Devri

Recherche 'd...' : 9629 mots trouvés

Page 85 : de digropet (4201) à dihalpet (4250) :
  • digropet
    digropet

    adj. =

    (1868) FHB 197/326b. ken na vije digropet.

  • digropiñ
    digropiñ

    voir digropañ

  • digros .1
    digros .1

    m. Dégourdissement.

    (1933) DIHU 266/293. Digros, tr. «s. m. dégourdissement.» ●Obér un digros d'é ziùhar. ●(1954) BGUE 31/8. biùans e rankamb d'hur horv ha digros d'hun diùhar. ●(1975) LIMO 04 octobre. Gobér un digros, tr. «se dégourdir.» ●(1976) LIMO 08 août. ataù e hra un digros d'é ziuhar. ●(1980) LIMO 02 août. Vad e hra un taol digros de bep kours.

  • digros .2
    digros .2

    voir digrosiñ

  • digrosiñ / digros
    digrosiñ / digros

    v. tr. d.

    (1) Dégourdir.

    (1904) LZBg Gouere 163. digrosein hun diùar. ●(1908) DIHU 35/73. En eun en des digroset é ziùhar. ●(1919) DBFVsup 16b. digrosein, digros, v. a., tr. «dégourdir (ses jambes).»

    (2) Redresser.

    (1921) GRSA 139. é krog er menah em balog aveit men digrosein. ●(1939) RIBA 122. ma tigrosamb hor hein.

  • digrot
    digrot

    m. Action de décrotter, de nettoyer.

    (1900) MELU x 213. 'Baz ë vrot / 'Man 'n digrot, tr. «Dans le frottement est le nettoyage, c'est en frottant qu'on rend propre.»

  • digrotañ .1
    digrotañ .1

    v. tr. d. Décrotter.

    (1856) VNA 213. Mèn é ma mem boteu-lær ? Ha digrottet e hoès-ind ? tr. «Où sont mes souliers ? les avez-vous décrottés ?»

  • digrotañ .2
    digrotañ .2

    v. tr. d. Élever (un enfant).

    (1982) TKRH 135. Ne oa ket bet didrubuilh digrotañ ar poupig bihan-se : ne gemere nemet nebeut-nebeut a laezh war an dro ha menel a rae kousket war ar vronn. ●(1993) MARV xii 16. (Kawan) Ne vano nebeud a dra, ganin-me, da zigrota ma faour-kêz kanaillez.

  • digroter
    digroter

    m. –ioù Décrottoir.

    (1904) DBFV 53a. digrotér, m. pl. ieu, tr. «décrottoir.»

  • digroug
    digroug

    voir digrougañ

  • digrougañ / digrougiñ / digroug
    digrougañ / digrougiñ / digroug

    v. tr. d. Dépendre, décrocher.

    (1521) Cc. Digrougaff. ga. despandre.

    (c.1718) CHal.ms i. décrocher, ou décrochetter, tr. «dïstaguein, digrouguein

    (1901) LZBg 59 blezad-2l lodenn 87. nepas aveit bout digrouget. ●(1904) DBFV 53a. digrougein, digroug, v. a., tr. «dépendre, retirer du gibet.» ●(1917) LILH 6 a Vezheven. Ur sudard en des ean kleuet hag en des ean digrouget. ●(1977) PBDZ 776. (Douarnenez) digrougiñ, tr. «dépendre (ce qui était pendu).»

  • digrougiñ
    digrougiñ

    voir digrougañ

  • digrougougennañ
    digrougougennañ

    v. tr. d. Faire perdre ses grumeaux (à la farine).

    (1929) FHAB Genver 37. Evid ober eur c'hataplasm gant bleud had lin, gwella a zo da ober eo teurel ar bleud en dour yen, ober yod gantan d'e zigrougougenna.

  • digrouilhiñ
    digrouilhiñ

    v. tr. d. Déverrouiller.

    (1732) GReg 283a. Deverouiller, tr. «Van[netois] digourouilheiñ

    (1904) DBFV 52a. digourouilhein, v. a., tr. «déverrouiller.»

