Devri

Recherche 'd...' : 9629 mots trouvés

Page 154 : de divrazin (7651) à divroamant (7700) :
  • divraziñ
    divraziñ

    voir divrazañ

  • divrazouer
    divrazouer

    m. –ioù Ébauchoir.

    ●(1904) DBFV 64b. divrazouér, m., tr. «ébauchoir.»

  • divrec'hailh
    divrec'hailh

    adj. Désemparé.

    ●(1936) BREI Eost. lôsk ha divrec'hailh hep menoz na difenn.

  • divrec'hañ
    divrec'hañ

    v. tr. d. Amputer d'un bras.

    ●(1913) FHAB C'hwevrer 48. ker goas ma ranket divreac'ha ar c'hlanvour.

  • divred
    divred

    adj.

    (1) Impatient.

    ●(1919) DBFVsup 19b. divred, difred (Arv[or]), tr. «impatient.»

    (2) = (?) cf. dibred (?).

    ●(1974) KMDR 288. Bout e zo ama tud hag en des harzet pear blé hantér doh fardeu er Germaned ha n'hellant ket harz doh kemenneu ken dibret.

  • divrediñ
    divrediñ

    v. intr. S'impatienter.

    ●(1744) L'Arm vii. Bon Breton S'ennuier Annaiein. Mauvais Breton Divrédein. Lieux où ces mauvais mots sont en usage Belleisle.

    ●(1910) ISBR 273. lakat er bobl de hortoz, hemb dibredein. ●(1919) DBFVsup 15a. dibredein (Lor[ient]) V. divredein. ●19b. divredein, difredein, diverdein, tr. «s'impatienter.» ●(1932) BRTG 147. El lunetour e souéh hag e lusk dibredein. ●(1934) BRUS 69. Impatienter – s', tr. «dibredein.»

  • divreilh .1
    divreilh .1

    adj. Dégourdi, débrouillard.

    ●(1913) THJE 5. ur verhig spis ha divreill. ●(1919) DBFVsup 19b. divreill, adj., tr. «dégourdi.» ●(1942) VALLsup 49a. Dégourdi, tr. «V[annetais] divreilh.»

  • divreilh .2
    divreilh .2

    m. Qualité d'être dégourdi, débrouillardise.

    ●(1919) DBFVsup 19b. nen des ket divreill erbet dehou, tr. «il ne se débrouille pas.» ●(1942) VALLsup 49a. empoté, tr. «hep divreilh erbet V[annetais].»

  • divreilh .3
    divreilh .3

    voir divreilhiñ

  • divreilhiñ / divreilh
    divreilhiñ / divreilh

    v.

    (1) V. tr. d. Démêler, débrouiller.

    ●(1907) VBFV.fb 28a. démêler, tr. «divreill.» ●(1922) EOVD 208-209. a pen dé diés ou hanaùet hag ou divreill.

    (2) V. intr. Se presser, se hâter, faire diligence.

    ●(1957) DSGL 92. arhoarh, kent en dé, / É vo daù dem divreill, tr. «demain, avant le jour, / Nous aurons à nous presser.»

    (3) V. pron. réfl. En em zivreilhiñ : se débrouiller.

    ●(1895) FOV 235. guélet d'oh hum zivreil / Er ré en des ronséd e faut dehé guerhein ! tr. «comme ils se débrouillent ceux qui ont des chevaux à vendre !» ●253. é talhint d'hum zivreil.

  • divrein
    divrein

    adj. Sain, qui n'est pas pourri.

    ●(1959) BAHE 19/20. yac'h ha divrein.

  • divreinañ / divreiniñ
    divreinañ / divreiniñ

    v. tr. d.

    (1) Ôter le pourri, la partie pourrie.

    ●(1872) ROU 93b. Oter, le pourri, tr. «Divreina.»

    ●(1919) DBFVsup 19b. divreinein, v. a., tr. «enlever la partie gâtée d'un fruit.» ●(1931) VALL 331b. enlever la partie gâtée (d'un fruit, etc.), tr. «divreina.» ●(1969) BAHE 62/39. ar re darchet [avaloù-douar] a veze ret o divreinañ gant ar gontell kent poazhat anezhe d'al loened.

    (2) Séparer ce qui est pourri de ce qui ne l'est pas.

    ●(1863) GBI I 426. Monet gant-han d'ar c'hrineliou, / D' divreïna per hag avalou, tr. «Pour aller avec lui dans les greniers, / Choisir les poires et les pommes gâtées.» ●(1872) ROU 93. Oter le pourri, tr. «Divreina.»

