Recherche 'd...' : 9629 mots trouvés
Page 54 : de dichoustedigezh (2651) à dic_hronjet (2700) :- dic'houstedigezh
- dic'houstegezh
- dic'houstekdic'houstek
adj. Qui n'a pas de goût.
●(1931) GUBI 198. Neoah a ziañvéz hi seblant dihoustek [er gisténen].
- dic'houstet
- dic'houstiñdic'houstiñ
v.
I. V. tr. d.
(1) Dégoûter.
●(1790) MG 348. dioustein en dud ræsonabl o cheleuèt histoërieu er semeilleu.
●(1857) LVH 48. ur règl (...) en devehé int bet quentoh dioustet ha pelleit.
●(1904) DBFV 54a. dihoustein, v. a., tr. «dégoûter.»
(2) Dic'houstiñ a + v. : dégoûter de.
●(1790) MG 54. ha quemènt-ce ou dioustehai a zonnèt d'en Instructioneu. ●348. Er reflexion-ze e zeliehai, haval gueneign , dioustein en dud ræsonabl a cheleuét histoërieu er Semeilleu.
●(1838) OVD 54. dispostioneu vincius, péré hé diouste hag hé mire a hum seuel de Zoué.
●(1912) BUEV 35. dihoustein en dud a vonet d'en overen. ●(1919) BSUF 9. en dihoustein a hobér kement a benijen.
(3) Dic'houstiñ a, diouzh + sub. : dégoûter de.
●(1790) MG 435. eit cavouét en tu goudé d'hur scuéhein ha d'hun dioustein ag en devotion raï rust , d'un digalonein ha d'hun turel én désespoër. ●(1790) Ismar 302. Eit ou dioustein doh er mad.
(4) Affadir.
●(1744) L'Arm 7b. Affadir, tr. «Dïousstein.»
II. V. pron. réfl. En em zic'houstiñ a, diouzh : se dégoûter.
●(1767) ISpour 125. ur galon e gare e[r] plegeadurieu ag er bétt, é-hum ziouste é course ag enn treu spirituele. ●(1790) Ismar 151. Goah-è hoah mar hum zioustér doh en deværieu. ●154. ur galon e gar plijadurieu er béd, e hum zioust é-cource ag en treu spirituel. ●(1790) MG iii. Mæs èl ma ta mab-dén de hum zioustein a nebedigueu doh en treu guèllan.
- dic'houstiviñdic'houstiviñ
v. intr. Déconstiper.
●(1744) L'Arm 212b. Lacher, détendre (...) Le ventre, tr. «Diousstiuein.»
- dic'houstivus
- dic'houstus
- dic'hout .1dic'hout .1
adj.
(1) (en plt de qqn) Qui est sans goût, sans envie (de faire qqc.).
●(1880) SAB 30. aliez dic'hout, dic'hoant da bedi.
●(1906) KANngalon Mezheven 128. klevet an offeren da zul, dic'hout ha dievez. ●(1900) MSJO 242. an nep a c'hoanta da vad an eürusted eternel a zo dic'hout evit eürusted ar bed-ma.
(2) (en plt de qqc. à faire) Qui ne donne pas envie.
●(1835) AMV 103. renta a rêent dezo an oll servichou, peguen poanius, peguen dic'hout benac e c'hellent beza.
- dic'hout .2dic'hout .2
m.
(1) Dégoût.
●(c.1718) CHal.ms iv. quand Ie uois cet homme la Il me semble que Ie suis saoul, que I'ay disné, tr. «abe üelan en deen se, en diout, en dihoant em c'hemer, anterleiniet emmés.» ●(1732) GReg 258a. Degout, aversion de ce qu'on mange, manque d'appétit, tr. «(Van[netois] diout.) dic'houd.»
●(1834) APD 17. en ho tic'hout, en ho lausqentez. ●(1846) BAZ 29. e santas en he galon eun dic'hout bras evit grandeuriou ha gloar ar bed. ●(1860) BAL 72. ne viritan nemet ar zec'hor hac an dic'hout. ●(1872) ROU 80a. Dégout, tr. «Dic'hout.» ●(1873) FHB 463/365a. kueza a rea adarre eb dale en dic'hout evit al leoriou divlas-se.