  • digroz
    digroz

    adj. Qui ne gronde pas.

    (1923) SKET I 41. aes ober ganti, digroz ha didabut.

  • digrutiñ
    digrutiñ

    v. intr. (cuisine) Diminuer de volume, se réduire.

    (1909) BROU 224. (Eusa) Se réduire, tr. «Digrúti.» ●An tam kikazo (lire : kik a zo) digrutet oar an tan.»

  • digumun
    digumun

    adj. Pas commun.

    (1941) DIHU 357/235. ur garanté digumun é kevér é nésan.

  • digundu
    digundu

    adj. (en plt de qqn) Qui ne se conduit pas bien.

    (1899) HZB 72. skwizañ reaz ar bobl o veañ renet a daoliou horz gant eur roue ken digondu ha ken digalon.

  • diguñv
    diguñv

    adj. Sans pitié.

    (c.1500) Cb 95b. [goazhat] g. sans pitie / felon / mauuais. b. drouc / pe dicuff.

  • digunvez
    digunvez

    adj. Insolite.

    (1912) MMPM 8. ma vije pareet euz ar c'hlenved her skoë bep bloaz (…) parea anezan euz eur c'hlenved ken digenvez. ●81. eur c'hlenved ken digenvez. ●(1927) GERI.Ern 106. digunvez L[éon] adj., tr. «Peur ordinaire, insolite.» ●(1970) BRUD 35-36/146. d’ober gantañ eun etrec’hoari en abeg d’e stumm digunvez ha d’e gaerder.

  • diguñvnezh
    diguñvnezh

    f. Infortune.

    (1575) M 2483. O pez magadurez pez dicufnez, pez poan, tr. «Oh ! quelle nourriture, quelle infortune, quelle peine.»

  • digurunennañ
    digurunennañ

    v. tr. d. Découronner.

    (1931) VALL 189b. Découronner, tr. «digurunenna

  • digurunennidigezh
    digurunennidigezh

    f. Découronnement.

    (1931) VALL 189b. Découronnement, tr. «digurunennidigez f.»

  • diguruner
    diguruner

    m. –ioù Paratonnerre.

    (1869) FHB 207/407b. terri a reas barren houarn an diguruner. ●(1869) SAG 219. Sin ar Groaz oa an diguruner, lakeat gant Doue a zioud penn ar bobl kristen.

  • digustum .1
    digustum .1

    adj.

    (1) Déshabitué.

    (1876) TDE.BF 130a. Digustum, adj. V[annetais], tr. «Inacoutumé.»

    (1934) BRUS 116. Déshabitué, tr. «digustum

    (2) Bezañ digustum ouzh : ne pas être habitué à.

    (1936) ONEN 13. n'eo nemet dre ma'z oar digustum ouzh an evaj.

    (3) Inusité.

    (1659) SCger 70a. inusité, tr. «digustum.» ●(c.1718) CHal.ms ii. Inusité, tr. «digustum' neüé.»

    (1904) DBFV 53b. digustum, adj., tr. «inacoutumé, inusité, extraordinaire.»

    (4) (droit) Exempt du droit de coutume.

    (1904) DBFV 53b. digustum, adj., tr. «exempt du droit de coutume (l'A.).»

  • digustum .2
    digustum .2

    m. Non-usage.

    (1904) DBFV 53b. digustum, m., tr. «non-usage (l'A.).»

  • digustumañ / digustumiñ
    digustumañ / digustumiñ

    v.

    (1) V. tr. d. Déshabituer.

    (1499) Ca 61a. Dicoustumaff. g. desacoustumer. ●(c.1500) Cb 62b. Dicustumaff. ga. desacoutumer.

    (1982) LIMO 06 août. Digustumein en dud. ●Digustumein, tr. «déshabituer.»

    (2) V. intr. Digustumañ ober udb. : perdre l'habitude de faire qqc.

    (1936) BREI 458/2. met me lavaro d'ec'h am boa kazi digustumet ober

  • digustumet
    digustumet

    adj. Qui n'est plus habituellement en usage.

