. mar roit golo d'ar re a voal-guemer.

    (2) [au passif] Posséder.

    (1880) SAB 125. an dud clanv pe goall gemered gant an droug-spered. ●(1880) SAB 128. daou gez den goall-gemered gant ar spered louz. ●133. un den goal gemered gant an diaoul mud.

    (3) Gwallgemer udb. : prendre qqc. en mauvaise part.

    (1732) GReg 696b. Prendre une chose en mauvaise part, tr. «goall-guemeret un dra.»

  • gwallgemeret
    gwallgemeret

    adj. Dérobé.

    (1741) RO 3213. distribuin tout an trou guel gomeret. ●(1790) Ismar 230. ma ne vai restituét en danné goal-gueméret.

    (1846) DGG 234. en em zizober eus a un dra goal-guemeret, evit en rei d'e berc'hen. ●(1856) GRD 73. rantein er madeu goal gueméret.

  • gwallgempenn
    gwallgempenn

    v. tr. d. par antiprh. Arranger.

    (1957) BRUD 2/44. Gwelloh tennou a ranke da gaoud ma ne 'felle ket deañ beza gwall-gempennet o vond da glask reo ouz eun aneval ne raje nemed gloaza.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...