Devri

Recherche 'a...' : 5084 mots trouvés

Page 56 : de ampoent-2 (2751) à amsell-2 (2800) :
  • ampoent .2
    ampoent .2

    m. Appoint.

    ●(1914) DFBP 19a. appoint, tr. «Ampoënt.»

  • ampoentiñ
    ampoentiñ

    v.

    (1) = (?).

    ●(1612) Cnf.epist 26. E teir manyer è ampoentont, hac ez / Laqueont peuch entre Doué hac è pobl.

    (2) Appointer.

    ●(1914) DFBP 19a. appointer, tr. «Ampoënti.»

  • ampoezon .1
    ampoezon .1

    adj.

    (1) Empoisonné.

    ●(1847) MDM 292. ann ear ampouezoun-se. ●293. eur vogeden ampouezoun. ●(1862) BSH 3. ar c'haliz fall, c'huëro hag ampoësoun.

    (2) sens fig. Qui empoisonne (la vie).

    ●(1931) GUBI 196. Allas ! é breih a neùé-zo / Bremen ne gleuér tro-ha-tro / meit boéh un tam tra ampouizon / E zou hanùet akordéon.

  • ampoezon .2
    ampoezon .2

    m. –où

    I. (en plt de qqc.)

    (1) Poison.

    ●(1499) Ca 7b. Ampoeson in poison et in venim vide.

    ●(1659) SCger 94b. poison, tr. «ampoéson.» ●(1732) GReg 736a. Poison, tr. «Ampoëson. p. ampoësonou.» ●(1744) L'Arm 13b. Antidote, tr. «Dram doh enn ampoéson. m.» ●34a. Boucon, tr. «Ampoéson. m.» ●292b. Poison, tr. «Ampouison. m.» ●(1790) MG 186. ur gùir ampouison, péhani e ra er marhue.

    ●(1838) OVD 159. er ré e laboure é hobér drammeu en dès én ou zy quasi quement sorte ampoéson-zou. ●(1857) GUG 137. Dant er serpant (…) / N'en dès guellet (…) / Scùil é velim hag ampouison. ●(1894) BUZmornik 205. tud fallakr a lakeaz ampoezoun d'ezhan enn he verenn.

    ●(1911) BUAZperrot 208. ampoezon en e win. ●(1913) KANNgwital 125/265. An evachou krenv a zo ampouezon. ●(1931) GUBI 72. un anpouizon é.

    (2) Saletés.

    ●(1919) DBFVsup 2b. ampouizon, m., tr. «saletés.»

    II. (en plt de qqn) Personne(s) empoisonnante(s).

    ●(1919) DBFVsup 2b. ampouizon fig., m., tr. «vilains individus.» ●(1977) VWMZ 83. (Treboull) Met e wreg, un ampoezon, un ampoezon !

    ►(insulte)

    ●(1868) KTB.ms 14 p 5. Ampoïzon ! charn !

    ●(1972) SKVT I 28. Tad ar vosenn, penn-bombard, penn-peul, marc'h-loar, boc'h bidi Botigao, genoù gwelien, tourc'h togn, hoc'h-gouez Plovan, ampoezon, droch ar pardon, leue geot, mab Kain, muzelloù kig-sall, chug biz, jañ-blev diforlinket !...

  • ampoezonaj
    ampoezonaj

    m.

    (1) Saletés.

    ●(1919) DBFVsup 2b. ampouizonaj, m., tr. «saletés.»

    (2) sens fig. Personnes empoisonnantes.

    ●(1919) DBFVsup 2b. ampouizonaj fig., m., tr. «vilains individus.»

  • ampoezonamant
    ampoezonamant

    m. –où Empoisonnement.

    ●(1834) SIM 134. ur remed var an ampoesonamant.

  • ampoezoner
    ampoezoner

    m. –ion Empoisonneur.

    ●(1767) ISpour 62. enn Ampoësonnerion. ●(1790) MG 188. n'en dès meid un ampouisonour.

    ●(1834) SIM 17. Ar seurt tud-se zo ampoesonnerien. ●(1869) SAG 32. eun ampouezouner, eur muntrer.

    ●(1906) KANngalon Here 228. an ampoezouner milliget. ●(1914) DFBP 116b. empoisonneur, tr. «Ampoezoner.»