●(1911) SKRS II 104. N'hen doa nemet dic'hout evit ar boued.
(2) Arrière-goût.
●(1907) BOBL 19 janvier 121/2e. al loened hag a zebr deuz an dra-man a ro eul lard eoulek, kig blod hag en deuz eun dic'hout fall. ●(1907) BOBL 15 juin 142/1b. elec'h miret e jist var e lî, ar pez a ro dic'hout kaled d'ezan a-benn miz Even.
- dic'houtet
- dic'houtiñdic'houtiñ
v.
(1) V. tr. d. Dégoûter.
●(1846) BAZ 27. Ar blijadur a gave o lenn levriou devot, en dic'houtas souden eus ar bed. ●(1866) HSH 226. pehini a beurechuas d'en dic'hoûti eus ar bed. ●(1872) ROU 80a. Dégouter, tr. «dic'houti.»
(2) V. intr. Dic'houtiñ diouzh : se dégoûter de.
●(1860) BAL 21. Perac e caver aliez ken divlaz ar pedennou ma tic'houter buan diouto ?
(3) V. pron. réfl. En em zic'houtiñ diouzh : se dégoûter de.
●(1846) BAZ 22. e commansas en em zic'houti dious plijadurezou ar bed.
- dic'houzañvdic'houzañv
adj. Intolérant.
●(1791) GErard 168. calet ha dic'houzaon e quénver, tr. «dur et intolérant à l'égard de.» (d'après GMB 168).
- dic'houzañvusdic'houzañvus
adj. Insouffrable.
●(c.1500) Cb 99b. [gouzaff] Inde hic et hec tolerabilis ethoc le. g. rompable / souffrable. b. digouzaffus. Jtem intolerabilitas / tis. g. impatience ou insouffrablete. b. dipaciantet / digouzaffus.
- dic'houzougadenndic'houzougadenn
f. Personne décolletée.
●(1879) ERNsup 146. dic'hougadenn, personne décolletée, Trév[érec].
- dic'houzougañdic'houzougañ
v.
I. V. tr. d.
(1) Égorger, décapiter.
●(1866) LZBt Ebrel 103. skouiz o tic'hougan tud. ●(1876) TDE.BF 119b. Dic'houzouga, v. a., tr. «Couper le cou à un animal.»
●(1906) BOBL Ebrel. sav ha dic'houzoug an tri-ze. (d'après KBSA 214). ●(1914) DFBP 80a. decoller, tr. «Dic'houzouga.» ●(1907) AVKA 121. Ar soudard a dic'hougas Yan-Badeour er prizon. ●(1909) KTLR 124. me 'meuz dic'houzouget ar giez ! ●(1927) DIHU 188/224. Dihougein, tr. «étêter.»
►absol.
●(1904) BOBL 8 octobre 3/1b. Darn a zic'houge, ha darn a vije dic'houget !
(2) Casser le goulot (d'une bouteille).
●(1732) GReg 218b. Rompre le cou d'une bouteille, tr. «Dic'houzouga ur, &c.»
●(1931) VALL 339b. briser le goulot d'une bouteille, tr. «dic'houzouga (eur voutailh).»
(3) Dégorger.
●(1931) VALL 131a. dic'houzouga, tr. «vider le liquide au-dessous du col [d'une bouteille].»
(4) Étêter (une plante).
●(1934) BRUS 64. Etêter, tr. «diougein.»
II. V. intr. Allonger le cou.
●(1909) KTLR 153. An holl a zic'houzouge evit guelet ar vaouez keaz. ●(1927) FHAB Gouere 143. Gortoz a reont ha dic'hougal ha mont da zellet en o rôk ha den n'en em ziskouez... ●(1935) BREI 407/1c. an holl o tic'hougal war an hevelep tu. ●(1947) BIKA 38. Labour am bo da zic'houzouga dre ar prenestr betek an noz.
- dic'houzougerez
- dic'houzourañdic'houzourañ
v. intr. Perdre son trop d’humidité.
●(1962) EGRH I 59. dic’houzourañ v., tr. « perdre son trop d’humidité. »
- dic'houzoutdic'houzout
v. tr. d.
(1) Désapprendre, oublier.
