Devri

Recherche 'd...' : 9629 mots trouvés

Page 66 : de difazius (3251) à difermin (3300) :
  • difazius
    difazius

    adj. Infaillible.

    ●(1834) APD 7. soumetet d'e virionez puissant ha difazius. ●8. sclêrigen difazius ar Speret-Santel.

  • difaziusted
    difaziusted

    f. Infaillibilité.

    ●(1914) DFBP 183a. infaillibilité, tr. «Difaziusded.» ●(1960) BAHE 23/5. ma vije diskleriet evel un dogmenn eus ar feiz katolik difaziusted ar Pab. ●(1961) BAHE 27/44. difazïusted H.T. ar Pab.

  • difeal
    difeal

    adj. Félon, infidèle.

    ●(1650) Nlou 81. diffeal eual aezr, tr. «félon comme un serpent.»

    ●(1914) DFBP 183b. infidèle, tr. «Difeal.»

  • difealded
    difealded

    f. Infidélité.

    ●(1914) DFBP 183b. infidélité, tr. «Difealded.»

  • difediñ
    difediñ

    v. intr.

    (1) Se distinguer, dégoter.

    ●(1767) ISpour 80. ur mode nehué benac eit hum usquein, hum alege, eit hum quinttein ha diffædein. ●84. ivi ha cass é devou, mar gùell unn aral é tiffædein gùell eitt-hi. ●178. de hum quinttein éit diffædein. ●393. bragal ha diffædein. ●(1790) Ismar 123. fæçonnieu nehué en dès attàu (...) de hum alége ha de ziffædein. ●125. caz hac ivi hi devou, mar gùél un aral é tiffæedein gùel eit-hi.

    ●(1829) CNG 12. Ne houès-hui bet cavet assès eit bragal, diffædein, eit gobér chervat ? ●(1856) VNA 170. c'est à qui brillera le plus, tr. «é mant par-ivi pihue e ziffædou muihan.»

    ●(1904) DBFV 50a. difédein, tr. «se distinguer.»

    (2) Difediñ dreist : se distinguer de.

    ●(1790) MG 394. hou laquad de vragal ha de zifædein drès er mèrhèt a hou rang.

  • difedus
    difedus

    adj. Distingué.

    ●(1909) DIHU 52/349. ur baniél ha hui tennet arnehon ken difedus.

  • difeilhenniñ
    difeilhenniñ

    v. tr. d. Feuilleter.

    ●(1904) BOBL 24 décembre 14/2d. klask en ho paperou, difeilleni ho leoriou-konverz.

  • difeiz .1
    difeiz .1

    adj.

    (1) (en plt de qqn) Impie, mécréant.

    ●(1580) G 301. Gant tut so dyfeyz, tr. «Par des hommes qui sont sans foi.»

    ●(1867) FHB 117/98b. Eun den difeiz eo bet, unan euz ar re difeisa. ●(1870) FHB 286/194a. an dud difeiz ne blij ket an dra-ze dezho. ●(1877) EKG I 238. an dud difeiz ha dizoue. ●(1899) LZBt Meurzh 45. ec'h omp tud dife prest da vont d'an ifern da daoni.

    ●(1903) MBJJ 181. pa bleustront tud dife. ●(1907) FHAB Mae 88. An ebestel gaouiad ha difeiz a gaver brema o prezeg en hostaliriou. ●(1933) MMPA 169. kreansou an dud dife.

    (2) (en plt d'un pays) Qui n'est pas gagné à la foi chrétienne.

    ●(1911) BUAZperrot 228. da vont da brezeg an Aviel er broiou difeiz.

    (3) (en plt d'écrits) Qui professe des idées contre la foi.

    ●(1868) FHB 161/33a. Ar scrijou difeiz ha dizoue a ia scrijus var gresk.

    ●(1877) EKG I 7. lezennou difeiz ha diroll.

    ●(1907) KANngalon Gwengolo 493. eur c'hazetenner a skrive er gazeten difeiz Tiempo. ●(1908) FHAB Mezheven 181. d'ar c'hazetennou difeiz ha dissakred ha zoken da re glouar ha daou-hanter.

