Devri

Recherche 'd...' : 9629 mots trouvés

Page 75 : de digaotin (3701) à digavaodet (3750) :
  • digaotiñ
    digaotiñ

    voir digaotañ

  • digaouedañ
    digaouedañ

    v. tr. d. Faire sortir de cage.

    (1931) VALL 90a. faire sortir de cage, tr. «digaoueda

  • digaozeal
    digaozeal

    v. intr. = (?).

    (1992) MDKA 76. 'Rez nemed digaozeal. ●(1994) HETO 61. 'Rez nemed digaozeal. ●102. ne deuer ket d'ar seurt plasou-mañ da digaozeal.

  • digapapl
    digapapl

    adj. Incapable.

    (1846) DGG 200. digapapl da veza util.

  • digar
    digar

    adj.

    I. (en plt de qqn)

    (1) Qui ne s'aiment pas.

    (1910) FHAB Here 312. Lakat unvaniez er famillou digar.

    (2) Méchant, mauvais, cruel.

    (1659) SCger 68b. impitoyable, tr. «digar.» ●142b. digar, tr. «cruel.» ●(1732) GReg 522b. Incharitable, tr. «Digar. nep ne deo qet carantezus ê qêver e hentez. didrugaresus. criz.» ●(17--) CBet I)">CBet 1684. Fors ! Fors ! Voar boes ma fen voar an diaoul digar, tr. «Malheur ! malheur ! Je le crie à tue-tête sur le démon implacable.»

    (1864) SMM 83. ar vugale digar. ●(1860) BAL 24. ar mab prodic a oa bet digar avoalh ive. ●(1866) BOM 18. Eur blaneden digar. ●(1876) TDE.BF 126a. Digar, adj., tr. «Impitoyable, inhumain.»

    (1925) FHAB Du 423. mistri digar. ●(1926) FHAB Ebrel 129. Oh ! nag eo deuet an dud da veza digar ! ●(1941) FHAB Meurzh/Ebrel 33. a-vec'h ma kave eun ti bennak war e-hent, ma veze lakaet herr ennan gant an dud digar a oa enno.

    (3) Digar ouzh ub. : cruel avec qqn.

    (1880) SAB 110. Penauz goude-ze beza digar ac ingrat ouzoc'h.

    (1902) PIGO I 98. Digar deuz ar beorien. ●(1911) BUAZperrot 291. E dad a oa ken digar outan ma tec'has eus ar gear.

    (4) Bezañ digar ouzh udb. =

    (1929) FHAB Gwengolo 326. An dud, didruez, digar int ouz an traou koz.

    II. (en plt de qqc.)

    (1) (météorologie) Mauvais, inclément.

    (17--) CBet I)">CBet 1230. fall guisquet ous an amser digar.

    (2) (Paroles) peu aimables, inamicales.

    (1945) GPRV 158. o c'homzou digar.

    (3) Pénible.

    (1889) ISV 112. Digar oa va stad ; netra nemet va labour da veva ha dervez labour ebet.

  • digarantez .1
    digarantez .1

    adj.

    (1) Qui ne bénéficie pas d'amour.

    (1575) M 3561-3565. an anaffon (….) / (…) en prison : / (…) / En poan euzic (….) / Dicarantez, ditruez, diuezol, tr. «que les âmes soient / en prison / (…) / En peine horrible / Sans amour, sans pitié, définitivement (?).»

    (2) Inhumain, non miséricordieux, sans cœur.

    (c.1500) Cb [humen]. [humen] inhumanus / a / um. g. non humain / non misericors. b. dicarantez. ●(1557) B I 497. Gant tut tirant dihoant, dicarantez, tr. «par des bourreaux sans cœur et sans pitié.»

    (1899) LZBt Meurzh 20. disleal ha digarante.

    (3) Contraire à la charité.

    (14--) N 640. inconstant dicoant dicarantez, tr. «frivole, odieux, contraire à la charité.»

