Devri

Recherche 'g...' : 4478 mots trouvés

Page 65 : de gwanaj (3201) à gward-ruiou (3250) :
  • gwanaj
    gwanaj

    m. (agriculture) Grains avortés dans une récolte.

    (1916) KZVr 161 - 02/04/16. Er bloaz-man e vo kavet gwanach e leiz er gwiniz hag er segal.

  • gwanañ / gwaniñ .1
    gwanañ / gwaniñ .1

    v. intr. Faiblir, devenir faible, fragile.

    (1744) L'Arm 8a. Affoiblir, tr. «Goannein ou Goannatt.» ●91a. Débiliter, tr. «Goannein.. étt.. oanna

    (1869) FHB 215/47a. Dont a reaz da wana adarre.

    (1912) FHAB C'hwevrer 50. ar pont hag a oa gwall zister evit tremen kement all a dud a ouane hag a strake. ●(1931) VALL 11b. S'affaiblir, tr. «gwana

  • gwanañ / gwaniñ .2
    gwanañ / gwaniñ .2

    v.

    I.

    (1) Poindre, piquer (à l'aide de qqc. de pointu).

    (14--) N 88. Gant vn taol moan me az goano, tr. «D'un petit coup je t'abattrai.» ●(1499) Ca 94a. Goanaff et poignant. tout vng ibi vide. ●(1530) J 110. Disaczun eu an curun man, / Ha lem, a diouc'h ho drem breman, Me a goar, homan en ho goano, tr. «Tenez cette couronne ! Elle est désagréable, elle est piquante, elle ira bien à votre front ; elle vous ceindra, je le sais, convenablement.» ●(1575) M 2360-2362. alies cargazou / Carguet á sezyou lem : hac á lies flemou, / An rese lem ha moan : ho goan euel tan glaou, tr. «beaucoup de carquois / Remplis de flèches aiguës et de beaucoup de traits ; / Ceux-là, aigus et minces, les piquent comme des charbons ardents.»

    (1659) SCger 83a. naurer, tr. «goana

    (2) (en plt d'un insecte) Piquer.

    (1947) BIKA 28. Goanet out bet gant eur gelienenn-varc'h binimus ? ●(1952) LLMM 34/43. (Douarnenez) Gwanañ : flemmañ. Me zo bet gwanet gant ur c'hwenenn.

    II. sens fig.

    (1) Poindre, poigner, serrer (le cœur).

    (1580) G 71. glachar am goan parfet, tr. «chagrin qui me peine grandement.»

    (1659) SCger 150b. goana, tr. «estraindre, presser.» ●(1732) GReg 653a. Navrer le cœur, tr. «goana. pr. et.» ●Il a le cœur navré de douleur, tr. «goanet eo e galoun gand ar glac'har.»

    (1912) MMPM 129. pa deu an enkrez da c'hwani hor c'haloun.

    (2) Piquer, vexer.

    (1857) CBF 56. me gavo ann dro-bleg d'az koana, tr. «Je trouverai bien le moyen de te vexer.»

    (3) Affliger, punir.

    (17--) ST 262. lakat he gwana, tr. «la punir.»

    (1866) FHB 96/349b. Doue (…) ho pareo he unan, pa blijo gan-tha, pa en devezo goanet a-voalc'h ac'hannoc'h evid ar goap o peuz greet out-ha. ●(1874) POG 116. pellaat diouz-omp kement droug a zo euz hor gwana.

    (1941) SAV 19/14. Iz, ar gêr-mañ, a vo gwanet dizale.

    (4) Humilier.

    (1847) FVR 48. ann hini a zo bet gwanet mad, a zo bepred gwiridik pa gomz euz ar poaniou en deuz bet gouzanvet.

    (1912) MMPM 22. Bep tro ma vez gwanet an Iliz. ●23. Ar Pologn gwanet gant he enebourien.

    (5) Nuire à.

    (1926) FHAB Meurzh 103. En he fenn e lakas neuze, / Da c'hoana den santel Doue.

