Devri

Recherche 'd...' : 9629 mots trouvés

Page 133 : de distalin (6601) à distenget (6650) :
  • distaliñ
    distaliñ

    v. tr. d. Déménager.

    ●(1790) MG 395. péré e rinq mui a amzér eit hum usquein peb-mintin, eit ne faut eit distalein un tiegueah.

  • distalm .1
    distalm .1

    m. –où

    (1) Ruade.

    ●(1744) L'Arm 343b. Ruade, tr. «Disstalm.. meu. m.»

    (2) Emportement.

    ●(1904) DBFV 60b. distalm, m. pl. eu, tr. «emportement.» ●(1907) VBFV.fb 35b. emportement, tr. «distalm, m.»

  • distalm .2
    distalm .2

    voir distalmiñ

  • distalmer
    distalmer

    adj. Rueur.

    ●(1732) GReg 834a. Cheval qui ruë, tr. «marh distalmér.»

  • distalmiñ / distalm
    distalmiñ / distalm

    v.

    I. V. intr.

    A. (en plt des animaux) Ruer.

    ●(c.1718) CHal.ms iv. Voila une vache qui frappe du pied, tr. «chetu ur ueuoh a Zistalm' a drepequ', a sco, distalmein, strepequein ara men beüoh.» ●(1723) CHal 62. Distalmein a ra, tr. «Il ruë.» ●(1732) GReg 834a. Ruer, parlant des chevaux, mulets, & ânes, tr. «Van[netois] & h[aute] Corn[ouaille] distalmeiñ. pr. et.» ●(1744) L'Arm 343b. Ruer, tr. «Distalmein.»

    ●(1876) TIM 382. ur jàu furiet (...) hag e zistalm guet arraj.

    B. (en plt de qqn)

    (1) S'emporter.

    ●(1904) DBFV 60b. distalmein, tr. «s'emporter, s'empresser, déclamer, ruer.» ●(1907) VBFV.fb 35b. (s') emporter, tr. «distalmein.»

    (2) Se démener, s'agiter violemment.

    ●(1787) PT 26. Degasset ur gordèn / A p'em bou groeit guethi cant tro d'er garrotein / Ne hoès meit el lezél nesé de zistalmein.

    II. V. tr. i. Distalmiñ gant ar gounnar = (….) de rage.

    ●(1861) BSJ 201. er scribèd hag er pharisiénèd e zistalmé guet er gounar é huélèt un inour quer caër meurbet.

    III. V. pron. réfl. En em zistalmiñ.

    (1) S'emporter.

    ●(1861) BSJ 237. ean e huélé er bobl doh hum zistalmein.

    (2) En em zistalmiñ àr ub. : (?) se déchaîner sur qqn (?).

    ●(1861) BSJ 194. Goudé m'ou devou hum zistalmet ar nehou, ind el laquou d'er marhue.

  • distambouc'h
    distambouc'h

    adj. Insatiable.

    ●(1938) SAV 11/28. eur c'horf distambouc'h (1) lontek. ●(1939) MGGD 59. al loened distambouc'h-se. ●(1955) STBJ 65. ken distambouc'h war an dibri hag an eva. ●81. distambouc'h e galon. ●146. e-keit ha ma kendalc'he ma c'henseurt, ken distambouc'h ha tra, gant e bred iskis.

  • distammañ
    distammañ

    v.

    (1) V. tr. d. Morceler, mettre en pièces.

    ●(1876) TDE.BF 149a. Distamma, v. a., tr. «Mettre en pièces.»

    ●(1909) MMEK 225-226. ti ar Verc'hez (...) morse neuz bet gellet nag he zistamma nag he bilat. ●(1962) EGRH I 64. distammañ v., tr. « mettre en pièces, réduire en morceaux. » ●(1995) BRYV v 106. (Milizag) foenn hir hir pase eur metr hanter a hirder hag e tistamment an dra-ze gand o daouarn ! ●(1990) TTRK 155. Pa he devez [an drask] re vihan e vez taer war ar buzhug, neuze e vez gwelet o turiat an douar, hag o sammañ en he beg, goude bezañ o distammet mar bezont re vras.