    (4) (en plt d'une croyance) Impie.

    ●(1882) BAR 30. tenna ar c'hredennou difeiz-ze euz ho fenn. ●41. an denvalijen a deu da heull ar c'hredenou difeiz.

  • difeiz .2
    difeiz .2

    f. Impiété.

    ●(1866) LZBt Gouere 176. kontamm ann dife. ●(1866) SEV 182-183. o veza ma tamalle anezhan evit he zifeiz hag he erezi. ●242. E-kreiz va diroll brasa ha va difeiz. ●(1872) ROU 88b. L'impiété, tr. «An difeiz.» ●(1884) FHB 11/81b. diskouez he zifeiz dirak an holl.

  • difeiz .3
    difeiz .3

    m. Homme impie.

    ●(1915) MMED 191. evit ar paour keaz difeiz.

  • difeizañ
    difeizañ

    v. tr. d. Faire perdre la foi à.

    ●(1929) FHAB Meurzh 116. ar pez a glaskont eo difeiza ha divreiza ar yaouankiz. ●(1942) VKST Du/Kerzu 197. emaint o «tifeiza» o ene.

  • difelc'h
    difelc'h

    adj. Qui n’a pas de rate, dératé.

    ●(1876) TDE.BF 123b. Difelc'h, tr. «Eraté, dératé.»

  • difelc'hañ / difelc'hiñ
    difelc'hañ / difelc'hiñ

    v.

    (1) V. tr. d. Dérater.

    ●(1732) GReg 364a. Erater, ôter la rate, tr. «Difelc'ha. pr. difelc'het (...) Van[netois] difelheiñ.»

    ●(1876) TDE.BF 123b. Difelc'ha, tr. «Erater, dérater.»

    ●(1904) DBFV 50a. difelhein, v. a., tr. «érater, dérater.» ●(1962) EGRH I 56. difelc’hañ v., tr. « dérater, être essouflé (cf. dielc’hat). »

    (2) V. intr. Vomir sa rate.

    ●(1923) KNOL 300. Dare 'voe dezi mervel eno. Dislounka he doa great kement, ma vije lavaret ez oa o vont da zifelc'hi.

    ►sens fig.

    ●(1909) KTLR 148. Ar merc'het (...) a venne difelc'ha kement e c'hoarzent.

  • difelc'het
    difelc'het

    adj.

    I. À qui on a ôté la rate.

    ●(1732) GReg 364a. Chien ératé, tr. «Qy difelc'het.»

    ►[empl. comme subst.]

    ●(1870) MBR 138. Iann a iea hag a rede evel eunn difelc'het.

    II. Redek evel chas difelc'het : voir chas.

  • difelc'hiñ
    difelc'hiñ

    voir difelc'hañ

  • difelpañ
    difelpañ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Dépecer.

    ●(1869) SAG 158. d'en difelpa a daoliou kalken.

    ●(1907) FHAB Kerzu 290. difelpet o izili ha lazet var an taol.

    (2) sens fig. =

    ●(1912) MMPM 41. na pet gweach ar gwel euz hor pec'hejou ho deuz diffelpet ho kaloun !

    II. V. intr. Se débattre.

    ●(1836) FLF 13. Caër en devoe yudal ha diffelpa.

  • difelpennañ
    difelpennañ

    v. tr. d. Découper par tranches.

    ●(1931) VALL 189a. Découper ; par tranches, tr. «difelpenna.»

  • difenn .1
    difenn .1

    m. –où

    I.

    (1) Défense, interdiction.

    ●(1621) Mc 73. ma Doue liquit vn diffe'n voar ma guenou, hac vn certen dor voar ma dieu geux.

    ●(1659) SCger 37b. defence, tr. «diffenn.» ●(1732) GReg 255b. Defense, prohibition, tr. «Difenn. p. difennou. Van[netois] dihuënn. p. ëu.» ●Contre sa défense, tr. «aënep e zifenn. èn desped d'e zifenn.» ●(17--) TE 153. en dihuèn en doai groeit é dad a zaibrein nitra quênd en noz.

