Recherche 'g...' : 4478 mots trouvés
Page 62 : de gwallc_hwezh (3051) à gwallgempenn (3100) :- gwallc'hwezhgwallc'hwezh
f. Mauvaise odeur.
●(1633) Nom 246b. Mephitis : puanteur des eaux ensoulfrées : an drouc, chuez (lire : drouc chuez) pe gouall chuez an dour souffret, an dour fleryus. ●263a. Oræna : la puanteur du nez : an goual chuez ves an fry.
●(c.1718) CHal.ms iii. puant, tr. «blaser flerius, er peh a endès ur goal vlas, goal hüés.»
- gwallchañsgwallchañs
f.
(1) Malchance.
●(c.1718) CHal.ms ii. guignon, tr. «malhur goal chanç goal fortun'.» ●malencontre, tr. «goal, drouc chans' goal ancontr'.»
●(1732) GReg 10b. Cette maison est une pierre d'achoppement pour lui, tr. «an ty-ze a zoug peurvuyâ goallchançz deza.» ●426b. Mauvaise fortune, revers de fortune, tr. «Goall chançz.» ●594b. Mal-avanture, rencontre fâcheuse par hazard, tr. «goall-chançz.» ●(17--) ST 360. d'am lemel a wall-chanz, tr. «me retirer de mon malheur.»
●(1844) LZBg 2l blezad-1añ lodenn 40. hemb en disterran goal chanche. ●(1862) BSH 31. Ma miret ous goal chançz. ●(1868) KMM 4. pebez goall chans !
●(1908) PIGO II 1-2. kwit a glenved nag a wall-chans.
(2) Dre wallchañs : par malchance.
●(1825) COSp 73. Mar ver obliget dré hoal-chanche d'en devout affær doh er sorte tut-zé. ●(1839) BESquil 385. Mar en dès digouéhet guet-n-oh, dré hoal chanche, un dén èl-cé.
●(1905) BOBL 19 août 48/3b. koueet dre wallchanz en punz ar vilajen.
- gwallchañset
- gwallchañsus
- gwallchoazgwallchoaz
v. tr. d. Mal choisir.
●(1792) BD 5164. eur portret goel choaset dious e originel, tr. «un portrait maladroitement tiréé de son original.»
- gwalldamallergwalldamaller
m. –ein Calomniateur.
●(17--) ST 346. Ar bed-ma a zo leun a wall-damallerien, tr. «Le monde est plein de calomniateurs.»
- gwalldaolgwalldaol
m. –ioù
(1) Mauvais coup.
●(1831) RDU 56. violêdet guet er goal dauleu.
●(1958) BAHE 16/20. Evit ar re a rank gouzañv poanioù ha gwalldaolioù. ●(1963) LLMM 99/268. peogwir e krede ne oa ar gwall-daol nemet un dro-bleg ijinet ha reizhet gant pennoù bras ar polis.
(2) Accident.
●(1849) LLB 562. kent mé oeh ur goal daul.
●(1906) HIVL 159. Er goal daul-zé arriùet get Gargam en des ean lakeit én ur stad truhek bras. ●(1907) BSPD I 146. eun ou doé ne vezé bet arriù ur goal-daul benak get hon. ●(1922) EOVD 167. dré er goal-dauleu e arriù ker stank ér vuhé-men.
- gwalldapout
- gwalldechgwalldech
m. –où
(1) Mauvais penchant, mauvaise habitude, défaut.
●(1732) GReg 228a. Mauvaise coûtume, mauvaise habitude, tr. «goal dech. p. goal dechou.» ●731a. Prendre un mauvais pli, tr. «Qemeret ur goall dech.» ●958a. Vice, habitude vicieuse, tr. «goall dech. p. goall dechou.» ●(1790) PEdenneu 72. obér brizel (…) d'er hiq ha d'é oal-daicheu. ●(17--) TE 370. guet ou goal-deicheu.