    (2) V. intr. Partir en morceaux, se morceler, se défaire.

    ●(1908) FHAB C'hwevrer 54. ema an traou o vennout distamma dre oll. ●(1911) RIBR 133. ma welis prestik va bragez paper-stoup o tispega, o tistamma hag o koueza diouzin. ●(1911) BUAZperrot 182. mes ne welas netra ken na zantas ar volzennad-zouar m'edo varni o tistamma gant e bouez hag o koueza a fardigleo en aod.

  • distammet
    distammet

    adj. Mis en pièces.

    ●(1867) FHB 136/254b. robennou distammet.

    ●(1978) BRUDn 19/9. Ne oa ket homañ eul loen-korn bennag, med eun tamm koad, eur ganell goz bet neud endro dezi gwechall, faoutet, biskornet, distammet hag eur gwiskad kratouz warni.

  • distamperiñ
    distamperiñ

    v. intr. (en plt de la mer) Se déchaîner.

    ●(c.1718) CHal.ms i. la mer est en colere, tr. «er mor a zistamper.»

  • distan .1
    distan .1

    adj. Frais.

    ●(1870) FHB 292/244a. Al leazerez zo ur gambr distan hag avelet mad.

    ●(1903) BTAH 135. An askilli-kroc'hen a droc'h an ër distan. ●(1912) MMKE 88. en noz sioul ha distan. ●(1969) BAHE 60/52. Distan an amzer gant an aezhenn-vor.

  • distan .2
    distan .2

    m.

    I.

    (1) Rafraîchissement.

    ●(1804) RPF 118. losquet guet en diaulet durant un Eternité hemb arsaû, hemb distann, hemb consolation.

    ●(1981) LIMO 09 février. Ha chetu e seùel én un taol ur vrisennad d'ober un distan de dud er park.

    (2) Lakaat en distan : mettre au frais.

    II. par ext. Apaisement.

    ●(1912) MMKE xii. distan an anken.

  • distan .3
    distan .3

    voir distanañ

  • distanadur
    distanadur

    m. Adoucissement.

    ●(1932) GUTO 27. hag é loskeï hemb distañnadur.

  • distanañ / distaniñ / distan
    distanañ / distaniñ / distan

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Désarmer la haine, la colère.

    ●(1767) ISpour 39. à zistannein é golere. ●(1787) BI 148. distannein é goler. ●(1790) Ismar 9. Er Bénigèn (…) e ra demb distannein colèr en Eutru-Doué. ●406. Er bénigén e ra satisfacyion de Zoué hac e zistan é golèr. ●(1792) CAg 12 Distannamb coler hun Doué.

    ●(1854) PSA I 312. distannein ou hounar. ●(1866) LZBt Ebrel 98. Kement-se na distan ket c'hoaz kasoni ar roue. ●(1882) BAR 76. distana counard an dud didruez. ●80. distana counar ar Jusevien. ●(1895) GMB 185. pet[it] Trég[uier] distañn, tr. «amortir, adoucir une sensation vive.»

    ●(1907) BSPD I 45. distañnein kounar er faus douéed. ●(1908) PIGO II 18. Ma savfe ha mont er-meaz da distanan e spered ? ●(1919) BSUF 21. distañ kounar en dud. ●(1922) EOVD 72. eit distanein arfleu unan.

    (2) Calmer (qqn).

    ●(1877) EKG I 246. Komzou ken dichek a zistanaz penn an Tunk.

    ●(1906) HIVL 93. distañnein er bobl.

    (3) Calmer, faire tomber (la fièvre, la douleur, la peine).

    ●(1790) MG 34. En dud-ce e losq ou halon guet en ivage, hac a pe grog en derhian én ur horv darihuét el-ce, n'en dès moyand erbet d'en distannein.

    ●(1872) ROU 73b. Amortir l'ardeur de la fièvre, tr. «distana an dersien.» ●92a. Modérer l'ardeur de la fièvre, tr. «distana an dersien.» ●(1878) EKG II 24. Distana a rea ar gouli nebeut-a-nebeut. ●(1882) BAR 70. distan he glac'har.

