Devri

Recherche 'a...' : 5084 mots trouvés

Page 83 : de arouezian-arouezin (4101) à arsailhadenn (4150) :
  • aroueziañ / aroueziñ
    aroueziañ / aroueziñ

     

    I. V. tr. d.

    (1) Noter, marquer.

    ●(1876) TDE.BF 22a. Arouezi, v. a., tr. «Marquer, noter.»

    ●(1926) CBOU 5/66. Ar reizskrivadurez (orthographe) a roio harp da unvani ar yez : 1° - Gant m’en em viro a arouezia re striz an holl zoareou-distaga dishenvel. ●(1927) GERI.Ern 26. arouezia v. a., tr. «marquer.»

    (2) Signaler, noter.

    ●(1732) GReg 867a. Signaler, écrire sur le livre du signal les marques qui font connoître un soldat, tr. «Azrouëzi ur soudard.»

    ●(1927) GERI.Ern 26. arouezi v. a., tr. «signifier, noter.»

    II. V. intr. (pathologie) Se former isolément, en parlant d’un furoncle.

    ●(1942) VALLsup 83b. En Trég[or] on distingue plusieurs espèces de furoncles. Une sorte de furoncle isolé gor-arouez ; autre sorte, par groupes gor-hesk ; se former ainsi arouezi, heskedi.

  • arouezier
    arouezier

    m. -où

    (1) Signal.

    ●(1942) DRAN 78. a gerz buana ma c’hall, e-kichen ar pevar arouezier all.

    (2) Letern-arouezier : fanal.

    ●(1942) DRAN 78. Erwan, e letern-arouezier ouz e skoaz, e vaionetez ouz beg e fuzuilh.

  • aroueziñ
    aroueziñ

    voir arouezañ

  • arouezinti / arouezenti
    arouezinti / arouezenti

    f. & conj. –où

    (1) Enseigne, étendard.

    ●(1659) SCger 130b. azreuinti, tr. «enseigne, marque.» ●(1732) GReg 213a. Cornette, étendart de cavalerie, tr. «azrouëzinty an marhegueryen. p. azrouëzintyou. voyez enseigne»

    ●(1927) GERI.Ern 26. arouezinti f., tr. «enseigne.»

    (2) Enseigne, marque.

    ●(1659) SCger 51a. donner vne enseigne ou marque, tr. «rei vn aruezinti.»

    (3) Indications.

    ●(17--) ST 124. tromplet braz e oë gant he arwezinti, tr. «il fut trompé par ses indications.»

  • arouezus
    arouezus

    adj. Caractérisrique.

    ●(1962) EGRH I 8. arouezus a., tr. « caractéristique. »

  • aroun
    aroun

    m.

    (1) Écho.

    ●(1909) BROU 221. (Eusa) Echo, tr. «Ároun.»

    (2) Bruit sourd qui résonne.

    ●(1909) BROU 221. (Eusa) Ároun Se dit aussi du mugissement sourd que produit la voix dans les endroits sonores, dans une grotte, par exemple, dans un puits, une tour, etc. ●(19--) KARNed Vallée 2. an iliz a skrij gant an aroun = hekleo.

  • arouniñ
    arouniñ

    v. intr.

    (1) = (?) Se mettre en colère (?).

    ●(1767) ISpour 408. hemp jamæss hou hudéein, hou anjuliein, nac hou laquat d'arronein. [er vugalé].

    (2) Faire du bruit.

    ●(1929) FHAB Mae 191. hag e stokas goustadik ouz ar c'hloc'h, hag a arounas dres pa edo hen o vont e sal ar vrezelourien.

  • arouz
    arouz

    s. –ed (ichtyonymie) Alose.

    ●(1977) PBDZ 633. (Douarnenez) arouz, arouzed, tr. «alose.»

  • arouzadur
    arouzadur

    m. Arrosage.

    ●(c.1500) Cb 17a. g. arrousement. b. arrousadur. ●g. arrousance. b. arrousadur.

  • arouzañ / arouziñ
    arouzañ / arouziñ

    v. tr. d. Arroser.