    (3) sens fig. Purifier.

    ●(1874) FHB 487/135b. C'houi zo deud da zivreina / Eneou a voa brein.

  • divreiniñ
    divreiniñ

    voir divreinañ

  • divreizh
    divreizh

    adj. Anti-breton.

    ●(1923) FHAB Here/384. Ar skoliou difeiz a zo fall; kristen ebet ne dlefe mont enno; ar skoliou divreiz a zo ker fall all ha breizad ebet, ken nebeut, ne dlefe mont enno. ●(1925) CBOU 4/51. ar gelennadurez difeiz ha divreiz.

  • divreizhañ
    divreizhañ

    v.

    (1) V. tr. d. Ôter le caractère breton de.

    ●(1929) FHAB Meurzh 116. ar pez a glaskont eo difeiza ha divreiza ar yaouankiz. ●(1942) VKST Du/Kerzu 197. skoliou hag oberou o deus roët skoaz, re alies, da zivreiza ar ro-man. ●(1943) VKST Genver-C'hwevrer 220. Kal re a dud o deus labouret da zivreiza Breiz.

    (2) V. intr. Perdre son caractère breton.

    ●(1943) VKST Meurzh/Ebrel 257. Bretoned ne glaskont nemet an tu da zivreiza evit gallaoui.

  • divreizhat
    divreizhat

    adj. Non breton.

    ●(1925) FHAB Mae 188. digristen ha divreizad.

  • divreizhek
    divreizhek

    adj. Anti-breton.

    ●(1959) BAHE 21/4. skolioù ken divreizhek an eil evel eben.

  • divreizhekaat
    divreizhekaat

    v. tr. d. =

    ●(1935) BREI 399/1d. ez omp goapaet, dismegañset, fallgalonet, heuget, divreizekaet.

  • divrenkañ
    divrenkañ

    v. tr. d. Ôter les branchies d'un poisson.

    ●(1732) GReg 682a-b. Ouïe, partie de la tête des poissons, qui s'ouvre, tr. «Scoüarn pesq. p. scoüarnou pesk. (quelques uns disent brencq. p. brencqou : de même que, divrencqa pesqed, pour dire, arracher les ouïes : mais mal ; car brencq. p. brencqou, veut dire, aîleron, ou nageoire, de poisson.).»

    ●(c.1930) VALLtreg 277. brenk, brenkou : branchies ; tennan e vrenkou d'eur pesk, arracher (ou "divrenkan") ses branchies à un poisson. Le sing. brenk n'est guère employé (Lec'h[vien].).

  • divres
    divres

    adj. =

    ●(1872) ROU 84. Passons entre les sillons, pour éviter de les fouler, tr. «deomp dre an anchou, etre an irvi, evit beza divressoc'h d'an douar.»

  • divresat
    divresat

    v. tr. d. =

    ●(1872) ROU 84. Passons entre les sillons, pour éviter de les fouler, tr. «deomp dre an anchou, etre an irvi, evit divressat an douar.»

  • divreton
    divreton

    adj. Non-breton.

    ●(1924) FHAB Genver 33. soniou fall (...) ha divreton atao. ●(1926) FHAB Mae 165. ar gouarnamant divreton-ze.

  • divretonañ
    divretonañ

    v. tr. d. Débretoniser.

    ●(1905) BOBL 30 décembre 67/3b. pere a vo karget araok nemeur da zibateri ha da zivretona d'emp hon bugale !

  • divreugat
    divreugat

    v. intr. Roter.

    ●(1947) YNVL 97. Ronan (o tivreugat). – Hok !...

  • divrev
    divrev

    adj.

    (1) Non brisant.

    ●(1962) EGRH I 68. divrev a., tr. « non brisant. »

    (2) Qu’on ne peut briser.

    ●(1962) EGRH I 68. divrev a., tr. « qu’on ne peut briser. »

    (3) Non fatigué.

    ●(1935) BREI 430/1d. diskuiz ha divreo mat e izili.

  • divrez .1
    divrez .1

    v. =

    ●(1851) PEN 92/152. an-hini a choas gant pennad mad / ak ha divrez gant goal pennad / ak ha divrez gant goal pennad / ouz an diaoul he neus kombat.

  • divrez .2
    divrez .2

    voir drevezañ

  • divrezañ
    divrezañ

    voir drevezañ

  • divrezel
    divrezel

    adj.

    (1) (en plt d'une époque) De paix.

