Devri

Recherche 'a...' : 5084 mots trouvés

Page 69 : de aotreasion (3401) à aourus (3450) :
  • aotreasion
    aotreasion

    f. –où Autorisation.

    ●(1919) TOBB 81. Al leanezed en doa bet aotreation da rei sikour d'ar paourkeaz tud-se.

  • aotreeg
    aotreeg

    m. –ed Licencié, qui a une licence (diplôme).

    ●(1903) MBJJ couverture. belek, aotreek en lizeradur (licencié ès lettres). ●(1942) HERV 145. aotreeged oan[t] o-daou.

  • aotreegezh
    aotreegezh

    f. Licence (diplôme).

    ●(1956) BAHE 8/13. Aotreegezh ha Bachelouriezh.

  • aotreentez
    aotreentez

    f. Autorité.

    ●(1913) PRPR 17. spered pobl Gwerliskin a zo (...) eneb da beb aotreente.

  • aotreer
    aotreer

    m. –ion Celui qui autorise.

    ●(c.1500) Cb 83b. [fauor] Unde hic fautor / oris. gal. consenteur. b. autreur.

    ●(1927) GERI.Ern 20. aotreer m., tr. «celui qui permet, qui autorise.»

  • aotrekuidañs
    aotrekuidañs

    f. Outrecuidance.

    ●(1499) Ca 14b. Autrecuidance in foll est.

  • aotren / aotreniñ / aotreal / aotreañ / aotreiñ
    aotren / aotreniñ / aotreal / aotreañ / aotreiñ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Octroyer.

    ●(c.1500) Cb 19b. [autren] Inde faucon / onis. g. consentement en mal. b. autren drouc. ●43a. [compaignun] Jtem complicitas / tis. g. consentement en mal sicome entre compaignons. b. autren drouc entre compaignunou.

    ●(1659) SCger 85a. octroier, tr. «autren p. et.» ●(1732) GReg 668b. Octroier, tr. «Autren. pr. autreët.» ●Dieu nous octroïe ce que nous lui demandons de bon cœur é avec une fervente priere, tr. «An autrou Douë a autre deomp ar pez a oulennomp digandhâ, gad ur galoun bur, hac ur bedenn ardant.»

    ●(1868) KMM 157-158. Mectild, leun a joa, a bedas Jesus da ôtrei ar memes gras.

    (2) Autoriser.

    ●(c.1500) Cb 19b. g. consentement en mal. b. autren drouc.

    ●(1847) FVR 164. N'eou ket otreet na d'ann tad na d'ar vamm ober ar vadiant. ●(18--) SAQ I 232. aotreal a ran kement-se.

    ●(1904) DBFV 13b. autrenein, v. a., tr. «autoriser, accorder.» ●(1927) GERI.Ern 20. aotren, aotrea v. a., tr. «autoriser, permettre, accorder, concéder.»

    (3) Approuver.

    ●(1889) SFA 73. aotrea reolenn St Fransez.

    ●(1911) BUAZperrot 119. Hen eo a zavas ar reolen hag a c'houlennas ouz ar pab Gregor IX aotrea anezi. ●243. aotreet gant an Iliz. ●509. eur genvreuriez misionerien (…) a oue aotreet gant Urban VIII.

    ►absol.

    ●(1877) EKG I 19. evelato an Aoutrou de la Marche a aotreaz er memez tra.

    (4) [empl. devant un v.] Accepter de.

    ●(1867) FHB 151/373a. ha neuze e c'hotrejont eun dra bennag cregui el labour. ●(1889) ISV 414. Otreal a ri-te ober ar peoc'h evelse ?

    (5) [empl. devant une subord.] =

    ●(1878) EKG II 170. aotreet hor boa, ho tad ha me, e vichac'h eat goude an eost a zeu.

    (6) Aotren udb. gant ub. : autoriser, accorder qqc. à qqn.

    ●(1889) SFA 209. ar Pap Honoriuz a aotreaz gant-han dioc'htu ar pez a c'houlenne.

    II. V. tr. i.

    (1) Aotren gant ub. : autoriser qqn à.