    ●(1499) Ca 11b. Arrousaff. g. arrouser. ●(1612) Cnf 62b. glibaff, hac arrousiff è guenou. ●74a. ho arrousiff (...) gant ma dazrou. ●(1633) Nom 160a. Harpagium, Clepsydram, vocant : vne chantepleure, vaisseau pour arrouser le iardin : vn pot toullet euit arrousiff vr iardin.

    ●(1659) SCger 9b. arouser, tr. «arousi.» ●(1790) MG 205. Peèd gùéh én dé é harrousét-hui hou putum, eit ma pouisou davantage ?

    ●(1846) BAZ 217. en eur arouzi ar pave gant he daelou. ●(1856) VNA 21. Arroser, tr. «Arrousein.»

    ►absol.

    ●(1633) Nom 198a-b. Circumferre aqua : arrouser de l'eau beniste : arrousiff gant dour binniguet.

  • arouzapl
    arouzapl

    adj. Arrosable.

    ●(c.1500) Cb 17a. gal. arrousables. b. arrousabl.

  • arouzer
    arouzer

    m. Arrosoir.

    ●(1856) VNA 55. un Arrosoir, tr. «un Arrousér.»

  • arouzet
    arouzet

    adj. Arrosé.

    ●(c.1500) Cb 17a. g. arrouse. b. arrouset.

  • arouziñ
    arouziñ

    voir arouzañ

  • arozenn
    arozenn

    f. (marine) Poupe. cf. aros

    ●(1956) BAHE 6-7/16. arozenn eo ar ger tregeriek evit aroz. ●Eñ avat, a oa en arozenn, o kousket war ar blueg.

  • arpanti
    arpanti

    m. –où (?) Appentis (?).

    ●(1866) FHB 83/243b. en eun arpanti digor d'ar pevar avel.

  • arraog
    arraog

    m. Anticipation, prévoyance.

    ●(c.1718) CHal.ms i. anticipation, tr. «arrauc.» ●(c.1718) CHal.ms iii. preuoyance, tr. «auisemant, arraug.»

  • arraogiñ
    arraogiñ

    v. Anticiper.

    ●(c.1718) CHal.ms ii. Il a sçu gagner les deuants, tr. «ean endés arrauguet.»

    ●(1904) DBFV 11b. arraugein, arraukat, v. a., tr. «anticiper, prendre les devants.»

  • arraokaat
    arraokaat

    v. Prendre les devants.

    ●(c.1718) CHal.ms i. anticiper, tr. «arraucat, dialbenein p.m.

    ●(1904) DBFV 11b. arraugein, arraukat, v. a., tr. «anticiper, prendre les devants.»

  • arras
    arras

    s. = (?).

    ●(1834-1840) BBZcarn I 70. Janedik doughet an arras / ha me zougo an dour hag ar vas, tr. «Jeannette portez (…) / Et je porterai l'eau et le bâton.»

  • arre
    arre

    adv. Encore.

    ●(1499) Ca 11b. Arre. g. de rechieff. ●(c. 1501) Donoet 18-15. Are en puler, tr. « De même au pluriel » ●(1575) M 2131-2132. Arrhe an neff defæt, no deues nep preder / A caffout remet flam, ho blam en nep amzer, tr. «Du ciel encore, ils n'ont aucune pensée / De trouver rémission heureuse de leur crime en aucun temps.»

    ●(1659) SCger 39b. derechef, tr. «arre.» ●(c.1680) NG 316. Dait tre aman aré.

    ●(1838-1866) PRO.tj 181. Barnet arre da zic'haoui ar perc'hen. ●(1838) OVD 185. m'hé chairrér arré clos én hé ascourne.

    ●(1904) DBFV 11b. arré, adv., tr. «de nouveau.» ●(1927) GERI.Ern 26. arre adv., tr. «De nouveau.» ●(1942) DHKN 70. En ijinour e gav digaréieu arré bout deit hoah d’où jabein.

  • arrebeuri
    arrebeuri

    plur. Meubles.