    (6) (en plt d'une maladie) Affaiblir.

    (1732) GReg 17a-b. Affoiblir, tr. «Van[netois] goañneiñ

    (1931) VALL 11b. Affaiblir, tr. «gwana.» ●(1939) DIHU 333/242. marù d'en oed a 56 vlé, get ur hlenùed er goannè a houdé pelzo.

  • gwanded
    gwanded

    f. Faiblesse.

    (1924) FHAB C'hwevrer 43. ar wanded ar vrasa. ●(1931) VALL 291a. Faiblesse, tr. «gwanded f.»

  • gwander
    gwander

    m. –ioù Faiblesse.

    (1732) GReg 421b. Foiblesse, tr. «goander

    (1847) FVR 384a. Koz en deuz kalz a wanderiou. ●(1857) AVImaheu 11. de yac'hat quement clinhuet, ha quement gouander. ●(1867) FHB 113/69b. ar penn euz ar gouanderiou pe infirmiteou-ze a bep seurt.

  • gwaner
    gwaner

    m. –ion

    (1) Persécuteur, oppresseur.

    (1847) FVR 73. goulenn ouc'h ho gwanerien pe evit tra ho deuz ho gwasket.

    (2) local. Homme hypocrite et médisant.

    (1952) LLMM 34/43. (Douarnenez) Gwaner (dist. gwanac'h). Den a flemm dre zindan. ●(1977) PBDZ 524. (Douarnenez) gwaner, homme hypocrite et médisant. ●(1979) VSDZ 135. (Douarnenez) E baeron, sañset oa ur gwanar, tr. (p. 299) «Son parrain, disait-on, était un moqueur.»

  • gwanerez
    gwanerez

    f. –ed Femme hypocrite et médisante.

    (1977) PBDZ 524. (Douarnenez) gwanerez.

  • gwanerezh
    gwanerezh

    m. Punition, peine.

    (17--) ST 264. Horrupla gwanerez a oufet da gaouet, tr. «la peine la plus horrible qui se puisse inventer.»

  • gwanet
    gwanet

    adj.

    (1) (en plt de qqn) Humilié.

    (14--) N 763. An diaoulou moan ha goanet, tr. «Les diables petits et humiliés.»

    (1872) DJL 32. penôz eo ret da Beizan beza ferm ha start, gant aon, siouaz, da veza goanet.

    (2) (en plt de qqc.) =

    (18--) SAQ I 57. evit dispartia 'n hed goanet, an draok, ar skaot-du dioc'h ar greun mad.

  • Gwanez
    Gwanez

    hydronyme Ar Gwanez : Le Goanez (affluent de l’Aulne, source à Locquéffret).

    (1799) CAm 128. Pont-ar-Glaou (pont de charbon), sur la rivière de Rouanez, sur la route de Chateuneuf à Châteaulin, dans la commune de Plounèvez.

    (1931) CDFi 22 août. an Aon, penn-stêr ar vro, hag he c’henstêriou an Ellez, ar Wanez, ar Fao hag ar Skwirio. ●(1986) BRSZ 277. Stêr Wanez.

  • gwangell
    gwangell

    adj. Qui chancelle en marchant.

    (1872) ROU 77b. qui chancelle en marchant, tr. «Goanghell.» ●(1890) MOA 163a. Chanceler en marchant, tr. «goangella, v. n., (d'où vient le mot goangell, adj.»

  • gwangellañ / gwangellat
    gwangellañ / gwangellat

    v. intr. Chanceler.

    (1872) ROU 77b. Chanceler, tr. «Goangella.» ●(1890) MOA 163a. Chanceler en marchant, tr. «goangella, v. n., (d'où vient le mot goangell, adj.»

    (1905) HFBI 566. an oulëou mor a réa dar vatimant goanguellat.

  • gwanidigezh
    gwanidigezh

    f.

    (1) Faiblesse physique.

    (1732) GReg 17b. Affoiblissement, tr. «Van[netois] goañnidigueah.» ●421b. Foiblesse, debilité, tr. «goannidiguez

    (1839) BESquil 384. goanedigueah hé horve.

