Devri

Recherche 'd...' : 9629 mots trouvés

Page 133 : de distalin (6601) à distenget (6650) :
  • distaliñ
    distaliñ

    v. tr. d. Déménager.

    (1790) MG 395. péré e rinq mui a amzér eit hum usquein peb-mintin, eit ne faut eit distalein un tiegueah.

  • distalm .1
    distalm .1

    m. –où

    (1) Ruade.

    (1744) L'Arm 343b. Ruade, tr. «Disstalm.. meu. m.»

    (2) Emportement.

    (1904) DBFV 60b. distalm, m. pl. eu, tr. «emportement.» ●(1907) VBFV.fb 35b. emportement, tr. «distalm, m.»

  • distalm .2
    distalm .2

    voir distalmiñ

  • distalmer
    distalmer

    adj. Rueur.

    (1732) GReg 834a. Cheval qui ruë, tr. «marh distalmér

  • distalmiñ / distalm
    distalmiñ / distalm

    v.

    I. V. intr.

    A. (en plt des animaux) Ruer.

    (c.1718) CHal.ms iv. Voila une vache qui frappe du pied, tr. «chetu ur ueuoh a Zistalm' a drepequ', a sco, distalmein, strepequein ara men beüoh.» ●(1723) CHal 62. Distalmein a ra, tr. «Il ruë.» ●(1732) GReg 834a. Ruer, parlant des chevaux, mulets, & ânes, tr. «Van[netois] & h[aute] Corn[ouaille] distalmeiñ. pr. et.» ●(1744) L'Arm 343b. Ruer, tr. «Distalmein

    (1876) TIM 382. ur jàu furiet (...) hag e zistalm guet arraj.

    B. (en plt de qqn)

    (1) S'emporter.

    (1904) DBFV 60b. distalmein, tr. «s'emporter, s'empresser, déclamer, ruer.» ●(1907) VBFV.fb 35b. (s') emporter, tr. «distalmein

    (2) Se démener, s'agiter violemment.

    (1787) PT 26. Degasset ur gordèn / A p'em bou groeit guethi cant tro d'er garrotein / Ne hoès meit el lezél nesé de zistalmein.

    II. V. tr. i. Distalmiñ gant ar gounnar = (….) de rage.

    (1861) BSJ 201. er scribèd hag er pharisiénèd e zistalmé guet er gounar é huélèt un inour quer caër meurbet.

    III. V. pron. réfl. En em zistalmiñ.

    (1) S'emporter.

    (1861) BSJ 237. ean e huélé er bobl doh hum zistalmein.

    (2) En em zistalmiñ àr ub. : (?) se déchaîner sur qqn (?).

    (1861) BSJ 194. Goudé m'ou devou hum zistalmet ar nehou, ind el laquou d'er marhue.

  • distambouc'h
    distambouc'h

    adj. Insatiable.

    (1938) SAV 11/28. eur c'horf distambouc'h (1) lontek. ●(1939) MGGD 59. al loened distambouc'h-se. ●(1955) STBJ 65. ken distambouc'h war an dibri hag an eva. ●81. distambouc'h e galon. ●146. e-keit ha ma kendalc'he ma c'henseurt, ken distambouc'h ha tra, gant e bred iskis.

  • distammañ
    distammañ

    v.

    (1) V. tr. d. Morceler, mettre en pièces.

    (1876) TDE.BF 149a. Distamma, v. a., tr. «Mettre en pièces.»

    (1909) MMEK 225-226. ti ar Verc'hez (...) morse neuz bet gellet nag he zistamma nag he bilat. ●(1962) EGRH I 64. distammañ v., tr. « mettre en pièces, réduire en morceaux. » ●(1995) BRYV v 106. (Milizag) foenn hir hir pase eur metr hanter a hirder hag e tistamment an dra-ze gand o daouarn ! ●(1990) TTRK 155. Pa he devez [an drask] re vihan e vez taer war ar buzhug, neuze e vez gwelet o turiat an douar, hag o sammañ en he beg, goude bezañ o distammet mar bezont re vras.