    ●(1912) BOEG 68. distannein hou ankin. ●(1919) BSUF 12. remed erbet n'hellé distañ en droug. ●(1921) BUFA 30. distanein er boén e hré dehon konzeu é dad. ●188. eit distañnein un tammig en droug e hrent d'er sant [er goulieu]. ●(1924) NOLU 36. Kannet, intronézed ! / Eit distannein me foén. ●(1935) LZBl Gwengolo/Here 166. da zistana leskadurez ar boan gorf hag hini ar boan galon.

    (4) = sioulaat.

    ●(1925) IZID 14. Ha éan e zistañnou er brudeu e gleuér / A zivout er meùél guellan a me manér.

    (5) Calmer (la soif).

    ●(1821) SST vi. distânet sehet hou s'inean. ●(1861) BELeu 74. ér péh e hel tor en hoant distannein é séhèd.

    ●(1921) BUFA 124. ur vammen deur aveit distañnein hun séhed. ●(1943) DIHU 385/285. ur bannéh sistr fresk de zistan d'é sehed.

    (6) Distanañ raz : éteindre de la chaux.

    ●(1732) GReg 159a. Eteindre de la chaux, tr. «Distana raz.»

    (7) Rafraîchir.

    ●(1907) AVKA 210. Digaset d'in Lazar ; ma soubo beg e viz en dour evid distana ma zeod. ●(1939) FHABvug nevez-amzer 3a. Chistr mat am eus d'ho tistana.

    (8) [empl. comme subst.] =

    ●(1913) FHAB Gwengolo 277. mont en dour da ober eun distana hag eur goalc'hi d'o c'horf.

    II. V. tr. i.

    (1) Distanañ da ub. : apaiser qqn.

    ●(1930) DIHU 223/7. distan d'er beizanted hag en doè um lakeit de vregonsal.

    (2) Distanañ d'udb. : apaiser qqc.

    ●(1938) DIHU 328/148-149. Tra erbet ne hrè vad dehon ; nitra ne zistañne d'é zroug, ha, pep deu zé, riget mat, é tè en derhien dehon.

    III. V. intr. sens fig.

    (1) (en plt des éléments) S'apaiser, se calmer.

    ●(1912) DIHU 81/45. er mor kounaret e zistañnas.

    (2) Cesser.

    ●(1904) LZBg Gouere 155. é hes bet hoah groeit brezél d'en Iliz ér Japon, hemb distan.

    (3) (en plt de maux) S'apaiser, se calmer.

    ●(1877) BSA 296. poaniou estranj ne deuont da zistana nemet goude eur pelerinaj.

    ●(1913) THJE 30. en droug a zistan, ne soufr ket mui. ●(1918) BNHT 6. en droug e zistañnas.

    (4) (en plt de la haine) Faiblir.

    ●(1920) MVRO 39/1a. kasoni ar Romaned ouz ar Vretoned na zistane ket.

    (5) Cuver, dessoûler.

    ●(1877) EKG I 64. e chommer er guele da zistana.

    (6) =

    ●(1878) EKG II 21. Laka eur pennad da vorzed ebarz hag e teuio da zistana.

    (7) =

    ●(1982) PBLS 636. (Sant-Servez-Kallag) distanañ, tr. «refroidir (muscle).»

    IV. V. pron. réfl. En em zistanañ : perdre de son intensité.

    ●(1838) OVD 171. rac en desir poahant-cé, é léh hum zistanein, e losque goah-ar-hoah ou halon.

    V. Distanañ da soubenn ub. : voir soubenn.

  • distanet
    distanet

    adj.

    I. (en plt de qqc.)

    (1) Dour distanet : eau tirée du puits et laissée reposer avant emploi.

    ●(1869) FHB 207/405a. guelloc'h eo rei dour-red, pe dour distaned, tennet eur pennad araog euz ar puns.

    (2) Raz distanet : chaux éteinte.

    ●(1955) STBJ 64. pevar c'hant sac'had raz distanet.