    ●(1866) FHB 96/348b. an difenn a ra out-ho da labourat.

    ●(1911) SKRS II 155. an difen great gant Doue. ●(1923) FHAB Ebrel 140. met difenn zo da gomz enni eus a zoue. ●(1928) BFSA 85. Difenn a zo da douch ouzh an arc'hant gant an dorn. ●(1985) AMRZ 106. Soñj am-eus e oa difenn da gomz brezoneg er skol.

    (2) (Kaout) difenn da : (il est) interdit de.

    ●(1914) KANNgwital 138/417. Ar voazed a c'hoar o deuz difen da fumi er zal. ●(1928) BFSA 43. An dud lor o doa difenn da vont e-touez ar re yac'h. ●260. rak m'o deus ar merc'hed all difenn da lakaat o zreid aman. ●(1928) FHAB Ebrel 153. Perak kas an Tad da Gemper, p'en doa difenn d'ober misionou ?

    (3) Ober an difenn da : interdire à.

    ●(1910) MBJL 183. ne reont ken van ebet eus an difenn a reas d'ê ober prozision.

    II.

    (1) Défense, protection.

    ●(1575) M 2493. Achap dre nep abry, nedeux muy na difenn, tr. «Il n'y a plus moyen d'échapper par aucun asile, ni de se défendre.»

    ●(1732) GReg 255b. Defense, action de se défendre, tr. «Difenn. Van[netois] dihuënn.» ●(17--) TE 274. er batiantæt, péhani-zou dihuèn hac apoué en ol vertuyeu.

    ●(1904) DBFV 54b. dihuen, m. pl. –nneu, tr. «défense, protection.»

    (2) Moyen de défense.

    ●(1904) DBFV 54b. dihuen, m. pl. –nneu, tr. «moyen de défense.»

    (3) Fortification.

    ●(1904) DBFV 54b. dihuen, m. pl. –nneu, tr. «fortification.»

    (4) Bezañ war an difenn : être sur la défensive.

    ●(1732) GReg 255b. Se tenir sur la defensive, tr. «Beza varn an difenn.»

    (5) En em lakaat war an difenn : se tenir sur la défensive.

    ●(18--) SAQ I 133. mar guelit eun den treset fall e c'hen em guzit pe en em lakit var ho tifen.

    (6) Fortification militaire, retranchement.

    ●(1936) BREI 460/2c. War ar Rhen, an Alamaned a zo krog da sevel difennou.

    (7) Excuse, justification.

    ●(1633) Nom 9a. Apologia : excuse ou defense : excus, pe diffen.

  • difenn / difenniñ .2
    difenn / difenniñ .2

    v.

    I. V. tr. d.

    A. (sens d'interdiction)

    (1) Défendre, interdire.

    ●(1557) B I 252. Endan poan an tan hac an penn / An dra se crenn on diffennas, tr. «(il) nous a défendu absolument la chose, sous peine du feu et de la tête.»

    ●(1659) SCger 37b. defendre a quelqu'vn de manger, tr. «diffenn ouz vre benac dibri.» ●(1732) GReg 255a. Defendre, tr. «Difénn. pr. diffénnet. divénn. pr. divénnet. Van[netois] dihuënneiñ.»

    ●(1904) DBFV 54b. dihuen, dihennein, v. a. tr. «prohiber.»

    (2) Difenn udb. ouzh ub. : défendre qqc. à qqn.

    ●(1732) GReg 255a-b. Défendre quelque chose à quelqu'un, tr. «Divenn un dra-bennac ouc'h ur re. Van[netois] ●255b. On lui a défendu le vin, tr. «Divennet eo ar guïn outâ.»

    ●(1846) DGG 141. ha cetu ar pez a zifen Doue ouzomp.

    (3) Difenn udb. da ub. : défendre qqc. à qqn.

    ●(1732) GReg 255a-b. Défendre quelque chose à quelqu'un, tr. «dihuenneiñ, un dra d'unan-bennac.»