    ●(1716) PEll.ms 6. Arrebeur, La chevance d'une maison de campagne. C'est un composé de l'article ar, du nom Gre et du verbe Peuri, et signifie mot pour mot ceux qui paissent. ●(1732) GReg 33a. Ameublement, meubles dont on garnit une chambre, tr. «An arrebeury. meublaich. p. meublaichou.» ●613b. Ménage, meubles d'une maison, tr. «an arrebeury.» ●629a. Mobiliaire, biens mobiliaires, tr. «Arrebeury.»

    ●(1864) SMM 132. Marteze ez eus arrebeuri caer, eur guele acoutret mad. ●(1872) GAM 29. da brena an arrebeuri. ●30. en he arrebeuri dister. ●(1878) EKG II 227. P'en em gavaz enn he zi, e leac'h an arrebeuri pinvidik a ioa enn-han p'oa eat d'ar prizoun, ne gavaz nemed tammou koz-gueleou.

    ●(1900) KEBR 9. An arrebeuri gaer, tr. « Les beaux meubles ».

    ●(1905) BOBL 28 octobre 58/1b. e giz arrebeuri nemed eur c'holc'hed truillek ha diazezet. ●(1906) KANngalon Genver 4. An ilizou hag an arreubeuri zo ennho. ●(1922) EMAR 38. ar pep brava eus an arrebeuri. ●(1924) ZAMA 91. eun taolig diboultrenna d'an arrebeuri. ●(1925) FHAB Mae 171. rak e arrebeuri a oa bet graet ar rins warno. ●(1929) FHAB C'hwevrer 67. Arrebeuri ha dilhad ha n'oa ket mez o gwelet. ●(1935) FHAB Mezheven 242. karet a raent kaout arrebeuri gaer, en o ziez, grêt, nann diwar zao, met kizellet e koat dero, kalet ha padus.

  • arreic'h
    arreic'h

    voir areizh

  • arrelaj
    arrelaj

    m.

    I.

    (1) Arrérages, produits, intérêts d'une rente constituée.

    ●(1659) SCger 8b. arerage, tr. «arelaich.» ●(1732) GReg 52b. Arrerages, intérêts, ou revenus qu'apporte une rente constituée, tr. «Arelaich. p. arelaichou.»

    (2) [au plur.] Arrelajoù : arrérages dûs d'une rente, d'un loyer, etc.

    ●(1732) GReg 52b. Arrerages, ce qui reste à payer des loyers de terres & de maisons &c., tr. «arelaichou.»

    II. sens fig. [en locution]

    (1) Kaout arc'hant en arrelaj : avoir de l'argent de côté.

    ●(1932) FHAB Gouere 284. Foei ! arc'hant en arrelach a rankit da gaout, evit heulia modou kêr, ha netra ken !

    (2) Lakaat udb. en arrelaj : mettre qqc. de côté, en réserve.

    ●(1956) BLBR 94/5. hag ar gigerien a glaske lakat kig en arrelaj !

    (3) Labour zo en arrelaj : nous sommes surchargé de travail.

    ●(1904) KZVr 354 - 19/08/04. Arelach, ar ger-ze a zeblant beza deuet e brezonek dioc'h ar gallek «arrérages», ar pez a chom da baea, an dilerc'h eus eun dle. Setu aman skoueriou eus e implij e Leon : Labour a zo en arelach, re a labour a zo, war-lerc'h emaomp gant hor labour. ●(1913) KZVr 33 - 19/10/13. Arelach. Labour a zo en arelach, tr. «nous sommes accablés d'ouvrage. Léon.»

  • arrelajet
    arrelajet

    adj. sens fig. (Colère) rentrée, retenue, non extériorisée.

    ●(1958) BRUD 4/37. leun a imor fall arrelachet.

  • arrelajiñ
    arrelajiñ

    v.

    (1) V. intr. (en plt de choses à faire, du travail) Chom da arrelachiñ : rester à faire, attendre qu'on s'en occupe.

    ●(1904) KZVr 354 - 19/08/04. Choum a ra traou ganeomp da arelachi, an traou a choum war-lerc'h ganeomp. ●(1913) KZVr 33 - 19/10/13. Arelachi. Choum a ra an traou ganeomp da arelachi, tr. «nos affaires ne vont guère de l'avant. Léon.» ●(1958) BRUD 4/25. Traou merenn (...) a jome da dorta, da arrelachi e korn an daol.