    ●(1621) Mc 82. Autreit gueneuff me hoz supply, na duiff muy bizuiquen doz offansiff.

    ●(1869) SAG 279. An Autrou Doue ne otreaz ket gant ar speret-fall dizpaka kement a gounnar. ●(1889) SFA 111. Ar Pap Innosant III (…) a aotreaz gant-han mont da vro ar Sao-Heol da brezek an Aviel d'an Durked divadez.

    (2) Aotren da ub. : autoriser qqn à.

    ●(1923) FHAB C'hwevrer 53. ôtrei a reas d'ezo raktal kaout diou foar ar bloaz.

  • aotreüs
    aotreüs

    adj.

    (1) Propice, favorable.

    ●(1732) GReg 760b. Propice, tr. «autreüs.» ●Dieu vous soit propice, tr. «Douë ra vezo autreüs èn oc'h andred.»

    ●(1847) FVR 175. Pa gefinn eunn darvoud otreuz bennak, ne fallin ket da ober ar pez en deuz groet.

    (2) Approbatif.

    ●(1927) GERI.Ern 20. aotreüs adj., tr. «approbatif.»

  • aotreziñ
    aotreziñ

    v. tr. d. Octroyer.

    ●(1732) GReg 668b. Octroier, tr. «autrezi. pr. autrezet.»

    ●(1839) BSI 230. autresi d'e bobl ar graçzou a c'holennzent digant-han. ●236. evit qemend en deus autrezet din. ●237. hep counta a[r] re oc'heus êntancion da autrezi din.

  • Aotrich
    Aotrich

    n. de l. Autriche.

    ●(1919) MVRO 13/1a. stad an Aotrich.

  • Aotrichian
    Aotrichian

    m. –ed Autrichien.

    ●(1919) MVRO 15/2b. eun toullad Aotrichianed vihan.

  • aotrichian
    aotrichian

    adj. Autrichien.

    ●(1919) MVRO 13/1a. ar gouarnamant aotrichian.

  • aotromeoc'h
    aotromeoc'h

    s. (argot des tailleurs vannetais) Bouillie de millet.

    ●(1932) BRTG 74. Girieu ag el «langaj kemenér» autromeoh = ioud-mel.

  • aotrou
    aotrou

    m. aotrounez, aotrouned, aotrouion

    I.

    A.

    (1) Seigneur.

    ●(11--) Hil 243. hiac, hiac altro Hilarius tr. « En bonne santé, en bonne santé, Sieur Hilaire ! » (prononcé /altrow/) ●(14--) Jer.ms 1. Autrounez assezet ha clevet an feutou, tr. «Seigneurs, asseyez-vous et entendez les malheurs.» ●(1499) Ca 15a. Autrou. g. seigneur. ●Autrou an bet. sire du monde. ●Autrou terrien. signeur terrien. ●(1638) Peiresc 1. O trou piuidic, tr. «Riche seigneur.» ●12. Ez ouch bet, otrou, ar quenta, tr. «Vous avez été, seigneur, le premier.»

    ●(1659) SCger 109a. Seigneur, tr. «Autrou, p. autrounez.» ●(c.1680) NG 92. He map zo eutreu. ●281. Entru, raison mat eu. ●1440. En Autru Sant Miquel. ●(17--) ST 242. Ha gwisket eo ann daol ma koanio 'n aotrone ? tr. «Avez-vous garni la table pour le souper de ces seigneurs ?»

    ●(1878) EKG II 54. da zevi maneriou an Aoutrounez. ●(1889) ISV 476. me a vevo dizoursi, dizoursioc'h eget an aotronez vraz.

    ●(1910) ISBR 135. El ur roué e oé peb eutru én é eutrunieh. ●(1911) BUAZperrot 185. Aotrou an aotroned. ●(1912) MMKE xv. aotrone kouezet diouz lost ar c'har.

    (2) [empl. avec art. déf. devant les noms des gens d'Église] Monsieur, Monseigneur.

    ●(1790/94) PC II 400. Ennes eo an aotrour'r hure, tr. «C'est celui-ci Monsieur le vicaire.»