    (1921) BUFA 33. er vah e harpé é hoannedigèh.

    (2) Faiblesse morale.

    (1790) Ismar 317. Hur Mam santel en Ilis en dès douceit el Lezèn ag er yun a gaus d'hur goannedigueah. ●(1790) MG 236. truhé doh hur goannedigueah. ●(17--) TE 212. goannedigueah mab-dén.

    (1855) BDE 138. ne sellehen meit doh men goannedegueah. ●(1856) GRD 198. ean e sant é zihouyedigueah hag é hoannedigueah.

    (1905) IMJK 282. goannedigeh ha truhegeh. ●(1910) EGBT 143. An dêrijen a zo eur merk a wanidigez. ●(1910) MBJL 177. e volante re lôsk, e wanidigez.

  • gwanijenn
    gwanijenn

    f. Faiblesse.

    (1948) KROB 7/10. evel ma teu gloaz warlerc'h pep stourmad, ha gwanijenn da heul pep aberz.

  • gwanikenniñ
    gwanikenniñ

    v. tr. d. Froisser, fâcher.

    (1942) VALLsup 82b. Froisser Au fig., tr. «gwanikenni, gwanikennañ T[régor] popul.»

  • gwano
    gwano

    m. Guano.

    (1864) KLV 58. Al ludu gwano (tremp al laboused-mor).

    (1908) FHAB Gwengolo 265. da zastum koc'h labouset da ober gwano. ●(1927) FHAB Ebrel 88. Eun tremp pinvidik bras eo, evel a weler, ar gwano met breman ne gaver tamm gwano gwirion ebet ken da brenan, koulz lavaret ; ar berniou gwano ken uhel ha meneziou zo rinset. ●(1933) FHAB Genver 11. zier gwano.

  • gwantadurezh
    gwantadurezh

    f. Affaissement.

    (1905) HFBI 9a. affaissement, tr. «Gwantadurez

  • gwantañ
    gwantañ

    v. intr. S'affaisser.

    (1905) BOBL 14 octobre 56/3c. ar chaden a dorraz, ar pont a oantaz, hag an ouvrier a goueaz o daou en fonz ar punz dek troatad ha pevar ugent donder. ●(1909) BOBL 23 janvier 213/1a. kreun an douar a want. ●(1914) DFBP 9a. affaisser, tr. «Gwanta

  • gwantenn
    gwantenn

    f. –où Bas-fond.

    (1922) BUBR 13/10. war zu ar wanten. ●(1942) VALLsup 18b. Bas-fond, tr. «gwantenn C[ornouaille].» ●(1956) LLMM 59/35. en ur wantenn vodennek.

  • gwanus
    gwanus

    adj. Épuisant.

    (1732) GReg 362b. Épuisant, ante, tr. «goañnus

  • gwar .1
    gwar .1

    [vbr -guar- (dans annguarhaheitic « immodéré, monstrueux » DGVB 66b), mbr goar, corn gwar « civilized » (George 261a), whar « meek, humble, gentle, placid, submissive, mild » (Nance 179a), vgall gvar, mgall gwar, virl gor (DIL 136 ss gor .2 « warm ») < de la racine de uereor « révérer, respecter » DGVB 66b] cf. ezwar, diwar .2, arwareg, gwarez

    Adj.

    (1) Attr./Épith. Doux.

    (14--) N 1939. Heman a ioa goar hegarat, tr. «Il était doux aimable.» ●(14--) Jer.ms 22. Hep mar en goar Mary, tr. «Sans doute en la douce Marie.» ●(1650) Nlou 113. Te guerches goar Mary, tr. «Toi, douce vierge Marie.» ●(1530) Pm 15. ma mam goar heg arat, tr. «ma mère douce et aimable.» ●46. An den goar, tr. «L’homme doux.» ●(1557) B I 527. Na laca mar doucc goar eual cares, tr. «n’en doute pas, tu seras ma douce amie.»

    (2) Adv. Humblement.