  • digarantez .2
    digarantez .2

    f. Désamour.

    (1932) BRTG 91. biùein én digaranté en eil é kevér é gilé. ●(1960) BAHE 24/2. ar yenien hag an digarantez etre ar broioù.

  • digarantezus
    digarantezus

    adj. Qui n'est pas charitable.

    (1912) MMPM 77. evit na deuïo morse sounj digarantezus ebet da ober drouk d'hon ene.

  • digarat
    digarat

    v. tr. d. Défricher.

    (1960) EVBF I 335. Outre les expressions données plus haut, on trouve encore, pour «défricher» : (…) digarad, St-Pol-de-L[éon].

  • digarc'hariañ
    digarc'hariañ

    v. tr. d.

    (1) Libérer de prison.

    (1931) VALL 244b. Élargir ; tirer de prison, tr. «digarc'haria (anc.).»

    (2) Tirer le carcan (d'une meule).»

    (1942) VALLsup 28b. Tirer le carcan d'une meule, tr. «digarc'haria act.»

  • digardellat
    digardellat

    v. tr. d. Décrotter, nettoyer.

    (1939) RIBA 79. digardellat é zillad.

    ►absol.

    (1939) RIBA 74. Chistra, lagouta, divaùein ha digardellat e hrè.

  • digarez .1
    digarez .1

    f./m., prép. & conj. –ioù

    I. F.

    (1) Prétexte, excuse.

    (14--) Jer A.70. Byhan soynget eu guenez sur / Da dygarez fals lazr paryur, tr. « Tu as peu réfléchi, sûrement, / A ton excuse, voleur faux (et) parjure » ●(1499) Ca 62a. Digarez et abec tout vng vide ibi. ●(1575) M 727-728. An eff, hac an douar, hep mar na digarez, / Han Heaul aduy, han Loar, antrugar daz carez, tr. «Le ciel et la terre, sans doute ni prétexte, / Et le soleil viendront, et la lune, sans pitié te blâmer.» ●736. Na quefomp en diuez, digarez en dez se, tr. «Nous ne trouverons, à la fin, d'excuse ce jour-là.»

    (1659) SCger 97a. pretexte, tr. «digare.» ●(1732) GReg 221a. Couleur, prétexte, tr. «Digarez. p. digarezyou. digare. p. digareou.» ●255a. Defaite, excuse, échapatoire, tr. «digarez. p. digarezyou, digarezou. Van[netois] digare. p. digarëeü. Treg[or] digare. p. digareo.» ●(1790/94) PC I 194. cals digariou, tr. «bien des excuses.»

    (1872) DJL couv. Disput etre Jakez Lamrog ha Ian an Digariou. ●(1876) TDE.BF 808. Nep a fell d'ezhan ober fall / Gav eunn digarez pe eunn all. ●(1890) MOA 255b. Excuse, s. f. il n'a pas d'excuse, tr. «n'en deus digarez ebed, ou mieux, n'en deus digarez vad ebet.»

    (1904) DBFV 51a. diga m. pl. ieu, eu, tr. «prétexte, excuse.» ●(1942) DHKN 70. En ijinour e gav digaréieu arré bout deit hoah d’où jabein.

    (2) Raison.

    (1911) BUAZperrot 131. tamallet evit diou zigarez. ●693. evit an digarez vat ma chomer ennan [an ifern] da viken eur wech kouezet ebarz. ●706. An iliz he deus gwir da gaout danvez, evit an digarez vat m'he deus ezom danvez. ●(1912) BUAZpermoal 139. tamallet evit daou zigare. ●698. evit an digare mat ma chomer ennan [an ifern] da viken eur wech kouezet ebarz. ●710. An iliz he deus gwir da gaout danve, evit an digare mat m'he deus ezom danve. ●(1928) FHAB Ebrel 248. Perak eo dleet d'eomp karet ha miret hon brezhoneg ? Ar re a gavo teir digarez o devo 20 poent ; Ar re a gavo peder o devo 25 poent ; hag ar re a gavo pemp o devo tregont poent.