    ●(1869) FHB 221/89a. an Aotrou'n Escop a Gemper. ●(1879) BAN 81. an Autrou 'n Escop Landreger. ●(1883) MIL 30. etre an n'Autrou'n Eskop a Gemper hag hen.

    ●(1906) KANngalon Eost 187. an Aotrou'n Arc'heskop. ●(1906) KANngalon Kerzu 284. Dre urz an Aotrou 'n Eskop Amette. ●(1908) FHAB Meurzh 66. evit sakr hon Aotrou 'n Eskop nevez. ●(1910) MBJL 148. an Otro 'r c'hardinal Mercier. ●151. an otro ar c'hardinal Gibbons. ●(1923) KANngalon Mae 408. aotrou 'n aomonier.

    (3) [empl. sans art. déf. devant les noms des gens d’Église] : monseigneur, monsieur.

    ●(1790) PEdenneu 114. aveid en Eutru Escob.

    ●(1906) KANngalon Here 236. An Ao. Kardinal Guibert. ●(1924) BILZbubr 43-44/1025. Abaoe an de-se, Bilzig a selaouas sioul hag aketus kenteliou an ôtrou kure.

    (4) [empl. avec art. déf. devant les noms de personnes commençant par un art. déf.]

    ●(1870) FHB 289/219a. Ar c'han (...) bleinet gant an aotrou'n Hir cure e Plougastel Daoulaz.

    (5) [jeu entre aotronez et aotrouien] : messieurs… petits messieurs.

    ●(1936) BREI 448/1d. Ha pet a dud n'o deus ket klasket ober aotrounez ouz o mibien, ha n'o deus graet outo nemet aotrouien !…

    (6) An Aotrou Doue : le Seigneur Dieu, le Bon Dieu.

    ●(1576) Cath p. 21. mignones an autrou doue, tr. «amie du seigneur Dieu.» ●(1612) Cnf 79a. em eus quemeret feizyancc bras en Autrou Doué.

    ●(c.1680) NG 567-568. Euit degas memoir dim / Ac en Autru Doué.

    ●(1862) JKS 379. etre daouarn ann Aotrou Doue.

    ●(1911) BUAZperrot 20. mouez an Aotrou Doue. ●(1941) FHAB Meurzh/Ebrel 36. (Skrignag) Aluzen diwar aluzen / lak' an Aotrou Doue laouen.

    (7) [devant les titres de noblesse]

    ●(1741) RO 946. abeurs an notro duc.

    ●(18--) GBI II 326. Ann aotro 'r markis, tr. «le seigneur marquis.»

    (8) Maître, patron.

    ●(1838) CGK 15. pa iel fant da gaout an otro.

    (9) An tri aotrou : les trois messieurs ou seigneurs (Dieu, le recteur de la paroisse et le noble local).

    ●(1981) ANTR 5. Er barrez-ma ez eus tri Aotrou. / Tri Aotrou ? / Ya, tri Aotrou. / An Aotrou Doue. / An Aotrou Person. / An Aotrou Maner. Ne vez ked lavared aotrou ar Maner. Lavared e vez an Aotrou Maner.

    B. [emploi pluriel au sens de messieurs, ces messieurs]

    ●(1900) MSJO ix. ha me goulen digant unan eus an Aotrouien kureet.

    II. sens fig.

    (1) Terme qui sert à personnifier ironiquement le vent, les animaux, etc.

    ●(1903) MBJJ 10. n'ouzoc'h ket piou eo ar Mistral. An autro-ze 'zo eun avel-yud, a c'houe aliez war douaro Frans a zo tost d'ar mor Kreisdouarek. ●99. evel hon autrone a gezek. ●(1908) PIGO II 15. Eun otro a gaz a fo aze da derc'hel.

    (2) An aotrou : ce qu'il y a de meilleur.

    ●(1962) TDBP II 23. Al lêz-gludenn, hennez neuze eo an aotrou, tr. «le lait gluant, celui-là alors c'est le maître, l'as, ce qu'il y a meilleur.»