    (2) V. tr. d. Économiser.

    ●(1958) BRUD 4/37. Mari a lavare dezañ arrelachi e arhant ; mes ouspenn arhant eh arrelache Job ! ●58. Arrelachi : lakaad a gostez.

    ►absol.

    ●(1958) BRUD 4/36. N'az-peus d'ober nemed arrelachi !

  • arreval
    arreval

    m. (meunerie) Mouture ; moutage, moulage, droit de moute, de mouture.

    I.

    ●(1867) FHB 137/262a. Ar portezer a gavo he arreval... ●(1868) FHB 161/40b. eur miliner a iea da vala arreval X. ●(1895) GMB 40. pet[it] Trég[uier] érañvel. ●(18--) SBI II 202. Blamit ar miliner, / Rac ouz a bep eureuvel 'c'h a ganthan an anter, tr. «Blâmez-le meunier, Car, de chaque moûture, il distrait une moitié.»

    ●(1907) KANngalon Eost 469. An dud (...) a gasaz ho arrenval da vala da leac'h all. ●(1927) GERI.Ern 26. arreval m., tr. «Mouture.» ●(1928) TAPO 8. Kas an arreval d’ar vilin, ribotat, sila ar yod. ●(c.1930) VALLtreg 843. Erañvel : Haut-Trég. pour arreval plur. ou = mounée, la provision ordinaire qu'on porte à moudre au moulin. / Quantité de blé que l'on donne à moudre. Ex ‑ Eur c'haer a eranvel he deuz roet d'in = elle m'a donné une bonne quantité de blé à moudre. (Voir Glos.). ●(1936) PREZ 71. ar re oa o kas bleud hag o kerc'hat arrenval.

    II. Bezañ dour a-walc'h en e vilin evit malañ arreval ub. : voir malañ.

  • arrez
    arrez

    m.

    (1) Arrhes.

    ●(1499) Ca 78b. Erres. g. idem. ●(1633) Nom 202a. Pecunia attributa, assinationes, sunt qui vulgò : vocari putant : argent d'assignation : archant á assignation á ve roet en erres. ●205a. Arra, arrabo : arres : errès.

    ●(1659) SCger 53a. erres, tr. «arrés.» ●130a. arrès, tr. «erre.» ●147a. erres, tr. «arres.» ●(1744) L'Arm 17a. Arres, tr. «Arréss.. ézeu. m.»

    ●(18--) KTB.ms 14 p 244. setu aman daou c'hant skoued arrez.

    ●(1904) DBFV 11b. arrez m. pl. eu, tr. «arrhes.» ●(1934) BRUS 284. Des arrhes, tr. «arréz.»

    (2) Reiñ udb. en arrez evit udb. all : donner qqc. échange de qqc. d'autre.

    ●(1867) BUE 86. he gabel a lemaz diwar he ben, hag a roaz enn arrhez evit eur bara.

    ►sens fig.

    ●(1727) HB 494. an erres eus ar c'hloar da zonet. ●511. Un erres a c'hloar an Eêvou.

    ●(1864) SMM 95. ez eo ar Groas eun errez euz ar vuez eternel. ●96. Eun errez eo a silvidigez hag eus eur maro mad. ●(1894) BUZmornik 5. evel eunn errez euz a euruzded ar baradoz.

    ●(1920) AMJV ix. Evel eun errhez euz an donezonou-ze.

    (3) Diner-arrez : arrhes.

    ●(1904) DBFV 56a. dinér Doué, dinér arrez, tr. «denier à Dieu, arrhes.»

  • arreziñ / arrezañ
    arreziñ / arrezañ

    v. tr. d. Donner (qqc.) en arrhes.

    ●(1464) Cms (d’après LCJL 7). Erresaff. g. arrer. ●(1499) Ca 78b. Erresaff. g. arreer.

    ●(c.1718) CHal.ms i. arher, donner des arhes, tr. «arresein.» ●(1744) L'Arm 17a. Donner des arres, tr. «Arrézein.»

    ●(1868) KMM 224-225. e doare ul loen treud ac coz, pa vez tenned divarna ar bas, ar pez a c'holo aneza er foar, abars e arrezi. ●(1890) MOA 123a. Donner des arrhes pour une cheval, tr. «errezi eur marc'h.»