  • ampoezonerezh
    ampoezonerezh

    m. Empoisonnement.

    ●(1824) BAM 367. al lubricite, an idolatriaich, an ampoesounerez, ar gassoni. ●(1847) MDM 234. Kals a draou a hell rei akausion d'ann ampouezounerez.

  • ampoezonet
    ampoezonet

    adj. Empoisonné.

    ●(1790) MG 384. fréh ampouisonét.

    ●(1869) SAG 69. eur verennad-dour ampouezounet.

    ●(1927) KANNkerzevod 4/7. Emon ampoezonnet !

    ►sens fig.

    ●(1710) IN I 75. hor c'houstianç ampoësonet. ●(1727) IN II 74. hor c'houstianç ampouesounet. ●(1790) MG 44. dré ziscourieu ampouisonét.

  • ampoezoniñ
    ampoezoniñ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Empoisonner.

    ●(1659) SCger 49b. empoisonner, tr. «ampouesouni.» ●(1732) GReg 736a. Donner du poison à quelqu'un, tr. «ampoësouni ur re.»

    ●(1847) MDM 285. ampouezoni ann anevaled. ●(1872) ROU 82b. Empoisonner, tr. «Ampoezouni.» ●(1894) BUZmornik 271. ampouezoni ar feiz enn he zoursenn.

    ●(1934) BRUS 61. Empoisonner, tr. «anpouizonein.» ●(1937) TBBN 14. É tet d'em anpouizonnein.

    (2) Empoisonner, empester.

    ●(1915) HBPR 224. Ar baillou evit ober an ezomou oa e pevar c'horn ar gambr hag a ampoezone anezhi.

    II. V. pron. réfl. En em ampoezoniñ

    (1) S’empoisonner.

    ●(1710) IN I 139. ne allas biscoas goudese en em ampouesoni. ●(1732) GReg 736a. Prendre du poison, tr. «hem ampoësouni.»

    (2) S’intoxiquer (avec de l’alcool).

    ●(1916) KANNlandunvez 53/373. Mad eo. Eur vez oa guelet tud o c’hedal an Anjelus e kichen an hostaliri, prest d’en em ampoezouni an abretta ar guella.

  • ampoezonus
    ampoezonus

    adj. Empoisonnant.

    ●(1914) DFBP 116b. empoisonnant, tr. «Ampoëzonus.»

  • ampogn
    ampogn

    voir ampogniñ

  • ampogniñ / ampogn
    ampogniñ / ampogn

    v. tr. d.

    (1) Empoigner.

    ●(1633) Nom 251b. Saxum manuale : pierre qu'on peut empoigner : mæn á haller da ampouing, creguiff ennaff.

    (2) Atteindre.

    ●(1744) L'Arm 19a. Atteindre, tr. «Ampoignein ou Ampoign.»

  • ampon
    ampon

    s. (habillement) Pièce entre la jambe et la ceinture de ,la culotte.

    ●(1942) VALLsup 45a. Culotte (…) pièce entre la jambe et la ceinture, tr. «ampon.»

  • amport
    amport

    adj. Étourdi.

    ●(1943) FHAB Meurzh/Ebrel 269. Amport = étourdi.

  • amportamant
    amportamant

    m. Emportement.

    ●(1839) BESquil 80. dré golér hac amportemant.

  • ampouailh
    ampouailh

    m. –ed Vaurien, canaille.

    ●(1870) MBR 132-135. M'ho kaso du-ze, ampouaill dizoare, tr. «Je vais t'envoyer quelque part, méchant garnement.»

    ●(1906) KANngalon Here 228. An ampouaill koz, n’oa ket aoualc’h evithan kana soniou ar galeou. ●(1909) KTLR 147. Ampouaill difesoun. ●(1923) KNOL 303. Oh ! an ampouailh. ●(1926) FHAB Gwengolo 359. eun ampouailh flaerius eveldout. ●(1927) TSPY 10. Me !... Abafet !... Ampouailh koz, ma’z oc’h !, tr. Herve Bihan « Moi !... Intimidé !... Espèce de vieille canaille ! » ●(1943) FHAB Gwengolo/Here 346. Setu aze eun ampouailh lous avat ! ●(1959) TGPB 197. Met ne chomis ket pell da dermal rak war vete nebeut am bije distaolet va c’halon gant an heug am boa ouzh an ampouailh-se.