    (3) Reiñ udb. evit digarez : donner qqc. comme prétexte (âge, etc.)

    (1835) AMV 83. e roit evit degare hoc'h oad.

    (4) Fentañ, tennañ un digarez : donner une excuse, forger un prétexte.

    (1857) HTB 33. Yanki a glaskas tenna he digareou.

    (1972) SKVT I 48. pe c'haouig livañ, pe zigarez tennañ da M. Karadeg. ●52. Peseurt digarez fentañ da M. Karadeg ?

    (5) Digarez yen : mauvaise excuse.

    (1838) OVD 94. hé excus e oé un digaré yeine.

    (6) War digarez ebet : sous aucun prétexte.

    (1905) KANngalon Ebrel 378. var digarez ebet, ne dleomp kemeret, da lenn, traou hag a c'helfe beza noazuz d'hon ene.

    (1906) KANngalon Genver 7. arabad plega dirak den ebed ha var digarez ebed.

    (7) Chom war zigarez : ne pas reconnaître (sa faute, ses torts).

    (18--) SAQ i 148. mar choumit var digarez e tistroot varlerc’h, da loueda er stad a bec’het.

    (8) Bezañ/Bout en e zigarez/he digarez diwezhañ : être à l’article de la mort.

    (1942) DIHU 375/126. Eh oemb étal guélé Uisanden én hé digaré devéhan.

    II. Prép.

    A. Sous couleur de.

    (1732) GReg 221a-b. Sous couleur d'amitié, tr. «Digarez mignouny. digarez carantez.»

    B. War-zigarez.

    (1) Sous couleur de.

    (1732) GReg 221a-b. Sous couleur d'amitié, tr. «var digare carantez.»

    (2) Sous prétexte de.

    (1915) HBPR 212. eun niver bras a dud deuet var digarez ober digemer d'ar belek koz.

    (3) War-zigarez da : à cause de.

    (1866) SEV 40. Ar prins ne c'hellaz ket kaout ar pez a c'houlenne, war zigarez d'ann difenn a voa bet great gant ar roue, he dad.

    III. Loc. conj.

    (1) Digarez ma : sous prétexte que.

    (1883) MIL 38. lezhanvet ar Berr digarez ma oa bihan. ●80. A c'hoas e levirint e vezint bet er pardon, digarez ma vezint bet var ar blasen pe en darvarn !

    (2) War-zigarez ma : sous prétexte que.

    (1893) IAI 255. var zigarez ma zint bet er skolachou.

    (1907) PERS 67. var digare ma vije doareet fall an amzer. ●(1912) MMPM 64. beva dianken er pec'hed var zigarez ma eo Doue madelezus. ●(1921) PGAZ 64. Var zigarez m'oa he-ma buan da zeski. ●(1934) PONT 9. War digare ma na lavarer mui anezo.

    IV.

    (1) Bezañ en e zigarez diwezhañ : être à l’article de la mort, être mourant.

    (1941) ARVR 35/2e (G) Loeiz Herrieu. Er girieu a beuh en en des marsé dobér anehè èn é zigaré devéhan. ●(1942) DIHU 375/126 (G) M. I.. Eh oemb étal guélé Uisanden én hé digaré devéhan.

    (2) Teurel an digarez war ub. : accuser qqun.

    (1942) VALLsup 2. Accuser, tr. F. Vallée «teurel an digarez war d'après V[annetais].»

  • digarez .2
    digarez .2

    m. (agriculture) = (?) Première, deuxième (?) cheville de l'âge de la charrue.

    (1732) GReg 155a. La premiere cheville qui est dans la latte, tr. «An digarez

    (1876) TDE.BF 126a. Digarez, s. m., tr. «Cheville de la gaule d'une charrue.»