    II. (en plt de qqn) Calmé.

    ●(1910) MBJL 145. m'eo hanval ar zal ouz eur forn c'horet. N'ê ket en eun tôl e vo distanet. ●(1911) BUAZperrot 789. Pa gredas e oa distanet e enebourien e teuas en dro.

  • distaniñ
    distaniñ

    voir distanañ

  • distank .1
    distank .1

    adj.

    (1) Qui n'est pas bouché, pas obstrué, pas fermé.

    ●(1744) L'Arm 34a. Qui n'est pas bouché, tr. «Distanque.» ●(1790) Ismar 335. ma vou perpet distanq é ziscoharn.

    ●(1868) FHB 154/395a. hag e voue red deomp lezel distang. ●(1876) TDE.BF 149a. Distañk, adj., tr. «Non bouché.» ●(1877) BSA 236. Tremen a c'hellas dre eun toul distanc a gavas er c'hae. ●(1879) MGZ 227. o velet ar bez distank ha goullo.3

    ●(1904) SKRS I 40. eur c'hraou distank n'en deus ken. ●(1911) BUAZperrot 105. eur riboul distank bennak. ●(1926) FHAB C'hwevrer 65. Mat e oa lezel distank toull an nor. ●(1929) DIHU 221/357. Dalhet en toul distank épad un dé benak.

    (2) Rare.

    ●(1912) BUAZpermoal 631. pa'z int ken distank. [al labourerien]. ●849. unanik bennak hen gra, mes distank int. ●(1925) PIGO iii/i. Al levriou brezonek a zo distank en hon zouez.

  • distank .2
    distank .2

    m.

    (1) Brèche dans une clôture.

    ●(1962) EGRH I 64. distank m., tr. « brèche dans une clôture. »

    (2) Reiñ distank da : laisser le passage à.

    ●(1910) FHAB Genver 5. eun doen zoul evit kloza, hag en he c’hreiz eur mellad toull evit rei distank d’ar moged hag ear d’an ti.

  • distankaat
    distankaat

    v.

    (1) V. intr. Devenir plus rare, se raréfier.

    ●(1935) BREI 415/3b. skrivomp galleg d'ar re n'ouzont nemetan (hag ac'h eio, emichans, war zistankaat en hor bro). ●(1935) BREI 428/3c. ar badezianchou o vont war distankaat hag ar marviou o kreski. ●(1936) BREI 446/2b. kalz a barrouziou chomet mat-tre. Distankaat a reont, siouaz !

    (2) V. tr. d. (agriculture) Éclaircir.

    ●(1982) PBLS 172. (Sant-Servez-Kallag) distankaad, tr. «éclaircir (carottes, betteraves…).»

  • distankadenn
    distankadenn

    f. –où Distankadenn gourlañchenn : produit de raclement de gorge.

    ●(1924) ZAMA 195. stlapa eun distankadenn gourlanchenn e-mesk an dour-glao o ruilh en traon gant ru ar Werc'hez.

  • distankañ
    distankañ

    v.

    I. V. tr. d.

    A.

    (1) Déboucher.

    ●(1659) SCger 40a. deboucher, tr. «distanca.» ●(1732) GReg 247a. Deboucher, ôter ce qui bouche, tr. «Distancqa. pr. distancqet.»

    ●(1876) TDE.BF 149a. Distañka, v. a., tr. «Déboucher, parlant d'un canal, d'un conduit, etc.»

    ●(1906) HIVL 155. ean e zistank er vouteil. ●(1921) PGAZ 92. evit distanka ar feunteun. ●(1933) EVGB 8. distanka ar fozier.

    (3) Décharger.

    ●(1866) LZBt Ebrel 102. Eno e tistankaz he c'hounar war ar gristenien.

    (4) (médecine) Faire diminuer (la toux).

    ●(1933) OALD 45/214. distanka rea ar paz ha rei a rea eur vouez sklear d'an dud a eve dour diwarni.

    (2) (agriculture) Distankañ ar gontell : nettoyer le coutre.

    ●(1985) AMRZ 288. beza oh heul an alar evid distanka ar gontell pe karz-prennad.

    B. absol.

    (1) Déconstiper.