  • ampouailhiñ
    ampouailhiñ

    v. intr. Faire le vaurien.

    ●(1931) VALL 792b. Faire le voyou, tr. «ampouailhi.»

  • ampresañ
    ampresañ

    v. int. Se hâter, s'empresser.

    ●(1499) Ca 7b. Ampressaff. vide in hastaff cest tout vng.

  • amprest .1
    amprest .1

    m. –où Emprunt.

    ●(1732) GReg 337a. Emprunt, tr. «Amprèst. p. amprèstou. èmprest. p. èmprèstou.»

    ●(1834) SIM 218. un amprest a so ur c'habest endro da benn an dleour.

    ●(1913) KZVr 30 - 28/09/13. Anprest, tr. «emprunt. Even.» ●(1931) VALL 252b. Emprunt, tr. «emprest, amprest m.»

  • amprest .2
    amprest .2

    voir amprestañ

  • amprestadeg
    amprestadeg

    f. –où Emprunt public.

    ●(1931) VALL 252b. Emprunt public, tr. «amprestadeg f.»

  • amprestadenn
    amprestadenn

    f. –où Emprunt.

    ●(1931) VALL 252b. (un) emprunt, tr. «amprestadenn f.»

  • amprestadur
    amprestadur

    m. –ioù Emprunt.

    ●(1931) VALL 252b. Emprunt, tr. «amprestadur m.»

  • amprestañ / amprestiñ / amprest
    amprestañ / amprestiñ / amprest

    v. tr. d. Emprunter.

    ●(1499) Ca 7b. Amprestaff. g. emprunster. ●(1575) M 1003-1004. An nep en deffe quet, amprestet à prêt mat, / Chatal é amesec, hoantec eguyt reguat, tr. «Celui qui aurait emprunté de bonne heure / Du bétail de son voisin, le désirant pour faire un premier labour.» ●(1633) Nom 207a-b. Versuram facere, emprunter argent à gros interest pour payer vne debte : amprestaff archant voar interest bras euit paëaff vn dlè.

    ●(1659) SCger 49b. emprunter, tr. «empresti.» ●146b. empresti, tr. «emprunter.» ●(1732) GReg 337a. Emprunter, tr. «Emprèsta. pr. èmprèstet. amprèsta. pr. et. Van[netois] ampresteiñ. empresteiñ.» ●538b. Emprunter de l'argent à interet, tr. «Empresta arc'hand var gampy.»

    ●(1847) MDM 193. ne rank ked ampresta var interesd. ●(1872) ROU 88. Ha petra en d-euz empenned, ampresta arc'hant da gaout eur vaouez, tr. «quelle imagination ! d'emprunter de l'argent pour trouver femme !»

    ●(1913) KZVr 30 - 28/09/13. anprest, anpresta, tr. «emprunter. Even.» ●(1914) KANNgwital 135/379. Var dro pemzek milioun a zo red ampresta evit paea an dle. ●(1933) ALBR 72. mont da amprest arc'hant da gef al labourer.

  • amprester
    amprester

    m. –ion Emprunteur.

    ●(1732) GReg 337a. Celui qui emprunte, tr. «Emprester. p. emprestéryen. amprester. p. yen. Van[netois] amprestour. emprestour. pp. yon, yan.»

    ●(1870) FHB 295/271b. Petra rec'hu, en amzer sklaer ? / A laraz hi d'an amprester ?

    ●(1914) DFBP 116b. emprunteur, tr. «Amprester.» ●(1933) ALBR 72. Kentoc'h eo eun enor kaout e hano war gaier ar C'hef labour-douar, etouez an ampresterien, ya, koulz hag etouez ar bresterien.

  • ampresterez
    ampresterez

    f. –ed Emprunteuse.

    ●(1732) GReg 337a. Celle qui emprunte, tr. «Empresterès. p. émpresteresed.»

  • amprestet
    amprestet

    adj. Emprunté.

    ●(1976) LLMM 175/128. kudenn ar gerioù amprestet.

  • amprestiñ
    amprestiñ

    voir amprestañ

  • amprevan
    amprevan

    m. –ed cf. preñvan.