    (4) absol. Défendre, interdire.

    ●(1790) MG 54. Er uéh-quettan ni e gonzou a ourhæmeneu Doué, ag er péh e ordrénant hac e zihuènnant.

    (5) Empêcher.

    ●(1575) M 144. Ha ne guelsont dyffen, na viont condamnet, tr. «Et ne purent s'empêcher d'être condamnés.»

    B. (sens de protection)

    (1) Défendre, protéger.

    ●(c.1500) Cb 63a. [diffenn] Jtem tueor / eris. g. deffendre. b. diffenn. ●(1580) G 886. Ma amour ouz sourcy huy a duy don difenn, tr. «Mon amour, du souci vous viendrez me défendre.» ●(1621) Mc 69. Autraou ma diffennit.

    ●(1659) SCger 37b. defendre quelqu'vn, tr. «diffenn vre benac.» ●(1732) GReg 255a. Défendre quelqu'un, le proteger, tr. «Difenn ur re-bennac.» ●(1790) MG 38. Pe rehèn vat d'ur hi pé d'ul lon-aral, ean em chérissehai, em héliehai, hac em dihuènnehai. ●(1792) BD 359. diffeneste ma sy, tr. «Défends ma maison.»

    ●(1904) DBFV 54b. dihuen, dihennein, v. a. tr. «défendre.»

    (2) Difenn ub. ouzh ub. : défendre, protéger qqn contre qqn.

    ●(1792) BD 3296. hon diffenno ous an drouc el, tr. «nous défendra contre l'Ange du Mal.»

    (3) Difenn ur gaoz : défendre une cause.

    ●(1612) Cnf 48b. Yuez pan diffenont an caus.

    ●(1836) GBI I 436. Ouspenn da ze a fellfe din / Difenn ho kaoz ha ma hinin, tr. «Bien plus, je voudrais / Défendre votre cause et la mienne.»

    (4) Défendre militairement.

    ●(1633) Nom 241b. Arx : vne forteresse, vn chasteau de d ffence (lire : deffence), vne haute tour : vn læch cref meurbet, vn læch da diffen an bro, vn tour vhel.

    ●(1856) VNA 222. protéger le commerce, tr. «dihuèn er hommerce.»

    II. V. tr. i. Difenn ouzh ub. da. : défendre, interdire à qqn.

    ●(1732) GReg 255b. On me défend de parler, tr. «Divenn a rear ouzon da brezecq.»

    III. V. intr.

    (1) Se défendre.

    ●(1575) M 777. Gant ho poes ez froezi, ha ne guilly diffenn, tr. «De leur poids tu seras écrasé et tu ne pourras te défendre.»

    ●(1792) HS 280. Pilatt e zihuennass houah un errat.

    ●(c.1825-1830) AJC 3783. a rese a difene berped.

    ●(1904) DBFV 54b. dihuen, dihennein, v. n. tr. «se défendre.»

    (2) Difenn ouzh : se défendre, lutter contre (le froid, le sommeil, etc.).

    ●(1844) LZBg 2l blezad-2l lodenn 119. difen doh en derhian.

    ●(1903) LZBg Meurzh 83. N'hellen ket mui dihuen doh er housked. ●(1903) EGBV 161. Ne houniér nitra é tihuen doh er vistr. ●(1921) BUFA 212. Épad ma oé é gorv é tihuen doh en ankeu. ●(1922) DIHU 136/125. Béh em es é tifenn doh en aneouid.

    IV. V. pron. réfl. En em zifenn.

    (1) Se défendre.

    ●(1633) Nom 185a. Cestra, Amazonia securis : masse de fer : vn pez bras á ouarn den em diff en (lire : diffen).

    ●(1732) GReg 255b. Se défendre, tr. «En hem zifenn. pr. èn hem zifennet. hem zivenn. pr. hem zivennet. Van[netois] him zihuënneiñ.»