    ●(1922) FHAB Eost 248. Ne rai droug ebet d'eoc'h !... Da zistanka eo, Aotrou, da zistanka eo !...

    (2) Défaire une clotûre.

    ●(18--) SAQ I 352-353. o kloza he bark, o stanka var he dro, o tic'hroza, o tistanka, o tilouzaoui an douar.

    ●(1962) EGRH I 64. distankañ v., tr. « défaire une clotûre. »

    II. [empl. devant un v. amené par la prép. «da»] Éclater (de rire, en sanglots).

    ●(1909) BLYA 120. Ar bobl (…) / A zistank da ouela. ●(1918) LZBt Gouere 27. Lac'het ma lamp ganin, e tistankas da vouelan kena [ar pôtr bihan]. ●(1924) LZBt Mezheven 3. Ha hi da zistankan da vouelan. ●(1931) VALL 209b. se désopiler la rate, tr. «distanka da c'hoarzin.» ●(1982) PBLS 622. (Sant-Servez-Kallag) distankañ da c'hoarzin, tr. «éclater de rire.»

    III. V. intr.

    (1) Se déboucher.

    ●(1889) ISV 100. e voa he c'houzoug en eun doare na dremenje biken bruzunen vouet dreizhi nemet dont a raje da zistanca.

    (2) Déborder.

    ●(1907) AVKA 88. deuet ar glao da gouea, an doureier da distanka, an aveliou da c'hwista.

    (3) Distankañ war : laisser libre cours à.

    ●(1926) FHAB Ebrel 127. distanka war ar frankiziou ha trei ar frankiziou-ze e lezennou.

    IV. Distankañ e zivskouarn da ub. : déboucher les oreilles à qqn.

    ●(1928) TAPO 10. Petra ? red e vo d’in kemeret baz ar yod da zistanka ho skouarn d’eoc’h, gravazok ?

  • distañs-ha-distañs
    distañs-ha-distañs

    adv. De distance en distance.

    ●(1852) MML 51. Goejal ar Judevien a nefoa, distans ha distans, qerio hinvet qerio a refuj.

  • distanus
    distanus

    adj. Rafraîchissant.

    ●(1925) FHAB Mae 197. eun evach freskus (…) ha distanus.

  • distaol .1
    distaol .1

    adj. Sans étable.

    ●(1732) GReg 370b. Maison sans étable, tr. «Ty distaul.»

    ●(1857) CBF 94. Distaol eo an ti-ze, tr. «Cette ferme est sans étable.» ●(1876) TDE.BF 149a. Ti distaol, adj., tr. «ferme qui n'a pas d'étable.»

  • distaol .2
    distaol .2

    adj. Taol-distaol : balotté.

    ●(1862) JKS 77. taol-distaol enn enkrez hag er fisians. ●(1872) ROU 90a. Jouet, du vent, tr. «Taol distaol gant an avel.»

    ●(1904) BMSB 45. Hen lezê toll-distoll emesk zabl ha reier. ●(1907) DRSP 57. taol distaol euz eur vro / En eun all. ●61. Taol distaol euz an eil lac'hadek en eben. ●(1912) MMPM 61-62. an tri reuzeudik (…) a zestumaz an tammou euz al lestr, ho stagaz gwella ma heljont hag en em lakeaz da vagacha taol distaol var an ourladennou.

  • distaol .3
    distaol .3

    m. & adv. –ioù

    I. M.

    (1) Reflet.

    ●(1877) BSA 88. sclerijennet dre an distaol skedus euz ar goulou-se.

    (2) Pardon, rémission, remise.

    ●(1847) FVR 18. Ann distol d'ar pec'hejou. ●167. ec'h eont da gad an distol dimez hou fec'hejou. ●(1874) POG 11. rei d'imb induljanz, absolven ha distol d'hon holl bec'hejou. ●(1888) LTU 21. Ar c'hras-ze a oa ann distaol pe ar remission euz a holl boaniou ar plukator. ●46. ann distaol pe ar pardon euz ar boan temporel.

    ●(1933) MMPA 134. Ken nerzus eo he fedenn ken e rofe Doue distaol d'an diaoul e-unan, ma teufe d'en em erbedi gant izelegez ouz ar Werc'hez.