    (1530) Pm 5. Nep a pet goar he trugarez, tr. «Qui implore humblement sa pitié.»

  • gwar .2
    gwar .2

    [brpm goar, /ouar > voir gwar .1]

    F. & adv.

    I.

    (1) Temps libre, loisir.

    (1790) PEdenneu 146. Er-ré en dès un tamiq ouar. ●(1790) MG viii. a boén en hun nès-ni ouar de larèt ur Pater. ●2. quer sorbét vér que ne vai quet a ouar de bedein Doué.

    (c.1802-1825) APS 18. eit n’ou dès aüar é amzer erbet aral. ●33. a p’en dès ouar. ●(1856) VNA 187. je n’ai pas le tems de rester davantage, tr. «ne mès quêt a ouar de chom peèlloh.»

    (1905) KDBA 28. n’em es chet hoar de chomel amen.

    (2) Kemer ar goar da : prendre le temps de.

    (1767) ISpour 391. ne quemérant quet quasi enn oar de bédein Doué.

    (3) Reiñ goar da ub. : donner le termps à qqn.

    (1831) RDU 121-122. hemb rein dehi en oar de gumér nitra.

    II. Loc. adv. Àr ar oar : tranquillement, d’une allure non pressée.

    (c.1718) CHal.ms i. aller bellement, tr. «monet ar er c’hoar

    ►[form. comb.]

    A.

    S1 àr ma gwar

    (1723) CHal 85. Ar men goar, tr. «à mon aise.»

    (1924) SBED 22. ar men goar é labourat.

    S2 àr da war

    S3m àr e war

    (1723) CHal 85. Ar é ouar, tr. «pour le masculin, doucement, à son aise.»

    (1838) OVD 8. Ur péhour (…) e guêrhe ar é houar.

    S3f àr he gwar

    (1723) CHal 85. Ar hé gouar, tr. «pour le feminin, doucement, à son aise.»

    P1 àr hor gwar

    (1825) COSp 255. groamb hun labour ar hun gouar.

    (1924) SBED 16. Néamb ta, ar hun goar. ●25. damb d’er gér ar hun goar.

    P2 àr ho kwar

    (1723) CHal 85. Ar hou coar, tr. «à vôtre aise.» ●(1732) GReg 25a. Vous ferez cela à vôtre aise, tr. «Van[netois] en dra-ze e réhet ar hou coar

    (c.1802-1825) APS 81. Leinet ar hou coar. ●(1838) OVD 147. hum hastet ar hou couar, èl ma lare er hoh proverbe. ●(1856) VNA 89. Dites-les posément, tr. «Laret-ind ar ou couar

    P3 àr o gwar

    (c.1718) CHal.ms ii. les beaus ouurages ueulent estre faits a loisir, tr. «en oeuureu caër a c’houlen bout ar ou goüar.» ●(1723) CHal 85. Ar ou goar, tr. «à leur aise.»

    B.

    P2 ho kwar

    (1924) SBED 14. Kerhet hou koar.

  • gwar .3
    gwar .3

    [vbr -guer (dans emguer « perversité, injustice » DGVB 158b) & -hoir « sinueux, tordu, courbe » (élément d’hydronyme, GVB 166), brpm gwar, mgall gvyr, gall gŵyr « oblique, crooked, etc » « dishonest, wrong, etc », virl fíar « défaut, perversité, fausseté » « courbé, pervers » < celt *wēro- « crooked » < proto IE *weyh1- « turn, twist » (EDPC 414-415), cf. vangl wīr « wire », lat uieō ; pour le sens figuré de gwar voir le suivant]

    Adj. Courbe.

    (821) Credon f° 87r°. a fine rannelan donroch. dofosmatuuor. cohiton fos. do imhoir. ultre imhoir. per lanam. dofois. finran. dofhion. dofinran. hael morin. cohiton. hifosan. dorudfos. coihiton rudfos. per lannam dofinran. loudinoc. pont. imhoir. haeldetuuid. scripsit. ●(830) Credon f°89r°. super ripam hemhoir. ●(834) Credon f° 7r°. de uno latere flumine quod uocatur imuuor. & defronte terra riant car. ●(834) Credon f° 90v°. de uno latere flumine quod uocatur himboir.