    ●(1854) PSA I 305. ne hrei nitra, ne larou memb nitra eid hum zihuenn hag hum gaërat. ●(1877) EKG I 132. Aman e rankan en em zifenn. ●(1878) EKG II 4. evit en em zifenn eur pennad.

    (2) En em zifenn ouzh ub. : se défendre de qqn.

    ●(1859) MMN 29. exempl milliguet, piou a hello en em ziven ouzit ?

    ●(1913) HIVR 21. Kenevé Noménoé, er Vretoned n'ou devehé ket gellet hum zihuen doh er Galleued.

    (3) En em zifenn d'ar mud : se défendre de toutes ses forces.

    ●(1939) KLDZgwal 43. da vihana e oa dleet d'ezañ en em zifenn d'ar mud. ●(1962) GERV 68. Hogen paotred kalet e oa ar breizerien hag en em zifenn a rejont d'ar mud e-pad pellik amzer hep kila.

  • difennadeg
    difennadeg

    f. –où Défense collective.

    ●(1927) GERI.Ern 104. difennadeg f., tr. «défense collective, alliance défensive.» ●(1962) EGRH I 56. difennadeg f. -où, tr. « défense collective. »

  • difennadenn
    difennadenn

    f. –où Acte défensif.

    ●(1927) GERI.Ern 104. difennadenn f., tr. «acte défensif.»

  • difennadur
    difennadur

    m.

    (1) Défense, action de défendre.

    ●(c.1500) Cb 63a. [diffenn] g. deffendement. b. diffennadur.

    ●(1732) GReg 9b. Souffrir pour l'accroissement de la Foi, & mourir pour sa défense, c'est être Martyr, tr. «Merzer véz nep a souff evit cresqadurez ar feiz hag a vèrv evit hé difennadur.» ●255b. Mourir pour la défense de la Foi, tr. «mervel evit an difennadur vès ar feiz.»

    ●(1962) EGRH I 56. difennadur m., tr. « action de défendre. »

    (2) Défense, action de se défendre.

    ●(1732) GReg 255b. Defense, action de se défendre, tr. «difennadur.»

    (3) Prohibition.

    ●(1927) GERI.Ern 104. difennadur, tr. «prohibition.»

  • difennapl
    difennapl

    adj.

    (1) Défendable.

    ●(1904) DBFV 54b. dihuennabl, adj., tr. «défendable, soutenable.» ●(1906) BOBL 09 juin 90/1a. difenn bepred pez n'en eo ken difennabl.

    (2) Résistant.

    ●(1575) M 989-990. Euffrou à pynigenn, az groay tenn diffennabl, / Ouz pep temptation, tr. «Les œuvres de pénitence te rendront fortement résistant / A chaque tentation.»

  • difenner
    difenner

    m. –ion

    I.

    (1) Celui qui interdit.

    ●(1499) Ca 20a. [bersaff] g. deffenseur. b. diffenner / berser.

    (2) Défenseur, homme qui défend, protège les autres.

    ●(c.1500) Cb 63a. [diffenn] patronus / ni. g. deffenseur patron deglise. b. diffenner.

    ●(1834) SIM 85. diffennourien an dud cuset. ●(1860) BAL 152. an Aotrou-Doue a so difenner an intanvezet.

    ●(1904) BSAB 20. difenner ar groage fur. ●(1915) HBPR 135. da zifennourien ar vro. ●(1920) LZBt Here 3. Heman en em ziskwelas dalc'hmad difenner ar baganed. ●(1921) BUFA 183. hun dihuennerion hag hun amied.

    II. (droit) Défendeur.

    ●(c.1500) Cb 37a. [caus] ga. aduocat / ou deffenseur de causes. b. aduocat pe diffenneur da causou.

    ●(c.1718) CHal.ms ii. les Intimés les defendeurs, tr. «erré a c'houlen erré Intimet, dihuennision.» ●(1732) GReg 255a. Defendeur, celui qui est attaqué, & qui se défend en justice, tr. «Difenner. p. diffenéryen. divenner. p. yen. difennour. p. yen. Van[netois] dihuennour. p. yon, yan.» ●(1772) KI 98-100. ar Person goulenneur (...) ar floc'h divenneur, tr. «le Recteur demandeur (...) du Floch défendeur.» ●166-168. penaos ky 'r goulenneur / En Doa clasquet isquign / ouch ky an Divenneur, tr. «le chien du demandeur avait cherché noise au chien du défendeur.»