    ●(1910) ISBR 81. Implé e hras Izikel é amzér divrezel d'hobér vad d'en ilizieu ha d'é sujité.

    (2) (en plt d'un pays) Où il n'y a pas de guerre, non-belligérant.

    ●(1942) DIHU 377/165. en treuigeu e zè dehè ag er broieu divrezél.

  • divrezhoneg
    divrezhoneg

    adj.

    (1) Où on n'enseigne pas le breton.

    ●(1909) FHAB Gwengolo 271. ma 'z a d'eur skol zivrezounek. ●(1930) FHAB Du 405. er skoliou divrezonek.

    (2) Qui ne sait pas le breton.

    ●(1985) AMRZ 28. da Hallaoued divrezoneg.

  • divrezhonegañ
    divrezhonegañ

    v.

    (1) V. tr. d. Débretonniser.

    ●(1904) BOBL 12 novembre 8/1f. o tivrezouneka ar vugale. ●(1930) FHAB Du 404. o klask dizouea ha divrezonega ar vro. ●(1936) BREI 443/2b. eun difenn striz da glask divrezonega ar vugale. ●(1941) ARVR 38/3b. da zivrezonega ar vro.

    ►[empl. comme subst.] Débretonnisation.

    ●(1929) FHAB Genver 2. lorgnez an dizouea ha lorgnez an divrezonega. ●(1941) FHAB Du/Kerzu 96. taolit evez ouz lorgnez an divrezonega. ●(1941) ARVR 14/4a. an divrezonega dre ar skol.

    (2) V. pron. réfl. En em zivrezhonegañ =

    ●(1912) KZVr 407. a fell d'e, da vihanan, en em zivrezonega hag e vez graet «gâs» ane.

  • divrezhonek
    divrezhonek

    adj.

    (1) Contre la langue bretonne.

    ●(1926) FHAB Kerzu 445. ar skol a ra al lezenn muioc'h-mui, hag ar skol a zo divrezonek.

    (2) Qui ne sait pas la langue bretonne.

    ●(1958) BAHE 17/24. ur Breizhuheliad divrezhonek. ●(1985) AMRZ 106. Ar hemm etre eul leanez hag a veze evidom eur gwir vamm, a gomze brezoneg eveldon, hag eur mestr yaouank divrezoneg, o tond euz kear Vrest. (...) Daoust d'ar skolaer da veza divrezoneg.

  • divrezhonekaat
    divrezhonekaat

    v. tr. d. Débretonniser.

    ●(1936) DIHU 305/167. de zivrehonekat ou henvroiz. ●(1941) DIHU 360/286. de zivronekat bugalé Breih. ●(1944) DIHU 393/65. deit de ben a zivrehonekat er parrézieu-sé.

    ►[empl. comme subst.] Débretonnisation.

    ●(1969) BAHE 61/54. kudenn an divrezhonekaat.

  • divrezhonekadur
    divrezhonekadur

    m. Débretonnisation.

    ●(1920) MVRO 51/1a. an divrezonekadur a'n em astenn war hon maeziou.

  • divrezhonekaet
    divrezhonekaet

    adj. Débretonnisé.

    ●(1936) BREI 442/2a. parrouziou divrezonekaet, siouas, evel Enez-Briat hag ar Goz-Korlê. ●(1941) FHAB Gouere/Eost 58. evelse dres e c'hoarvezo ivez gant hor Breiz, ma tigouez d'ezi beza, Doue ra viro, divrezonekaet a-grenn.

  • divriañ / divriiñ
    divriañ / divriiñ

    v. tr. d. Retirer une charge honorifique à.

    ●(1927) DIHU 187/202. Divriein, en eskem de briein hag e senefi : vouer, admettre dans une confrérie. ●(1931) VALL 112a. donner une charge (honorifique) à bria ; l'enlever divria d'après V[anntais].

  • divrid
    divrid

    adj.

    (1) Sans bride.

    ●(1876) TDE.BF 158b. Divrid, tr. «Débridé, sans bride.»

    ●(1962) EGRH I 68. divrid a., tr. « sans bride. »

    (2) sens fig. Libre.

    ●(1839) BSI 30. gand ur penn-avelecq hac ur galon divrid.

    ●(1920) LZBt Here 25. bugale ar c'hoajou. Troet da c'harjata, kalet o fenn, divrid evel emaïnt, n'houllfoïnt jamez bean dalc'het etre mogeriou. ●(1925) LZBt Gwengolo 5. pa welent o c'henlabourerien divrid ha frankiz d'e da c'heuilh o bolante.