    (3) (argot de la Roche-Derrien) Porc.

    ●(1885) ARN 29. Cochon, pourceau (gras). – Br. : Oc'h, porc'hel. Arg[ot] : Otro.

    (4) An aotrou chupenn reun : surnom du porc.

    ●(1945) DWCZ 75. M’ho pefe gwelet pabored lost ar c’harr o tont gant an hent pep hini gant e « aotrou chupenn reun » ha m’ho pefe klevet anezo neuze !

    III.

    (1) Paeañ e aotrou : chier.

    ●(1902) CRYP II 311 (T). Péan hi ôtro, tr. E. Ernault «aller à la selle, litt. payer son maître, Trég[or].»

    (2) N'emañ ket an Aotrou Doue er gêr : voir Doue.

  • aotrouat
    aotrouat

    v. intr. Faire le monsieur.

    ●(1934) BRUS 127. Faire le monsieur, tr. «eutruat.»

  • aotroumobil
    aotroumobil

    m. plais. Automobile.

    ●(1933) KANNkerzevod 80/7. Me 'zo bet en otroumobil !

  • aotrouniaj
    aotrouniaj

    m. Seigneurie.

    ●(1633) Nom 228a. Ditio, imperium : Seigneurie, Empire, Domaine : Autrouniaig, an Ampire.

  • aotrouniañ
    aotrouniañ

    v.

    (1) V. tr. d. Dominer.

    ●(1927) GERI.Ern 20. aotrounia v. a., tr. «dominer.»

    (2) V. intr. Être maître.

    ●(1927) GERI.Ern 20. aotrounia v. n., tr. «être maître.»

  • aotrouniekaat
    aotrouniekaat

    v. tr. d.

    (1) Dominer, commander.

    ●(1499) Ca 14b. Autroniecat. g. seigneurir dominer auoir seigneurie.

    ●(1927) GERI.Ern 20. aotrouniekaat v. a., tr. «dominer.»

    (2) V. intr. Être maître.

    ●(1927) GERI.Ern 20. aotrouniekaat v. n., tr. «être maître.»

  • aotrouniezh
    aotrouniezh

    f.

    (1) Seigneurie.

    ●(1499) Ca 14b. Autroniez. g. seigneurie. ●(c.1500) Cb 68a. [diuidaff] g. entre deux fins / ou en la fin de deux seigneuries tenantes. b. entre dou entroniez. ●(1633) Nom 228a. Satrapia, præfectura : Seigneurie : Autrouniez.

    ●(1910) ISBR 135. El ur roué e oé peb eutru én é eutrunieh. ●(1927) GERI.Ern 20. aotrouniez f., tr. «seigneurie.»

    (2) Autorité, domination.

    ●(1650) Nlou 88. hep muy autronyez, tr. «sans plus de domination.»

    ●(1868) FHB 161/34b. Cazetennou hag a ra micher da enebi oc'h pep gallout, pep aotroniez.

    ●(1927) GERI.Ern 20. aotrouniez f., tr. «domination.»

  • aotrounius
    aotrounius

    adj. Impérieux.

    ●(1931) VALL 376b. Impérieux, tr. «aotronius.»

  • aotruch
    aotruch

    f. –ed (ornithologie) Autruche.

    ●(1710) IN I 4. An Autruchet ne nigeont jamæs diouz an Douar.

    ●(1838) OVD 7. en inèd hanhuet autruche en dès divasquel, ha neaoh n'hum sàuant jamæs a ziar en doar.

    ●(1922) EOVD 7. Be zou éned hanùet autruch ne saùant jamès a ziar en doar.

  • aou .1
    aou .1

    interj.

    (1) Onomatopée qui exprime une réponse vague.

    ●(1913) KZVr 32 - 12/10/13. Aou interjection, tr. «(oui, non) certes.» ●Brao eo an amzer. – Brao eo, aou. – N'ouzonn ket, aou. (séminaire de Quimper). ●(1927) GERI.Ern 20. aou ! int. tr. «Ah ! ma foi ! (réponse vague).» ●(1942) VALLsup 5b. aou ! tr. «ah ! ma foi (réponse vague).»