●(1732) GReg 273a. Desapprendre, oublier ce qu'on a appris, tr. «diouzout. pr. diouvezet.»
(2) Ignorer.
●(1931) VALL 372b. Ignorer, tr. «dic'houzout.» ●678a. ne pas savoir, tr. «dic'houzout.»
(3) [empl. comme subst.] En dic'houzout da : à l'insu de.
●(1910) DIHU 56/26. laret én dihout dehon. ●(1921) GRSA 136. én dioud d'em zad. ●(1936) DIHU 300/84. met a dammigeu, én diout dein. ●(1939) DIHU 336/288. kas er maen-sé d'é vanér, de Bluniaù, én diout d'é berson.
- dic'houzvezdic'houzvez
adj. Ignorant.
●(1499) Ca 62a. Digouzuez. g. non sachant ignorant.
●(1732) GReg 595b. Mal-habile, tr. «dic'houzvez.»
●(1847) FVR 85. diotiez ann den, / A glask rein kentel d'ar re disket / hag hen dic'houvez e pep tra. ●(1876) TDE.BF 120a. Dic'houzvez, adj., tr. «Qui ne sait pas.»
●(1927) GERI.Ern 102. dic'houzvez adj., tr. «ignorant (a de).»
- dic'hozañ
- dic'hozetdic'hozet
adj. Étaupé.
●(1907) BOBL 06 juillet 145/2d. evit ze eo red da c'horre ar prad beza kompez, diveinet mad ha dic'hozet.
- dic'hrad
- dic'hradañ / dic'hradiñ
- dic'hradet
- dic'hradiñdic'hradiñ
voir dic'hradañ
- dic'hraet
- dic'hrasdic'hras
adj.
I. Attr./Épith.
A. (en plt de qqn)
(1) Qui n'a pas la grâce de Dieu.
●(1920) AMJV 54. morianed dizesk ha dic'hras.
(2) Sans grâce, disgracieux, malgracieux.
●(1732) GReg 595b. Malgracieux, euse, tr. «Dic'hraçz.»
●(1911) SKRS II 122. Gant an hanter mantel a jome ganthan, ar zoudard a ioa dic'hrass, difesoun da velet. ●(1911) BUAZperrot 113. eur grouadurez mac'hagnet ha dic'hras.
(3) Désagréable.
●(1872) ROU 80b. Dic'hrass oun da Zoue, tr. «je suis désagréable à Dieu.»
●(1909) BROU 225. (Eusa) Désagréable, tr. «Dic'hras.»
(4) Dur, cruel, rude.
●(1854) MMM 128-129. ne rit van evit besa un nebeut dic'hras en è andret.
●(1900) MSJO 71. ma oa dic'hras an dud en ho c'henver. ●(1905) IVLD 205. ar re all a joumaz ien ha dic'hras. ●(1909) KTLR 109. Te'zo dic'hras ha digaloun, Laouik, da veza evel-se, kaset hor bugale da goll ! ●(1924) FHAB Kerzu 442. An dud (...) a zo deut da vezan dic'hras ha gouez an eil e kenver egile. ●(1927) KANNgwital 300/100. Kement-se a ve beza dic'hras.
(5) Impoli.
●(1732) GReg 536a. Les insulaires sont ordinairement grossiers, & impolis, tr. «An enesidy a so peurvuya lourdt ha dic'hraçz.»
●(1872) ROU 88b. Impoli, tr. «dic'hrass (evel ur roched nevez).»
B. (en plt de qqc.)
(1) Désagréable, froid.
●(1575) M 2008. Ha differanç digraç, disoulaç difæçon, tr. «Et une différence fâcheuse, désolante, funeste.»
●(1869) FHB 250/323b. eun digemer dic'hras tre.
●(1965) BAHE 44/58. graet dezhañ un degemer dic'hras.
(2) (Travail) déplaisant.
●(1910) FHAB Here 312. ar re en em ro d'al labour dic'hras-se.
(3) Vil, sans grâce.
●(1869) SAG 155. Perag eun dra ken divalo, ken dic'hras e touezk kristenien ?
(4)
●(1963) LLMM 99/262. lonket evel logod tapet er stign, gant dor dic’hras ur gouent bennak.
II. Adv.
(1) Impitoyablement.
