Devri

Recherche 'a...' : 5084 mots trouvés

Page 88 : de asez (4351) à askol (4400) :
  • asez
    asez

    s. Espèce de. cf. astez, lastez

    ●(1902) TMJG 348. eun assans zorserez. ●(1907) AVKA 36. un asez skourje. ●100. En templ ive e oa un asez gloer hag a oa kement ze evel ho c'harg. ●(1925) SATR 49. eun astez mignanour flour. ●(1919) BUBR 5/122. en eun asez toufle. ●(1927) LZBt Genver 33. eun asaz Chantelo savet en dro d'ar skeuden. ●(1967) BRUD 26-27/46. Ahanta an asez foerer koz.

  • asidu
    asidu

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) Assidu.

    ●(1499) Ca 12b. Assidu. g. idem continu g. assiduel. ●(c.1500) Cb 17b. g. assiduelament. b. dre assidu.

    (2) Régulier.

    ●(1847) MDM 134. pephini o veza azidu en he plaz. ●204. gand ma o devezo labour asidu.

    ●(1900) FHAB Genver 21. em bugaleach e voaz ma c'hamaladez assidu.

    II. Adv. Régulièrement.

    ●(1944) VKST C'hwevrer 52. Kalon ar plac'h yaouank a zo evel eur feunteun, uhel an dour enni asidu. ●(1995) BRYV I 30. (Milizag) ez eem asidu d'an iliz. ●34. n'edont ket asidu en ti. ●(1995) BRYV II 147. (Milizag) asidu eo e oa o klemm. ●(1995) BRYV III 3. (Milizag) freuziad asidu, kas ar hezeg.

  • asied / asiet
    asied / asiet

    f./m. –où, –i, asidi

    (1) Assiette.

    ●(1633) Nom 156b. Quadra mensa : assiette : assiet.

    ●(1732) GReg 56b. Assiette, ustencile de table, tr. «Açzyed. p. açzyedou.»

    ●(1834) SIM 161. e assiet dindan e vrec'h. (…) Leze a eure e assied da gueza. ●(1838-1866) PRO.tj 193. eur pez foeltren assied. ●(1890) MOA 194a. Assiette creuse, tr. «asied doun, f. asiedi doun.» ●(18--) SBI II 182. Eur pez foueltren assied, tr. «Une espèce d'énorme assiette.»

    ●(1904) DBFV 12a. asiet, f. pl. eu, tr. «assiette.» ●(1922) EMAR 83. Er memes asïet debret. ●(1990) TTRK 74. Ne veze lakaet asidi nemet evit ar predoù bras !

    (2) Tranchoir (à pain).

    ●(1633) Nom 58a. Panicra mensa, solum cereale : trenchoir de pain : trangoüer pe assiet bara.

  • asiedad / asietad
    asiedad / asietad

    m. –où Contenu d'une assiette.

    ●(1732) GReg 56b. Assietee, plein une assiette, tr. «Açzyedad. p. açziyedadou.» ●Une assietée de soupe, tr. «Un açzyedad soubeñ.» ●(1744) L'Arm 18b. Assiettée, tr. «Assiettatt.. adeu. f.»

    ●(1902) LZBg Mae 109. un asiètad souben. ●(1904) DBFV 12a. asietad, f. pl. eu, tr. «assiétée.» ●(1913) FHAB C'hwevrer 49. Eun asiedad hariko. ●(1914) KZVr 58 - 12/04/14. asiedad m., pl. ou, tr. «assietée.» ●(1928) LEAN 57. eun asiedad bras a zoubenn ar c'haol. ●(1957) DSGL 132. Un asietad soubenn.

  • asiejamant
    asiejamant

    m. Assiègement.

    ●(1633) Nom 188a. Obsidio, obsessio : assiegement, le siege : an sig, an assiegamant.

  • asignad
    asignad

    m. –où Assignat.

    ●(1790/94) PC I 230. assignadou faos.

  • asignal
    asignal

    m. –où Assignat.

    ●(1847) FVR 76. arc'hant paper pe asinaligo. ●110. Rak Asignalou glaz ha du, / 'Zo mouneiz fall. ●341. ann arc'hant paper, hanvet Asignalou.