    (2) Onomatopée qui exprime le soulagement.

    ●(1744) L'Arm 262b. Ouff (sorte d'interjection.), tr. «Aouë.»

    ●(1869) EGB 130. Aou ! tr. «ouf !»

    ●(1904) DBFV 9. aou ! int. ouf ! (l'A.)

    (3) =

    ●(1950) KBSA 253. Yann a laoskas eur pez «Aou !» hag a savas war e goazez.

  • aou .2
    aou .2

    interj. Onomatopée qui imite le cri du chien.

    ●(1766) MM 1378. ar c'hi, aou, aou... aziredé, tr. «Le chien, waw, waw, accourait.»

    ●(1912) FHAB C'hwevrer 63. Aou, aou, aou eme va c'hi.

  • aouelet
    aouelet

    adj. = (?) avelet (?).

    ●(1857) HTB 122. eur vuez ken devod ha ken skoueriuz evel ma oa bet aouelet ha rebechuz.

  • aouid
    aouid

    m. –où (pathologie)

    (1) Enflure des mains.

    ●(1744) L'Arm 84b. Crevasse, engelûre, tr. «Aouitt : Jale. m.» ●133a. Enflure (…) Aux mains, tr. «Aouitt.»

    ●(1904) DBFV 9a. aouid, tr. «enflure aux mains.»

    (2) Mal aux yeux.

    ●(1744) L'Arm 459a. Ophtalmie, tr. «Aouitt.»

    ●(1904) DBFV 9a. aouid, tr. «mal aux yeux.»

    (3) Engelure aux talons.

    ●(1904) DBFV 9a. aouid, tr. «engelure aux talons.»

  • aoulaj
    aoulaj

    s. = (?) avelaj (?).

    ●(1857) HTB 119. hag en em leze da vont gwasoc'h evit biskoaz d'an aoulaj ha da reuz ar iauankisou.

  • aoulan
    aoulan

    m. –ed (ornithologie) Roitelet. cf. laouenan

    ●(1905) BOBL 02 décembre 63/2c. ar lapous aour, deuet da veza eun aoulanig. ●(1912) DIHU 86/119. douéiged (eulannig, leuenan, pé rouéig.) ●(1939) RIBA 50. El leuénan e hrér anehon hoah er bobelan, en doéùig, er rouéig, en aoulannig.

  • aoulin
    aoulin

    m. Conferve.

    ●(1941) FHAB Meurzh/Ebrel 35. (Skrignag) Aouli[n] = eur stlabez man glas hag a zav, war an dour, en hanv, hag a anver glandour e Leon ha gloaneg e Fouenant. ●(1941) FHAB Mae/Mezheven 54. (Skrignag) ar ger kenta aouli en deus kollet e lizerenn ziweza er voulerez hag a dle beza lennet aoulin. ●(1982) PBLS 171. (Langoned) aoulin, tr. «limon d'eau.»

  • aoultri
    aoultri

    = (?) avoultrerien (?).

    ●(1907) AVKA 147. Neb an evo bet mez diouzin ha deuz ma c'homzo dirag an aoultri hag ar bec'herien.

  • aour
    aour

    m. –où

    I.

    (1) Or.

    ●(1499) Ca 86b. Forg ann aour. g. la forge dor. ●138b. g. miniere dor. b. min aour mengleuz aour. ●150b. Our. g. or. ●181b. Scoet aour. g. escu dor. ●(1575) M 1802. Aour á larg nac archant, tr. «Or abondant ni argent.» ●(1633) Nom 115b. Spira : ruben d'or & de perles : ruban aour, pe ruban perles. ●171a. Murenula : chaisne faite d'or : chaden græt á aour. ●Torquis : chaisne d'or chaden aour.

    ●(c.1680) NG 117. guet eur na argant. ●(1732) GReg 607a. De l'or massif, tr. «Aour fetiçz.» ●(1744) L'Arm 260a. Or (...) Massif, tr. «Eure (...) Fétisse.»