    (1716) PEll.ms 624. Gwar, tr. «Courbe, courbé tout ce qui n’est pas droit.»

    (1876) TDE.BF 234a. Goar, gwar, adj., tr. «Courbé, tortu.»

  • gwar .4
    gwar .4

    [voir gwar .3]

    M.

    I. (en plt de qqc.) Courbure, voilure.

    (1872) ROU 79b. Courbe, tr. «Goar enna.» ●(1890) MOA 191b. On dit aussi : goar a zo enn-han, il est courbe, il est arqué, au lieu de goar eo. ●216b. Déviation de la colonne vertébrale, tr. «goar al livenn gein.»

    (1962) TDBP ii 193. Neuze e teu gwar er plenken, tr. «alors il vient du gauchissement dans les planches (alors les planches gauchissent, ou se gondolent.» ●Gwar zo eet er rod (ou : gwar zo enni), tr. «la roue (ou : elle) est voilée).» ●N’eus ket a war em gwerzid, tr. «il n’y a pas de courbure dans mon fuseau (mon fuseau n’est pas faussée).» ●250. Ar rod-mañ he-deus kemret gwar, tr. «cette roue-ci a pris une faussure (est voilée).» ●359. Gwar zo er rod, tr. «il y a un gauchissement dans la roue, la roue est voilée (état). » ●Gwar eo eet er rod, tr. «un gauchissement est entré dans la roue (on a l’impression du mouvement de torsion qui affecte la roue).» ●445. Eet a zo (ez eus) gwar em rod, tr. «une courbure est entrée dans ma roue (ma roue est voilée).»

    II. sens figuré.

    (1) Perversité, injustice.

    (c.850) MSvbr X Orléans ms 221 f° 76, gl. 141. emguer gl. piacula (tr. « perversité, injustice ») dans le contexte suivant « propter piacula regum… semina eorum, ne regnarent, extinxit Deus ».

    (2) (en plt de qqn) Bezañ gwar en ub. : être faux.

    (1912) MELU xi 404. An dén-ze ’zo gwar ennan, tr. «Il y a (du bois) tordu (courbe, gondolé) dans cet homme, il est faux, perfide (M. Lec’hvien).»

  • gwarañ
    gwarañ

    [brpm gwara < gwar .3 + -añ]

    V.

    I. V. tr. d.

    (1) Courber, arquer.

    (1716) PEll.ms 624. Gwara, tr. «rendre courbé. Ce mot est assez commun dans l'usage.»

    (1876) TDE.BF 234a. Goara, gwara, v. a., tr. «Courber.»

    (1931) VALL 37a. Arquer, tr. «gwara.» ●163b. gwara, tr. «tordre, gauchir, fausser.»

    (2) par ext. Bosseler, bossuer.

    (1659) SCger 18a. cabocer, tr. «gouara.» ●(1732) GReg 105a. Bossuer, faire une bosse à de la vaisselle, tr. «goüara. pr. goüaret

    II. V. intr. Devenir courbé, arquer, s'arquer.

    (1716) PEll.ms 624. Gwara, tr. «devenir courbé. Ce mot est assez commun dans l'usage.»

  • gwarant .1
    gwarant .1

    adj.

    (1) Garanti.

    (1732) GReg 448a. Garantir, être garant, tr. «beza goarand

    (2) Abrité, protégé.

    (1855) BDE 405. El m'éma gronnet ha goarant Jerusalem guet mannéeu.

  • gwarant .2
    gwarant .2

    m. –ed Garant, protecteur.

    (1530) J 163a. Piou so nac ayoa hoz goarant / Da disquenn hoz hunan an croas / Iesus, tr. «Qui vous a permis de descendre Jésus de la croix ?» ●(1621) Mc 67. ma Doue, ma nerz, ha ma goarant.