  • divridañ / divridiñ
    divridañ / divridiñ

    v. tr. d.

    (1) Débrider.

    ●(1732) GReg 162a. Desseler & debrider un cheval, tr. «Disibra, ha divrida ur marc'h.» ●248a. Debrider, tr. «Divrida. pr. divridet. Van[netois] divrideiñ.»

    ●(1857) CBF 22. Livirit d'ezhan divrida va loen, tr. «Dites-lui de débrider ma monture.»

    ●(1904) DBFV 64b. divridein, v. a. et n., tr. «débrider.» ●(1905) BOBL 06 mai 33/3b. o tivrida e gazek. ●(1914) DFBP 77b. débrider, tr. «Divrida.» ●(1962) EGRH I 68. divridañ v., tr. « débrider. »

    (2) Hep divridañ : sans débrider.

    ●(1732) GReg 248a. Sans debrider, tr. «hep divrida.»

    ●(1889) ISV 400. Breur Ian a reas pemzek leo dioc'htu ep divrida.

  • divriderezh
    divriderezh

    m. –ioù Débridée.

    ●(1904) DBFV 64b. divridereh, m. pl. eu, tr. «débridée.»

  • divridiñ
    divridiñ

    voir divridañ

  • divriiñ
    divriiñ

    voir divriañ

  • divro
    divro

    adj. Sans pays.

    ●(1876) TDE.BF 158b. Divro, adj. (anc.), tr. «Exilé.»

    ●(1931) VALL 540b. sans patrie, tr. «divro.» ●542a. qui n'a pas de pays, tr. «divro.»

  • divroad / divroiad
    divroad / divroiad

    m. divroidi Étranger.

    ●(1862) JKS 39. n'oc'h war an douar nemet eunn divroad hag eunn tremeniad. ●(1877) EKG I 82. e ranket diskredi var an oll, dreist pep tra var an divroidi. ●(1880) SAB 391. Divroidi ma z-ômp oll er bed-ma. ●(1894) BUZmornik 185. Bemdez e reseve daouzek divroad ouz he daol.

    ●(1911) SKRS II 95. Ne domp, e guirionez, var an douar-mañ, nemet divroidi ha tremenidi. ●(1912) MMKE xii. eun niver brasoc'h a zivroidi. ●(1920) MVRO 51/1a. an divroidi a bep sort. ●(1927) GERI.Ern 98. divroiad, tr. «étranger.»

  • divroadeg
    divroadeg

    f. –où Émigration en masse.

    ●(1931) VALL 249a. Émigration, tr. «divrôadeg f.» ●(1958) BAHE 16/11. goude ur c'hantvloavezhiad divroadeg tud yaouank. ●(1959) BAHE 21/12. lec'h ma ra an divroadeg he reuz da vat.

  • divroadel
    divroadel

    adj. Antinational.

    ●(1931) VALL 28a. Antinational, tr. «divrôadel.»

  • divroadelañ
    divroadelañ

    v. tr. d.

    (1) Dénationaliser.

    ●(1931) VALL 199a. Dénationaliser, tr. «divrôadela.»

    (2) Faire perdre sa nationalité (à qqn).

    ●(1933) BRND 91. kemmeska hor c'henvroïz gant tud ar vro dre zimeziou e doare d'o divrôadella prim-ha-prim ha d'ober anezo Gallaoued.

  • divroadenn
    divroadenn

    f. –où Émigration.

    ●(1931) VALL 249a. Émigration, tr. «divrôadenn f.»

  • divroadez
    divroadez

    f. –ed Étrangère.

    ●(1860) BAL 223. evel un divroadez var an douar. ●(1894) BUZmornik 769. e vevaz evel eunn divroadez var ann douar.

    ●(1936) BREI 447/2a. Ma oa eun divroadez, eus eun tu bennak e oa koulskoude.

  • divroadur
    divroadur

    m. –ioù Émigration.

    ●(1931) VALL 249a. Émigration, tr. «divrôadur m.»

  • divroamant
    divroamant

    m. –où

    (1) Lieu d'exil.

    ●(1839) BESquil 4. ol er bed e zou un divroemant eit-on, ha ne hanàuan nameit en nean eit men gùir bro.

    (2) Exil.

    ●(1839) BESquil 4. sinein enn arreste ag é zivroemant. ●30. er ré (…) e gonsidère er marhue èl er fin ag ou divroemant !

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...