    (1942) VALLsup 16a. pièce de fixation de la chaîne d'attelage, tr. «digarez m. (Perrot).» ●(1957) PLBR 80. pour des raisons qui restent obscures, la première cheville de l'âge de la charrue est également appelée an eskop (la seconde an digarez).

  • digarez-ki
    digarez-ki

     m. Faux-fuyant.

    (1955) VBRU 6. tavit din ul lajad gant ho tigarezioù ki !

  • digarezaj
    digarezaj

    plur. Mauvaises excuses.

    (1902) LZBg Genver 12. Mes kement sé, aveit hou, e oé hemb kin digaréaj.

  • digarezal
    digarezal

    voir digareziñ

  • digarezañ
    digarezañ

    voir digareziñ

  • digarezat
    digarezat

    voir digareziñ

  • digarezer
    digarezer

    m. –ion Homme qui cherche des excuses.

    (1904) DBFV 51a. digaréour m. pl. –erion, tr. «celui qui cherche de mauvaises excuses.» ●(1909) BROU 224. (Eusa) Digarezer, tr. «Qui cherche des excuses.» ●(1927) FHAB Meurzh 63. Me glev lavaret ez oc'h bet a-viskoaz eun termer hag eun digarezer.

  • digarezet
    digarezet

    adj. (Faim) apaisée.

    (1942) VALLsup 9b. quand sa faim fut apaisée, tr. «pa voe digarezet e naon.» (d'après F. ha B. ar Vugale)

  • digareziñ / digarezal / digarezat / digarezañ
    digareziñ / digarezal / digarezat / digarezañ

    v.

    I. V. tr.

    A. V. tr. d.

    (1) Prétexter, invoquer.

    (1659) SCger 27b. colorer sa paresse, tr. «digareza e diegui.» ●(1732) GReg 181a. Colorer, feindre, pretexter, tr. «Digarezi. p. digarezet. Van[netois] Digareeiñ. pr. ëet.» ●Colorer sa paresse, tr. «Digarezi e leziréguez, ou, e ziegui.» ●255a. Chercher des défaites, tr. «Digarezi. pr. digarezet

    (18--) SAQ II 424. Ha senti a reomp-ni heb digarezi netra ?

    (1904) DBFV 51a. digaréein, digaréat, v. a. tr. «excuser, pallier.» ●(1905) BOBL 13 mai 34/1a. Ne oa ket eur munuten da zigarea. ●(1911) BUAZperrot 55. Kromas o tigarezi e nebeut a yec'hed a roas an dilez eus e garg a brefed. ●(1941) FHAB Gouere/Eost 59. hini anezo n'en divije digarezet an hent diaes-se !

    ►[empl. comme subst.]

    (1850) MOY 161. M'o devo da vouga an oll bugale mâl / A deuy var an douar, hep nep digareal.

    (2) [empl. devant une subord. amenée par la part. verb. «e»] Prétexter.

    (18--) SAQ II 337. Guelit ar bastored. Ne zigarezont ket e tlient chomm da ziwall ho denved...

    (3) Excuser.

    (1659) SCger 54b. excuser, tr. «digarezi.» ●87b. palier, tr. «digarezi

    (1922) EOVD 207. Raksé un dén just, a pe n'hell ket digaréein é féson erbet èvreu nag intansion en hani e sell neoah èl un dén léal, n'hum vell ket ag er jujein ; mes ean e barra doh é spered a hobér goal chonjeu, hag e lausk er jujemant get en Eutru Doué. – Hun Salvér Jézus-Krist n'hellé ket digaréein pen-der-ben péhed er ré e oé doh er stagein doh er groéz ; raksé ean e vennas ahoel bihannat er malis anehou, én ur laret ne houient ket petra e hrent. A pe n'hellamb ket digaréein péhed hun nésan, aséamb ahoel er sellet guet truhé.

    B. V. tr. i. Digareziñ ouzh udb. : excuser qqc.

    (1850) MOY 152. Ne zigareit qet ouz se neb ignoranç.

    II. V. intr.

    (1) Prétexter.