    (2) V. intr. Partir en morceaux, se morceler, se défaire.

    (1908) FHAB C'hwevrer 54. ema an traou o vennout distamma dre oll. ●(1911) RIBR 133. ma welis prestik va bragez paper-stoup o tispega, o tistamma hag o koueza diouzin. ●(1911) BUAZperrot 182. mes ne welas netra ken na zantas ar volzennad-zouar m'edo varni o tistamma gant e bouez hag o koueza a fardigleo en aod.

  • distammet
    distammet

    adj. Mis en pièces.

    (1867) FHB 136/254b. robennou distammet.

    (1978) BRUDn 19/9. Ne oa ket homañ eul loen-korn bennag, med eun tamm koad, eur ganell goz bet neud endro dezi gwechall, faoutet, biskornet, distammet hag eur gwiskad kratouz warni.

  • distamperiñ
    distamperiñ

    v. intr. (en plt de la mer) Se déchaîner.

    (c.1718) CHal.ms i. la mer est en colere, tr. «er mor a zistamper

  • distan .1
    distan .1

    adj. Frais.

    (1870) FHB 292/244a. Al leazerez zo ur gambr distan hag avelet mad.

    (1903) BTAH 135. An askilli-kroc'hen a droc'h an ër distan. ●(1912) MMKE 88. en noz sioul ha distan. ●(1969) BAHE 60/52. Distan an amzer gant an aezhenn-vor.

  • distan .2
    distan .2

    m.

    I.

    (1) Rafraîchissement.

    (1804) RPF 118. losquet guet en diaulet durant un Eternité hemb arsaû, hemb distann, hemb consolation.

    (1981) LIMO 09 février. Ha chetu e seùel én un taol ur vrisennad d'ober un distan de dud er park.

    (2) Lakaat en distan : mettre au frais.

    II. par ext. Apaisement.

    (1912) MMKE xii. distan an anken.

  • distan .3
    distan .3

    voir distanañ

  • distanadur
    distanadur

    m. Adoucissement.

    (1932) GUTO 27. hag é loskeï hemb distañnadur.

  • distanañ / distaniñ / distan
    distanañ / distaniñ / distan

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Désarmer la haine, la colère.

    (1767) ISpour 39. à zistannein é golere. ●(1787) BI 148. distannein é goler. ●(1790) Ismar 9. Er Bénigèn (…) e ra demb distannein colèr en Eutru-Doué. ●406. Er bénigén e ra satisfacyion de Zoué hac e zistan é golèr. ●(1792) CAg 12 Distannamb coler hun Doué.

    (1854) PSA I 312. distannein ou hounar. ●(1866) LZBt Ebrel 98. Kement-se na distan ket c'hoaz kasoni ar roue. ●(1882) BAR 76. distana counard an dud didruez. ●80. distana counar ar Jusevien. ●(1895) GMB 185. pet[it] Trég[uier] distañn, tr. «amortir, adoucir une sensation vive.»

    (1907) BSPD I 45. distañnein kounar er faus douéed. ●(1908) PIGO II 18. Ma savfe ha mont er-meaz da distanan e spered ? ●(1919) BSUF 21. distañ kounar en dud. ●(1922) EOVD 72. eit distanein arfleu unan.

    (2) Calmer (qqn).

    (1877) EKG I 246. Komzou ken dichek a zistanaz penn an Tunk.

    (1906) HIVL 93. distañnein er bobl.

    (3) Calmer, faire tomber (la fièvre, la douleur, la peine).

    (1790) MG 34. En dud-ce e losq ou halon guet en ivage, hac a pe grog en derhian én ur horv darihuét el-ce, n'en dès moyand erbet d'en distannein.

    (1872) ROU 73b. Amortir l'ardeur de la fièvre, tr. «distana an dersien.» ●92a. Modérer l'ardeur de la fièvre, tr. «distana an dersien.» ●(1878) EKG II 24. Distana a rea ar gouli nebeut-a-nebeut. ●(1882) BAR 70. distan he glac'har.