  • asik
    asik

    adj. Très faible.

    ●(1732) GReg 707b. A peine peut-il parler, tr. «acicq eo.» ●733a. Je n'en puis plus, tr. «acicq oun.» ●746b. N'en plus pouvoir de foiblesse, tr. «beza acicq.» (...) Je n'en puis plus, tr. «acicq oun.»

    ●(1867) MGK 103. Eul leon asik, isil, dre ma voa koz meurbed. ●(1872) ROU 84b. Exténué, tr. «Astig.»

    ●(1924) NFLO. il est fatigué, tr. «azik eo e gorf outan.» ●(1927) GERI.Ern 28. asik adj., tr. «Débile, très faible.»

  • asikaat
    asikaat

    v.

    (1) Devenir plus exténué.

    ●(1962) EGRH I 9. asikaat v., tr. « devenir ou rendre plus exténué. »

    (2) Rendre plus exténué.

    ●(1962) EGRH I 9. asikaat v., tr. « devenir ou rendre plus exténué. »

  • asiket
    asiket

    adj. Très faible.

    ●(1914) KZVr 58 - 12/04/14. asiket, tr. «sans force, sur le flanc. Asiket ê c'hoaz. Corn[ouaille] abbé Besco.» ●(1927) GERI.Ern 28. asiket part., tr. «très affaibli.»

  • asinañ
    asinañ

    v. tr. d.

    (1) (droit) Assigner.

    ●(1499) Ca 12b. Assinaff. g. assigner.

    ●(1914) KZVr 58 - 12/04/14. asina, tr. «assigner, appeler en justice, Milin.»

    (2) Assigner.

    ●(1955) STBJ 208. Kerkent hag asinet an eured.

  • asinasion
    asinasion

    f.

    (1) Assignation.

    ●(1499) Ca 12b. Assignation. g. idem.

    ●(1633) Nom 202a. Pecunia attributa, assinationes, sunt qui vulgò : vocari putant : argent d'assignation : archant á assignation á ve roet en erres.

    (2) Rendez-vous galant.

    ●(1868) GBI II 520. Ann den iaouank man a zo êt / Dhe asiniasion milliget, tr. «Ce jeune homme s'est rendu / A son rendez-vous maudit.»

    ●(1904) CT (note de A. Le Braz) p. 155. Le mot asinasion est généralement employé, en Trégorrois, dans le sens de «rendez-vous donné à une jeune fille.» ●(1914) KZVr 58 - 12/04/14. asinasion, tr. «assignation, rendez-vous.»

  • asinet
    asinet

    adj. Assigné.

    ●(1499) Ca 12b. Assinet. g. asigne. ●(c.1500) Cb 17b. Assignet. g. asigne. ●(1633) Nom 224b. Dies comitialis : iour appointé pour consulter des affaires : dez assinnet euit consideriff an afferou.

    ●(1732) GReg 546a. Au jour assigné, tr. «D'an deiz açzinet.»

    ●(1860) BAL 268. d'ar mare assined. ●(1889) CDB 113. Gourc'hemenn da denna billet / E kanton Prat a eo asinet.

    ●(1914) KZVr 58 - 12/04/14. d'ar mare asinet, tr. «au temps fixé.» ●(1944) SAV 30/49. an devez asinet evit ar votadeg.

  • Asirian
    Asirian

    m. –ed Assyrien.

    ●(1792) HS 177. En Assyriennèt e gousquai tranquil.

    ●(1866) HSH 78. roue an Assyrianet.

  • asistañ / asistiñ
    asistañ / asistiñ

    v.

    (1) V. tr. d. Assister.

    ●(c.1680) NG 1897. Don assistou cotibunan. ●(1741) RO 544. Vn amiegues fur euit ma assistan.

    ●(1839) BEScrom 274. assistein e ré er ré glan. ●(1856) VNA 164-165. assister leurs père et mère, tr. «assistein ou zad hac ou mam.»

    (2) V. tr. i. Asistañ e : assister à.

    ●(1621) Mc 6. Gret em eux oresonou, hac assistet en offeren.