  • difennerez
    difennerez

    f. –ed Défenderesse.

    ●(c.1500) Cb 63a. [diffenn] patrona / ne. g. deffenderesse. b. diffenneres.

    ●(1877) BSA 188. difennourez kement hini a zo carget euz descadurez ar vugale. ●(1894) BUZmornik 516. ar Vretouned he c'hemeraz [santez Anna] evit difennourez.

    ●(1911) BUAZperrot 90. Patronez Paris ha difennourez ar Frans. ●(1920) AMJV 23. o rei d'ezhi eun difennourez ker gallouduz er baradoz.

  • difennerezh
    difennerezh

    m. Défensive.

    ●(1927) GERI.Ern 103. difennerez m., tr. «défensive.»

  • difennet
    difennet

    adj.

    (1) Défendu, interdit.

    ●(1744) L'Arm 128b. Il est très-défendu d'échoupper & d'ébrancher, les arbres de haute futaye, tr. «Dihuennéd é terrible dibeennein ou pænndogein, er gué vrass na ou diolbrein.» ●397a. Filerie, défendue sous peine d'excommunication, tr. «Filage dihuennéd édan-boénn a-voutt squemuniguétt.» ●(1790) MG 158. un dra dihuènnét.

    ●(1911) SKRS II 165. ar frouez difennet.

    (2) Gouel difennet : fête gardée.

    ●(c.1718) CHal.ms ii. feste, tr. «goüeil, goueilieu, goueil miret dihuennet, testet berzet, goüeil er sinodal.»

    (3) Défendu, protégé.

    ●(1834) SIM 229. Ar c'havalier a so difennet e benn gant ur c'hasq mad.

  • difennidigezh
    difennidigezh

    f. Action de défendre.

    ●(1962) EGRH I 56. difennidigezh f., tr. « action de défendre. »

  • difenniñ
    difenniñ

    voir difenn .2

  • difennus
    difennus

    adj.

    (1) Qui empêche.

    ●(1904) DBFV 54b. dihuennus, tr. «qui empêche.»

    (2) Négatif.

    ●(1904) DBFV 54b. dihuennus, tr. «négatif (l'A.).»

    (3) Défendable.

    ●(1962) EGRH I 56. difennus a., tr. « défendable. »

  • difenturiñ
    difenturiñ

    v. intr.

    (1) Se désaltérer.

    ●(1903) BTAH 342. Ma genou ouz eur feunteun flour, / Vid difenturi evo Dour, tr. «ma bouche appliquée contre une claire fontaine, pour se désaltérer boira de l'eau.»

    (2) Cuver, décuiter.

    ●(c.1930) VALLtreg 614. Difenturi : chasser l'affaiblissement. Eva leaz da zifenturi, boire du lait pour chasser l'avachissement produit par l'eau-de-vie. (Jaffren.) voir fenturi (donné par Jaffren.) synonyme disvewi (Plez) et distana (Léon) dans ce dernier sens de désenivrer.

  • difer .1
    difer .1

    voir difert

  • difer .2
    difer .2

    m.

    (1) Ober difer : différer.

    ●(1741) RO 3562. ep ober nep differ. ●(1792) BD 161. hep ober nep differ econto ereson, tr. «Sans aucun délai, il expliquera ses raisons.»

    (2) Appétit.

    ●(1974) THBI 249. Thumette gemer liou krenv, zebr gant difer. ●(1978) MOFO 63. Bemde goude war lec'h (sic) e bourmenadenn n'oa difer.

  • diferadenn
    diferadenn

    f. –où Stipulation.

    ●(1910) ISBR 179. Kaset e oé bet doéré en diféradenneu-sé de Frans ha de Vro-Sauz. ●(1932) BRTG 5. e huch en diféradenneu unan hag unan. ●(1934) BRUS 284. Une convention, tr. «un diféraden –neu.»