    (1912) BOEG 68. distannein hou ankin. ●(1919) BSUF 12. remed erbet n'hellé distañ en droug. ●(1921) BUFA 30. distanein er boén e hré dehon konzeu é dad. ●188. eit distañnein un tammig en droug e hrent d'er sant [er goulieu]. ●(1924) NOLU 36. Kannet, intronézed ! / Eit distannein me foén. ●(1935) LZBl Gwengolo/Here 166. da zistana leskadurez ar boan gorf hag hini ar boan galon.

    (4) = sioulaat.

    (1925) IZID 14. Ha éan e zistañnou er brudeu e gleuér / A zivout er meùél guellan a me manér.

    (5) Calmer (la soif).

    (1821) SST vi. distânet sehet hou s'inean. ●(1861) BELeu 74. ér péh e hel tor en hoant distannein é séhèd.

    (1921) BUFA 124. ur vammen deur aveit distañnein hun séhed. ●(1943) DIHU 385/285. ur bannéh sistr fresk de zistan d'é sehed.

    (6) Distanañ raz : éteindre de la chaux.

    (1732) GReg 159a. Eteindre de la chaux, tr. «Distana raz

    (7) Rafraîchir.

    (1907) AVKA 210. Digaset d'in Lazar ; ma soubo beg e viz en dour evid distana ma zeod. ●(1939) FHABvug nevez-amzer 3a. Chistr mat am eus d'ho tistana.

    (8) [empl. comme subst.] =

    (1913) FHAB Gwengolo 277. mont en dour da ober eun distana hag eur goalc'hi d'o c'horf.

    II. V. tr. i.

    (1) Distanañ da ub. : apaiser qqn.

    (1930) DIHU 223/7. distan d'er beizanted hag en doè um lakeit de vregonsal.

    (2) Distanañ d'udb. : apaiser qqc.

    (1938) DIHU 328/148-149. Tra erbet ne hrè vad dehon ; nitra ne zistañne d'é zroug, ha, pep deu zé, riget mat, é tè en derhien dehon.

    III. V. intr. sens fig.

    (1) (en plt des éléments) S'apaiser, se calmer.

    (1912) DIHU 81/45. er mor kounaret e zistañnas.

    (2) Cesser.

    (1904) LZBg Gouere 155. é hes bet hoah groeit brezél d'en Iliz ér Japon, hemb distan.

    (3) (en plt de maux) S'apaiser, se calmer.

    (1877) BSA 296. poaniou estranj ne deuont da zistana nemet goude eur pelerinaj.

    (1913) THJE 30. en droug a zistan, ne soufr ket mui. ●(1918) BNHT 6. en droug e zistañnas.

    (4) (en plt de la haine) Faiblir.

    (1920) MVRO 39/1a. kasoni ar Romaned ouz ar Vretoned na zistane ket.

    (5) Cuver, dessoûler.

    (1877) EKG I 64. e chommer er guele da zistana.

    (6) =

    (1878) EKG II 21. Laka eur pennad da vorzed ebarz hag e teuio da zistana.

    (7) =

    (1982) PBLS 636. (Sant-Servez-Kallag) distanañ, tr. «refroidir (muscle).»

    IV. V. pron. réfl. En em zistanañ : perdre de son intensité.

    (1838) OVD 171. rac en desir poahant-cé, é léh hum zistanein, e losque goah-ar-hoah ou halon.

    V. Distanañ da soubenn ub. : voir soubenn.

  • distanet
    distanet

    adj.

    I. (en plt de qqc.)

    (1) Dour distanet : eau tirée du puits et laissée reposer avant emploi.

    (1869) FHB 207/405a. guelloc'h eo rei dour-red, pe dour distaned, tennet eur pennad araog euz ar puns.

    (2) Raz distanet : chaux éteinte.

    (1955) STBJ 64. pevar c'hant sac'had raz distanet.