    (1659) SCger 61b. garand, tr. «goarant.» ●(1732) GReg 448a. Garant, qui fait bon d'une chose venduë, tr. «Goarand. p. goaranded

    (1850) MOY 203. Ha mar pe neb ezom, me a vo da voarant.

  • gwarant .3
    gwarant .3

    m. –où

    (1) Garantie.

    (1575) M 3349. men lauar gant goarant, tr. «je le dis avec garantie.»

    (3) Garantie (pièce écrite).

    (1732) GReg 448a. Garants, Titres, Contrats, &c., tr. «Goarand. p. goaranchou.» ●925b. Titre, toute piece, & tout écrit qui sert à faire foy, & à prouver une chose, tr. «goarand. p. goaranchou

  • gwarantaj
    gwarantaj

    m. Garantie.

    (1732) GReg 448a. Garantie, tr. «Goarantaich. Van[netois] goarantach

  • gwaranter
    gwaranter

    m. –ion Assureur maritime.

    (1732) GReg 58a. Assureur, marchand qui répond d'un vaisseau qui est à la mer, tr. «goarantèr. p. goarantéryen

  • gwarantiñ
    gwarantiñ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Garantir, promettre.

    (c.1350) Io ms latin 14355 f°399r°. Mar hamguorant va karantit da vout in / nos ohecostit uamgaret. nep pret. etc. tr. « Si me garantit mon amour d'être la nuit à son côté, femme aimée, à tout instant, etc »

    (2) Abriter, protéger.

    (1557) B I 612. Jesu eu ma car am gorant / Rac e ampris so souffisant, tr. «Jésus est l'ami qui me défend, et son pouvoir suffit.» ●(1580) G 534-537. Loth santel a guelas hac a ententas se ; / Hac a yez quen buan ehunan ahane / Ef he groec he merhet affyn ret pan ede / An Aelez excellant vayllant ho goarantez (lire : goarante), tr. «Le saint Loth vit et compris cela, / Il s'en alla aussitôt, vite, lui-même, de là, / Lui et sa femme et ses filles, à bonne fin (?) parce qu'il y avait / Les anges excellents qui bravement les gardaient.»

    (1659) SCger 61b. garantir, tr. «goarenti.» ●(1732) GReg 448a. Garantir, exempter, défendre de quelque mal, tr. «Goaranti. pr. et.» ●(1790) Ismar 163-164. ou devær e zou hur gorantein én dangérieu a hur buhé.

    (1844) DMB 10. Aveit goarantein hun inean, tr. « A la garde de notre âme. » ●(1849) LLB 9-10. Hui (...) / E houarant er blaiad, el laka de greskein.

    (1924) NOLU 33. Men divachel hou koarantou. ●(1977) LIMO 26 mars. ur sah eid goarantein o fenn.

    (3) Gwarantiñ diouzh : abriter de.

    (1790) MG 147. hui ou goarantou doh un afin a fauteu.

    (c.1802-1825) APS 83. Hui e oarant hou sujité doh en drougeu a beré é mant menacet. ●(1849) LLB 824. Mar venet gouarantein hou treu doh en ahuel. ●880. gouarantein hou freh a zoh er fal amzer. ●(1856) VNA 224. les garantir de la vermine, tr. «ou goarantein doh en anstu.»

    (3) Garantir, être garant.

    (1732) GReg 448a. Garantir, être garant, tr. «Goaranti. pr. goarantet

    II. V. pron. réfl. En em warantiñ.

    (1) Se protéger.

    (1921) BUFA 38. Aveit hum hoarantein doh er goal amzér.

    (2) En em warantiñ ouzh : se garder de.

    (1790) MG 244. ha hui e hum oarantou doh hilleih a béhedeu.

    III. [devant une prop. amenée la part. verb. v. «e, ne»]

    (1867) FHB 118/108b. goueranti a reaz d'ez-ho oll n'ho dilezche biken.

    (1900) MSJO 131. eur vaouez koz a voarantas oa bet badezet. ●(1911) BUAZperrot 874. ne fellas ket d'ezan kredi an Ebestel, hag a c'hoarante d'ezan e oa Jezuz savet eus e vez leun a vuhez.