    ●(1904) DBFV 11b. arrezein, tr. «donner des arrhes, étrenner.»

  • arriagon
    arriagon

    voir arc'hdiagon

  • arrivañ
    arrivañ

    v. intr. (marine) Arriver au vent.

    ●(1920) KZVr 365 - 29/02/20. arriva, tr. «arriver (au vent).»

  • arrizh
    arrizh

    s. –où Spectre, fantôme.

    ●(1969) ADBr lxxvi 4/660. djwilet em es arrèheu Jan-Marey : j'ai vu le fantôme de Jean-Marie.

  • arroch
    arroch

    s. Avanie.

    ●(c.1718) CHal.ms i. auanie, tr. «arroch'.»

    ●(1904) DBFV 11b. arroch, tr. «avanie.»

  • arrochiñ
    arrochiñ

    v. tr. d. Faire des avanies.

    ●(c.1718) CHal.ms i. Ils me font touiours des auanies, tr. «int em arroch' ataü, Taul a Taul.»

    ●(1904) DBFV 11b. arrochein, v. a., tr. «faire des avanies (Ch. ms.).»

  • arroud
    arroud

    m. –où

    I. spat.

    (1) Endroit, lieu précis.

    ●(1772) KI (var.) xlii 333-334. ar chaç guen a so breman / en arrout se o phlaç.

    ●(1860) BAL 38. E pe arroud euz ar bed. ●261. en Aoter, en arroud ma poc ar beleg. ●(1872) ROU 83b. Endroit, tr. «Arroud.» ●(1880) SAB 151. betec an arroud n'oa nemet ur strizenn-vor, ur ster da dreuzi. ●(1883) MIL 250. en arroud ma tizroer da vont da Chapel Sant-Alar. ●(1894) BUZmornik 111. planta he gleze ennhan en arroud ar galoun.

    ●(1902) MBKJ 218. gouzout a ra e pe du ema ann arroud kizidik. ●(1909) FHAB Here 301. unan bennak eus he arroudou goridik. ●(1927) GERI.Ern 26. arroud m. pl. ou, –oujou, tr. «Endroit, lieu précis.» ●(1960) BLBR 128/20. Re galed ar simant en arroud-se !

    (2) (en plt du vent) Chom er memes arroud : souffler de la même direction.

    ●(1923) ADML 117. A dra-zur, an avel o veza chomet pell er memez arrout, e vijent poulzet lark hag eat pell da zouara.

    (3) Passage, extrait (d'un livre).

    ●(1913) KZVr 33 - 19/10/13. Arroud, masc., pl. arroudou, arroujou, tr. «passage (d'un livre).» ●(1927) GERI.Ern 26. arroud m. pl. ou, –oujou, tr. «passage (d'un livre).»

    II. temp.

    (1) Moment.

    ●(1915) MMED 135. E pe arroud euz he oferen emedo p'eo bet skoet gant eur strinkad obus ?

    (2) Rendez-vous.

    ●(1913) KZVr 33 - 19/10/13. Arroud, masc., pl. arroudou, arroujou, tr. «rendez-vous. Léon. Milin.» ●(1927) GERI.Ern 26. arroud m. pl. ou, –oujou, tr. «rendez-vous.»

    III. Gouzout an arroud : trouver moyen.

    ●(1913) KZVr 33 - 19/10/13. Gouveout an arroud, tr. «trouver moyen. Trég[or].» ●(1927) GERI.Ern 26. gouveout an arroud T[régor], tr. «trouver moyen.»

  • arroudad
    arroudad

    m. –où Extrait, passage d'un texte.

    ●(1969) BAHE 59/10. Setu amañ un arroudad bennak diwar ul lizher disin.

  • arroudenn
    arroudenn

    f. –où

    I.

    (1) Chemin, sentier.

    ●(18--) SAQ II 166. kerzet dre ar memez arouden.

    ●(1913) KZVr 33 - 19/10/13. Arrouden, arouden, tr. «sentier.» ●(1927) GERI.Ern 26. arroudenn, aroudenn f., tr. «sentier.»