    (1868) FHB 187/246a. e peb mare Bastien a veze prest da vont en hent, hep morse digarezi na grosmolad. ●(1869) FHB 229/155a. ha setu e chomont da zigarezi, e pelleont beppred an heur da dostaat. ●(1882) BAR 173. Perag chom da zigareal ? Ne dall ket ar boan gedal sikour euz al leac'h all. ●(1899) LZBt Meurzh 25. Hep chom tamm da zigarei, clesket, eta, an hent berran da gas d'ar baradoz

    (1925) FHAB Mae 176. Ne oa ket da chom da zigarezi.

    (2) S'excuser.

    (1876) TDE.BF 126a. Digarezi, v. n., tr. «Excuser, faire des façons, des cérémonies.»

    (1909) BOBL 22 mai 230/1b. e lavaront d'ezo, en eur zigareal, n'int ket goest da ober tout o-unan, ha kalz digareou all evelse.

    III. V. pron. réfl. En em zigareziñ.

    (1) (droit) Décliner une juridiction, se récuser, se déporter.

    (1744) L'Arm 432b. Décliner une juridiction, tr. «Um zigaréein ag ul Liss.»

    (1904) DBFV 51a. hum zigaréein ag ul lis, tr. «décliner une juridiction (l'A.).»

    (2) S'excuser.

    (1876) TDE.BF 126a. En em zigarezi, tr. «s'excuser, donner des raisons.»

    (1965) KATR 5. Med red eo din da genta en em zigarezi evid ar gaou ez an d'ober.

    (3) = (?) se blanchir d'une accusation (?).

    (1856) GRD 118. Er bobl hag er beurerion hum zigaré ag ou laironcieu dré m'ou dès dobér.

    (1910) ISBR 273. Ne houlennas ket er gansorted ag en temalasion-sé hag ind ha hum vodet é Pondi aveit hum zigarezein.

  • digarezus
    digarezus

    adj. (droit) Déclinatoire.

    (1744) L'Arm 432b. Déclinatoire, tr. «Digaréuss ag ul Liss d'un aral.»

    (1904) DBFV 51a. digaréus, ag ul lis d'un aral, adj., tr. «déclinatoire (l'A.).»

  • digarg .1
    digarg .1

    adj. Déchargé d'un fardeau moral.

    (1787) BI 188. guet unn isprit houah dilouï, guet ur galon houah digarg, guet unn attantion houah sonnoh. ●(1790) MG 111. ha hui e grèd é vehait digarg é couciance ? (...) Perag ne vehèn digarg, me hoær, a pe zacorein dehai quemènd èl en doai ou zad prestét deign.

    (1904) DBFV 51a. digarg, adj., tr. «débarrassé, qui n'a pas la charge (a, de).»

  • digarg .2
    digarg .2

    m. Décharge.

    (1904) DBFV 51a. digarg m. pl. eu, tr. «décharge.»

  • digarg .3
    digarg .3

    voir digargiñ

  • digargatenniñ
    digargatenniñ

    v.

    (1) V. tr. d. Écailler.

    (c.1718) CHal.ms i. Ecailler, tr. «diglorennein, digargatenein, quelque fois dibluchein.»

    (1904) DBFV 51a. digargatennein, v. a., tr. «écailler (Ch. ms.).»

    (2) V. intr. S'égosiller.

    (c.1718) CHal.ms i. s'esgosiller, tr. «crial a boüis e ben digargatennein, him zigargatennein.»

    (3) V. pron. réfl. En em zigargatenniñ : s'égosiller.

    (c.1718) CHal.ms i. s'esgosiller, tr. «crial a boüis e ben digargatennein, him zigargatennein.» ●Ie m'esgosille a force de uous appeller, tr. «him zigargatennein aran doh hou guerüel, casi collet er goms din dre hou guerüel a bouis me fen.»

    (1904) DBFV 51a-b. digargatennein, v. réfl. hum zigargatennein, tr. «s'égosiller (l'A).»