    (3) Action de rendre qqc.

    ●(1906) KPSA 17. Eun distaol a reomp, pa varvomp : disteurel a reomp d'an douar ar pez en deuz roet d'eomp.

    (4) Coup de sort.

    ●(1869) FHB 211/12b. an daou rum dud-ze a so dalc'h-mad scoet gant distaoliou a gas ho aferiou da fall.

    (5) = (?).

    ●(1843) LZBg 1añ blezad-2l lodenn 137. hag a grihue, é ma dent er ré gouh-cé en dès groeit ar nehai un distol quer blaouahus.

    (6) Rabais, remise.

    ●(c.1718) CHal.ms iii. rabais diminution, tr. «distaul.»

    ●(1910) MAKE 3. Ma 'z ee ker ar c'hezeg, war ar zaoud e oa eun distol souezus.

    (7) Déchets.

    ●(1909) BROU 227. (Eusa) Déchet, tr. «Distaol Kalz distaol a zo war an ed.»

    (8) Coup réitéré.

    ●(1909) BROU 227. (Eusa) Distaol, tr. «signifie aussi : Coup réitéré.» ●(1914) DFBP 284a. renvoi, tr. «Distaol.»

    (9) Rejet.

    ●(1914) DFBP 280b. rejet, tr. «Distaol.»

    II. Loc. adv. War zistaol : à crédit.

    ●(1866) FHB 93/326b. Ann nebeut arc'hant e doa espernet a oa dispignet e berr amzer. Red eo d'ezhi kemer var zistol.

  • distaol .4
    distaol .4

    voir disteurel

  • distaoladenn
    distaoladenn

    f. –où

    I. (en plt de qqn)

    (1) Vagabond, hors-venu.

    ●(1869) LZBt Gouere 230. ar galéourien. Ann distoladenno ze a hellas gwélet n'éo kamet ré diwéat distréin da Doue a wîr galon. ●(1870) FHB 298/292a. an den difeiz-se neket a Vontroulez, an den-ze a zo eun distoladen bennag. ●(18--) EER 20. Frans na n'eo ken d'ar Fransijen : / War-n-hi man bep distaoladen.

    ●(1920) KZVr 365 - 29/02/20. Distoladennou n'int ken, diavezidi deut da Vreiz da heul ar brezel.

    (2) Mauvais sujet, paria.

    ●(1909) FHAB Du 351. an oll distaoladennou a zavaz d'ober freuz. ●(1927) GERI.Ern 10. distôladenn T[régor], tr. «personne méprisable, rebut de la société.» ●(1928) SAKO 33. 'vit eun distôladenn mac'h out.

    (3) Bâtard.

    ●(1895) GMB 164. Pet[it] Trég[uier] distoladen, tr. «bâtard.»

    (4) péjor. Race, engeance.

    ●(1907) AVKA 101. Distoladeno aer wiber ! penaoz e larfec'h trao mad, ken fall mac'h oc'h ?

    II.

    (1) Rejet.

    ●(1907) BOBL 21 décembre 169/3a. Distoladennou all, drugare Doue, na weler ket var ribl an aod.

    (2) Vomissure.

    ●(1911) FHAB Genver 15-16. Ar c'hi e-unan a dec'ho dious distaoladen al lounker.

    (3) (horticulture) Rejeton.

    ●(1879) ERNsup 146. distoladenn, rejeton, Trév[érec].

    ●(1927) GERI.Ern 10. distôladenn T[régor], tr. «rejeton.»

  • distaoladur
    distaoladur

    m.

    (1) =

    ●(1908) FHAB C'hwevrer 64. e c'hello ar gwerzer kass an distoladur-ze ganthan d'ar gear, p'e gwir ne 'z int ket paët d'ezhan. Fazia 'rit. An distoladur-se a chomo gant ar marc'hadour.

    (2) Vomissures.

    ●(1935) ANTO 17. da guz an distoladur ma oa gantañ kailharet.

  • distaolapl
    distaolapl

    adj. Rejetable.