    II. (en plt de qqn) Calmé.

    (1910) MBJL 145. m'eo hanval ar zal ouz eur forn c'horet. N'ê ket en eun tôl e vo distanet. ●(1911) BUAZperrot 789. Pa gredas e oa distanet e enebourien e teuas en dro.

  • distaniñ
    distaniñ

    voir distanañ

  • distank .1
    distank .1

    adj.

    (1) Qui n'est pas bouché, pas obstrué, pas fermé.

    (1744) L'Arm 34a. Qui n'est pas bouché, tr. «Distanque.» ●(1790) Ismar 335. ma vou perpet distanq é ziscoharn.

    (1868) FHB 154/395a. hag e voue red deomp lezel distang. ●(1876) TDE.BF 149a. Distañk, adj., tr. «Non bouché.» ●(1877) BSA 236. Tremen a c'hellas dre eun toul distanc a gavas er c'hae. ●(1879) MGZ 227. o velet ar bez distank ha goullo.3

    (1904) SKRS I 40. eur c'hraou distank n'en deus ken. ●(1911) BUAZperrot 105. eur riboul distank bennak. ●(1926) FHAB C'hwevrer 65. Mat e oa lezel distank toull an nor. ●(1929) DIHU 221/357. Dalhet en toul distank épad un dé benak.

    (2) Rare.

    (1912) BUAZpermoal 631. pa'z int ken distank. [al labourerien]. ●849. unanik bennak hen gra, mes distank int. ●(1925) PIGO iii/i. Al levriou brezonek a zo distank en hon zouez.

  • distank .2
    distank .2

    m.

    (1) Brèche dans une clôture.

    (1962) EGRH I 64. distank m., tr. « brèche dans une clôture. »

    (2) Reiñ distank da : laisser le passage à.

    (1910) FHAB Genver 5. eun doen zoul evit kloza, hag en he c’hreiz eur mellad toull evit rei distank d’ar moged hag ear d’an ti.

  • distankaat
    distankaat

    v.

    (1) V. intr. Devenir plus rare, se raréfier.

    (1935) BREI 415/3b. skrivomp galleg d'ar re n'ouzont nemetan (hag ac'h eio, emichans, war zistankaat en hor bro). ●(1935) BREI 428/3c. ar badezianchou o vont war distankaat hag ar marviou o kreski. ●(1936) BREI 446/2b. kalz a barrouziou chomet mat-tre. Distankaat a reont, siouaz !

    (2) V. tr. d. (agriculture) Éclaircir.

    (1982) PBLS 172. (Sant-Servez-Kallag) distankaad, tr. «éclaircir (carottes, betteraves…).»

  • distankadenn
    distankadenn

    f. –où Distankadenn gourlañchenn : produit de raclement de gorge.

    (1924) ZAMA 195. stlapa eun distankadenn gourlanchenn e-mesk an dour-glao o ruilh en traon gant ru ar Werc'hez.

  • distankañ
    distankañ

    v.

    I. V. tr. d.

    A.

    (1) Déboucher.

    (1659) SCger 40a. deboucher, tr. «distanca.» ●(1732) GReg 247a. Deboucher, ôter ce qui bouche, tr. «Distancqa. pr. distancqet

    (1876) TDE.BF 149a. Distañka, v. a., tr. «Déboucher, parlant d'un canal, d'un conduit, etc.»

    (1906) HIVL 155. ean e zistank er vouteil. ●(1921) PGAZ 92. evit distanka ar feunteun. ●(1933) EVGB 8. distanka ar fozier.

    (3) Décharger.

    (1866) LZBt Ebrel 102. Eno e tistankaz he c'hounar war ar gristenien.

    (4) (médecine) Faire diminuer (la toux).

    (1933) OALD 45/214. distanka rea ar paz ha rei a rea eur vouez sklear d'an dud a eve dour diwarni.

    (2) (agriculture) Distankañ ar gontell : nettoyer le coutre.

    (1985) AMRZ 288. beza oh heul an alar evid distanka ar gontell pe karz-prennad.

    B. absol.

    (1) Déconstiper.