  • digarger
    digarger

    m. –ion Déchargeur.

    (1904) DBFV 51b. digargour, m., tr. «déchargeur.»

  • digargiñ / digarg
    digargiñ / digarg

    v. tr. d.

    I. Décharger, vider, désemplir.

    (1904) DBFV 51a. digarg, digargein, v. a., tr. «décharger, désemplir.»

    II. sens fig.

    (1) Digargañ e galon : décharger son cœur.

    (1790) MG 193. Me hum gavai soulagét bras, a pe zigarguèn èl-ce me halon.

    (2) Digargañ e gousiañs : décharger, soulager sa consciense.

    (1790) MG 209. rét vou deoh neoah, coustéet e gousto, digarg hou couciance.

    (3) Digargañ e goler : décharger sa colère.

    (17--) TE 143. é hoai prest en Eutru-Doué de zigarg é golèr. ●239. quênt digarg é golèr.

    (4) =

    (1838) OVD 49. eit hé digargue ag er péhed.

    (5) Vomir.

    (1790) MG 246. un aral e zigarguai é govad d'er moh.

    (6) Digargañ ub. : décharger qqn (d'une accusation).

    (1790) MG 215. Clasq e rér en tu de zigarguein er guærènt, en amièt, ur hompær ; ha turel e rér er samm ar ur-rébenac, a béré é clasquér hum vangein.

    (7) Digargañ un taol : asséner un coup.

    (1854) PSA I 127. ean e gueméras ur vah hag e zigargas ur piquol taul ar ziscoai en doctor bras-hont.

  • digargusenniñ
    digargusenniñ

    v. pron. réfl. En em zigargusenniñ : s'égosiller.

    (1904) DBFV 51b. digargusennein, v. réfl. hum zigargusennein, tr. «s'égosiller.»

  • digarniñ
    digarniñ

    v. tr. d. Assouplir (qqc. de raide).

    (1939) RIBA 122. Rè garnet é mem binieu aveit son de zansal... Degaset ean ama hag éh amb d'en digarnein.

  • digarrhentañ
    digarrhentañ

    v. intr. Sortir de la voie charretière.

    (1872) ROU 103b. Sortir de la voie charretière, tr. «digarencha, digarenta

  • digarteriañ
    digarteriañ

    v. intr. Changer de quartier, de lieu d'habitation.

    (1931) KANNgwital 337/6. arabat digarteria, mont da redet ama hag ahont.

  • digarzhañ
    digarzhañ

    v. tr. Essarter. cf. dic'harzhañ

    (1876) TDE.BF 126a. Digarza v. a., tr. « Essarter, enlever les brousailles d’un champ que l’on veut cultiver. »

    (1962) EGRH I 57. digarzhañ v., tr. « essarter, enlever les brousailles d’un champ que l’on veut cultiver (L. G., Tr.). »

  • digas .1
    digas .1

    adj.

    (1) Insouciant.

    (1839) BSI 39. qen digaz ha quer pounner-benn da zisqi eus o religion ar pez a zo necesser. ●(1857) GUG 51. péhour digas.

    (1904) DBFV 51b. digaz, adj., tr. «indifférent, nonchalant, sans zèle.» ●(1923) DIHU 139/193. É ti ur peizant digâs é ha rah er suliérad gran get er rahed hag er logod.

    (2) Sans haine.

    (1962) EGRH I 57. digas a., tr. « sans haine. »

    (3) Mal élevé, cruel.

    (1904) DBFV 51b. digaz, adj., tr. «mal élevé, cruel.»

    (4) Digas ouzh, e-keñver ub., udb. : insensible à qqn, qqc.

    (c.1718) CHal.ms ii. Vous estes Insensible a mes maus, tr. «me Zrebuilleu, n'oura poen er bet dech, digas och doh me fouenieu.»

