Devri

Recherche 'd...' : 9629 mots trouvés

Page 154 : de divrazin (7651) à divroamant (7700) :
  • divraziñ
    divraziñ

    voir divrazañ

  • divrazouer
    divrazouer

    m. –ioù Ébauchoir.

    (1904) DBFV 64b. divrazouér, m., tr. «ébauchoir.»

  • divrec'hailh
    divrec'hailh

    adj. Désemparé.

    (1936) BREI Eost. lôsk ha divrec'hailh hep menoz na difenn.

  • divrec'hañ
    divrec'hañ

    v. tr. d. Amputer d'un bras.

    (1913) FHAB C'hwevrer 48. ker goas ma ranket divreac'ha ar c'hlanvour.

  • divred
    divred

    adj.

    (1) Impatient.

    (1919) DBFVsup 19b. divred, difred (Arv[or]), tr. «impatient.»

    (2) = (?) cf. dibred (?).

    (1974) KMDR 288. Bout e zo ama tud hag en des harzet pear blé hantér doh fardeu er Germaned ha n'hellant ket harz doh kemenneu ken dibret.

  • divrediñ
    divrediñ

    v. intr. S'impatienter.

    (1744) L'Arm vii. Bon Breton S'ennuier Annaiein. Mauvais Breton Divrédein. Lieux où ces mauvais mots sont en usage Belleisle.

    (1910) ISBR 273. lakat er bobl de hortoz, hemb dibredein. ●(1919) DBFVsup 15a. dibredein (Lor[ient]) V. divredein. 19b. divredein, difredein, diverdein, tr. «s'impatienter.» ●(1932) BRTG 147. El lunetour e souéh hag e lusk dibredein. ●(1934) BRUS 69. Impatienter – s', tr. «dibredein

  • divreilh .1
    divreilh .1

    adj. Dégourdi, débrouillard.

    (1913) THJE 5. ur verhig spis ha divreill. ●(1919) DBFVsup 19b. divreill, adj., tr. «dégourdi.» ●(1942) VALLsup 49a. Dégourdi, tr. «V[annetais] divreilh

  • divreilh .2
    divreilh .2

    m. Qualité d'être dégourdi, débrouillardise.

    (1919) DBFVsup 19b. nen des ket divreill erbet dehou, tr. «il ne se débrouille pas.» ●(1942) VALLsup 49a. empoté, tr. «hep divreilh erbet V[annetais].»

  • divreilh .3
    divreilh .3

    voir divreilhiñ

  • divreilhiñ / divreilh
    divreilhiñ / divreilh

    v.

    (1) V. tr. d. Démêler, débrouiller.

    (1907) VBFV.fb 28a. démêler, tr. «divreill.» ●(1922) EOVD 208-209. a pen dé diés ou hanaùet hag ou divreill.

    (2) V. intr. Se presser, se hâter, faire diligence.

    (1957) DSGL 92. arhoarh, kent en dé, / É vo daù dem divreill, tr. «demain, avant le jour, / Nous aurons à nous presser.»

    (3) V. pron. réfl. En em zivreilhiñ : se débrouiller.

    (1895) FOV 235. guélet d'oh hum zivreil / Er ré en des ronséd e faut dehé guerhein ! tr. «comme ils se débrouillent ceux qui ont des chevaux à vendre !» ●253. é talhint d'hum zivreil.

  • divrein
    divrein

    adj. Sain, qui n'est pas pourri.

    (1959) BAHE 19/20. yac'h ha divrein.

  • divreinañ / divreiniñ
    divreinañ / divreiniñ

    v. tr. d.

    (1) Ôter le pourri, la partie pourrie.

    (1872) ROU 93b. Oter, le pourri, tr. «Divreina

    (1919) DBFVsup 19b. divreinein, v. a., tr. «enlever la partie gâtée d'un fruit.» ●(1931) VALL 331b. enlever la partie gâtée (d'un fruit, etc.), tr. «divreina.» ●(1969) BAHE 62/39. ar re darchet [avaloù-douar] a veze ret o divreinañ gant ar gontell kent poazhat anezhe d'al loened.

    (2) Séparer ce qui est pourri de ce qui ne l'est pas.

    (1863) GBI I 426. Monet gant-han d'ar c'hrineliou, / D' divreïna per hag avalou, tr. «Pour aller avec lui dans les greniers, / Choisir les poires et les pommes gâtées.» ●(1872) ROU 93. Oter le pourri, tr. «Divreina

    (3) sens fig. Purifier.