    ●(1727) HB 239. assista en un Oferen var-blean.

    ●(1854) MMM 402. eus a gement hini a assist er sacrifiç-mâ. ●(1879) GDI 106. é dihue pé tair [overen] ar un dro, hui hou pou muyoh a vérit dirac Doué, arlerh ne vou quen dispartiet hou sperèd, ma n'assistehèh quet é gùirioné é hani a nehai.

    ►absol.

    ●(1928) LZBt Mae 106. eun daou-ugent benag a ajistas, c'houezet da gaout en o zouez eun Eskob eus o c'henvrois.

    (3) V. pron. réci. En em asistañ : s'assister mutuellement.

    ●(1821) SST 263. d'hum respectein, d'hum supportein ha d'hum assistein.

  • asistañs
    asistañs

    f. Assistance.

    ●(1625) Bel 13. É meritout digant Doué, / Madelesou bras en oz buhez, / Hac è assistancc en tremenuoe.

    ●(1710) IN I 170. nac asistanç na soulajamant. ●(1792) BD 3600. diguesset ochasistans din, tr. «apportez-moi votre assistance.»

    ●(1821) SST 52. hemp decour nac assistance hâni. ●(1862) BSH 25. rei din azystançz.

    ●(1902) TMJG 348. n'ê ket ajistans Mari-Job ar Gêrgéno a vo laret vo bet manket d'ec'h.

  • asistant
    asistant

    m. –ed Assistant.

    ●(c.1687) VEach 17. Ar Roué memes à impligeas é daou dourn Royal euit remui ar mein diuar ar cauarnse, pe en hini, euel mauoé digoret é guelsont vr scleryen bras, dré moyen vr lamp ardant allumet dirac ar Relegou sacrsé, antrasé à crescas meürbet an eston ames an oll assistantet.

    ●(1854) MMM 398. evit an oll assistantet all.

  • ask
    ask

    m. –où

    (1) Encoche.

    ●(1464) Cms (d’après GMB 41). Asq, cornière.

    ●(1876) TDE.BF 24a. Ask, s. m., tr. «Entaille.»

    ●(1904) DBFV 12a. ask, m. pl. eu, tr. «entaille, encoche.» ●(1927) GERI.Ern 28. ask m., tr. «Entaille, coche, incision.»

    (2) Lammat diouzh an ask : faire un bond de surprise, de douleur.

    ●(1952) LLMM 31/55. (Douarnenez) E lammar deus an ask, deus e ask : oc'h ober ul lamm uhel ha trumm, gant ar boan da skouer.

    (3) = (?).

    ●(1864) KLV 68. eunn troatat etre bep aval, a zo a-walc'h ; o lakaat enn ask unan d'eunn-all.

  • askadenn
    askadenn

    f. = (?) eskadenn, aspadenn (?).

    ●(1880) SAB 259. grizienn ac ascadenn an ëurusdet.

  • askañ
    askañ

    v. tr. d. Entailler.

    ●(1876) TDE.BF 24a. aska, v. a., tr. «Entailler.»

    ●(1927) GERI.Ern 28. aska v. a., tr. «entailler.»

  • askanañ
    askanañ

    v. tr. d. Rechanter.

    ●(1732) GReg 787a. Rechanter, tr. «Azcan. pr. azcanet.»

    ●(1866) FHB 100/381b. da ascana ar c'hantic.

    ►absol.

    ●(1931) FHAB Ebrel 153. oc'h askana en o ziez.

  • askannañ
    askannañ

    v. tr. d. Rebattre.

    ●(1732) GReg 785b. Rebattre, battre une deuxième fois, tr. «Azcanna. pr. azcannet.»

  • askant
    askant

    s. = (?).

    ●(1831) MAI 112. pe-lec'h e man da dan ha da ascant evit respont da guement-se !

  • askavet
    askavet

    adj.

    (1) Retrouvé.

    ●(1906) KANngalon C'hwevrer 37. denved azkavet.

    (2) Bezañ askavet : avoir retrouvé son chemin.

    ●(1866) FHB 83/244a. Faziet oun bet war va hent e-kreiz ar c'hoajou. Az-kavet oun.