    I. (zoologie)

    (1) Insecte (sens ancien d'animal considéré comme nuisible).

    ●(1499) Ca 7b. Amprefan. l. rubeta / bete. Jtem toxicum / ci/. ●163a. Preffan et ampreffan. tout vng ibi vide. ●(c.1500) Cb 13a. Amprefan. l. rubeta / bete. Jtem toxicum / ci/. ●(1557) B I 388. Chetu eff hac eff he deffuet / Dre mechantis conuertisset / En ampreffanet heb quet sy / Maz int heffuel da goez quelyen / Pe en stat da quelyen raden, tr. «Lui et ses brebis ; les voilà donc changées, pour sa méchanceté, en insectes : elles sont semblables à des sauterelles, à des sauterelles sauvages.»

    ●(1659) SCger 123b. vermine, tr. «ampreuan p. et.» ●(c.1680) NG 1857. Cleuet vlas en amprohonet. ●(1732) GReg 534a. Insecte, tr. «Amprevan. p. amprevaned.» ●Insecte terrestre, tr. «Amprevan douar.» ●Insecte acquatique, tr. «Amprevan dour.» ●Insecte marin, tr. «Amprevan vor.» ●Insecte volant, tr. «Amprevan asqellecq.» ●Petit insecte, tr. «Amprevanicg. p. amprevanedigou.» ●Insecte venimeux, tr. «Amprevan binimus.» ●(1744) L'Arm 334b. Reptile, tr. «Amprehon.. nétt.»

    ●(1821) SST 27. er serpentet, en amprehonnet. ●(1834) SIM 192. evit en em ziambarrassi prima ma zeo possubl, evel dious un amprevan noazus. ●(1857) HTB 50. an amprevaned-beulim-ze. ●(1861) BSJ 272. N'hou péet quet eun a vout dantet guet serpant erbet, na guet amprehon erbet. ●(1867) MGK 95. ann tousek, amprevan louz, hudur. ●(1868) FAG 115. ann dour, pa na red ket, / A vez louz peur-vuia, leun a amprefaned. ●(1871) KTB.ms 15 p 285. a bep-seurt loened hag amprevaned ha gant-hê holl klodadou re-vihan. ●(1894) BUZmornik 247. laza ar melfed hag ann amprevaned all a zebr he legumach. ●(18--) KTB.ms 14 p 74. un touseg (…) ann amprevan louz-se.

    ●(1905) HFBI 498. lempréfanet rous. ●(1909) KTLR 177. aeret viber amprevanet ha toussigi binimus. ●(1927) GERI.Ern 16. amprevan m., tr. «vermine ; bête venimeuse ou répugnante.» ●(1934) BRUS 246. Une bête nuisible, tr. «un amprehon –ed, m.»

    (2) Insecte (sens moderne, cf. classe des Insecta).

    ●(1834) SIM 266. an amprevanic en em goach dindan ar sec'hic.

    ●(1927) GERI.Ern 16. amprevan m., tr. «Insecte.» ●(1936) BREI 447/2b. ar ban hag ar bluskenn goz [eus ar gwe] a ro bodenn d'an amprevaned.

    (3) Amprevan gwenn : larve du hanneton.

    ●(1924) NFLO. Larve du hanneton, tr. «amprevan gwenn.»

    II. (en plt de qqn)

    (1) Canaille.

    ●(1847) BDJ 232. Henhan e koüez a steïou bemdez mil hamprefan. ●(1857) HTB 155. an diaoul, an amprevan euzuz-ze ha kazuz.

    ●(1908) PIGO II 80. Ro eur skrapad bennak d'an amprevan-ze ! ●(1908) KMAF 47. da belec'h eo eat an amprevan-ze ? ●(1913) KZVr 29 - 21/09/13. Amprevan, tr. «au fig. vermine, canaille : poentoc'h evit poent eo d'an amprevan-ze mont gant ar foeltr. Bescond.» ●(1919) BUBR 10/269. an amprevanet kurunet-ze. ●(1924) LZMR 20. Leuc'haji a rae evel eun amprevan. ●(1927) GERI.Ern 16. amprevan m., tr. «canaille.» ●(1936) DIHU 306/184. Tuchant en dehè boutet ur vrohad méh genein, en amprehon !