●(1838) OVD 53. a zivout hur goal-daicheu. ●(1857) HTB 66. pe dre wall dech. ●190. trec'hi eur gwall dech. ●(1861) BELeu 95. combattal hou coal-daicheu. ●(1852) MML 115. a dilesje he voal decho. ●(18--) SAQ II 195. hor c'haloun gant he gwall dechou.
●(1910) EGBT 163a. gwalldech, tr. «m. pl. o, mauvais penchant, défaut.» ●(1911) BUAZperrot 597. eur c'hovesour a gredo diskouez d'it da wall-dechou. ●(1919) BSUF 21. Doué e gasti er hoal-gonzerion én ur lezel de fardein arnehé er goal-dècheu e demalant d'où nésan.
(2) Kaout ur gwalldech da : avoir un mauvais penchant pour.
●(1856) GRD 56. hag ar er goal deiche e hoès d'en orgueuil-é ?
- gwalldechet
- gwalldeñvalaatgwalldeñvalaat
v. intr. S'assombrir.
●(1877) FHB (3e série) 34/272a. evel ma commanse gouall denvalaat e c'houezaz eur c'houlaouen roussin hag he ouaskellaz er voger.
- gwalldeodgwalldeod
m. –où Mauvaise langue.
●(1846) DGG 462. dont a ra ar goal deaud a ben da zua o brud-vâd. ●(1847) BDJ 244. an droug-prezegher, ar gwal déhod milighet. ●(1860) BAL 212. re vuan da gredi ar guall deodou.
●(1933) MMPA 100. Ne ver ket evit niveri an droug graet ebarz ar bed gant ar gwall-deodou.
- gwalldeodadgwalldeodad
m. –où (Une) médisance.
●(1732) GReg 281a. Détraction, médisance, tr. «goall-déaudad. p. goall-déaudadou.»
●(1846) DGG 391. gant he goal-deodadou. ●(18--) SAQ II 194. Gwall deodadou, heskinerez a baker.
●(1907) BOBL 16 novembre 164/2c. lavaret eur gwall-deodad. ●(1912) MMPM 119. ar gwall deodajou a ziskwez ez euz eun dra bennak a ziskompez en diabarz.
- gwalldreiñgwalldreiñ
v. intr. Gwalldreiñ gant ub. : suivre les mauvaises suggestions de qqn.
●(1890) MOA 160a. Céder aux suggestions de Satan, tr. «goall-drei gant Satan.»
- gwalldretamant
- gwalldretiñgwalldretiñ
v.
(1) V. tr. d. Maltraiter.
●(c.1680) NG 1709-1710. En Vzeuion infam / Biscoueh ne discuizehant / Ner gouall traittou ha scouign. ●(1688) DOctrinal 140/10. Adiu eta, adiu, va tat. / Mont à ra d'an tan gant hunat, / En Infern é vizin cernet, / Bemdez, bemnos, da veza losquet, / An drouc-speret am goall tretto, / Quicq ha croc'hen em dispenno. ●(1728) Resurrection 2920. Goude e voel tretin. ●(1732) GReg 597a. Maltraiter, tr. «goall-dreti. pr. goalldretet.» ●(1744) L'Arm 227b. Mal-traiter, tr. «Goal-drættein.» ●(1790) MG 137. ou goal-drætét [hou pugalé]. ●(1790) MG 401. ha bermen me ouair sur ne fehèn quet bout goal-drætét mui eit ne véritan.
●(1825) COSp 167. de oal-dretein hun horf. ●(1834) SIM 21. ar re a oüal-drêt an anevalet. ●146-147. da voal-drêti an anevaled. ●(1846) BAZ 331. e voa gouscoude rebutet, casseet ha goal-dretet bras gant he vam. ●(1857) HTB 211. pidi evit an hini hen gwall dret.
●(1904) LZBg Genver 4. en hugenauded hé goaldret er muian rah. ●(1907) VBFV.bf 25b. goal-dretein, v. a., tr. «malmener, maltraiter.»