    (1922) FHAB Eost 248. Ne rai droug ebet d'eoc'h !... Da zistanka eo, Aotrou, da zistanka eo !...

    (2) Défaire une clotûre.

    (18--) SAQ I 352-353. o kloza he bark, o stanka var he dro, o tic'hroza, o tistanka, o tilouzaoui an douar.

    (1962) EGRH I 64. distankañ v., tr. « défaire une clotûre. »

    II. [empl. devant un v. amené par la prép. «da»] Éclater (de rire, en sanglots).

    (1909) BLYA 120. Ar bobl (…) / A zistank da ouela. ●(1918) LZBt Gouere 27. Lac'het ma lamp ganin, e tistankas da vouelan kena [ar pôtr bihan]. ●(1924) LZBt Mezheven 3. Ha hi da zistankan da vouelan. ●(1931) VALL 209b. se désopiler la rate, tr. «distanka da c'hoarzin.» ●(1982) PBLS 622. (Sant-Servez-Kallag) distankañ da c'hoarzin, tr. «éclater de rire.»

    III. V. intr.

    (1) Se déboucher.

    (1889) ISV 100. e voa he c'houzoug en eun doare na dremenje biken bruzunen vouet dreizhi nemet dont a raje da zistanca.

    (2) Déborder.

    (1907) AVKA 88. deuet ar glao da gouea, an doureier da distanka, an aveliou da c'hwista.

    (3) Distankañ war : laisser libre cours à.

    (1926) FHAB Ebrel 127. distanka war ar frankiziou ha trei ar frankiziou-ze e lezennou.

    IV. Distankañ e zivskouarn da ub. : déboucher les oreilles à qqn.

    (1928) TAPO 10. Petra ? red e vo d’in kemeret baz ar yod da zistanka ho skouarn d’eoc’h, gravazok ?

  • distañs-ha-distañs
    distañs-ha-distañs

    adv. De distance en distance.

    (1852) MML 51. Goejal ar Judevien a nefoa, distans ha distans, qerio hinvet qerio a refuj.

  • distanus
    distanus

    adj. Rafraîchissant.

    (1925) FHAB Mae 197. eun evach freskus (…) ha distanus.

  • distaol .1
    distaol .1

    adj. Sans étable.

    (1732) GReg 370b. Maison sans étable, tr. «Ty distaul

    (1857) CBF 94. Distaol eo an ti-ze, tr. «Cette ferme est sans étable.» ●(1876) TDE.BF 149a. Ti distaol, adj., tr. «ferme qui n'a pas d'étable.»

  • distaol .2
    distaol .2

    adj. Taol-distaol : balotté.

    (1862) JKS 77. taol-distaol enn enkrez hag er fisians. ●(1872) ROU 90a. Jouet, du vent, tr. «Taol distaol gant an avel.»

    (1904) BMSB 45. Hen lezê toll-distoll emesk zabl ha reier. ●(1907) DRSP 57. taol distaol euz eur vro / En eun all. ●61. Taol distaol euz an eil lac'hadek en eben. (1912) MMPM 61-62. an tri reuzeudik (…) a zestumaz an tammou euz al lestr, ho stagaz gwella ma heljont hag en em lakeaz da vagacha taol distaol var an ourladennou.

  • distaol .3
    distaol .3

    m. & adv. –ioù

    I. M.

    (1) Reflet.

    (1877) BSA 88. sclerijennet dre an distaol skedus euz ar goulou-se.

    (2) Pardon, rémission, remise.

    (1847) FVR 18. Ann distol d'ar pec'hejou. ●167. ec'h eont da gad an distol dimez hou fec'hejou. ●(1874) POG 11. rei d'imb induljanz, absolven ha distol d'hon holl bec'hejou. ●(1888) LTU 21. Ar c'hras-ze a oa ann distaol pe ar remission euz a holl boaniou ar plukator. ●46. ann distaol pe ar pardon euz ar boan temporel.