    (1874) FHB 487/135b. C'houi zo deud da zivreina / Eneou a voa brein.

  • divreiniñ
    divreiniñ

    voir divreinañ

  • divreizh
    divreizh

    adj. Anti-breton.

    (1923) FHAB Here/384. Ar skoliou difeiz a zo fall; kristen ebet ne dlefe mont enno; ar skoliou divreiz a zo ker fall all ha breizad ebet, ken nebeut, ne dlefe mont enno. ●(1925) CBOU 4/51. ar gelennadurez difeiz ha divreiz.

  • divreizhañ
    divreizhañ

    v.

    (1) V. tr. d. Ôter le caractère breton de.

    (1929) FHAB Meurzh 116. ar pez a glaskont eo difeiza ha divreiza ar yaouankiz. ●(1942) VKST Du/Kerzu 197. skoliou hag oberou o deus roët skoaz, re alies, da zivreiza ar ro-man. ●(1943) VKST Genver-C'hwevrer 220. Kal re a dud o deus labouret da zivreiza Breiz.

    (2) V. intr. Perdre son caractère breton.

    (1943) VKST Meurzh/Ebrel 257. Bretoned ne glaskont nemet an tu da zivreiza evit gallaoui.

  • divreizhat
    divreizhat

    adj. Non breton.

    (1925) FHAB Mae 188. digristen ha divreizad.

  • divreizhek
    divreizhek

    adj. Anti-breton.

    (1959) BAHE 21/4. skolioù ken divreizhek an eil evel eben.

  • divreizhekaat
    divreizhekaat

    v. tr. d. =

    (1935) BREI 399/1d. ez omp goapaet, dismegañset, fallgalonet, heuget, divreizekaet.

  • divrenkañ
    divrenkañ

    v. tr. d. Ôter les branchies d'un poisson.

    (1732) GReg 682a-b. Ouïe, partie de la tête des poissons, qui s'ouvre, tr. «Scoüarn pesq. p. scoüarnou pesk. (quelques uns disent brencq. p. brencqou : de même que, divrencqa pesqed, pour dire, arracher les ouïes : mais mal ; car brencq. p. brencqou, veut dire, aîleron, ou nageoire, de poisson.).»

    (c.1930) VALLtreg 277. brenk, brenkou : branchies ; tennan e vrenkou d'eur pesk, arracher (ou "divrenkan") ses branchies à un poisson. Le sing. brenk n'est guère employé (Lec'h[vien].).

  • divres
    divres

    adj. =

    (1872) ROU 84. Passons entre les sillons, pour éviter de les fouler, tr. «deomp dre an anchou, etre an irvi, evit beza divressoc'h d'an douar.»

  • divresat
    divresat

    v. tr. d. =

    (1872) ROU 84. Passons entre les sillons, pour éviter de les fouler, tr. «deomp dre an anchou, etre an irvi, evit divressat an douar.»

  • divreton
    divreton

    adj. Non-breton.

    (1924) FHAB Genver 33. soniou fall (...) ha divreton atao. ●(1926) FHAB Mae 165. ar gouarnamant divreton-ze.

  • divretonañ
    divretonañ

    v. tr. d. Débretoniser.

    (1905) BOBL 30 décembre 67/3b. pere a vo karget araok nemeur da zibateri ha da zivretona d'emp hon bugale !

  • divreugat
    divreugat

    v. intr. Roter.

    (1947) YNVL 97. Ronan (o tivreugat). – Hok !...

  • divrev
    divrev

    adj.

    (1) Non brisant.

    (1962) EGRH I 68. divrev a., tr. « non brisant. »

    (2) Qu’on ne peut briser.

    (1962) EGRH I 68. divrev a., tr. « qu’on ne peut briser. »

    (3) Non fatigué.

    (1935) BREI 430/1d. diskuiz ha divreo mat e izili.

  • divrez .1
    divrez .1

    v. =

    (1851) PEN 92/152. an-hini a choas gant pennad mad / ak ha divrez gant goal pennad / ak ha divrez gant goal pennad / ouz an diaoul he neus kombat.

  • divrez .2
    divrez .2

    voir drevezañ

  • divrezañ
    divrezañ

    voir drevezañ

  • divrezel
    divrezel

    adj.