    ►(insulte)

    ●(1792) CAg 72. Tè, miserable prean doar, / Vil amprehon.

    ●(1910) MAKE 86. N'out ket eat c'hoaz d'ar bed all, amprefan ? ●99. N'ec'h eus ket krouget anezan, amprevan ? ●(1924) BILZbubr 43-44/1028. Ar valtouterien a goueas war an tôl : digemeret mat int bet, difrêzet, leshanvet : «Didalve ! chaj gourlenn !» (...) Chaj gourlenn ! Loened lous, amprefaned ! ●(1924) BILZbubr 46/1124. Mab gast ! Bastard fall a zo ac'hanout ! amprevan !

    (2) =

    ●(1904) LZBg Gouere 158. Get lorh é chonjan hoah én deu angrehon randonus hont. ●(1919) DBFVsup.ad 73a. angrehon, tr. «(S.-J.) espiègle, polisson. V[oir] anprehon.» ●(1934) BRUS 124. Espiègle, tr. «angrehon.»

    III. [empl. comme adj. antéposé] Saleté de.

    ●(1939) RIBA 152. Ur spont é d'er seehiér e vè toulet d'en amprehoned logod.

  • amprevanoniezh
    amprevanoniezh

    f. Entomologie.

    ●(1931) VALL 262a. Entomologie, tr. «amprevanoniez f.»

  • amprevanoniour
    amprevanoniour

    m. –ion Entomologiste.

    ●(1931) VALL 262a. Entomologie, tr. «amprevanoniour.»

  • ampriz
    ampriz

    s. & adv.

    I. S.

    (1) Dessein, intention.

    ●(1464) Cms (d’après DEBm 200). ampris, g. amprise. ●(14--) Jer.ms 18. hon amprys, tr. «notre dessein.» ●135. Cannat tyzmat a tyz em amprys na dysquyz, tr. «Messager, vite, vite, en (exécutant) mon dessein, ne te repose pas.» ●227. Na lyst tam ere amprys, tr. «Ne laissez aucunement (?) … (?) dessein.» ●(1530) J p. 233a. Un follez oa, ha memoa drouc avis / Na resistis douz an pris (variante : doz ampris) souvisant, tr. «j'avais perdu la tête, et j'ai eu tort de ne pas résister davantage à vos projets.» ●(1557) B I 57. ma ampris so en guis se, tr. «c'est ainsi que je l'entends.» ●135. Eff a entent oll glan an fez / Ha so e ampris he discuez / Nos ha dez, tr. «Il comprend à merveille toute la foi, et son occupation est de l'annoncer nuit et jour.» ●234. Spes he lesell so dich guell euell se / En he ampris quen ne em auisse, tr. «Il vaut bien mieux que vous la laissiez comme cela dans son entêtement, jusqu'à ce qu'elle se ravise.» ●307. Lauar ent flam pe dre ampris / Voe dit nep guis ho deuisaff, tr. «dis-moi franchement pour quelle raison tu les as ainsi choisies.» ●679. Dalch da (variante : dam) ampris gant vaillantis dispar, tr. «Soutiens ton combat avec un courage sans égal.» ●728. Rac hy pep tro asello guis / Hac a lacay flam he ampris / De deuis de subuertissaff, tr. «elle cherchera et trouvera le moyen de détruire sa résolution comme elle le voudra.» ●tr. E. Ernault (DEBm 204) mettra ses soins à.» ●(1647) Am 535. Nar graff va ampris a rencout dispign, tr. «Que (ou ? : et, ? si) je n'ai pas dessein de devoit dépenser.»

    (2) Pouvoir.

    ●(1557) B I 612. Jesu eu ma car am gorant / Rac e ampris so souffisant, tr. «Jésus est l'ami qui me défend, et son pouvoir suffit.»

    ●(1580) G 875. goude he hol amprys, tr. «après tout son éclat.»

    (3) Condition, manière d'être.

    ●(1580) G 879. Itron flam hon amprys Breyzys hon avyset, tr. «Dame brillante, éclairez-nous, Bretons, sur notre condition.»

    II. Loc. adv.

    (1) Dre ampriz : à dessein.

