Recherche 'd...' : 9629 mots trouvés
Page 67 : de difernellin (3301) à difindaonin (3350) :- difernelliñdifernelliñ
v. tr. Enlever les meilleurs morceaux.
●(1962) EGRH I 56. difernelliñ v., tr. « enlever les meilleurs morceaux,
- difertdifert
adj. Meilleur.
●(1868) FHB 200/350a. Da dad, pehini à oa eur c'havailler, difer deus ma c'hout te.
●(1962) BAHE 32/63. Diseurt = bravoc'h, gwelloc'h. Ger eus Treger vihan ha Gweloù. (…) Implijet e vez da geñveriañ. E Treger vras e vez lavaret «difert» = gwelloc'h. Tud difert. ●(1972) LLMM 150/34. Goude ar bannac'h «piz du»-se, ken difer diouzh an dour-heiz.
- difeskinañdifeskinañ
v. tr. d. Punir, corriger, de façon à ôter l'envie de recommencer.
●(1908) FHAB C'hwevrer 46. n'en em glevont tamm da zifeskina o sunerien. ●(1920) MVRO 41/1a. Mardoumen, nan, Gwilhou, gwelloc'h eo hen difeskina, hen disoun, araok m'en devo great re a zroug. ●(1924) NFLO. sevrer. sevrer qq'un illico, tr. «difeskina u.b.» ●(1927) GERI.Ern 104. difeskina L[éon] v. a., tr. «Corriger, punir de façon à ôter l'envie de recommencer.» ●(1931) VALL 157a. Corriger ; détourner d'une faute par un châtiment, tr. «difeskina L[eon] : corriger de la boisson par des coups, tr. «difeskina diouz ar gwin dre vazadou.»
- difeskinetdifeskinet
adj. Puni, corrigé.
●(1909) FHAB Here 318. Al lastez aotrou a rusias betek begou e ziskouarn hag a dec'has lostogig, difeskinet en eur wech. ●(1913) FHAB Gwengolo 279. Difeskinet oa bet en eur wech. ●(1920) FHAB C'hwevrer 256. difeskennet kaer e oue. ●(1931) VALL 157a. Corrigé puni, châtié, tr. «difeskinet.»
- difeson .1difeson .1
adj.
I. Attr./Épith.
A. (en plt de qqn)
(1) Impoli, grossier.
●(1650) Nlou 42. an brigantet, / Tut diffaeçon, diresonet, tr. «les brigants, / méchantes gens insensés.»
●(1902) PIGO I 98. eun den difeson na re foeltr forz na deuz Doue na deuz diaoul. ●176. A ! loen difeson, pegement a blijadur am ije o valan ive da eskern ! ●(1977) PBDZ 761. (Douarnenez) difeson, tr. «impoli.»
(2) Sans allure, laid, contrefait, difforme.
●(1659) SCger 44a. difforme, tr. «difeçon.» ●142b. difeçon, tr. «defiguré.» ●(c.1718) M 325/422) (N 1/31 - O 32/70 - P 71/219 - Q 220/242 - R 242/426) (S 1/138 - T 149/251 - U/V/W 252/343 - Y 343/344 - Z 344/345)">CHal.ms i. un homme contrefait, tr. «un deen difaçon-diforch'» ●(1732) GReg 205b. Contrefait, difforme, tr. «difæçzon.» ●Quel contrefait, quel vilain homme ! tr. «difæçzonâ den ! ●213b. Corps contrefait naturellement, tr. «corf difæçzoun.»
●(1850) JAC 4. unan oa difêçon, mes eguile' voa coant.
●(1904) DBFV 50a. diféson, adj., tr. «contrefait, mal bâti, défiguré.» ●(1977) PBDZ 761. (Douarnenez) difeson, tr. «sans allure.»
B. (en plt de qqc.)
(1) Mal formé.
●(1633) Nom 98b. Fructus deformatus : fruict deformé : frouez diffeçoun.
(2) Funeste.
●(1575) M 2008. Ha differanç digraç, disoulaç difæçon, tr. «Et une différence fâcheuse, désolante, funeste.»
(3) Vil.
●(1575) M 3465-3466. Tra diræson difæçon disonest, tr. «Chose déraisonnable, vile, malhonnête.»
II. Adv.
(1) Impoliment.
●(1829) IAY 55-56. Quement hini a voa presant a guemeras difæçon.
(2) Inconvenant.
●(1872) DJL 28. N'eo ket difæsson ve guisket he vugale.