  • diferadur
    diferadur

    m. –ioù Stipulation.

    ●(1931) VALL 707a. Spécification, tr. «diferadur T[régor] V[annetais] m.»

  • diferañ / diferiñ
    diferañ / diferiñ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Stipuler.

    ●(1861) BSJ 181. différet-ean d'é supérior ha d'en Ilis.

    ●(1910) ISBR 181. Diféret e oé é feur Guerran (…) é vehé bet ret de Iehann diméein ur plah dehon de vab kohan Pentièvr. ●(1932) BRTG 1. Bamdé enta é spizè dehi hag é tiférè en treu e renkè bout groeit épad en dé.

    (2) Expliquer.

    ●(1904) DBFV 50a. diférein, v. a., tr. «expliquer, exposer.» ●(1913) AVIE xiv. ind e zé d'inou (…) aveit pedein Doé, kañnein dehou psalmeu ha guerzenneu, ha cheleu lénein er Skritur Santél pé diférein el Lézen.

    (3) Indiquer.

    ●(1792) HS 11. différein dehou enn occasionneu.

    (4) Différer.

    ●(1499) Ca 61b. Differaff. g. differer. ●(1650) Nlou 407. Muy amser ne differas, tr. «(le roi du monde) / ne tarda pas davantage de temps.»

    ●(1806) JOS 3. ep differi momet.

    (5) Refuser (de faire).

    ●(18--) GBI II 540. Ma labour ne differan ket, tr. «Je ne refuse pas mon travail.»

    II. [empl. devant un v.]

    (1) Refuser de.

    ●(1895) GMB 165. Pet[it] Trég[uier] diferiñ, tr. «ne pas consentir, refuser.»

    ●(1943) FHAB Gwengolo/Here 350. (Kleder) Diferi : dinac'h «ne ziferan ket mont».

    (2) Stipuler.

    ●(1939) RIBA 147. Diférein e hra dehi eùehat perùeh doh é grohen blei.

  • diferañs
    diferañs

    f. –où

    (1) Différence.

    ●(c.1500) Cb 76a. [endifferant] g. indifference. b. hep differancc. ●(1575) M 1992. teir diferanç, tr. «trois différence.» ●2008. Ha differanç digraç, disoulaç difæçon, tr. «Et une différence fâcheuse, désolante, funeste.»

    (2) Supplice.

    ●(1557) B I 473. Gruet maz santer an diferancc / Da abondancc, tr. «faites qu'elle sente le supplice, avancez vite.»

  • diferañsañ
    diferañsañ

    v. tr. d. Différencier.

    ●(1575) M 203-204. Sell diff ho relegou, ho bezyou hep paoues, / Hac oll pan ez ve Franç, bet ne diferances, tr. «Regarde-moi leurs reliques, leurs tombes sans cesse, / Et quand ce serait (du sang) de France, tu ne distinguerais point du tout.»

  • diferant .1
    diferant .1

    adj.

    (1) Différent.

    ●(c.1500) Cb 35b. g. cest nom qui a deux cas dissemblablez. si comme tabi / tabo. b. differant e dou cas. ●(1575) M 4-5. Pere en personou cogant / So try fier ha diferant, tr. «Lesquels en personnes assurément / Sont trois réels et distincts.»

    (2) Mauvais.

    ●(1895) GMB 165. pet[it] Trég[uier] ne ket gwel diferañt, tr. «il n'est pas bien mauvais.»

  • diferant .2
    diferant .2

    m. Différend.

    ●(1687) MArtin 4. Aman é vezo an differant.

  • diferasion
    diferasion

    f. –où Stipulation.

    ●(1924) SBED 73. Get difeurasion é kreskant. ●(1925) SFKH 12. Er marhad ne oé ket hir. Un difeurasion hemb kin.

  • diferiñ .1
    diferiñ .1

    v. tr. d. Déférer.

    ●(1861) BSJ 181. différet-ean d'é supériot ha d'en Ilis.