    (1933) MMPA 134. Ken nerzus eo he fedenn ken e rofe Doue distaol d'an diaoul e-unan, ma teufe d'en em erbedi gant izelegez ouz ar Werc'hez.

    (3) Action de rendre qqc.

    (1906) KPSA 17. Eun distaol a reomp, pa varvomp : disteurel a reomp d'an douar ar pez en deuz roet d'eomp.

    (4) Coup de sort.

    (1869) FHB 211/12b. an daou rum dud-ze a so dalc'h-mad scoet gant distaoliou a gas ho aferiou da fall.

    (5) = (?).

    (1843) LZBg 1 blezad-2l lodenn 137. hag a grihue, é ma dent er ré gouh-cé en dès groeit ar nehai un distol quer blaouahus.

    (6) Rabais, remise.

    (c.1718) CHal.ms iii. rabais diminution, tr. «distaul

    (1910) MAKE 3. Ma 'z ee ker ar c'hezeg, war ar zaoud e oa eun distol souezus.

    (7) Déchets.

    (1909) BROU 227. (Eusa) Déchet, tr. «Distaol Kalz distaol a zo war an ed.»

    (8) Coup réitéré.

    (1909) BROU 227. (Eusa) Distaol, tr. «signifie aussi : Coup réitéré.» ●(1914) DFBP 284a. renvoi, tr. «Distaol

    (9) Rejet.

    (1914) DFBP 280b. rejet, tr. «Distaol

    II. Loc. adv. War zistaol : à crédit.

    (1866) FHB 93/326b. Ann nebeut arc'hant e doa espernet a oa dispignet e berr amzer. Red eo d'ezhi kemer var zistol.

  • distaol .4
    distaol .4

    voir disteurel

  • distaoladenn
    distaoladenn

    f. –où

    I. (en plt de qqn)

    (1) Vagabond, hors-venu.

    (1869) LZBt Gouere 230. ar galéourien. Ann distoladenno ze a hellas gwélet n'éo kamet ré diwéat distréin da Doue a wîr galon. ●(1870) FHB 298/292a. an den difeiz-se neket a Vontroulez, an den-ze a zo eun distoladen bennag. ●(18--) EER 20. Frans na n'eo ken d'ar Fransijen : / War-n-hi man bep distaoladen.

    (1920) KZVr 365 - 29/02/20. Distoladennou n'int ken, diavezidi deut da Vreiz da heul ar brezel.

    (2) Mauvais sujet, paria.

    (1909) FHAB Du 351. an oll distaoladennou a zavaz d'ober freuz. ●(1927) GERI.Ern 10. distôladenn T[régor], tr. «personne méprisable, rebut de la société.» ●(1928) SAKO 33. 'vit eun distôladenn mac'h out.

    (3) Bâtard.

    (1895) GMB 164. Pet[it] Trég[uier] distoladen, tr. «bâtard.»

    (4) péjor. Race, engeance.

    (1907) AVKA 101. Distoladeno aer wiber ! penaoz e larfec'h trao mad, ken fall mac'h oc'h ?

    II.

    (1) Rejet.

    (1907) BOBL 21 décembre 169/3a. Distoladennou all, drugare Doue, na weler ket var ribl an aod.

    (2) Vomissure.

    (1911) FHAB Genver 15-16. Ar c'hi e-unan a dec'ho dious distaoladen al lounker.

    (3) (horticulture) Rejeton.

    (1879) ERNsup 146. distoladenn, rejeton, Trév[érec].

    (1927) GERI.Ern 10. distôladenn T[régor], tr. «rejeton.»

  • distaoladur
    distaoladur

    m.

    (1) =

    (1908) FHAB C'hwevrer 64. e c'hello ar gwerzer kass an distoladur-ze ganthan d'ar gear, p'e gwir ne 'z int ket paët d'ezhan. Fazia 'rit. An distoladur-se a chomo gant ar marc'hadour.

    (2) Vomissures.

    (1935) ANTO 17. da guz an distoladur ma oa gantañ kailharet.

  • distaolapl
    distaolapl

    adj. Rejetable.