    ●(1557) B I 56. Huy dle pep guis bout dre ampris priset / Hac enoret meurbet gant an bedis, tr. «vous devez être honoré, servi et vénéré du monde entier.» ●tr. E. Ernault (DEBm 204) par l'effet, par les actes.» ●59. Gant cals a mis dre ampris deuiset, tr. «à grands frais, par livraisons distinctes. » ●tr. E. Ernault (DEBm 204) (disposé) pour le travail.» ●217. so iffam dre ampris, tr. «par une audace infamante.» ●tr. E. Ernault (DEBm 204) ce qui est un acte odieux.»

    (2) Dre nep ampriz : en aucune façon.

    ●(1557) B I 100. Dre nep ampris (…) ne guilis quet / He quen parfet, tr. «je n'ai point connu (…) en aucune façon, aussi parfait à voir.»

  • amprou .1
    amprou .1

    voir aprou .1

  • amprou .2
    amprou .2

    voir aprou .2

  • amprouadenn
    amprouadenn

    voir aprouadenn

  • amprouenn
    amprouenn

    voir aprouenn

  • amprouer
    amprouer

    voir aprouer

  • amprouetez
    amprouetez

    voir aprouetez

  • amprouiñ
    amprouiñ

    voir aprou .2

  • ampufur
    ampufur

    voir ampustur .1

  • ampustur .2
    ampustur .2

    m.

    (1) Incapable, bon à rien.

    ●(1935) BREI 397/3a. An Tad ne oa nag eun termer nag eun ampustul. ●(1935) BREI 402/2b. ar Gambr n'eo ket mat d'ober lezennou war stad al labourer. Eun ampustul n'eo ken. ●(1977) HYZH 113-114/47. Ampuster -ien -gourel- [am'pystar] Un den ha ne oar ober netra vat ; ur micherour divalav ; un treuc'heg. Sk : Daoust ha peseurt ampuster en deus stodilhet an troad-forc'h malstokin-mañ ?

    (2) Homme timide.

    ●(1879) REC IV 146. añpustul, homme timide, Trév[érec].

  • ampustur / ampufur .1
    ampustur / ampufur .1

    adj.

    (1) Impotent.

    ●(1904) KZVr 349 - 17/07/04. Ampufur, Ampustul, Ampustur, Ampivur a vez graet e Treger eus eun den koz, gwan pe glanvidik ha n'hall ket labourat. ●(1913) KZVr 29 - 21/09/13. Ampustur, Anpivur, tr. «B[a]s-Trég[or] impotent, qui ne peut pas travailler.» ●(1913) DGES 14. ampüstür, invalide : ampustur didalvez, paresseux ; ampusturi an hent, gêner le passage ; Tréc.Val. - Cf. añpustul, homme timide, Gloss. 60. ●(1914) DFBP 176b. Impotent, adj. «Ampustur.» ●301. Sénile, adj. «ampustur.» ●(1927) AVZH III 140. ped ar beorien, an dud ampufur, ar re gam, ar re d'all. ●(1927) AVZH IV 174-175. Eno e oa gourvezet eun niver braz a dud klanv, dall, kam hag ampufur. ●(1941) SAV 19/55. Ampustuilh, ano gwan. «Impotent e galleg.» Sk. Eun den ampustuilh. Chomet eo Yeun ampustuilh abaoe ma'z eo bet degouezet gantañ terri e c'har (Pleiben). ●(1955) STBJ 132. Tud klañv hag ampustuilh. ●221. Ampustuilh : «Impotent», e galleg. ●(1962) GERV 7. ampuskrilh (corrigé : ampustuilh en fin d'ouvrage), mac'hagnet pe o jahina, da glask ar pare d'o nammou. ●40. Klañvidik, kabac'h hag ampustuilh da gerzout. ●(1962) TDBP III 238. Ar paotr koz-se a zo arru amparfal (imparfal), tr. «ce vieux-là est devenu gâteux, étourdi, empoté, invalide, perdant la mémoire (autres formes du mot : ampifur, ampustur).» ●(1970) BHAF 231. ar paour kaez ki ampustu. (1) Ampustu = deut da veza divalo dre gozni, reut e ézili. (Ger dastumet e Logivi-Pleraneg.) ●(1980) VLTH 47. prest e oa ar c'harroñsoù. Tri a oa anezho evit an itronezed hag unan ampustu bennak.