    (1904) DBFV 51b. digaz, adj., tr. «insensible (doh, a).» ●(1906) HIVL 161. Betag nezé Gargam e oé perpet chomet digaz é kevér Doué hag er relijion. ●(1910) ISBR i. bout biùet digas dohti. ●(1921) BUFA 16. na digaset é en dud é kevér en Eutru Doué. ●(1939) KOLM 68. Roanteleh Leinster ne chom ket digâs doh madeleh Kolmkel.

  • digas .2
    digas .2

    m. Kas-digas : allées et venues.

    (1857) CBF 55. Petra eo ar c'has-digas a zo a-hont gant ann dud ? tr. «Qu'est-ce que ce va-et-vient que je vois là-bas.»

    (1977) PBDZ 784. (Douarnenez) kas-digas, tr. «trafic, allées et venues.»

  • digas .3
    digas .3

    v. tr. d.

    (1) Renvoyer.

    (1659) SCger 101a. ramener, tr. «digacç.» ●103a. ramener, tr. «dicacç

    (1868) KMM 277. ac en em lacaas da drei ha distrei e fenn, da finval e zreid o cass ac o tigass anezo. ●(1878) EKG II 134. An avel a c'houeze a dreuz-vor hag am c'hase hag am digase euz an habter-noz d'ar c'hreisteiz, hag eus ar c'hreisteiz d'an hanter-noz. ●(1889) ISV 454. Ar benduen a zo hejet / bransellet, caset, digaset.

    (2) Kas ha digas : mener et ramener.

    (1659) SCger 78a. mener & ramener, tr. «cacç ha digacç

  • digasaat
    digasaat

    v.

    (1) V. intr. Digasaat ouzh ub., udb. : se détacher, devenir insouciant, insensible à l'égard de qqn, de qqc.

    (1910) ISBR 151. Ag er bléieu ketan en doé hum lakeit de zigasat doh eskobed, béléan ha meneh Breih. ●174. é tigâsat doh ou bro. ●(1925) DIHU 165/235. Kement-sé e lakas lod kaer a Nañnediz de zigasat doh Iehann Montfort.

    (2) V. pron. réci. En em zigasaat : se détacher, devenir insouciant, insensible à l'égard l'un de l'autre.

    (1910-15) CTPV I 150. Komans e hra en deu zén ieank, komans e hra n'em zigasat, tr. «Les deux jeunes gens commencent à s'ignorer.»

  • digaset
    digaset

    adj.

    (1) Kaset ha digaset : ballotté.

    (c.1825-1830) AJC 6450. a boe ma hon evel hen quased ha digased.

    (2) Bout digaset e gaz : avoir perdu de sa haine.

    (c.1718) CHal.ms iii. Ie Croyois sa haine Eteinte, mais elle se reueille de Iour en iour plus que Iamais, tr. «me songé eoüe digasset é gass', maes a him zisco pamdé biuoh aueit quent.»

  • digasoni
    digasoni

    f. Absence de haine.

    (1910) ISBR 181. digasoni Iehann é kevér mabed Charl.

  • digasted
    digasted

    f. Insouciance.

    (c.1718) CHal.ms ii. insensibilité, tr. «digastet

    (1856) GRD 239. Pardonnet-t'ein me yeinnion ha digastæt passet.

    (1904) DBFV 51b. digasted, s., tr. «insensibilité.» ●(1910) ISBR i. klanù get kousked en digasted doh ou bro. ●286. Biùein e hré en darn muian ag er veneh én digasted doh Doué. ●(1921) BUFA 44. Er Brér Jil oe oé soéhet hag ankinet é huélet kement a zigasted é mesk er grechénion. ●169. digasted en dud é kevér en Eutru-Doué. ●(1922) BUPU 12. ma n'hun es diskoeit meit digasted ha diléz, allas ! na huerùet fréh e vou é hortoz hun inean !

  • digastezh
    digastezh

    f. Insouciance.

    (1925) SFKH 30. ken glaharet él hé goaz pé muioh a zivout digasteh hé bugalé.

  • digastimant
    digastimant

    m. Impunité.