    ●(1847) BDJ 36. skeduçzoc'h eghed an holl haourou. ●(1849) LLB 956. milein el en eur. ●(1868) FHB 190/268b. troet en eun aour ar melenna, en eun aour ar c'haera.

    ►[empl. avec valeur de plur.]

    ●(1866) FHB 69/133b. An aour-ze n'int ket ar frouez euz va esperniou me. ●(1876) TDE FB 635. ann aour-ze n'int ket d'in.

    (2) D'or, en or.

    ●(c.1825-1830) AJC 2827. ar veselliou ourf. ●(1834) SIM 194. ul louis aour.

    II.

    (1) Melen evel an aour : jaune comme l’or (qualité).

    ●(1849) LLB 956 (G) J. Gwilhom. Dous ha pikant ha huek ha milein el en eur. ●1311-1312. Amonen / Milein avel en eur. ●(1897) EST 77 (G) J.-M. Kadig. Chistr e verw er huéren ha milein el en eur.

    ●(1902) PIGO I 200 (T) E. ar Moal. Gwaziou dour-red, kuzet dindan ar bokedou, a hiboude, sklêr 'vel an arc'hant, war treaz melen evel an aour. ●(1903) MBJJ 8 (T) L. le Clerc. Ma vije aoalc'h a sklerijen, e welfen e-pign oute kropado freuz, hag i melen 'vel an aour. ●218. War an hent e kavan eur bodad kaktus karget a freuz a rer anê figez Barbari; melen int evel an aour, hag ouz o gwelet e teu an douren 'n em geno. ●(1911) RIBR 34 (L) K. ar Prat. Eur c'hilhog melen evel an aour. ●(1924) NOLU 2 (G) J. ar Baion. Me achiù broudein ur hog melén èl eur. ●(1929) FHAB Meurzh 111. An heol dare da guza a bare splann war ar radenn, melen-aour ha var ar brug brun.

    (2) Ober aour gant morzholioù : être riche.

    ●(1905) ALLO 17 (L) Y.-V. Perrot. Ne ran ket 'aour gant morzoliou.

    (3) Aour er raden : chose introuvable.

    ●(1931) VALL 463. Merle blanc, chose introuvable, tr. F. Vallée «aour er raden.»

    (4) Diwan an aour war ar raden : alouettes rôties.

    ●(1919) MVRO 15/1a. unan eus ar baotred lorc’hus-se (…) hag o deus roet da gredi d’an droch-man e tiwan eno an aour war ar raden.

    (5) Bezañ an aour war ar raden : être riche.

    ●(1920) MVRO 41/1d. rak e Pariz neman ket an aour var ar raden.

    (6) Bezañ an aour war ar raden gant ub. : rouler sur l’or.

    ●(1868) FHB 170/110a (L) Goulc'hen Morvan. Peleac'h ez in-me da glask arc'hant da brena dit eur vantel all ? Te zonch dit me oar vad, ema an aour aman var ar raden !

    ●(1913) FHAB Genver 8. Ar Vretoned, daoust ma n'ema ket an aour ganto var ar raden eo ar bobl a ro ar muia arc'hant bep bloaz evit Breuriez ar Feiz. ●(1913) FHAB Ebrel 122 (L) Y.-V. Perrot. evit ober ar pez labour-ze e rankomp en em erbedi ouz hor c'henvroïz hag ouz hor mignoned ar Vretoned, rak n'ema ket an aour ganeomp var ar raden. ●(1935) ALMA 165 (L) L. ar Floc'h. Evelse neuze eman an aour war ar raden gant ho mamm, pa vez meneg da ficha he diou ganfartez ! ●(1935) CDFi 14 septembre (L) *Ab-Sulio. Tieg Kêrboudigou n'oa ket gantan an aour war ar raden, pell ac'hano. ●(1940) LZBl Gouere/Eost 357. An darn vras eus va farrezioniz n'eman ket an aour ganto war ar radenn !... ●(1941) FHAB Genver 10 (L) Y.-V. Perrot. E dad a oa pesketaer hag en e enezenn n'edo ket an aour war ar radenn. ●(1942) VALLsup 12. Il n'a pas de l'argent à jeter l'argent par les fenêtres, tr. F. Vallée «n'emañ ket an aour gantañ war ar raden.» ●(1948) KROB 8/12 (L) *Ab Sulio. Eur vaouez vat, eur plac'h fur ha poellek... ha goude ma n'he dije evit argourou nemet un iviz war he c'hein hag unan all war an drein, a dalv kant gwech gwelloc'h eget eur Vari-Flao, ul lakotenn hag a vefe ganti an aour o louedi war ar pell-gwiniz ha war ar raden. ●(1955) STBJ 200 (K) Y. ar Gow. Daoust m'o devoa tiegeziou mat, n'emede ket ganto an aour war ar raden, rak ar pez o deveze da werza ne zouge nemet priz dister.