(2) V. pron. réci. En em walldretiñ : se maltraiter.
●(1846) DGG 287. non pas en em zecrial, nac en em voal-dreti.
- gwalldrogwalldro
f./m. –ioù Mésaventure, malencontre.
●(1860) BAL 4. ac e vezer buan d'en em laouenaat pa zigouez ur goall-dro bennac. ●(1872) ROU 72a. Accident, tr. «Goall-dro.» ●(1873) FHB 463/366b. o devoa aoun na vije c'hoarvezet eur wall dro bennak gant-han. ●(1876) TDE.BF 259b. Gwall-dro, s. m., tr. «Accident, mésaventure.»
●(1921) PGAZ 24. Va merc'h, gouzout a rit ar goalldro a zo bet en em gavet gant Anna. ●(1922) FHAB Du 333. henman en divije sur a walc'h bet eur gwall-dro.
- gwalldroet
- gwalldugwalldu
m. adj. & adv.
I. M. Envers.
●(c.1718) CHal.ms i. cela est a L'enuers, tr. «endrasé a so a du ar enep, ar er goal tu.»
●(1907) VBFV.fb 37b. envers, tr. «goal du.»
II. Adj. Avel gwalldu : vent défavorable.
●(1939) KOLM 80. éh oent dalhet, get en aùél goal du, doh aodeu Lorn.
III. Adv. A-walldu.
(1) Kemer udb. a-walldu : prendre qqc. à rebours.
●(c.1718) CHal.ms iii. Ie l'auois dit a bonne Intention, mais uous L'a ués pris a rebours, a Contresens, tr. «laret emboüe endrasé guet Intantion vat, maes hui hoües er c'hemeret es en tu ar enep, a drest, a viés a oal du.»
(2) Dont a-walldu =
●(1825) COSp 42. Dréno é uéler splan penaus é intantion nen dé quet eane, hac é té a oal du.
(3) (en plt du vent) C'hwezhañ a-walldu : être défavorable.
●(1939) KOLM 80. en aùél e huéhè a oal du.
- gwalleggwalleg
m. Personne négligente.
●(1869) FHB 242/264a. Envel a reomp an didalvez goalleg, eur goalleg.
- gwallegañ
- gwallegezhgwallegezh
f. –ioù
(1) Négligence, faute.
●(1499) Ca 144a. g. negligence. b. goalleguez.
●(1732) GReg 401a. Faute volontaire & coupable, tr. «goalléguez.» ●(1732) GReg 593b. Mal, faute, crime, tr. «Goalléguez.» ●654b. Negligence, nonchalance, manque de soin, tr. «goalléguez.»
●(1821) GON 254b. Gwallégez, s. f., tr. «Négligence. Nonchalance. Insouciance.» ●(1869) FHB 242/264a. Envel a reomp an didalvez goalleg, eur goalleg, hag ar pec'hed goallegez. ●(1876) TDE.BF 259b. Gwallegez, s. m., tr. «Négligence.»
(2) Dre wallegezh ub. : par la négligence, la faute de qqn.
●(1612) Cnf 39. An holl faZiou d'an Auteur tamallet, / Rac dré è goallegueZ, è ynt oll arriuet.
●(1732) GReg 401a. Cela est arrivé par sa faute, tr. «C'hoarvezet eo bet qemen-ze dre e voalléguez.»
(3) E gwallegezh ub. : par la négligence, la faute de qqn.
●(1732) GReg 401a. Cela est arrivé par ma faute, tr. «C'hoarvezet eo bet qemen-ze èm goalléguez.» ●Par sa faute, tr. «èn é voalléguez.» ●Par ta faute, tr. «èn da voalléguez.» ●593b. Vous êtes la cause de ce mal, tr. «èn ho coalléguez eo c'hoarvezet an droucq ze.» ●654b. Cela est arrivé par vôtre negligence, tr. «An dra-ze a so arru èn ho coalleguez.»