    (1) (en plt d'une époque) De paix.

    (1910) ISBR 81. Implé e hras Izikel é amzér divrezel d'hobér vad d'en ilizieu ha d'é sujité.

    (2) (en plt d'un pays) Où il n'y a pas de guerre, non-belligérant.

    (1942) DIHU 377/165. en treuigeu e zè dehè ag er broieu divrezél.

  • divrezhoneg
    divrezhoneg

    adj.

    (1) Où on n'enseigne pas le breton.

    (1909) FHAB Gwengolo 271. ma 'z a d'eur skol zivrezounek. ●(1930) FHAB Du 405. er skoliou divrezonek.

    (2) Qui ne sait pas le breton.

    (1985) AMRZ 28. da Hallaoued divrezoneg.

  • divrezhonegañ
    divrezhonegañ

    v.

    (1) V. tr. d. Débretonniser.

    (1904) BOBL 12 novembre 8/1f. o tivrezouneka ar vugale. ●(1930) FHAB Du 404. o klask dizouea ha divrezonega ar vro. ●(1936) BREI 443/2b. eun difenn striz da glask divrezonega ar vugale. ●(1941) ARVR 38/3b. da zivrezonega ar vro.

    ►[empl. comme subst.] Débretonnisation.

    (1929) FHAB Genver 2. lorgnez an dizouea ha lorgnez an divrezonega. ●(1941) FHAB Du/Kerzu 96. taolit evez ouz lorgnez an divrezonega. ●(1941) ARVR 14/4a. an divrezonega dre ar skol.

    (2) V. pron. réfl. En em zivrezhonegañ =

    (1912) KZVr 407. a fell d'e, da vihanan, en em zivrezonega hag e vez graet «gâs» ane.

  • divrezhonek
    divrezhonek

    adj.

    (1) Contre la langue bretonne.

    (1926) FHAB Kerzu 445. ar skol a ra al lezenn muioc'h-mui, hag ar skol a zo divrezonek.

    (2) Qui ne sait pas la langue bretonne.

    (1958) BAHE 17/24. ur Breizhuheliad divrezhonek. ●(1985) AMRZ 106. Ar hemm etre eul leanez hag a veze evidom eur gwir vamm, a gomze brezoneg eveldon, hag eur mestr yaouank divrezoneg, o tond euz kear Vrest. (...) Daoust d'ar skolaer da veza divrezoneg.

  • divrezhonekaat
    divrezhonekaat

    v. tr. d. Débretonniser.

    (1936) DIHU 305/167. de zivrehonekat ou henvroiz. ●(1941) DIHU 360/286. de zivronekat bugalé Breih. ●(1944) DIHU 393/65. deit de ben a zivrehonekat er parrézieu-sé.

    ►[empl. comme subst.] Débretonnisation.

    (1969) BAHE 61/54. kudenn an divrezhonekaat.

  • divrezhonekadur
    divrezhonekadur

    m. Débretonnisation.

    (1920) MVRO 51/1a. an divrezonekadur a'n em astenn war hon maeziou.

  • divrezhonekaet
    divrezhonekaet

    adj. Débretonnisé.

    (1936) BREI 442/2a. parrouziou divrezonekaet, siouas, evel Enez-Briat hag ar Goz-Korlê. ●(1941) FHAB Gouere/Eost 58. evelse dres e c'hoarvezo ivez gant hor Breiz, ma tigouez d'ezi beza, Doue ra viro, divrezonekaet a-grenn.

  • divriañ / divriiñ
    divriañ / divriiñ

    v. tr. d. Retirer une charge honorifique à.

    (1927) DIHU 187/202. Divriein, en eskem de briein hag e senefi : vouer, admettre dans une confrérie. ●(1931) VALL 112a. donner une charge (honorifique) à bria ; l'enlever divria d'après V[anntais].

  • divrid
    divrid

    adj.

    (1) Sans bride.

    (1876) TDE.BF 158b. Divrid, tr. «Débridé, sans bride.»

    (1962) EGRH I 68. divrid a., tr. « sans bride. »

    (2) sens fig. Libre.

    (1839) BSI 30. gand ur penn-avelecq hac ur galon divrid.

    (1920) LZBt Here 25. bugale ar c'hoajou. Troet da c'harjata, kalet o fenn, divrid evel emaïnt, n'houllfoïnt jamez bean dalc'het etre mogeriou. ●(1925) LZBt Gwengolo 5. pa welent o c'henlabourerien divrid ha frankiz d'e da c'heuilh o bolante.