  • askavout
    askavout

    v. tr. d. Retrouver.

    ●(1866) FHB 56/27a. abarz ascaout ar iec'hed. ●31b. hag en doa an eur-vad da az-kavout an hini en doa hen digemeret. ●(1866) FHB 57/36b. mes dizale ec'h askavas ar fisians. ●(1894) BUZmornik 189. ec'h askavaz adarre ar gueled.

    ●(1927) FHAB Meurzh 61. Karout a raje askaout war he c'hiz an evurusted a gargas neuze he c'halon. ●(1928) BFSA 137. hag an holl a askavas ar gweled.

  • askelc'hiañ
    askelc'hiañ

    v. tr. d. Recercler.

    ●(1931) VALL 628a. Recercler, tr. «askelc'hia.»

  • askell
    askell

    f. & adv. –où, askilli, iskilli d. divaskell

    I. M.

    A. (monde animal)

    (1) Aile.

    ●(1499) Ca 12b. Asquell. g. aele. ●(1580) G 485. An pluff bras oz asquell, tr. «Les grandes plumes de votre aile.» ●(1633) Nom 36b. Plangor alarum : batement des aisles : pa vez an diu-asquel ò dispafalat.

    ●(1710) IN I 9. Diouasquell o deveus da nigeal. ●366. ar guenanigou-se a guemer diaouasquel (lire : diouasquel). ●(1744) L'Arm 9b. Aile, tr. «Assquell.. pl, assquelleu ou gassquelleu.» ●(17--) TE 457(2). Peb-hani a nehai en doai huéh gasquêl.

    ●(1818) HJC 218. èl ma hrassamble ur ïar i voussinet idant i dioachèle. ●(1838) OVD 289. En eined, eit miret a gouéh ar en doar, e fouête dalh-mad ou divasquel. ●(1849) LLB 1814. ged ou diwaskel. ●(1867) MGK 16. Ma ve, diana, kre hoc'h eskel.

    ●(1903) MBJJ 50. Nij, neuze, gant da iskili. ●(1908) PIGO II 156. 'vel p'an ije bet iskili ouz e zivesker. ●(1912) BUAZpermoal 759. o iskili da nijal. ●(1922) EMAR 16. Askell ar skoul.

    (2) Nageoire.

    ●(1744) L'Arm 9b. Aîleron de poisson, tr. «Assquell pissquétt.»

    ●(1934) BRUS 256. Une nageoire, tr. «un askel –leu.»

    (3) Tenn-askell : vol d'une seule traite.

    ●(1932) ALMA 58. Klask a reant mont d'ar Japon en eun tenn-askell.

    B. sens fig.

    (1) Aile (de l'amour, de qqn etc.).

    ●(1857) GUG 4. Idan hou tivaskel arzé, / Tad, dihuennet hou pugalé.

    ●(18--) SAQ II 174. ar beden vud a bign varzu ennhan douget var diouaskel ar garantez.

    (2) (météorologie) Askell big : coin bleu dans le ciel, culotte de gendarme.

    ●(1914) KZVr 58 - 12/04/14. N'eus ket eun askell big 'barz en oabl, tr. «il n'y a pas une petite pièce de bleu dans le ciel (il est couvert de nuages).» ●(1986) DPSB 118. (Rieg) askell-big, tr. «coin de ciel bleu au milieu des nuages.»

    (3) Askell douar : recoin de terre.

    ●(1914) KZVr 58 - 12/04/14. Askell douar, tr. «recoin de terre. Even.»

    C. (en plt de qqc.)

    (1) Jantille de roue de moulin à eau.

    ●(1877) BSA 126. cueza a ra el lenn, ha gant an dinaou euz an dour, eo casset buhan dindan ar rod, a deu d'he flasta en eur luia he askellou.

    (2) Aile de moulin.

    ●(1744) L'Arm 9b. Aîle d'un Moulin, tr. «Assquel.»

    (3) (agriculture) Côté tranchant du soc.

    ●(1914) KZVr 58 - 12/04/14. askell, tr. «côté tranchant du soc.» ●(1927) GERI.Ern 28. askell, tr. «côté tranchant du soc.»