(4) Da wallegezh ub. : par la négligence, la faute de qqn.
●(1732) GReg 401a. Cela est arrivé par ma faute, tr. «C'hoarvezet eo bet qemen-ze d'am goalléguez.»
- gwallegzampl
- gwallegzamplañgwallegzamplañ
v. tr. d. Donner le mauvais exemple à.
►absol.
●(1869) SAG 52. Hag ar re a oual-exempl ?
- gwallek
- gwallekaat
- gwallenvel
- gwaller .1gwaller .1
adj. Méchant.
●(1944) GWAL 165/317. (Ar Gelveneg) Gwalleur (ha gwaller, gwallar, a-wechou gwalldeur, gwalldar), a zo anv-gwan er Gelveneg, hag e talv «techet da zrougober» : «ur c'hi gwalleur», ur c'hi a beg, «un den gwalleur», un den a sko ; «ur marc'h gwalleur», ur marc'h a wink. ●(1971) CSDC 44. eur veuc'h gwalarc'h. ●(1978) MOFO 11. Ne ket gwaller nezan.
- gwaller .2
- gwallerezh
- gwallerruout
- gwalletgwallet
adj. Devenu mauvais.
●(1633) Nom 62b. Vinum pendulum : vin relant : guin louedet, pe gouazlæt.
- gwalleurgwalleur
m. –ioù Malheur.
●(1732) GReg 594b. Mal-avanture, rencontre fâcheuse par hazard, tr. «goall-eür.»
●(1846) DGG 63. Pebes goal-eur evidomp. ●(1847) FVR 71. beza a oe siouaz ! evit he wall-eur. ●(1848) GBI II 416. 'Wit he waleur ha ma hini, tr. «Pour son malheur et pour le mien.» ●(1877) BSA 40. An difrouezidigez er stad a briadelez a ioa kemeret etouez ar Iuzevien evit ar brassa euz ar gualeuriou. ●(1889) ISV 61. ar goaleuriou a iea da goeza var ar vro.
●(1907) PERS 293. tud lakeat var an noaz gant ar goaleuriou. ●307. goalleuriou ho famill. ●(1916) KANNlandunvez 64/462. goulen ma vezo diarbennet an enebour kriz a dennaz ar goaleuriou-ma var ar bed.
- gwalleürusgwalleürus
adj.
I. Malheureux.
●(1910) MBJL 125. o c'hlemm evel breudeur gwalleürus.
II. Gwalleürus evel ur gwennili : voir gwennili.
- gwalleüruzamantgwalleüruzamant
adv. Malheureusement.
●(1908) BOBL 15 août 190/2f. Gwalleüruzamant gwelet a rer c'hoaz kalz a verediou elac'h na gemerer soursi ebed deuz eun teil ken prisiuz.
- gwalleuvrgwalleuvr
f. –où Mauvaise action.
●(1621) Mc 19. Dre ma goal comsaou, ha ma goal euraou em eux roet, drouc exempl.
- gwallfingwallfin
f.
(1) Mauvaise fin.
●(1612) Cnf 29a. Ober veu à tra mat, hoguen da vn goal fin pé da heny è ordren an veu, eual mazeo, da monet dan offeren eguit ober despit bras de tat, so pechet maruel. ●(1621) Mc 23. pe dezaff é hunan pe da re all, pé da vn goal fin.
●(1659) SCger 58a. fin mauuaise, tr. «goal fin.» ●(c.1718) CHal.ms ii. mauuaise fin, tr. «goal fin.» ●(1732) GReg 414b. Mauvaise fin, tr. «goall fin.»
●(1855) GBI I 510. Setu gwall-finn d'ar priejou ! tr. «Et voilà mauvaise fin aux deux époux.»
(2) Ober gwallfin : faire une mauvaise fin.
●(1732) GReg 415a. Faire une mauvaise fin, tr. «ober goall fin.»
●(1846) DGG 140. exposi a ra an den da ober goal-fin.