  • divridañ / divridiñ
    divridañ / divridiñ

    v. tr. d.

    (1) Débrider.

    (1732) GReg 162a. Desseler & debrider un cheval, tr. «Disibra, ha divrida ur marc'h.» ●248a. Debrider, tr. «Divrida. pr. divridet. Van[netois] divrideiñ

    (1857) CBF 22. Livirit d'ezhan divrida va loen, tr. «Dites-lui de débrider ma monture.»

    (1904) DBFV 64b. divridein, v. a. et n., tr. «débrider.» ●(1905) BOBL 06 mai 33/3b. o tivrida e gazek. ●(1914) DFBP 77b. débrider, tr. «Divrida.» ●(1962) EGRH I 68. divridañ v., tr. « débrider. »

    (2) Hep divridañ : sans débrider.

    (1732) GReg 248a. Sans debrider, tr. «hep divrida

    (1889) ISV 400. Breur Ian a reas pemzek leo dioc'htu ep divrida.

  • divriderezh
    divriderezh

    m. –ioù Débridée.

    (1904) DBFV 64b. divridereh, m. pl. eu, tr. «débridée.»

  • divridiñ
    divridiñ

    voir divridañ

  • divriiñ
    divriiñ

    voir divriañ

  • divro
    divro

    adj. Sans pays.

    (1876) TDE.BF 158b. Divro, adj. (anc.), tr. «Exilé.»

    (1931) VALL 540b. sans patrie, tr. «divro.» ●542a. qui n'a pas de pays, tr. «divro

  • divroad / divroiad
    divroad / divroiad

    m. divroidi Étranger.

    (1862) JKS 39. n'oc'h war an douar nemet eunn divroad hag eunn tremeniad. ●(1877) EKG I 82. e ranket diskredi var an oll, dreist pep tra var an divroidi. ●(1880) SAB 391. Divroidi ma z-ômp oll er bed-ma. ●(1894) BUZmornik 185. Bemdez e reseve daouzek divroad ouz he daol.

    (1911) SKRS II 95. Ne domp, e guirionez, var an douar-mañ, nemet divroidi ha tremenidi. ●(1912) MMKE xii. eun niver brasoc'h a zivroidi. ●(1920) MVRO 51/1a. an divroidi a bep sort. ●(1927) GERI.Ern 98. divroiad, tr. «étranger.»

  • divroadeg
    divroadeg

    f. –où Émigration en masse.

    (1931) VALL 249a. Émigration, tr. «divrôadeg f.» ●(1958) BAHE 16/11. goude ur c'hantvloavezhiad divroadeg tud yaouank. ●(1959) BAHE 21/12. lec'h ma ra an divroadeg he reuz da vat.

  • divroadel
    divroadel

    adj. Antinational.

    (1931) VALL 28a. Antinational, tr. «divrôadel

  • divroadelañ
    divroadelañ

    v. tr. d.

    (1) Dénationaliser.

    (1931) VALL 199a. Dénationaliser, tr. «divrôadela

    (2) Faire perdre sa nationalité (à qqn).

    (1933) BRND 91. kemmeska hor c'henvroïz gant tud ar vro dre zimeziou e doare d'o divrôadella prim-ha-prim ha d'ober anezo Gallaoued.

  • divroadenn
    divroadenn

    f. –où Émigration.

    (1931) VALL 249a. Émigration, tr. «divrôadenn f.»

  • divroadez
    divroadez

    f. –ed Étrangère.

    (1860) BAL 223. evel un divroadez var an douar. ●(1894) BUZmornik 769. e vevaz evel eunn divroadez var ann douar.

    (1936) BREI 447/2a. Ma oa eun divroadez, eus eun tu bennak e oa koulskoude.

  • divroadur
    divroadur

    m. –ioù Émigration.

    (1931) VALL 249a. Émigration, tr. «divrôadur m.»

  • divroamant
    divroamant

    m. –où

    (1) Lieu d'exil.

    (1839) BESquil 4. ol er bed e zou un divroemant eit-on, ha ne hanàuan nameit en nean eit men gùir bro.

    (2) Exil.

    (1839) BESquil 4. sinein enn arreste ag é zivroemant. ●30. er ré (…) e gonsidère er marhue èl er fin ag ou divroemant !

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...