    (2) Incapable, bon à rien.

    ●(1908) PIGO II 9. m'an nije gouezet e oa eno an anpustul kemener-ze, n'e ket treid Itien a vije deut en ti. ●(1913) KZVr 29 - 21/09/13. Ampustul, tr. «gênant, incommode, difficile, qui fait obstacle, empêchement. Milin. infirme ; bon à rien, maladroit, qui gêne le travail des autres, G[oelo] ; eun ampustul-didalve, un paresseux, un bon à rien. B[a]s-Trég[or].» ●(1919) BUBR 9/245. spounta al laouerien koz ampifur a ren traou hon bro.

    ●(2002) TEBOT 33. Rentet eo ampuster.

    (3) Vaurien.

    ●(1906) DIHU 8/139. tamm ampistu hui e zou hui azé ! ●(1908) DIHU 32/24. Ampistu bihan, emé Kristaul, hoant e tes d'hobér goap ahanon merhat ! ●(1919) DBFVsup 2b. amstu (M[eslan]), ampistu. V. anstu.

  • ampusturded
    ampusturded

    f. Impotence.

    ●(1914) DFBP 176b. Impotence, sf. Ampusturded. ●301. Sénilité, sf. Ampusturded.

  • ampusturiñ
    ampusturiñ

    v. tr. d. Gêner, encombrer.

    ●(1904) KZVr 349 - 17/07/04. Ampusturi. «Ampusturi an hent», beza dirag an dud o stanka an hent oute, evel ma ra an dud ampustul, dre n'hellont ket finval. ●(1913) KZVr 29 - 21/09/13. ampusturi, tr. perdre son temps. Even.» ●ampusturi an hent, tr. «gêner le passage.» ●(1913) DGES 14. ampüstür, invalide : ampustur didalvez, paresseux; ampusturi an hent, gêner le passage ; Tréc.Val. - Cf. añpustul, homme timide, Gloss. 60. ●(1962) BAHE 31/27. kuit da ampusturiñ an darempred war ur monedlec'h bennak.

  • amrefuz
    amrefuz

    s. Rebut.

    ●(1732) GReg 421a. Garde-boutique, marchandise dont on a de la peine à se defaire, tr. «An amreus.» ●437a. Fretin, rebut, chose vile & de moindre prix en chaque espèce, tr. «An amrevus. an amrëus.» ●786b. Rebut, fretin, tr. «An amrevus. an amreüs.» ●Cet homme est le rebut du genre humain, tr. «An amrevus a bep hiny eo an dèn-hont.» ●Vous ne me donnez là que le rebut de votre marchandise, tr. «Ne roït amañ din nemed an amrevus.»

    ●(1895) GMB 27-28. amrevus, amrëus, fretin, rebut, chose vile et de moindre prix, racaille, Gr. de réüsi, van. refusein refuser Gr.

  • amreizh
    amreizh

    adj.

    (1) (en plt de qqn) Déraisonnable.

    ●(1907) PERS 51. an den yaouank amreiz a zo gounezet. ●(1913) KZVr 27 - 07/09/13. Amreiz, tr. «déraisonnable ; ab[ad] Biler.» ●(1919) KZVr 338 - 24/08/19. amreiz, tr. «déraisonnable.» ●(1920) KZVr 366 - 07/03/20. amreiz, tr. «déraisonnable, Treger.»

    (2) Peu normal.

    ●(1924) CBOU 3/35. Nag a gredennou amreiz, direiz zoken.

    (3) Peu coulant, peu régulier.

    ●(1913) KZVr 27 - 07/09/13. Amreiz, tr. «peu coulant, peu régulier ; ab[ad] Biler.»

  • amren
    amren

    voir ambren

  • amsell .1
    amsell .1

    adj. Regardant, avare.

    ●(1913) KZVr 27 - 07/09/13. Amzell, adj. L[éon], tr. «regardant, égoïste, avare, ménager.» ●(1927) GERI.Ern 14. amzell, tr. «regardant, ménager.»

  • amsell .2
    amsell .2

    m. Personne regardante, avare.

    ●(1913) KZVr 27 - 07/09/13. Amzell, s. L[éon], tr. «regardant, égoïste, avare, ménager.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...