(3) Kaout gwallfin : faire une mauvaise fin.
●(1869) SAG 88. Ar re-ze ne veler nemeur o trei mad, hag aliez ho gueler o kaout goal-fin.
- gwallfinvezh
- gwallfinvezhañgwallfinvezhañ
v. intr. Finir mal, mourir de malemort.
●(1732) GReg 415a. Faire une mauvaise fin, tr. «goall-finveza. pr. goall-finvezet.»
- gwallfortun
- gwallgannañ
- gwallgaozealgwallgaozeal
v. intr. Médire.
●(1906) KANngalon C'hwevrer 35. ar c'hanfarted difeiz 'n em lakeaz da voal-gaozeal euz ar veleien.
- gwallgaozeergwallgaozeer
m. –ien Médisant.
●(1868) FHB 159/23a. ar goall-gauzeour, mezeg ha deuet bao he c'hinou.
- gwallgas .1gwallgas .1
m. –où
(1) Mauvais traitement.
●(1865) LZBt Gouere 18. Gout a re e oa difenn da brezeg ha da heuil he relijion, ha gwalgas war he beleien. ●22. eur blavez hep-ken a gernez pe a wallgas. ●(1865) LZBt Here 62. daoust da holl gwalgas ar vourrevien.
●(1907) AVKA 215. gan gwallgaso ouspen... ●(1910) ISBR 122. dihuen é sujité doh goalgas en dianvézerion.
(2) Épreuve.
●(1865) LZBt Gouere 22. eur blavez hep-ken a gernez pe a wallgas. ●(1896) LZBt Mae 7. Ar reuz, ar boan, ar gwallgas a dosta bepred an den deuz Doue.
- gwallgas .2gwallgas .2
v. tr. d. Maltraiter, malmener.
●(1732) GReg 596b. Malmener, tr. «Goall-gaçz. pr. goall-gaçzet.»
●(1847) FVR 98. Ez int-hi e pep giz, gwall ozet, gwall gaset. ●(1862) JKS.lam 382. Bez' e viot euruz pa viot drouk-pedet, pa viot gwall-gaset, pa viot drouk-prezeget e gaou. ●(1869) SAG 3. hag o ouall-gass en pep giz kement hini ne ruche ket eus an ano a gristen. ●(1876) TDE.BF 259b. Gwall-gas, v. a., tr. «Maltraiter, malemener.»
●(1907) VBFV.bf 25b. goal-gas, v. a., tr. «malmener, maltraiter.» ●(1911) BUAZperrot 31. gwallgaset abalamour d'ezan. ●214. da wallgas e gorf. ●(1915) HBPR 160. Konsaill district ar Pount a oal-gase, evel kustum, ar veleien.
- gwallgaserezh
- gwallgavetgwallgavet
adj. Pris à malfaire.
●(1880) SAB 180. an dud gvoall-gavet gant an aerouant coezed varno euz an ifern.
- gwallgemergwallgemer
v. tr. d.
(1) euph. Voler, dérober.
●(1824) BAM 134. ma ne restituer ar pez a yoa goal-guemeret, pa eller restitui. ●(1846) DGG 187. mar roit golo d'ar re a voal-guemer.
(2) [au passif] Posséder.
●(1880) SAB 125. an dud clanv pe goall gemered gant an droug-spered. ●(1880) SAB 128. daou gez den goall-gemered gant ar spered louz. ●133. un den goal gemered gant an diaoul mud.
(3) Gwallgemer udb. : prendre qqc. en mauvaise part.
●(1732) GReg 696b. Prendre une chose en mauvaise part, tr. «goall-guemeret un dra.»
- gwallgemeret
- gwallgempenngwallgempenn
v. tr. d. par antiprh. Arranger.
●(1957) BRUD 2/44. Gwelloh tennou a ranke da gaoud ma ne 'felle ket deañ beza gwall-gempennet o vond da glask reo ouz eun aneval ne raje nemed gloaza.