    (1904) DBFV 51b. digastimant, m., tr. «impunité.»

  • digastiz
    digastiz

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) Impuni.

    (1867) MGK 111. Biskoaz digastiz ne lezaz / Nag ar muntrer, nag ar iuzaz. ●(1876) TDE.BF 126b. Digastiz, adj., tr. «impuni, non châtié.»

    (1908) FHAB Meurzh 86. Eun dra ken iskiz ne c'helle ket chom digastiz.

    (2) par ext. Immortifié.

    (1876) TDE.BF 126b. Digastiz, adj., tr. «par extension, immortifié.»

    II Adv. Impunément.

    (1876) TDE.BF 126b. Digastiz, adj., tr. «cet adjectif s'emploie aussi comme adverbe au sens de impunément.»

  • digastrañ
    digastrañ

    v. tr. d. Châtrer.

    (1931) VALL 115a. Châtrer, tr. «digastra T[régor].»

  • digastret
    digastret

    adj. Châtré.

    (1633) Nom 33b. Maialis : porc chastré : ouch spaz, digastret.

  • digatar
    digatar

    adj.

    (1) (météorologie) Découvert.

    (1870) FHB 264/22a. an oabl dirouven ha digatar. ●(1889) ISV 14. ha digatar eo an amzer, ha glas eo an oabl ?

    (1909) FHAB Kerzu 369. an heol o sevel lirzin en oabl digatar. ●(1911) BUAZperrot 109. An oabl a oa digatar. ●(1942) LANB 7. digatar an dremmwel, pebez taolenn gaer dirak an daoulagad !

    (2) Clair.

    (1889) ISV 11. dre eun nosvez digatar.

    (3) (en plt d'une langue) Parlé, écrit très correctement.

    (1908) FHAB Ebrel 104. lavaret e brezoneg freaz ha digatar. ●(1921) PGAZ 20. He vrezoneg a ioa digatar ha direbech-kaer. ●(1929) KANNgwital 321/319. en eur brezoneg freas ha digatar.

    (4) Sans tache, net, non-souillé.

    (1872) ROU 105a. Sans tache, tr. «Digatar

    (1906) KANngalon Gwengolo 216. ho mab a ziztroio d'ar gear goude he zaou vloaz, dizouill, digatar.

  • digatolik
    digatolik

    adj.

    (1) Qui n'est pas catholique.

    (1910) MBJL 109. tud digatolik. ●168. ar Zôzon digatolik.

    ►sens fig.

    (1973) SKVT II 20. ken digatolik e enebañs.

    (2) Qui ne professe pas d'idées catholiques.

    (1910) MBJL 171. eur journal ken digatolik.

  • digaval
    digaval

    adj. = (?) cf. digabal (?).

    (1790/94) PC I 198. Esqueb, beleien gres touerien – Evidomni so digaval.

  • digavandenn
    digavandenn

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) (en plt d'un lieu) Loin de tout, qui n'est pas fréquenté, écarté, solitaire.

    (1938) WDAP 2/122. Digavandenn, hano gwan, Dizarempred, digenvez ha pell diouz eul lec'h ma'z eus tud o chom ennañ. Skouer : Gwelet em eus e kreiz Menez Arre eun ti digavandenn (Gwezeg, Pleiben). ●(1939) MGGD 20. eul lec'h ken digavandenn (digevannez). ●(1964) ABRO 27. war al lein digavandenn-se.

    (2) (en plt de qqn) Esseulé, solitaire.

    (1964) ABRO 37. ur vuhez digavandenn. ●47. em stad digavandenn.

    II. Adv. Solitairement.

    (1962) GERV 25. En eur c'hoad bras, pellik ac'hann, e vevan digavandenn.

  • digavaodet
    digavaodet

    adj. (Cheval) qui a une entorse.

    (1904) DBFV 124b. kavaud, s., tr. «partie du pied des chevaux ; digavaudet, qui a une entorse.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...