    (1914) DFBP 280b. rejetable, tr. «Distaolabl

  • distaoler
    distaoler

    voir disteurel

  • distaoliañ
    distaoliañ

    v. intr.

    (1) Débarrasser la table.

    (1909) BROU 227. (Eusa) Distaolia, tr. «Débarrasser la table après le repas.»

    (2) Se lever de table, quitter la table.

    (1943) VKST Genver-C'hwevrer 208. A-raok distaolia, tad ar plac'h nevez a savas hag a lavaras an Anjelus. ●(1981) ANTR 120. A-raog distôlia e teu a Aotrou da lavared noz vad d'e verourien.

  • distaoterezh
    distaoterezh

    m. (pathologie) Ischurie, rétention d'urine.

    (1744) L'Arm 453a. Ischurie, tr. «Distautereah. m.»

    (1904) DBFV 61a. distautereh, m., tr. «ischurie (l'A.).»

  • distaouel
    distaouel

    adj. Indolent.

    (1876) TDE.BF 149b. Distaouel, adj. B[atz], tr. «Indolent, mou.»

    (1927) GERI.Ern 112. distaouel L[éon] adj., tr. «Indolent, mou, lâche.» ●(1931) VALL 386b. Indolent, tr. «distaouel (i. de B[atz]).»

  • distaponiñ
    distaponiñ

    v. tr. d. Déboucher.

    (1907) DIHU 29/467. Difré bremen distaponein ur voutailhad fresk dehon. ●(1932) BRTG 53. Er voéreb Matoch e zistapon «menam» kroumir.

  • distardañ / distardiñ
    distardañ / distardiñ

    v. tr. d.

    (1) Desserrer.

    (1904) DBFV 61a. disterd, disterdein, v. a., tr. «desserrer, débander, déroidir, lâcher.» ●(1934) BRUS 57. Desserrer, tr. «disterdein

    (2) Desserrer, relâcher (des liens).

    (1889) ISV 446. Heman he vantel a zistard.

    ►sens fig.

    (1927) FHAB Meurzh 49a. en aoun da zistarda, da zistenna zoken, al liammou hor stag ouz gouarnamant Pariz.

    (3) Desserrer (un frein).

    (1974) SKVT III 28. Distardet en doa ar votez, – a zo an anv a vez roet du-mañ d'ar starderez.

  • distardiñ
    distardiñ

    voir distardañ

  • distart
    distart

    adj.

    (1) Qui n'est pas serré.

    (1904) DBFV 61a. disterd, adj., tr. «qui n'est pas serré, étreint.» ●(1985) AMRZ 219. distard ma veze c'hoaz.

    (2) Lâche.

    (1907) VBFV.fb 58a. lâche, tr. «disten, divand, distert

  • distav .1
    distav .1

    m. -ioù

    (1) Abri contre la pluie.

    (1744) L'Arm 4a. Abri de la pluie, tr. «Distau. m.»

    (1927) GERI.Ern 112. distaù m., tr. «abri contre la pluie.» ●(1937) DIHU 317/379. É mant éno hep distaù erbet, é touleu glup. ●(1962) EGRH I 64. distav m. -ioù, tr. « abri contre la pluie (Ernault). »

    (2) par ext. Abri.

    (1940) DIHU 344/30. ma ne goéh ket arnehon ur potarn benak é ma en dud en distaù.

  • distav / distaviñ .2
    distav / distaviñ .2

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Apaiser (qqn).

    (1530) Pm 264. Nemet pemp planquen a prenn fau / Moan ha tanau daz distauaff / Ne day ez querchen a tensor, tr. «Seulement cinq planches de bois de hêtre, / Minces et grêles, pour te calmer, / Iront autour de toi de ton trésor.»

    (1744) L'Arm 15b. Appaiser, tr. «Disstaouein.» ●(1790) MG 127. Guæd a nozoh-cousquèt e goll-hi eit ou nættad hac ou distàuein ! [er vugalé] (…) un aral e gri guet en droug-cov , réd-è assai en distàuein.