  • gwarantisañ
    gwarantisañ

    v. tr. d. Garantir, protéger.

    (1710) IN I 126-127. e vouarantissa diouz quement noas a glasque an Hæretiquet da ober dezàn. ●(1732) GReg 448a. Garantir, exempter, défendre de quelque mal, tr. «goarantiçza. pr. goarantiçzet

  • gwarantiz
    gwarantiz

    f. Garantie.

    (1732) GReg 448a. Garantie, tr. «goarantiçz

    (1905) BOBL 23 septembre 53/2f. ar re a ro gwarantis.

  • gward .1
    gward .1

    conj. Gward ma : pourvu que.

    (1973) LBFR 48. Gward ma gavon ma zraou. ●(1974) THBI 193. Gward ma zimezon ket da eun den gis Youen-bleo-ruz... ●(1978) MOFO 37. Gward ma bad an traou !

  • gward .2
    gward .2

    m. –ed, –où

    I.

    (1) Garde (homme).

    (1576) Cath 22 f° 9 v° 19-22 – f° 10 r° 1. ez deuz da estimi ez oa bezet repuet ha maguet gant vn re en prison, heuelep gant e furor maz gourhemenas ez vihe punisset ha tourmantet an gouardou, tr. « il en vint à supposer qu’elle avait été sustentée et nourrie par quelqu’un de la prison, de sorte que dans sa fureur il ordonna qu’on punît et qu’on tourmantât les gardes ».

    (1659) SCger 61b. garde, tr. «goard p. et.» ●(c.1718) CHal.ms ii. garde, tr. «goärd pl. goardet

    (1878) EKG II 292. Goard ar prizoun.

    (1907) AVKA 168. Ar goardo a distroas da gâd Prinset ar veleien.

    (2) (La) Garde.

    (1732) GReg 214a. Corps-de-garde, ceux qui font la garde, tr. «ar goard

    II. (droit)

    (1) Curateur.

    (1732) GReg 240b. Curateur, nommé pour avoir soin des biens d'une personne émancipée, ou interdite, tr. «Goard. p. goarded

    (1942) SAV 23/65. Unan eus ar re o devoa da welout (l’un des intéressés) a oa bet lakaet ar gouriz-plouz (interdit ; pourvu d’un conseil judiciaire) d’ezañ hag e rankje e ward dont war al lec’h evit an ivantor pe digas e sinatur a-raok.

    (2) Gward-bras : curateur, tuteur légal, tuteur datif.

    (1938) WDAP 2/123. Gward-Bras, hano gourel, liester Gwarded-Vras. An neb en deus bet karg a-berz al lezenn pe a-berz kuzul-tiegez eun emzivad dindan-oad da deurel evez outañ, d’e sevel ha da lakaat e zanvez da dalvezout. ●(1942) SAV 23/64. C’hoant en devoa da c’houzout hag hen e rankje ar gward-dibadour (subrogé-tuteur) beza war al lec’h pa zeuje ar gward bras (tuteur légal, tuteur datif) da zigas an arc’hant d’ar studi.

    (3) Gward-bras da heul : tuteur ad hoc.

    (1938) WDAP 2/123. Pa vez enebiez etre mad ar gward hag hini an emzivad e vez bodet ar c’huzul-tiegez evit henvel eur gward-bras-da-heul pe gward-da-heul (Tuteur ad hoc, e galleg).

    (4) Gward-dibabour : subrogé-tuteur.

    (1938) WDAP 2/123. Gward-Dibabour, hano gourel, liester, Gwarded-Dibabour, Azgward (?) hervez Vallée. Gward-dibabour a dalv kement hag ar ger galleg «subrogé-tuteur» hag anavezet mat eo gant an holl tro-war-dro da Bleiben, Ar C’hastell-Nevez, Kastellin, Gwezeg ha marteze e lec’h all. ●(1942) SAV 23/64. C’hoant en devoa da c’houzout hag hen e rankje ar gward-dibadour (subrogé-tuteur) beza war al lec’h pa zeuje ar gward bras (tuteur légal, tuteur datif) da zigas an arc’hant d’ar studi.