    (7) Ruilhal war an aour : rouler sur l’or.

    ●(1951) Y. M. KROB 31/19. Siouaz !, radio Kimerc'h ne ruilh ket war an aour, sur a-walc'h.

  • aouradur
    aouradur

    m. Dorure.

    ●(1732) GReg 302b. Dorure, tr. «aouradur.» ●(1744) L'Arm 331b. Rembrunir (...) L'or avec la Sanguine & le Brunissoir, tr. «Laquad enn euradur de luhein gued Creye ru hag el Luchicq.»

  • aouraj
    aouraj

    m. Dorures.

    ●(1970) GSBG 82. (Groe) a lyxiɲ jal-mǝ-rej ǝneo:raž nuzaj (= ha luc’hiñ ’vel ma rae an aourach neuze), tr. «et luire comme faisaient les dorures à l’époque.»

  • aourajiñ
    aourajiñ

    v. intr. Dorer.

    ●(1867) GBI I 180. Me (...) / 'Reï dantelez hag aouraji, tr. «je ferai de la dentelle et de la passementerie.» ●(1889) ADBr 104. Me rei dantelès caër en ho ti, / Ha brodeür 'wit aouraji, tr. «... et de la broderie à dorer.»

  • aouraval
    aouraval

    m. –où

    (1) Orange.

    ●(1903) MBJJ 355. Freuz ive, aouravalo, figez, sitrons hag all.

    (2) Gwez-aouraval : orangers.

    ●(1903) MBJJ 11. ar gwe aouraval, 'zo gwe ha na deuont en douar beo nemet er broio tom. ●(1923) SKET I 47. ar gwez aouraval ha suraval.

  • aourc'heotenn
    aourc'heotenn

    f. (botanique)

    (1) Lycopode sélagine Huperzia selago.

    ●(1612) Cnf 24a. Yuez nep à clasq en nos-sé an our gueuten, ha hat raden à pech maruelamant.

    ●(1834-1840) BBZcarn I 147a/12. gant gouriou ann naour iaten had raden dastumet « Avec les racines de l’herbe d’or, la graine de fougère cueillie. » ●(1839) BBZ I 58. Mont a rann da glask d’ar flouren, / Ar béler glaz ha ’nn’aour géoten. ●96. Ha gand had ar raden glaz, déon ar puns kant goured, / Ha gouriou ann aour-géoten ar ann prad dastumet. ●(1867) BBZ III 112. Ann aour ieoten a zo falc'het, tr. «L'herbe d'or est fauchée.» ●(1870) MBR 144. Setu ama, va mabik, ann aour-ieotenn dastumet oc'h sklerijenn al loar, d'ar c'houec'hved dervez, hag a rento servich vad d'id, tr. «Voici, mon enfant, l'herbe d'or, cueillie au clair de la lune, le sixième jour ; elle te rendra de bons services.»

    ●(1962) TDBP II 176. Bez' a zo (bez' ez eus) eur heotenn hag a gelh : ar heotenn real (pe : ar wir-heotenn, pe : ar gour-heotenn), tr. «il y a une herbe qui enchante, qui rend amnésique ; (c'est) l'herbe royale (les noms bretons n'ont pas de correspondants en français ; personne ne connaît, du reste, cette herbe magique ; mais il y a encore des gens qui y croient).»