    (2) Lit d'un petit cours d'eau à sec en été.

    ●(1913) KZVr 33 - 19/10/13. Arrouden, arouden, tr. «lit d'un petit torrent qui se dessèche en été. Trég[or].» ●(1927) GERI.Ern 26. arroudenn, aroudenn f., tr. «lit d'un petit torrent qui se dessèche en été T[régor].»

    (3) Arroudennoù an dorn : les lignes de la main.

    ●(1908) PIGO II 86. lenn doare pep den en aroudennou an dorn.

    (4) Direction.

    ●(1900) MSJO 14. Anaout an arouden-ze ha mont ennhi a galon vad. ●78. Na pegen sioul e sao ar stered varzu arouden anter-noz ! ●(1905) BOBL 25 novembre 62/1d. Awalc'h e oa bet d'ar vatimant disvia deuz a ugent goured divar an arouden.

    II. par ext. Preuve.

    ●(1874) FHB 475/37b. Mar kirit, eme c'hoas Valeri, gant eun arouden evit diskues oc'h bet o cofes, ho pezo an aluzen e ti ar pinijenner. ●(1874) FHB 476/45b. e peleac'h ema eta an arouden evit diskues e vezit e cofes hag e sacramanti ?

    III. sens fig. Mont, tec'hel diwar an arroudenn.

    (1) Dévier du droit chemin, mal tourner.

    ●(1909) KTLR 240. ar Markis iaouank a dec'has divar an arouden vad. ●(1913) KZVr 33 - 19/10/13. mont diwar an arouden, tr. «tourner mal, dévier. Abbé Caer.» ●(1927) GERI.Ern 26. mont diwar an arroudenn f., tr. «tourner mal, dévier.»

    (2) Exagérer.

    ●(1913) KZVr 33 - 19/10/13. mont diwar an arouden, tr. «exagérer, aller trop loin dans ses affirmations erronées. Abbé Caer.» ●(1927) GERI.Ern 26. mont diwar an arroudenn f., tr. «aller trop loin, exagérer.»

    IV. Mont dreist an arroudenn : dépasser les bornes.

    ●(1869) SAG 35 (L) G.-M. Karoff. Lakit evez gouzkoude ne dafac'h dreist an arouden. ●130. Ne deuz nemet ar re 'zo eat dreist an aroudenn, a gement o deffe euz oud sin ar Groaz.

  • arroudennet
    arroudennet

    adj. (Visage) marqué, creusé par les rides, les larmes.

    ●(1909) FHAB Genver 37. he divoc'h aroudennet gant an daelou. ●(1928) BREI 60/2d. Hed he dioujod arroudennet.

  • arroudenniñ
    arroudenniñ

    v. tr. d. Dessiner, tracer.

    ●(1924) BILZbubr 43-44/1025. gant eun drean spern ec'h arroudennas al lizerennou.

  • arroued
    arroued

    m. -où Petit épervier pour pêcher les crevettes.

    ●(1962) EGRH I 8. arroued m. -où, tr. « petit épervier pour pêcher les crevettes (Ernault, Gwened, a laka ar ger gg. Gwelloc’h eo gourel evel roued). »

  • arrouestliñ
    arrouestliñ

    v. En em arrouestliñ ouzh ub. : s’acoquiner à qqn.

    ●(1962) EGRH I 9. arrouestliñ (en em a- ouzh u.b.), tr. « s’acoquiner à quelqu’un. »

  • arroutet
    arroutet

    adj.

    (1) Aguerri, expérimenté.

    ●(1870) FHB 306/355b. sini gant an delen evel muzisianed arroutet.

    ●(1919) DBFVsup 4a. aroutet mat (Arv[or], Arg[oat]), adj., tr. «habile, routier.»

    (2) Débrouillard.

    ●(1919) KZVr 338 - 24/08/19. aroutet, tr. «débrouillard, Treger.» ●(1927) GERI.Ern 26. ar(r)oudet, arroutet, tr. «qui connaît son affaire, ferré, débrouillard.»

    (3) Bezañ arroutet war udb. : être compétent, connaître son affaire, son métier.