    ●(1914) DFBP 280b. rejetable, tr. «Distaolabl.»

  • distaoler
    distaoler

    voir disteurel

  • distaoliañ
    distaoliañ

    v. intr.

    (1) Débarrasser la table.

    ●(1909) BROU 227. (Eusa) Distaolia, tr. «Débarrasser la table après le repas.»

    (2) Se lever de table, quitter la table.

    ●(1943) VKST Genver-C'hwevrer 208. A-raok distaolia, tad ar plac'h nevez a savas hag a lavaras an Anjelus. ●(1981) ANTR 120. A-raog distôlia e teu a Aotrou da lavared noz vad d'e verourien.

  • distaoterezh
    distaoterezh

    m. (pathologie) Ischurie, rétention d'urine.

    ●(1744) L'Arm 453a. Ischurie, tr. «Distautereah. m.»

    ●(1904) DBFV 61a. distautereh, m., tr. «ischurie (l'A.).»

  • distaouel
    distaouel

    adj. Indolent.

    ●(1876) TDE.BF 149b. Distaouel, adj. B[atz], tr. «Indolent, mou.»

    ●(1927) GERI.Ern 112. distaouel L[éon] adj., tr. «Indolent, mou, lâche.» ●(1931) VALL 386b. Indolent, tr. «distaouel (i. de B[atz]).»

  • distaponiñ
    distaponiñ

    v. tr. d. Déboucher.

    ●(1907) DIHU 29/467. Difré bremen distaponein ur voutailhad fresk dehon. ●(1932) BRTG 53. Er voéreb Matoch e zistapon «menam» kroumir.

  • distardañ / distardiñ
    distardañ / distardiñ

    v. tr. d.

    (1) Desserrer.

    ●(1904) DBFV 61a. disterd, disterdein, v. a., tr. «desserrer, débander, déroidir, lâcher.» ●(1934) BRUS 57. Desserrer, tr. «disterdein.»

    (2) Desserrer, relâcher (des liens).

    ●(1889) ISV 446. Heman he vantel a zistard.

    ►sens fig.

    ●(1927) FHAB Meurzh 49a. en aoun da zistarda, da zistenna zoken, al liammou hor stag ouz gouarnamant Pariz.

    (3) Desserrer (un frein).

    ●(1974) SKVT III 28. Distardet en doa ar votez, – a zo an anv a vez roet du-mañ d'ar starderez.

  • distardiñ
    distardiñ

    voir distardañ

  • distart
    distart

    adj.

    (1) Qui n'est pas serré.

    ●(1904) DBFV 61a. disterd, adj., tr. «qui n'est pas serré, étreint.» ●(1985) AMRZ 219. distard ma veze c'hoaz.

    (2) Lâche.

    ●(1907) VBFV.fb 58a. lâche, tr. «disten, divand, distert.»

  • distav .1
    distav .1

    m. -ioù

    (1) Abri contre la pluie.

    ●(1744) L'Arm 4a. Abri de la pluie, tr. «Distau. m.»

    ●(1927) GERI.Ern 112. distaù m., tr. «abri contre la pluie.» ●(1937) DIHU 317/379. É mant éno hep distaù erbet, é touleu glup. ●(1962) EGRH I 64. distav m. -ioù, tr. « abri contre la pluie (Ernault). »

    (2) par ext. Abri.

    ●(1940) DIHU 344/30. ma ne goéh ket arnehon ur potarn benak é ma en dud en distaù.

  • distav / distaviñ .2
    distav / distaviñ .2

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Apaiser (qqn).

    ●(1530) Pm 264. Nemet pemp planquen a prenn fau / Moan ha tanau daz distauaff / Ne day ez querchen a tensor, tr. «Seulement cinq planches de bois de hêtre, / Minces et grêles, pour te calmer, / Iront autour de toi de ton trésor.»

    ●(1744) L'Arm 15b. Appaiser, tr. «Disstaouein.» ●(1790) MG 127. Guæd a nozoh-cousquèt e goll-hi eit ou nættad hac ou distàuein ! [er vugalé] (…) un aral e gri guet en droug-cov , réd-è assai en distàuein.