  • diferiñ .2
    diferiñ .2

    voir diferañ

  • diferliñ
    diferliñ

    v.

    (1) Déferler.

    ●(1904) DBFV 50a. diferlein, v. n., tr. «déferler.»

    (2) Débrailler.

    ●(1904) DBFV 50a. diferlein, v. n., tr. «débrailler.»

  • diferlink
    diferlink

    adj. Débraillé.

    ●(1723) CHal 60. Diferlinque, tr. «Débraillé, évaillé.» ●(1732) GReg 247b-248a. Débraillé, ée, tr. «Van[netois] diferlincq.» ●(1744) L'Arm 228a. Mameluë, tr. «Effrontadeell-differlinque-caire.» ●(1790) MG 200. penaus é heèll ur vèrh parfæt paréssein diferlinq èl-ce dirac goassèt.

    ●(1904) DBFV 50a. diferlink, adj., tr. «débraillé, décolleté.» ●(1927) GERI.Ern 103. difarle (et T[régor] L[éon] difurlu, V[annetais] diferle, diferli(n)k) adj., tr. «Débraillé, (poitrine) mal couverte.» ●(1934) BRUS 111. Débraillé, tr. «diferlik.»

  • diferlinkañ
    diferlinkañ

    voir diferlinkiñ

  • diferlinket / diforlinket
    diferlinket / diforlinket

    adj.

    (1) (en plt de qqn) Dégingandé.

    ●(1936) IVGA 119. ur mell den bras diforlinket. ●(1972) SLVT I 28. Tad ar vosenn, penn-bombard, penn-peul, marc'h-loar, boc'h bidi Botigao, genoù gwelien, torc'h togn hoc'h-gouez Plovan, ampoezon, droch ar pardon, leue geot, mab Kain, muzelloù kig-sall, chug biz, jañ-blev diforlinket !...

    (2) (en plt de qqc.) Déglingué.

    ●(1972) SKVT I 136. dor diforlinket trepas un ti don eus an amzer gozh.

  • diferlinkiñ / diferlinkañ
    diferlinkiñ / diferlinkañ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) (marine) Déferler (les voiles).

    ●(1732) GReg 256a. Deferler, deployer les voiles pour s'en servir, tr. «Van[netois] diferlincqeiñ.»

    ●(1927) GERI.Ern 103. diferlinka v. a., tr. «déferler, déployer les voiles.»

    (2) Débrailler.

    ●(1723) CHal 60. Diferlinquin, tr. «Débrailler.»

    ●(1904) DBFV 50a. diferlenkein, v. a., tr. «débrailler.»

    (3) Déglinguer, abîmer.

    ●(1974) SKVT III 17-18. Ken rust all, e oa bet digoret gantañ, war benn a-raok e garr, ar goloennoù houarn tanav, a andore tolzenn ar mekanig-kefluskañ, e riskl d'o diforlinkañ.

    II. V. intr. Se débrailler.

    ●(1927) GERI.Ern 103. V[annetais] diferlinkein, tr. «se débrailler.»

    III. V. pron. réfl. En em ziferlinkiñ : se débrailler.

    ●(1790) MG 200. ha ne hum ziferlinquêheoh quet dirac en dud.

  • diferm
    diferm

    adv. (en plt d'une habitation) Ferm-diferm : loué sans arrêt à de différents locataires.

    ●(1977) PBDZ 783. (Douarnenez) atav eo bet he zi ferm-diferm, tr. «sa maison n'a jamais été louée bien longtemps au même, les locataires n'y font que passer.»

  • difermiñ
    difermiñ

    v. tr. d.

    (1) Ouvrir.

    ●(1723) CHal 53. Difermein en or, tr. «Ouvrir une porte.» ●(1732) GReg 683b. Ouvrir, tr. « difermeiñ. »

    (2) Délacer.

    ●(1723) CHal 53. Difermein, tr. «délaçer.» ●(1732) GReg 260a. Delacer, tr. «Van[netois] difermeiñ. pr. et.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...