    ●(1909) KTLR 6. da ziskuez d'ho zad pegen aroutet oant var ho micher. ●103. Ama ar mestr a zo eun den aroutet var he vicher ha na fell d'ezhan kaout en he di nemet marichalet dispar. ●(1910) MBJL 155. e-tuhont m'eo ret bean aroutet mat war ar muzik.

    ►absol.

    ●(1936) BREI 460/2a. Ha c'hoaz te, pôtr kêz, a zo aroutet, 'n em c'henver. Me ne lennan paper ebet…

  • arroutiñ
    arroutiñ

    v. tr. d. Chasser.

    ●(1919) DBFVsup 4a. aroutein, tr. «chasser.»

  • arru-
    arru-

    voir erru-

  • arrumaj
    arrumaj

    m. (marine) = (?).

    ●(1987) GOEM 139. Ces pièces de gréement ainsi rassemblées sur le côté [mât, corne, bôme et avirons] portent le nom de an arrumach.

  • arruz
    arruz

    adj. Rougeâtre.

    ●(1879) ERNsup 147. ar-ru, un peu rouge, Trév[érec].

    ●(1913) KZVr 32 - 12/10/13. Arru, tr. «rougeâtre. Trég[uier].»

  • arsa
    arsa

    interj. Eh bien.

    ●(1790) MG 394. Arça, me hoær, cavét e hoès en tu de zireihein me houciance. ●(17--) ST 28. Orsa ! P'emaon enn hent, ha pa n'euz nemed-on, / N'ouzon petra a rinn, n'ouzon penaos emaon. tr. «or ça !»

    ●(1834) SIM 165. Arça, va buguel, re divezat eo da vont e nep lec'h. ●(1869) EGB 130. arsa ! tr. «çà !»

    ●(1902) PIGO I 24-25. «Arsa, emean, n'eo ket c'hoario zo ganimp ; ro d'in-me da arc'hant ha da gi, pe otramant out maro...» ●27. «Arsa, Dienez, deomp c'hoaz betek ar c'hoat-hont, ha gwaz a ze ma na gavomp ti ebed !» ●(1904) DBFV 11b. arsa, interj., tr. «ah çà ! eh bien ! allons !» ●(1908) PIGO II 5. Arsa, ne deuio ket ! ●(1942) DADO 10. Arsa ! ne vin ket lôsket da zistaga eur ger ? ●(1970) BHAF 36. «Arsa, emezi, o tenna he lunedou diwar beg he fri, petra an diaoul eo ar hataill-ze ?» ●138. «Arsa, paourkaez tata, te a wel an droug e pep leh.» ●217. «Arsa, ne gomprenan seurt, Itron. ●(1982) TKRH 19. Arsa, emezañ, paotred, ar vuhez-mañ n'hell ket padout.

  • arsailh .1
    arsailh .1

    m. –où

    (1) Attaque, assaut.

    ●(1575) M 1225. mat en bataill, ha da arsaill vaillant, tr. «bonne à la bataille et vaillante à l'assaut.»

    ●(1732) GReg 781a. Se ramparer contre les attaques du emon, tr. «Ramparzi e ene a ënep açzailhou an droucq-spered.» ●(17--) ST 102. N'euz forz en pet assaill ez omp en em gavet.

    ●(1914) DFBP 22b. assault, tr. «Arsaill.» ●(1919) BUBR 6/163. An 23, da c'houec'h eur diouz ar beure, e tilammas an Alamanted d'an arsailh gant ne oar den ped batailhon. ●(1919) BUBR 9/244. o tizarbenn arsailhou. ●(1919) BUBR 10/264. e oa kroget an arsailh da beder eur hanter. ●265. eur bagad soudarded a ya d'an arsailh.

    (2) Eneb-arsailh : contre-attaque, contre-offensive.

    ●(1919) BUBR 10/267. eun eneb-arsailh nerzus.

    (3) Armoù arsailh : armes offensives.

    ●(1732) GReg 255b. Armes, offensives, tr. «Armou da açzailh.»

  • arsailh .2
    arsailh .2

    voir arsailhañ

  • arsailhadenn
    arsailhadenn

    f. –où Attaque, assaut.

    ●(1975) LLMM 170/210. ar gentañ arsailhadenn.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...