    (4) (architecture) Aile.

    ●(1744) L'Arm 9b. Aîle d'un Bâtiment, tr. «Casale ur Menair.» ●86a. Croisée d'une Eglise, tr. «Assquellieu unn Iliss. f.»

    ●(1876) TDE.BF 24a. askellieu, s. pl. f ; v[annetais], tr. «Partie d'une église, dite la croisière, parce qu'elle a la forme d'une croix.»

    ●(1904) DBFV 12a. askellieu, tr. «croisée d'une église (l'A.)»

    (5) Aile d'une pièce de vêtement.

    ●(1910) MBJL 136. war gorven denval al leanezed ha war an iskili gwenn sign a c'holo d'ê o fenn.

    (6) (pêche) Aile de chalut.

    ●(2010) MOPES 229. (Ar Gelveneg) Askell rouej (aile de filet) : Aile du chalut.

    (7) (militaire) Aile (d'une armée).

    ●(1633) Nom 189a. Exercitus cornua : les aisles d'vne armée : an cornou pe diuasquel vn armè. ●189a-b. Alæ : les ailes de la caualerie : asquel, pe sornou (lire : cornou) an caualery.

    (8) Aile d’avion.

    ●(1942) DRAN 79. an eskell diouz eun tu, evel deliou sec’h hag ar stern diouz an tu all.

    II. Loc. adv.

    (1) A-denn-askell : à tire d'ailes.

    ●(1732) GReg 368b. Il a pris l'essort, tr. «eat eo a dénn-asqell.»

    ●(1903) MBJJ 242. nijet a denn askel. ●(1915) MMED 29. nijit a denn-askel kals huelloc'h. ●(1931) ALMA 41. eul labousik a nij a denn-askell. ●(1939) MGGD 79. deuet a-denn-askell dreist ar moriou.

    (2) A-droc'h-askell : à tire d'ailes.

    ●(1866) BOM 6. A droc'h askel gant herr, / Me garje vel ann er, / Nijal dreisd ar goabren.

    (3) A-daol-askell : à tire d'ailes.

    ●(1926) FHAB Eost 286. D'an traon, d'ar red, a daol-askell…

    III.

    (1) Ober askell(ig) da : fréquenter une fille. (expression qui fait référence aux oiseaux qui agitent leurs ailes lors de la période des amours).

    ●(1866) BOM 88 (Ku) P. Proux. Tostaad a ra potret farod / D'ober askellik da Vargod, tr. P. Proux «D'abord vinrent les muscadins en battant des ailes...»

    ●(1906-1907) EVENnot 10. (Priel) Ober e ra askel d’ei, tr. «Il lui conte fleurette.» ●(1981) ANTR 185 (L) *Tad Medar. Pep hini a lavar e zoñj kerkent ha ma klev ema Perig oh ober e lez da Zoazig, pe Lomig oh ober askellig da Varivonig.

    (2) Strakal e askell : s’émanciper ; courir les filles.

    ●(1924) NFLO. Il joue des ailes (il commence à s'émanciper), tr. Loeiz ar Floc'h «strakal a ra e askell.» ●Il court le c[otillon], tr. Loeiz ar Floc'h «strakal a ra e askell (en mauv. Part).»

    (3) Frotañ e askell da ub. : passer la main dans le dos.

    ●(1947) YNVL (Ki) Y. Drezenn 25. Ha gouzout memes, pa vez dav, frotañ o askell d’ar sosialisted…

    (4) Kouezhet dezhañ klipenn hag askell : voir klipenn.

    (5) Bezañ du evel askell ar vran : voir bran.

  • askell-dilig
    askell-dilig

    f. (ornithologie) =

    ●(1936) IVGA 52. ar filip, an askell-dilig.

  • askell-dro
    askell-dro

    f. (transport) Hélicoptère.

    ●(1968) BAHE 57/22. e veze pourmenet en oabl gant un askell-dro.

  • askell-groc'hen
    askell-groc'hen

    f. eskell-kroc'hen, askilli-kroc'hen

    I.