    (c.1500) Cb. g. neant usez ou non vsite. b. dicustumet.

  • digustumiñ
    digustumiñ

    voir digustumañ

  • diguzh .1
    diguzh .1

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) Qui n'est pas caché.

    (2) Franc.

    (1904) DBFV 53b. diguh, adj., tr. «franc, candide.» ●(1907) VBFV.fb 45b. franc, tr. «diguh

    II. Adv. Franchement.

    (1942) DIHU 367/5. léh ma larè hor henvroad brudet é sonj diguh.

  • diguzh .2
    diguzh .2

    m. =

    (c.1836) COMbeau vi moj. 6. Hag é kaô d'in n'ôar den ann diguz.

  • diguzh .3
    diguzh .3

    voir diguzhañ

  • diguzhañ / diguzhiñ / diguzh
    diguzhañ / diguzhiñ / diguzh

    v.

    I. V. intr. Sortir de sa cachette.

    (18--) BSG 250. Diguza a reont.

    II. V. tr. d.

    (1) Faire sortir de sa cachette (un clandestin).

    (1913) BUKE 18. Mari-Job hé unan e zo é monet de ziguh er beleg. ●37. Hou mam é en hani e ziguh er véléan.

    (2) Découvrir, trouver.

    (c.1718) CHal.ms i. deterrer, trouuer, et découurir, tr. «caüein diguhein dinehiein.»

    (1904) DBFV 53b. diguh, diguhein, v. a., tr. «découvrir, trouver, révéler.»

  • diguzherezh
    diguzherezh

    m. Diguzherezh a galon : candeur.

    (1904) DBFV 53a. diguhereh a galon, m., tr. «candeur.»

  • diguzhiñ
    diguzhiñ

    voir diguzhañ

  • diguzul
    diguzul

    adj. Non conseillé.

    (1499) Ca 61a. Dicusul. g. non conseillez.

    (1659) SCger 142a. dicusul, tr. «qui n'a pas de conseil.»

    (1876) TDE.BF 130a. Diguzul, adj., tr. «Privé de conseil.»

  • diguzuliañ
    diguzuliañ

    v. tr. d. Déconseiller.

    (1876) TDE.BF 130a. Diguzulia, v. a., tr. «Dissuader.» ●(1890) MOA 85. di-guzulia, tr. «déconseiller.»

  • digwener
    digwener

    adv.

    (1) Vendredi.

    (1633) Nom 225a. Dies Veneris : Vendredy : Derguener.

    (1838-1866) PRO.tj 139. Derguener deus ar mintin.

    (1904) KANngalon Du 261. Dirguener, tud Urcy. ●(1913) BUKE 33. digunér é oé ur julori geté.

    (2) Kenavezo digwener : à vendredi.

    (1857) CBF 26. Kenavezo dirgwener, tr. «A vendredi.»

    (3) Digwener diwezhañ : vendredi dernier.

    (1903) MBJJ 68. nemet digwener divezan.

    (4) (religion) Digwener ar Groaz : le Vendredi-Saint.

    (1633) Nom 226a. Soteria, Parasceues dies : le Vendredy Sainct : Derguener an croas.

    (c.1680) NG 1940. De Guner er Groes de craisté.

    (1857) CBF 34. Dirgwener ar groaz a zo goude warc'hoaz, tr. «C'est après-demain le Vendredi-Saint.»

  • dihabask
    dihabask

    adj. Impatient.

    (1931) VALL 376a. Impatient, tr. «dihabask

  • dihabaskted
    dihabaskted

    f. Impatience.

    (1931) VALL 376a. Impatience disposition qui empêche de supporter, tr. «dihabaskted f.» ●(1962) EGRH I 58. dihabaskted f., tr. « impatience. »

  • dihabaskter
    dihabaskter

    m.

    (1) Impatience.

    (1931) VALL 376a. Impatience disposition qui empêche de supporter, tr. «dihabaster L[éon] m.»

    (2) Bezañ en dihabaskter : être énervé.