- difeson .2
- difesonaat
- difesonded
- difesonet
- difesoniñdifesoniñ
v. tr. d.
(1) Défigurer, enlaidir, avilir, donner mauvaise allure.
●(1659) SCger 37b. defigurer, tr. «difeçonni.» ●113a. souiller, tr. «difeçonni.» ●(c.1718) CHal.ms i. enlaidir, tr. «digaerat, difeçonnein, tristat, uilat.» ●(1732) GReg 256b. Defigurer, gâter la forme, les traits, &c., tr. «Difæçzouni. pr. difæçzounet.»
●(1856) GRD 51. Er péhèd marhuel e zisinour en inean, hi difæçon, e ra er marhue dehi. ●(1870) FHB 267/47b. ezom da zifesoni labour an Aotrou Doue.
●(1904) DBFV 50a. difésoñnein, v. a., tr. «défigurer.» ●(1977) PBDZ 770. (Douarnenez) difesoniñ, tr. «défigurer, démolir, endommager, donner mauvaise allure.»
(2) Contrefaire.
●(1659) SCger 31a. contrefaire, tr. «diffeçonni.»
- difestiñ
- difestudifestu
voir difestur
- difestur / difistur / difestudifestur / difistur / difestu
adj.
I. Attr./Épith.
A. (en plt de qqc.)
(1) (Travail) bien fait, sans défaut, impeccable.
●(1904) DBFV 50a. difestu, difestur, adj., tr. «(travail) bien fait.» ●(1910) ISBR 350. brehoneg flour ha difistur. ●(1911) DIHU 68/202. ne gavent ket ou zreu difistur. ●(1921) GRSA 234. é zillad difistur. ●(1924) DIHU 157/99. ma houio galleg difistur. ●(1934) DIHU 273/45. pakein ur lihér difistur. ●(1927) GERI.Ern 104. difestu(r) V[annetais] adj., tr. «(travail) bien fait.» ●(1934) MAAZ 129. Pep tra difistur e zo dehon ha groeit geton ; en treu distér, er ré truhek, er ré diskrulu e zo d'er réral. ●(1939) RIBA 65. d'obér kafé difistur. ●(1942) DIHU 369/37. difestu èl é uerzeu.
(2) (en plt d'une plante) Sans maladie.
●(1904) DBFV 50a. difestu, difestur, adj., tr. «sans défaut, sans maladie, lisse (en parl. des arbres, des plantes).» ●(1927) GERI.Ern 104. difestu(r) V[annetais] adj., tr. «(arbre) lisse.»
B. (en plt de qqn)
(1) En bonne santé, en pleine possession de ses moyens physiques.
●(1792-1815) CHCH 106. Ne chomé mui geté pemp kant difestu, tr. « Il ne leur restait plus que cinq cents en état. »
●(1910) ISBR 356. Saùet e oé bet a hur bro gozik rah er bautred difistur hag én oed aveit monet d'arméieu Frans. ●(1927) GERI.Ern 104. difestu(r) V[annetais] adj., tr. «sans maladie.»
(2) Impeccable.
●(1976) LIMO 17 avril. èl me lar er vrehonegourion difestu. ●Difestu, tr. «impéccable, sans défaut.»
II. Adv. Impeccablement.
●(1934) MAAZ 60. un dra e hrè difistur ur uèh, ha goudé é kollè hé fen geton.
- difesturaat
- difet
- difetet
- difetiñ
- difetis
- difeulziñ
- difeuriñdifeuriñ
v.
I. V. tr. d. Dégainer.
●(1659) SCger 41a. degainer, tr. «difeuri.»
II. V. intr.
(1) (en plt de céréales) Épier.
●(1919) DBFVsup 15b. difeurein (B[as] V[annetais], diferhein (Arv[or]), tr. «monter en épi.» ●(1960) BLBR 124/26. E tifeur é vezé en tolhad d'er houlz-sé.
(2) sens fig. =
●(1942) DHKN 235. en eurusted tenér-sé didan difeurein.
- difeurm .1difeurm .1
adj.
(1) Qui n'est pas affermé.
●(1868) FHB 180/189a. ne gavan er vro kær diferm e-bed. ●(1868) FHB 181/197a. eur verouri diferm benâg.
●(1959) BAHE 21/12. an atantoù difeurm. ●(1982) TKRH 114. ar plas a oa miret difeurm er bloaz-se.
(2) Qui n'est pas loué.
●(1905) IVLD 24. eun toull-ti (...) diferm peurliesa.