    (1) Chauve-souris.

    ●(1464) Cms (d’après GMB 42). Asquell crochenn, g. huette ou frasoye. ●(1499) Ca 12b. Asquellcrochenn. g. chuette vng oyseau qui vole par nuyt. ●(c.1500) Cb 17b. Asquellcrochenn. g. chasse souris. ●(1633) Nom 41b. Vespertilio : chauue-souris : asquel-crochen.

    ●(1659) SCger 23b-24a. chauue-souris, tr. «asquel-croc'hen, p. esquel croc'hen.» ●130a. asquel croc'hen, tr. «chauue-souris.» ●(c.1718) CHal.ms i. chauue souris, tr. «asquel crehen, pl. Esquel crehen. a Ing. on dit, logoden pen toul, logoden pen dal.» ●(1732) GReg 159a. Chauve-souris, tr. «Asqell-groc'hen. p. æsqell-groc'hen.»

    ●(1870) FHB 294/262a. Perâg laza an askel-groc'hen. ●(1878) EKG II 126. evel ma speg an askell-groc'henn ouc'h eur voger.

    ●(1903) BTAH 135. An askilli-kroc'hen a droc'h an ër distan. ●(1907) PERS 171. al loened hanvet askel groc'hen.

    (2) sens fig. Personne maigre.

    ●(1972) SKVT I 75. Fañig Vras, un askell-groc'hen a zek pe unnek vloaz. ●(1973) SKVT II 134. Ha te, an askell-groc'hen, treut 'giz ar c'hagn.

    II.

    Treut evel un askell-groc'hen : très maigre.

    ●(1866) (L) G. Morvan FHB 63/86b. Eun denic coz croummet dindan ar beac'h eus he vloaveziou, seac'h ha treud evel eun askel-groc'hen.

    ●(1931) VALL 439. Maigre comme un clou, tr. «treut evel eun askell-groc'hen.» ●(1936) (Ki) J. Riou TKAL I 15. Aet e oa treut evel eun askell-groc'hen.

  • askellad
    askellad

    f. –où (architecture) Aile d'un bâtiment.

    ●(1944) EURW I 47. Eur palez a oa hemañ, gant e dri estaj hag e deir askellad lojeiz.

  • askelleg
    askelleg

    m. Volatile.

    ●(1913) FHAB Mezheven 187. ar paour-keaz askelleg a boanie da glask trei var e gein.

  • askellek
    askellek

    adj. Ailé, volatile, volant.

    ●(1732) GReg 968b. Volant, qui vole, tr. «asqellecq.» ●Insecte volant, tr. «Amprevan asqellecq.»

    ●(1867) MGK 106. gant eur bir askellek.

    ●(1927) GERI.Ern 28. askellek adj., tr. «ailé.»

  • askeller
    askeller

    m. –ion (sport)

    (1) Ailier.

    (2) Askeller kleiz : ailier gauche.

    ●(1935) TRAG 22. an askeller-kleiz.

  • askellet
    askellet

    adj. Ailé.

    ●(c.1500) Cb 17b. g. qui a aeles. b. asquellet.

    ●(1744) L'Arm 9b. Aîlé, tr. «Assquellétt.» ●(1790) Ismar 283. serpandèt asquêllét ha vélimus.

    ●(1904) SKRS I 244. eur groaz hag a ioa askellet evel eur serafin. ●(1927) GERI.Ern 28. askellet adj., tr. «ailé.»

  • askellig
    askellig

    f. –où

    (1) Aileron.

    ●(1744) L'Arm 9b. Aileron, tr. «Assquellig.. gueu. f.»

    ●(1927) GERI.Ern 28. askellig f., tr. «petite aile, aileron.»

    (2) Ober askell(ig) da : voir askell.

  • askemer
    askemer

    v. tr. d. Reprendre.

    ●(1847) FVR 196. Ar re c'hlaz a askemer ar Roc'h-Bernard. ●(1866) FHB 78/205a. askemeroud perc'henniez ho madou. ●(1868) GBI II 404. An hent da Rom 'askomerras, tr. «et il prit le chemin de Rome.»