    (1925) FHAB C'hwevrer 44. Heol bero a ra c'hoaz war an hentchou bras hag ar c'helien a c'hoari. Broudet ganto, marc'h Per a zo en dihabaskder.

  • dihabaskteriñ
    dihabaskteriñ

    v. intr. S'impatienter.

    (1931) VALL 376a. s'impatienter, tr. «dihabasteri L[éon].»

  • dihabl
    dihabl

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) Sans pitié, rude.

    (1575) M 1351-1352. An eil abec dre cont, ara pront bout spontabl, / Cleuet setanç pan duy, eu he bout hy dihabl, tr. «La seconde raison, par ordre, qui rend aussitôt épouvantable, / D'entendre la sentence quand elle viendra, c'est qu'elle est rude.»

    (2) (?) Imposant, extraordinaire (?).

    (1575) M 2167-2168. Heman á lauare, ez crede ne grue fabl, / Nac oa den nep heny, á remsy quen dihabl, tr. «Celui-ci disait, il croyait ne pas faire erreur, / Qu'il n'y avait homme d'aucune sorte de condition si extraordinaire.»

    II. Adv. Impitoyablement.

    (1575) M 96. Nen deux den nep heny, na squoï quen dihabl, tr. «Il n'est homme, quelqu'il soit, qu'elle ne doive frapper sans pitié.» ●2390. dyhabl ho renablo, tr. «qui les punira atrocement.»

  • dihad
    dihad

    adj. (agriculture) (Champ, sillon) non semé.

    (1872) ROU 102a. Un sillon est resté sans être semé, tr. «un ero a zo choumet diad.» ●(1890) MOA 83. Ne pas ensemencer un champ, tr. «lezel dihad eur park.»

  • dihadañ
    dihadañ

    voir dihadiñ

  • dihadiñ / dihadañ
    dihadiñ / dihadañ

    v. (?) cf. evodiñ, divodiñ (?)

    I. V. tr. d.

    (1) (en plt d'une plante) Donner, produire.

    (1936) DIHU 295/10. Rañnel ne zihad ket guénih.

    (2) Égrener.

    (1903) MBJJ 99. e læc'h fustan 'nean gant gwalinier freilh, evit hen dihadan. ●(1904) DBFV 53a. dihadein, v. a., tr. «égrener.»

    (3) =

    (1982) TKRH 170. kaniet an douar war ar c'hostez ha dihadet an tachennoù nevez-hadet.

    II. V. intr.

    (1) Se reproduire.

    (1866) FHB 91/307a. Bugale Israël a greskaz (...) evel ma tihad ar pesked er mor.

    (1925) FHAB Mezheven 222. Ar moc'h a zo bet ker / Ha dihadet o deus, a lavar sant Anton, / Muioc'h eget biskoaz.

    (2) S’égrener.

    (1962) EGRH I 58. dihadañ v., tr. « s’égrener (= koll e had). »

    (3) sens fig. Découler, émaner.

    (1939) DIHU 341/357. rak ne zihad ag er brezél nameit kasoni.

  • dihakr
    dihakr

    adj. Pur.

    (1557) B I 257. dour sacr dihacr, tr. «eau pure et sacrée.»

  • dihalañ
    dihalañ

    v. tr. d. Tirer vers soi (qqc.) d'un endroit d'où il était.

    (1900) KZVr 101 - 25/03/00. (Lannuon) Dialan tenna eur bern bezin, dihalan, tenna anean war ar zec'h, divôra anean. ●(1977) PBDZ 765. (Douarnenez) dihalañ, tr. «tirer vers soi.»

  • dihalpal
    dihalpal

    v. intr. Être essoufflé, haleter.

    (1904) DBFV 53a. dihalpal, tr. «être essoufflé, la langue pendante, (parl. d'un chien.).» ●(1907) VBFV.fb 38b. essouflé (être), tr. «dihalpal

  • dihalpet
    dihalpet

    adj. Essouflé, haletant.

    (1818) HJC 190. nezen ion e screign i zent ac e chome tout dihalpet.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...