    (2) Aet war an aourc'heotenn : un peu fou, dérangé.

    ●(1990) TTRK 196. e oa aet war an « ariotenn » ! Mont war an ariotenn a oa bezañ brell pe zoken sot-magn ! Menegiñ a ran an dra-se rak d'ar mare-se ne ouien ket e c'hellje bezañ sur a-walc'h ar ger-se bezañ an aouryeotenn !

  • aoured
    aoured

    s. (ichtyonymie) Dorade.

    ●(1499) Ca 150b. Ouret. g. douree. cest vng poisson qui sappelle ainsi.

  • aouredal
    aouredal

    s. (botanique) Sénéçon.

    ●(1752) PEll 562. Madre, Est un autre nom de la plante nommée ci-devant Aoredal.

    ●(1879) BLE 87. Seneçon. (Senecio. Less.) Aouredal.

  • aouredenn
    aouredenn

    f. –ed (ichtyonymie) Dorade.

    ●(1633) Nom 45a. Faber, gallus marinus, zeus : dorée, truette : yar mor aoureden.

    ●(1732) GReg 302a. Dorade, ou dorée, poisson de mer, tr. «Aourouëdenn. p. aurouëdenned. auredenn. p. auredenned.»

    ●(1927) GERI.Ern 20. aouredenn f., tr. «dorade.»

  • aoureg
    aoureg

    f. Mine d'or.

    ●(1927) GERI.Ern 20. aoureg f., tr. «mine d'or.» ●(1931) VALL 47a. Terrain aurifère, tr. «aoureg f. pl. ou.»

  • aourek
    aourek

    adj. Qui contient de l'or.

    ●(1927) GERI.Ern 20. aourek adj, tr. «qui contient de l'or.» ●(1931) VALL 47a. Aurifère, qui contient de l'or, tr. «aourek.»

  • aourekaat
    aourekaat

    v. tr. d. Aurifier.

    ●(1931) VALL 47a. Aurifier, tr. «aourekaat.»

  • aourekadur
    aourekadur

    m. –ioù Aurification.

    ●(1931) VALL 47a. Aurification, tr. «aourekadur.»

  • aourer
    aourer

    m. –ion Doreur.

    ●(1732) GReg 302a. Doreur, tr. «aourer. p. yen. (Van[netois] éürour. p. yon.»

  • aouret
    aouret

    adj. Doré.

    ●(1732) GReg 302a. Dore, ée, tr. «aouret.» ●(1744) L'Arm 399b. Doré, tr. «Eurétt.»

    ●(1867) BUE 199. eur gadeur arc'hant aouret. ●(1867) BBZ III 245. Eur stern aouret war he gerc'hen, tr. «qui porte sur le poitrail un harnais doré.»

  • aourfredour
    aourfredour

    m. –ion Orfèvre.

    ●(1868) SBI I 212. Hac êt gant eun aufredour deuz a gêr-clos Wengamp, tr. «et partie avec un orfèvre de la ville close de Guingamp.» ●(1890) KTB.ms 15 p 9. kereer, aourfredour pe marichal. ●(18--) KTB.ms 14 p 11. en ti un aourfredour pinvik.

  • aourgleuz
    aourgleuz

    f. –ioù Mine d'or.

    ●(1914) RNDL 87. eurgléieu pinùik, tr. «riches mines d'or.»

  • aouriñ
    aouriñ

    v. tr. d. Dorer.

    ●(c.1718) CHal.ms i. Dorer, tr. «eurein aleurein.» ●(1732) GReg 302a. Dorer, tr. «aouri. pr. aouret. (Van[netois] éüreiñ. pr. et.»

    ●(1927) GERI.Ern 20. aouri v. a., tr. «dorer.»

  • aournamant
    aournamant

    m. –où =

    ●(1907) BOBL 30 novembre 166/2e. kaliriou, kustodou hag aournamanchou all, brevet ha saotret.

  • aourus
    aourus

    adj. Aurifère.

    ●(1927) GERI.Ern 20. aourus adj., tr. «qui produit de l'or.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...