- difeurm .2
- difezh
- difidifi
voir difiañ
- difi .1
- difi .2
- difiadeg
- difial / difioutdifial / difiout
v.
(1) V. tr. d. Défier.
●(1659) SCger 37b. defier quelqu'vn, tr. «defial, p. defiet.» ●(1732) GReg 256a. Defier, appeler son ennemi au combat singulier, tr. «Difyal an advsersour.»
●(1860) BAL 64. Ar pec'heur, eme an Aotrou-Doue, a deu d'am difiout dirazon. ●(1872) ROU 76b. Braver, tr. «Diffiout.»
(2) V. pron. réfl. En em zifiiñ : se défier.
●(17--) TE 124. hum zéfiein a hanamb hun hunan. ●225. er Roué e hum zéfiai bras ne vezai bet un droyèl-benac cuhét idan er péh e gleuai.
- difiañ / difi
- difiañs
- difich .1
- difich .2difich .2
adv. Fich-difich : qui change sans arrêt de toilette.
●(1977) PBDZ 783. (Douarnenez) fich-difich, tr. «qui passe son temps à changer de robe, de parure.»
- dificherezhdificherezh
m. Petite mercerie.
●(1952) LLMM 32-33/132. (Douarnenez) Dificherezh, tr. «petite mercerie.» ●O werzhiñ dificherezh war ar blasenn.
- difidel .1
- difidel .2
- difidelded
- difienn
- difiennajdifiennaj
m. (textile) Tiretaine, droguet (étoffe grossière).
●(1927) GERI.Ern 104. difiennaj V[annetais], tr. «tiretaine, droguet.»
- difienniñ
- difier
- difigur
- difiguretdifiguret
adj. Défiguré.
●(1710) IN I 47. d'e c'horf pehini so steanet ha melenet, diffiguret ha flerius.
- difigus
- difikultedifikulte
f. –où Difficulté.
●(1612) Cnf 6a. me cred à tra certen pa na vé mez, em lacquahent ouz an taul Pascal hep nep difficultez. ●(1621) Mc 94. cals à difficulteou all. ●(1633) Nom 258a. Auditus grauitas, tarditas aurium : difficulté de l'ouye : difficultè ves an cleufuet, pounner á cleufuet. ●259a. Difficultas spirandi, difficultas spiritus : difficulté d'haleine : difficultè á halan, berr-halan.
●(1834) SIM 134. istre an difficulte da laqat e guemer.
- difiliañ / difiliiñ
- difiliiñdifiliiñ
voir difiliañ
- difin .1
- difin .2difin .2
f., prép. & adv.
I. F.
(1) Fin.
●(1727) HB 252. abarz diffin an nos.
●(1890) BSS 5. pe seurt difin e d'oe o beach.
(2) Fin de vie.
●(1530) Pm 262. Mar quaffe deffyn crymynal, tr. «S'il trouvait une fin criminelle.»
●(1869) SAG 84. petra 'vezo ho difin, va mignouned ? (…) Enem laza !
(3) Conclusion, résultat, conséquence.
●(1854) MMM 348. Cetu a-ze an difin eus a dregont vloas a labour. ●(1869) SAG 11. netra ebet sur ne hell kaout eun difin goassoc'h pe guelloc'h. ●70. An difin euz an traou-man oll a zo evellhen : (…).
II. Loc. prép. En difin : à l'issue de.
●(1732) GReg 549a. A l'issuë du dîné, tr. «En difin a lein.» ●(17--) EN 2674. a trohed [din] ma fen en defin ma bue, tr. «et ma tête tranchée à la fin de ma vie.»
●(1869) KTB.ms 14 p 282. en definn koan. ●(18--) KTB.ms 14 p 187. En definn ar pred.
III. Loc. adv.
(1) En difin : en fin de compte, finalement.
●(1904) SKRS I 98. en difin koulzkoude, petra raïo eun den gant deskadurez ha gouziegez, ma ne c'hoar ket an doare da c'hounit ar baradoz ?
(2) D'an difin : à la fin.
●(1904) SKRS I 159. D'an difin, goude gedal epad tri dervez, setu digouezet ar voest promettet dezhi var lizer he mamm.
(3) War difin : à la fin de.
●(1732) GReg 804a. Roazoun. Roazon. Roéson. Roaon. Roëon. Roazonn a yoa peus-losqet oll var difin ar bloaz uguent, ha seitecq cant.
- difinañ
- difindaoniñ