    (5) Gward-dibabour da heul : subrogé-tuteur ad hoc.

    (1938) WDAP 2/123. Pa vez enebiez etre mad ar gward-dibabour hag hini an emzivad e vez bodet ar c'huzul-tiegez evit henvel eur gward-dibabour-da-heul (Subrogé-tuteur ad hoc, e galleg).

    (6) Tuteur.

    (1659) SCger 122a. tuteur, tr. «goart p. et

    (7) Sevel gward gant ub. : nommer un tuteur.

    (1910) ISBR 117. Ur geu aral e hras hoah Alan doh Breih kent é varù, é seùel goard get é vab Drogon hag é lakat de vout goard dehon un dianvézour, Tibaud, kont Chart.

  • gward .3
    gward .3

    s. Tutelle.

    (1732) GReg 403a. Les femmes sont en la tutelle de leur mari, tr. «Ar graguez a so dindan goard ho ezac'h.»

  • gward .4
    gward .4

    f. =

    (c.1785) VO 139. laqueit ur oard ar hou squendeu.

  • gward-adreñv
    gward-adreñv

    m. Arrière-garde.

    (1931) VALL 38a. Arrière-garde, tr. «gward-adreñv m. pl. gwardou-

  • gward-aod / gward-an-aod
    gward-aod / gward-an-aod

    m. Garde-côte.

    (1732) GReg 449a. Garde-cote, vaisseau armé pour garder la côte, tr. «lestr goard-an-aud

  • gward-chase
    gward-chase

    m. Garde-chasse.

    (1732) GReg 449b. Garde-chasse, tr. «Van[netois] Goard-chaçze

    (1931) VALL 330a. Garde-chasse, tr. «gward-chase

  • gward-hentoù
    gward-hentoù

    m. Garde champêtre.

    (1890) MOA 280a. Garde-champêtre, tr. «goard-henchou, m.»

  • gward-jiboez
    gward-jiboez

    m. Garde-chasse.

    (1732) GReg 449b. Garde-chasse, tr. «Van[netois] goard-giboes

    (1931) VALL 330a. Garde-chasse, tr. «V[annetais] gward-jiboez

  • gward-kael
    gward-kael

    m. Garde-barrière.

    (1931) VALL 330a. Garde-barrière, tr. «gward-kael pl. gwarded-kael

  • gward-kêr
    gward-kêr

    m. Garde municipal.

    (1847) FVR 10. tud yaouank Landreger en em sav enep gwardou kear.

  • gward-kloued
    gward-kloued

    m. Garde-barrière.

    (1931) VALL 330a. Garde-barrière, tr. «gward-kloued pl. gwarded-kloued

  • gward-koad
    gward-koad

    m. Garde forestier.

    (1732) GReg 449a. Garde-bois, tr. «Goard-coad. Van[netois] goard-coëd

    (1931) VALL 330a. Garde-bois, tr. «gward-koad pl. gwarded-koad»

  • gward-maezioù
    gward-maezioù

    m. Garde-champêtre.

    (1889) ISV 494. Eur goard-meziou. ●(1890) MOA 280a. Garde-champêtre, tr. «Goard-meziou, m.»

    (1931) VALL 330a. Garde-champêtre, tr. «gward-maeziou.» ●(1933) DAGO 4. Anton, gward-maeziou.

  • gward-mor
    gward-mor

    m. Garde marine.

    (1931) VALL 330a. Garde-marine, tr. «gward-mor pl. gwarded-vor

  • gward-parkeier
    gward-parkeier

    m. Garde champêtre.

    (1890) MOA 280a. Garde-champêtre, tr. «goard-parkeier, m.»

  • gward-ruioù
    gward-ruioù

    m. Gardien de la paix.

    (1931) VALL 330b. Gardien de la paix, tr. «gward-ruiou

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...