    ●(1911) BUAZperrot 503. a c'hell hen askemeret.

  • askennet
    askennet

    adj. (habillement) = (?).

    ●(1966) DGEShy 48-49/19. askennet, adj., (sens ?) : "(Yves Calvarin, recteur de Lampaul-Ploudalmézeau, 1804-1826, était inexorable sur les modes nouvelles :) j'étais à l'église quand un dimanche … il refusa devant tout le monde de communier une jeune personne qui lui était parente par ce qu'elle n'avait pas l'ancienne coeffure, ur c'hoef askennet. les parents furent stomaqués … ne trouvèrent pas d'écho, ah bien oui !... contrarier Mr le Recteur ! ils étaient arrivés !", Arzel, recteur de Ploudalmézeau, manuscrit, I58 v°.

  • askerbet
    askerbet

    adj. Biseauté.

    ●(1942) VALLsup 21a. Biseauté, tr. «askerbet.»

  • askil
    askil

    m. (anatomie) Nuque.

    ●(1557) B I 472. Tumpet tizmat oar he asquil, tr. «faites-la vite tomber sur la nuque.»

  • askipet
    askipet

    adj. Bien conditionné.

    ●(1557) B I 469. Clesquet diff un pip asquipet, tr. «Cherchez-moi, sans faute, un tonneau bien conditionné.»

  • asklevout
    asklevout

    v. tr. d. Entendre à nouveau.

    ●(1911) BUAZperrot 220. ar blijadur a reas d'ezi klevet hag asklevet an Ave Maria.

  • askloed
    askloed

    coll.

    (1) Copeaux de taille moyenne.

    ●(1633) Nom 100a. Schidia vel schidiæ : des esclats, astelles, coupeaux : an scolpat, escleut.

    ●(1659) SCger 33a. coupeau, tr. «ascloeden p. ascloet.» ●(1732) GReg 209b. Copeau raisonnablement grand, tr. «Ascloëdeñ. p. ascloëd, æscleud.»

    (2) Attelles.

    ●(1744) L'Arm 19b. Attelle, tr. «Asscledenn.. léd. f.» ●31a. Bille de gros bois, tr. «Assclédeenn.. assclêd. f.»

    ●(1927) GERI.Ern 28. askloedenn, askleudenn f. pl. ou, askloed, tr. «attelle, éclat de bois fendu.»

  • askloedenn
    askloedenn

    f. –où

    I. (en plt de qqc.)

    (1) Copeau de taille moyenne.

    ●(1499) Ca 12a. Ascloedenn. g. coupeau.

    ●(1659) SCger 33a. coupeau, tr. «ascloeden p. ascloet.» ●130a. ascloeden, tr. «atelle.» ●(1732) GReg 209b. Copeau raisonnablement grand, tr. «Ascloëdeñ. p. ascloëd, æscleud.»

    (2) Éclisse.

    ●(1927) GERI.Ern 28. askloedenn, askleudenn f. pl. ou, askloed, tr. «attelle, écalt de bois fendu.» ●(1934) BRUS 240. Une éclisse, tr. «un askléden –neu.»

    (3) Attelle.

    ●(1744) L'Arm 19b. Attelle, tr. «Asscledenn.. léd. f.» ●31a. Bille de gros bois, tr. «Assclédeenn.. assclêd. f.»

    (4) (cuisine) Spatule pour retourner les crêpes.

    ●(1914) KZVr 58 - 12/04/14. askleden, tr. «bois pour retourner les crêpes. Corn[ouaille] Jaffrennou. (en Trég[uier] plutôt «sklinsen»).» ●(1982) PBLS 48. (Langoned) askleudenn, tr. «spatule pour retourner les crêpes sur la 'pillig ».»

    II. (en plt de qqn) Gringalet, chétif.

    ●(1983) PABE 28. (Berrien) askledenn, tr. «gringalet, chétif.»

  • askloedennek
    askloedennek

    adj. = stummet evel askloed.

    ●(1921) GRSA 191. Un tarhad gurun askledennek e strak.

  • askloediñ
    askloediñ

    v.

    (1) V. tr. d. Fendre (du bois).