●(1575) M 2427-2428. Hep achap en abym : gant ma crim venimus, / Digraç ez ouff cascet, tr. «Sans recours, dans l'abîme, par mon crime venimeux / Impitoyablement j'ai été envoyé.» ●(1650) Nlou 458. Neuse ves an placc, dy grac (lire : dygrac) viont cacet, / Pell cre chacceet, tr. «alors ils furent renvoyés sans pitié, / chassés très loin.»
(2) Malgracieusement, impoliment.
●(1710) IN I 136. pe hoc'h eus comset rust ha dic'hraç.
●(1806) JOS 14. Benjamin ive ganto o recevas dic'hras.
III. Dic'hras evel ur roched nevez : voir roched.
- dic'hrasiañ
- dic'hrasiet
- dic'hrasius
- dic'hrasteddic'hrasted
f. Rudesse.
●(14--) N 385. E nebeut spacc dre digracdet / Ezof forzet violet tenn, tr. «En un instant, par malheur, j'ai été victime d'un viol horrible.»
- dic'hrausdic'hraus
adj. Impossible, infaisable, impraticable.
●(1929) FHAB Meurzh (pajenn Breuriez-Veur ar Brezoneg) 5. ar pez a zo dic'hraëus.
- dic'hraviañdic'hraviañ
v. tr. d.
(1) Aplanir.
●(1994) HETO 65. Prometi vo digorniet an troiou-korn, dihraiet ar graiou.
(2) Adoucir la pente d’un chemin.
●(1931) VALL 547a. corriger, adoucir la pente (d’un chemin), tr. « dic’hra(v)ian T. » ●(1962) EGRH I 59. dic’hraviañ v., tr. « corriger la pente d’un chemin (Vallée). »
- dic'hreset
- dic'hreujdic'hreuj
voir direfuz
- dic'hreunañdic'hreunañ
voir dic'hreuniañ
- dic'hreunenniñdic'hreunenniñ
v. tr. d. Égrener.
●(1904) DBFV 54a. dihrañnennein, diranennein, v. a., tr. «égrener.»
- dic'hreuniañ / dic'hreunañ / dic'hreuniñdic'hreuniañ / dic'hreunañ / dic'hreuniñ
v.
I. V. tr. d.
(1) Égrener (un épi).
●(1876) TDE.BF 120a. Dic'hreunia, v. a., tr. «Egréner.»
●(1903) MBJJ 99. toc'haden e-bed da dic'hreunian. ●(1924) ARVG Ebrel 96. An doc'hadenn a zo bet dic'hreuniet gantê. ●(1934) BRUS 60. Egrener, tr. «dihrañnein.» ●(1962) EGRH I 59. dic’hreunañ v., tr. « égréner. »
(2) sens fig. Dic'hreuniañ ar chapeled : égrener son chapelet.
●(1869) FHB 253/372a. ep mez ebet, e tic'hreunent ar chapelet.
II. V. intr. Perdre ses grains.
●(1876) TDE.BF 120a. Dic'hreunia, v. n., tr. «perdre sa graine.»
- dic'hreuniet
- dic'hreuniñdic'hreuniñ
voir dic'hreuniañ
- dic'hreüs
- dic'hrevus
- dic'hrevusted
- dic'hrikdic'hrik
adj. Sans dire un mot.
●(1908-1910) VROJ Here-Kerzu (d’après KBSA 264). Ar vaouez koz a dec’has kuit dic’hrik.
- dic'hrizhdic'hrizh
voir digrizh
- dic'hrizhiadurdic'hrizhiadur
voir digriziadur
- dic'hroñjañdic'hroñjañ
v. pron. réfl. En em zic'hroñchañ : se faire sauter le menton.
●(1879) ERNsup 151. hes d'en em dic'hroñchañ, tu vas te faire sauter le menton (avec ton fusil), Trév[érec].
- dic'hroñjekdic'hroñjek
adj. Qui n'a pas ou peu de menton.
●(1879) ERNsup 151. dic'hroñchek, qui n'a pas de menton, Trév[érec].
- dic'hroñjetdic'hroñjet
adj. Qui n'a plus de menton.
●(1879) ERNsup 151. dic'hroñchet, qui n'en a plus [de menton], Trév[érec].