    ●(1904) DBFV 61a. distaù, distaùein, v. a., tr. «apaiser, adoucir.» ●(1927) GERI.Ern 112. distaù, distaùein v. a., tr. «apaiser, tempérer, adoucir.»

    (2) Apaiser (son chagrin).

    ●(1905) KDBA 37. Lauskamb ean de zistaù é galonad.

    (3) S'abriter de (la pluie).

    ●(1941) DIHU 356/219. é koéhan just didan ur barrad arnan bras. Ret é dein (...) en em-bladein doh troed ur uéen aveit distaù er barrad. ●(1941) DIHU 362/314. aveit distaù er glaù bras. ●(1942) DHKN 288. Monet a hrant betag an dan anehon, é trapikellat émesk bouzél el loñned, hag e za du-ma de zistaù er baradeu glaù, a pe n'hellant ket pérat get er fal amzér.

    II. V. intr.

    (1) S'adoucir.

    ●(1942) VALLsup 3b. S'adoucir, tr. «en parl. du temps, tr. «distaù V[annetais].»

    (2) S'abriter (de la pluie).

    ●(1932) BRTG 88. ur bod lann de zistaù dohton.

  • distavenn
    distavenn

    f. -où Abri contre la pluie.

    ●(1927) GERI.Ern 112. distaùenn f., tr. «abri contre la pluie.» ●(1962) EGRH I 65. distavenn f. -où, tr. « abri contre la pluie (Ernault). »

  • distaviñ
    distaviñ

    voir distav .2

  • distegn
    distegn

    voir distign

  • distegnañ
    distegnañ

    voir distignañ

  • disteiñ / distoiñ
    disteiñ / distoiñ

    v. tr. d. Découvrir, ôter le toit.

    ●(1732) GReg 252b. Découvrir, ôter le toit d'un édifice, tr. «Distei. distoï. ppr. distoët. Van[netois] distoeiñ.» ●(1752) PEll 884. Distôi, & distéi, découvrir, abattre le toit d'une maison.

    ●(1876) TDE.BF 149b. Distei, v. a., tr. «Enlever le toit.»

    ●(1904) DBFV 61a. distouein, distoein, v. a., tr. «ôter le toit de, découvrir.» ●(1904) ARPA 59. Distei a rejont an ti. ●(1909) KTLR 36. eleac'h distei al lochen. ●(1910) MAKE 47. me am eus great marc'had da zistoï an ti-man. ●(1962) EGRH I 65. disteiñ v., tr. « enlever la toiture. »

    ►absol.

    ●(1858) GBI I 134. Maint 'komanz da zistoï, tr. «Et qui se mettent à défaire le toit.»

  • distekiñ
    distekiñ

    v. tr. d.

    (1) Distekiñ neizhioù : défaire, détruire des nids.

    ●(1903) MOAO 18. disteki da neiz, tr. «détruire ton nid.» ●(1942) FHAB Meurzh/Ebrel 149. (Plouarzhel) Disteki = difoupa. ●(1964) BRUD 18/23. en eur zisteki neiziou brini.

    (2) Distekiñ ub. : rembarrer qqn.

    ●(1890) MOA 436a. Rembarrer, reprendre vivement q. q. (le remettre à sa place), tr. «disteki u. b.»

  • distel
    distel

    adj. (Lit) sans ciel.

    ●(1931) VALL 123a. lit sans ciel, tr. «gwele distel.»

  • distempr-
    distempr-

    voir distremp-

  • disteñgañ
    disteñgañ

    v. tr. d. Distinguer.

    ●(1499) Ca 66a. Distingaff. g. distinguer.

  • disteñget
    disteñget

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) Distingué.

    ●(1499) Ca 66a. g. distinguez. g. distinguet.

    (2) Très bien, fameux.

    ●(18--) CST 43. Mat ! N'eo ket mat eo ! Dreist ! Distinget !

    ●(1924) CDFi 29 mars 1. Dre jans, lein a oue distinguet en Ouest-Hôtel.

    II. Adv. Très bien.

    ●(1965) KATR 6. Disteñget ez ae gantañ al labour.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...