    ●(1919) DBFVsup 4a. askledein, v., tr. «éclater (du bois), refendre en éclisses.» ●(1927) GERI.Ern 28. askledein V[annetais] v. n. et a., tr. «éclater (du bois) ; refendre en éclisses.»

    (2) V. intr. sens fig. (météorologie) Tonner.

    ●(1919) DBFVsup 4a. askledein, v., tr. «tonner.» ●(1921) GRSA 204. gurun é tarhein, é strakal, éh askledein.

  • askoan
    askoan

    f. –ioù Collation après le souper, réveillon. cf. adkoan

    ●(c.1500) Cb 18a. Atzcoan. g. mangier apres souper. ●(1521) Cc [Atzcoan]. Atzcoan. g. collation apres souper.

    ●(1659) SCger 130b. azcoan, tr. «collation.» ●(1732) GReg 179b. Collation, reveillon, ou, medianoche, tr. «Azcoan. p. azcoanyou. (Cette sorte de collation est reguliere & fameuse en Leon, au jeudi dès 4. Temps de Décembre.).» ●819a. Reveillon, tr. «Azcoann. p. azcoannyou.»

    ●(1857) CBF 100. Abarz mont d'ann oferenn hanter-noz, me ielo da rei ho askoan d'ann anevaled, tr. «Avant d'aller à la messe de minuit, j'irai porter une seconde soupe aux bestiaux.» ●(1869) FHB 252/343b. ascoan Guillou. ●(1870) FHB 285/190b. ar zaout, ar marc'h ho devoue askoan.

    ●(1905) IVLD 78. d'he askoan e kemeraz bara. ●(1909) KTLR 145. Du-ma, a lavare unan, e vo goadegennou evit askoan, bremaik. ●(1922) EMAR 42. al lann o doa ezomm / Ar c'hezeg 'vit askoan. ●(1926) FHAB Eost 312. da noz an askoaniou. (…) An noz-man a en em gav eiz deiz a raok noz Nedeleg.

  • askoaniañ
    askoaniañ

    v. intr. Réveillonner, manger pour la deuxième fois le soir.

    ●(c.1500) Cb 18a. g. manger apres souper. b. azconiaff. ●(1521) Cc [Atzcoaniaff]. g. menger apres souper. b. atzcoaniaff.

    ●(1732) GReg 179b. Collationner, reveillonner, tr. «Azcoanya. p. azcoanyet.» ●819a. Faire reveillon, tr. «Azcoannya. pr. azcoannyet.»

    ●(1857) CBF 9-10. askoania awechou. Ne vez askoaniet evelken nemet da c'houel Nedelek, tr. «parfois on soupe une seconde fois, mais ce n'est guère qu'à la fête de Noël.»

    ●(1927) GERI.Ern 27. askoania, tr. «faire réveillon.»

  • askoed
    askoed

    s. = (?) cf. askloed (?).

    ●(1909) KTLR 16. eur bragou penseillet hag eur rokeden, ennhi mil ha mil hascoet.

  • askol
    askol

    coll. (botanique) Chardons.

    ●(c.1500) Cb 92b-93a. [glan] Jtem lanugo / nis. g. cest prime barbe / ou la fleur du chardon seiche qui va au vent. b. an baru quentaff / pe blezu ascol sech.

    ●(1659) SCger 22b. chardon, tr. «ascol.» ●130a. ascolen, pl. ascol, tr. «chardon.» ●(c.1718) CHal.ms i. eschardonner oter les chardons, tr. «diloscalein et a sarzeau dihoualein, nettat en doüar es en hoscal, dihoüasquelein.» ●(1732) GReg 152b. Chardon, plante piquante, tr. «An ascolen. p. ascol.»

    ●(1903) EGBV 72. oskal, askol, ochel, m., tr. «chardon.» ●(1927) GERI.Ern 28. askol m., tr. «Du chardon, des chardons.» ●(1934) BRUS 264. Le chardon, tr. «en oskal ; en ochel.» ●(1954) LLMM 42/12. hag e-mesk askol hir ha kras e kresk du-mañ ha du-hont bodadoù louzaouenn-an-tign.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...