    (1904) DBFV 61a. distaù, distaùein, v. a., tr. «apaiser, adoucir.» ●(1927) GERI.Ern 112. distaù, distaùein v. a., tr. «apaiser, tempérer, adoucir.»

    (2) Apaiser (son chagrin).

    (1905) KDBA 37. Lauskamb ean de zistaù é galonad.

    (3) S'abriter de (la pluie).

    (1941) DIHU 356/219. é koéhan just didan ur barrad arnan bras. Ret é dein (...) en em-bladein doh troed ur uéen aveit distaù er barrad. ●(1941) DIHU 362/314. aveit distaù er glaù bras. ●(1942) DHKN 288. Monet a hrant betag an dan anehon, é trapikellat émesk bouzél el loñned, hag e za du-ma de zistaù er baradeu glaù, a pe n'hellant ket pérat get er fal amzér.

    II. V. intr.

    (1) S'adoucir.

    (1942) VALLsup 3b. S'adoucir, tr. «en parl. du temps, tr. «distaù V[annetais].»

    (2) S'abriter (de la pluie).

    (1932) BRTG 88. ur bod lann de zistaù dohton.

  • distavenn
    distavenn

    f. -où Abri contre la pluie.

    (1927) GERI.Ern 112. distaùenn f., tr. «abri contre la pluie.» ●(1962) EGRH I 65. distavenn f. -où, tr. « abri contre la pluie (Ernault). »

  • distaviñ
    distaviñ

    voir distav .2

  • distegn
    distegn

    voir distign

  • distegnañ
    distegnañ

    voir distignañ

  • disteiñ / distoiñ
    disteiñ / distoiñ

    v. tr. d. Découvrir, ôter le toit.

    (1732) GReg 252b. Découvrir, ôter le toit d'un édifice, tr. «Distei. distoï. ppr. distoët. Van[netois] distoeiñ.» ●(1752) PEll 884. Distôi, & distéi, découvrir, abattre le toit d'une maison.

    (1876) TDE.BF 149b. Distei, v. a., tr. «Enlever le toit.»

    (1904) DBFV 61a. distouein, distoein, v. a., tr. «ôter le toit de, découvrir.» ●(1904) ARPA 59. Distei a rejont an ti. ●(1909) KTLR 36. eleac'h distei al lochen. ●(1910) MAKE 47. me am eus great marc'had da zistoï an ti-man. ●(1962) EGRH I 65. disteiñ v., tr. « enlever la toiture. »

    ►absol.

    (1858) GBI I 134. Maint 'komanz da zistoï, tr. «Et qui se mettent à défaire le toit.»

  • distekiñ
    distekiñ

    v. tr. d.

    (1) Distekiñ neizhioù : défaire, détruire des nids.

    (1903) MOAO 18. disteki da neiz, tr. «détruire ton nid.» ●(1942) FHAB Meurzh/Ebrel 149. (Plouarzhel) Disteki = difoupa. ●(1964) BRUD 18/23. en eur zisteki neiziou brini.

    (2) Distekiñ ub. : rembarrer qqn.

    (1890) MOA 436a. Rembarrer, reprendre vivement q. q. (le remettre à sa place), tr. «disteki u. b.»

  • distel
    distel

    adj. (Lit) sans ciel.

    (1931) VALL 123a. lit sans ciel, tr. «gwele distel

  • distempr-
    distempr-

    voir distremp-

  • disteñgañ
    disteñgañ

    v. tr. d. Distinguer.

    (1499) Ca 66a. Distingaff. g. distinguer.

  • disteñget
    disteñget

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) Distingué.

    (1499) Ca 66a. g. distinguez. g. distinguet.

    (2) Très bien, fameux.

    (18--) CST 43. Mat ! N'eo ket mat eo ! Dreist ! Distinget !

    (1924) CDFi 29 mars 1. Dre jans, lein a oue distinguet en Ouest-Hôtel.

    II. Adv. Très bien.

    (1965) KATR 6. Disteñget ez ae gantañ al labour.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...